ئالا ئهو هێمایێ ههر نهتهوهیهكێ یان دینهك ین قهوارهیهكێ رامیاری یه یان دچارچووڤێ رێكخستنهكا دهست نیشان كریدا و ههر وهلاتهكێ ب روودان و هزرێن جودا جودا ئالا بخوی چێكرینه و ههر وهلاتهكێ یان ههرێمهكێ ب ئالایێ خوه دهێته نیاسین و ئالایی پیرۆزی و گرنگیهكا مهزن ههیه د ناڤ ههر دهولهتهكێ دا چونكی ههر رێزگرتنهك و تهقدیرهك یان ههر بێ رێزیهك و رێسواركرنهك بۆ وی دهولهتێ یان وی قهوارێ رامیاری ئالا دبیته ئارمانجا سهرهكی. ههر وهسا ئالایی رۆلهكێ مهزن ههیه د مێژوویا ههر مرۆڤهكێ دا یا جڤاكی و رامیاری كو ههردهم د ناخ و هزرا مرۆڤیه و جهێ رێزگرتنێ یه ل دهف ههر تاكه كهسهكێ وی وهلاتی و د مێژوویا نهتهوان دا.
گهلهك روودانێن مهزن رووداینه كو گرێدایی ئالایی ڤه بوون و ب گهلهك شێوازان رهفتار د گهل ئالایی هاتیه كرن و ل ههموو وهلاتێن جیهانێ گرنگیهكا مهزن ددهنه ئالایێ وهلاتێ خوه و ل پرانیا وهلاتێن جیهانێ یاسایێن تایبهت ب ئالایی ڤه دهركرینه و ئهو رۆژا ساخكرنا ئالایێ وهلاتێ خوه پرۆژهك پر پیرۆز و گرنگ ددانن و ل سهرانسهری وهلاتێ خوه ئاههنگ و كار وچالاكیان دگێرن و ئالایی ل ههموو دامودهزگهێن حوكمهتێ نوو دكهنهڤه و ژ بهر پیرۆزیا وی ئالایی ههر كهسێ وی ئالایی بسۆژیت یان بدورینیت ب توندی سهرپێچیكهران سزا ددهن, ئالایێ كوردستانێ ژی كو هێمایێ ههموو نهتهوا مللهتێ كورده ل ژێر وی ئالایێ پیرۆز دژین كوردێن باكۆر و باشۆر و رۆژههلات و رۆژ ئاڤا و ئهرمینیا.
ئالا بۆ جارا ئێكێ ل دهستپێكا سالێن بیستان دا بوو, و ئێكهم جار پارتهكا كوردستانی ل رۆژههلاتێ كوردستانێ, بكارئینایه دهمێ داخوازا مافێ چارهنڤیس كری,ئهو ژی پارتا (خویبوون) بوو كو ب زمانێ كوردی (الاستقلال)پاشی ئهڤ ئالایه پێشكێشی ئهندامیێن شاندا نێڤدهولهتی كر د كۆنگرێ پاریسێ دا یێ ئاشتیێ وپلانهك دانا ژ بۆ سهربهخوهبوونا كوردستانێ وهكو پارچهیهك ژپهیمانناما سیڤهر د گهل توركێن عوسمانی ل سالا 1920ێ,گهلهك ژێدهر بۆ مه دیاردكهن,كو گهلهك ژ كهڤندا كوردان ئالا ههبووینه,وهكو ئالایێ كاوهیێ ئاسنگهر و ئالایێ زهرێ سهلاحهددینێ ئهیووبی ل سالا (1175 1193)ێ و گهلهك ئالایێن دیتر.
لێ ئهو ئالایێ كوردستانێ,ئهوێ نوكه بۆ ههر چار پارچێن كوردستانێ, بۆ ئێكهم جار و بهری69سالانو د رۆژهكا وهكو ئهڤرۆ دا17/12/1945ێ,د ئاههنگهكا جهماوهریا بهرفرههدا و ل كوردستانا رۆژههلات هاته بلندكرن. لێ دهمێ كۆمارا كوردستانێ هاتیه راگههاندن,ب شێوهیهكێ فهرمی و ل سهر دهستێ شههیدێ پێشهوا قازی محهمهد ل رێكهفتی 22/1/ 1946 ێ ل كۆمارا كوردستانێ مهابادێ ئالایێ كوردستانێ هاته بلندكرن، پاشی پێشهوا قازی محهمهد,ئهو ئالا رادهستی بارزانیێ نهمر كر.
وههر ل وی دهمی و تا نوكه ب سهدان گهنجێن كوردان قوربانی ب ژیانا خوه دایه ژ بوونا بلند راگرتنا ئالایێ كوردستانێ,لێ مخابن ههردهم دوژمنێن رهگهزپهرستێن مللهتێ كورد رێ نهدایه ئالایێ جوانێ كوردستانێ بهێته بلندكرن وهكو كوردستانا رۆژههلات و رۆژئاڤا و باكۆر،بۆ نموونه ل رێكهفتی 26/8/2014ێ,حوكمهتا ئیرانێ وهلاتیهكێ كوردێ رۆژههلات ب شهش ههیڤان حوكم كر,ژبهر كو وی هاولاتی,ئالایێ كوردستانێ دانابوو ل سهر گورێ كوڕێ خوه یێ شههید, بهلێ ئهڤرۆ ئهو رۆژ هات ئالایێ كوردستانێ بهێته بلند كرن,ل ههرچار پارچێن كوردستانێ و ل ههموو ئهو ئهردێن كورد لێ دژین ل ههموو جیهانێ و دێ ههر یێ بهرزو بلند بیت.
ئالایێ كوردستانێ ب سێ رهنگان پێك دهێت ئهو ژی رهنگێ سۆر كو هێمایێ فیدایێ و خوینێ یه و ژ بوونا ئازادیێ و سهربهخوهبوونێ و ههر د بهردهوامبوونێ دایه, رهنگێ سپی هێمایێ ئاشتیێ و ئهمانهتێ یه, رهنگێ كهسك هێمایێ سروشتێ كوردستانێ یه و درووشمهك ل نیڤا ئالاییه وهكو چاڤێ رۆژێ ب رهنگێ زهر كو هێمایێ ئاینێن كهڤن ددهت یێن كوردان و چاڤێ رۆژێ 21 تیشك ههنه كو ژمارا 21 نیشانا 21ێ ئادارێ ددهت كو رۆژا جهژنا مللهتێ كورده، ههروهسا ژمارا 21 ژ ژمارێن پیرۆزن د ئاینێ زهردهشتیان دا.
پهرلهمانێ كوردستانێ ل رێكهفتی 17/12/ ل ههر سالهكێ دهست نیشان كر بوو رۆژا ساخكرنا ئالایێ كوردستانێ ل 11ێ چریا دووێ یا سالا 1999 دهنگدان ل سهر بریارا رۆژا بلندكرنا ئالایێ كوردستانێ هاته دان, ههر سال ب ڤێ ههلكهفتێ رۆژا ئالایێ كوردستانێ دهێته ساخكرن ب چهند كار و چالاكیان ژ لایێ گرۆپ و تیمیێن تایبهتمهند ب ئالایی ڤه ل كوردستانێ, بهلێ ب هزرا من و ژ بهر پیرۆزیا ئالایی گهلهكا فهر و پێدڤیه ههردهم بایهخ و گرنگیێ بدهینه ئالایێ كوردستانێ نهبهس ب ڤێ رۆژێ,چونكی مخابن ههتا نوكه ژی دێ بینی ل گهلهك فهرمانگهه و قوتابخانا و ل ههر جههكێ دیتر ئالا بهروڤاژی دهێته ههلاویستن یان هاتیه دوراندن یان پیس بوزیه بێ كو ئهو ههستا نهتهوی ل دهف مه ههبیت ئهم بگوهۆرین یان ل جههكێ ژ ههژی دانین, ژبهر ڤێ ئێكێ ئهنجوومهنێ وهزیران ل رێكهفتی 22/10/2013ێ گۆت فهرمانگهه نزانن ئالایی دروست بلند بكهن و بریار دا ئالایێن ل سهر بانیێن ههموو فهرمانگههان بهێنه وهكههڤكرن و ب پێدڤی زانی رێنومایی بۆ دروست بكارئینانا ئالایی بهێنه دهركرن و ئهگهرێ دهركرنا رێنوماییان بوو وێ چهندێ ڤهگهراندن ئهنجوومهنێ وهزیران كو تا نوكه پرانیا دامودهزگههێن حوكمهتێ ئهتهكێتێن دروست بكارئینانا ئالایی نزانن, ههروهسا خراب بكارئینان,پیسبوون, نهوهكههڤیا ئالایان, دانانا وان ل جهێن نه ژ ههژی ڤهگهراند و خواست ژی كو ههموو دامودهزگههێن حوكمهتێ ب بهرپرسیارانه سهرهدهریێ لگهل ئالایی بكهن.
نووترين نووچه
- سهرۆك بارزانی: گهفا قڕكرنا نهژادى ل دژى كوردان ل رۆژئاڤا ههيه
- پارتی یا بەرهەڤە هەر هاریكارییەكێ بۆ بڕێڤەچوونا پرۆسەیا ئاشتیێ ل توركیا پێشكێش بكەت
- هەڤڕكییا پۆستان ل ئیراقێ بۆ دەستكەفتێن كەسییە نەك بۆ خزمەتكرنا خەلكی
- دڤێت دەزگەهێ سەربازیێ ئیراقی پێگیری دەستووری بیت
- پارتی دو مەرجێن كوردانە بۆ پۆستێ سەرۆككۆماری هەنە
- مافێ پارتی یە وەك زۆرینەیا كوردان دەنگ داینێ پۆستێ سەرۆككۆماری دیار بكەت
- سەرۆك بارزانی و سام دەرمۆ پرسا پێكهاتەیان و رەوشا سیاسی گەنگەشەكر
- پارتی فوئاد حسێن و نەوزاد هادی بۆ پۆستێ سەرۆككۆماری بەربژار دكەت
- پارتی و ئێكەتی ل دۆر پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێمێ دێ كۆمبن
- گرنگە سەرۆككۆمارێ بهێت نوونەراتییەكا راستەقینەیا گەلێ كورد بكەت
سهرهكى غير مصنف
پهیوهندی د ناڤبهرا كوردان و شیعهیان دا یا دیرۆكی و رهسهنه
گرۆڤهیا ڤێ چهندێ تووشبوونا وان ههردویانه بۆ ستهم و دهردهسهریێ ژ لایێ رژێمێن دهسههلاتدار ڤه وخهباتا وان ب درێژیا سالان بۆ پاشڤهبرنا دكتاتۆریێ و ئاڤاكرنا عیراقا ئێكگرتی یا فرهلایهن. ئهڤ پهیوهندیا د ناڤبهرا شیعه و كوردان دا دڤهگهریێته دهمهكێ كهڤنار و پشتی كو سهركرده شێخ مهحموود مهحموودێ حهفید ل گهل سوارێن خوه یێن كورد قهستا شوعهیبه ل لیوایا بهسڕا كری بۆ شهركرنا ئنگلیزی، دیسا ژی مهحاله وێ پهیوهندیا بهرز ژبیر بكهین یا سهركردێ نهمر مهلا مستهفا بارزانی ل گهل خودێ ژێ رازی محسن ئهلحهكیم و ئهڤرۆ هیڤیا مهیا مهزنه ب هێژا عهمارولحهكیم كو رێبازا بابوباپیرێن خوه برێڤهببهت. ئهڤ پهیوهندیا د ناڤبهر كوردان و شیعهیان دا نهراوهستیا،بهلكو گههاندن بهردهوام بوو د ناڤبهرا وان دا، نهمازه سهرهدانا هێژا عهمار لحهكیم بۆ كوردستانێ بۆ سهرهخوهشكرنا كارهستا ههلبجه ل شوونا نووژهنككرن و تهكهزكرنا وێ بهردهوامكرنا وان ههلویستێن جوامیرانه بوو. ئهڤ ئێكه زێدهباری وان پهیوهندیێن دیرۆكی ل گهل حزبێن شیعی یێن سهرهكی ییێن رێزدار كو رۆلهكێ بهرز ههبوو دخهباتا سیاسی دا ل دژی سهركوتكرنێ و ستهمێ ـ وهكوحزب الدعوه ـ جڤاتا بلند ـ رهوتێ سهدڕی ـ حزب الفهزیله ـ رهوتێ چاكسازیا نشتیمانی. ئهڤرۆ ئهم و پشتی ڤان سالان ژ خهباتا ههڤپشك ب ههڤرا دراوهستین كو وهلاتی ئاڤا بكهین ل سهر بنیاتێن راست و دروست، ههروهسا بهردهوامیا ڤێ ههڤپهیمانیێ د نێرینێ دا دهێت ژ خهمخۆریا مه یا مهزن بۆ دینامیكا ڤێ ههڤپشكاتیا راست و دورست و ههر ئهوه ڤان تێكۆشانێن مهزاختی خورتدكهن بۆ سهپاندنا دیمۆكراتیێ. ئهڤ ههڤپشكاتی و ئهڤ ههڤپهیمانیا شیعی و كوردی ل سهر كیستێ پێكهاتێن دی یێن عیراقی یێن هێژا نابیت، لێ د ژیوار دا خورتكرنا ئێكبوونا نشتیمانی یا عیراقی بیت ب رێیا دوپێكهاتێن سهرهكی یێن گهلێ عیراقی بیت. ههر وهسا بزاڤێن هندهك لایهن یان كهسان خرابیێ دگههینه ههڤگرتنا نشتیمانی كو شهكهستنێ بینیت دجێبهجێكرنا ئارمانجان دا نكاریت براوهستێت ب ههمبهر ڤێ پهیوهندیا دیرۆكی یا ب هێز، لێ رهوشا سیاسی و بهخشینێن وێ یێن دووماهیێ باندۆرا خوه یا ئاشكرا ههبوو د دامهزرینا جۆرهكێ بێباوهریێ د ناڤبهرا پێكهاتان دا ژ وان ژی كور د و شیعه و ئهڤ چهنده بوو هاتیه بجهئینان ب رهنگهكی یان یێ دیتر داكو خزمهتا ئارمانجێن حزبی و تائیفهگهری و نهتهوهی یێن بهرتهنگ بكهت. ئهم ههمی ئهڤرۆ ل ههمبهر ڤهێ مهترسیا مهزن رادوهستین كو ئهو ژی داعشه و ههرهشیا وێ ل سهر ههمیان ب ههڤرا دداخوازكرینه و بهری ههر دهمهكی چوویی ڤهدیتنا زهمینهكا ههڤپشك ل سهر راوهستین، بۆ بهرسنگگرتنا ڤێ مهترسیا ستێركا خوه ل مهگرتی، بۆ رووبهرهكی ژ لێك تێگههشتنێ و پهیوهندیهكێ كو باوهری پهسنا وێ بیت ژ پێخهمهت ئاڤاكرنا جڤاكهكی كو دادوهریا جڤاكی وفهرهزری سیمایێ وی بیت رێزێ ل مافێن پێكهاتێن سیاسی و ئایینی ونهتهوی بگریت، بكاریت گهشهكرنا راست بجه بینیت وخوهپێشخستن د ههمی بیاڤان دا، برێیا كارمهندكرنا داهاتێن بهشری و مادی بۆ وهلاتی ل شوونا هندێ كو بهێنه سۆتن و مهزاختن د شهرێن ناڤخوهیی یێن بهرتهنگ دا. ل ڤێره دخوازم ئاماژێ بدهمهگرنگترین خالان كو د شیان دایه ههڤپشكیا مه یا نشتیمانی خورتتر لێبكهت.
ئێك. بزاڤ ژ بۆ دوورخستنا سیاسهتین جوداكرنێ.
دو. پهسنینا پرهنسیپێ دیالۆگێ و خوه دوورخستن ژ ئازراندنا رایا گشتی و بهرفرهكرنا رووبهرێ ناكۆكیێ ب رێیا داخۆیاینێن ركمانه كو ببیته ئهگهی رهنگڤهدانا مللی ئاشتیخواز.
سێ. دستوور و قانوونێ بكهینه حوكم بۆ بدووماهیئینانا ههمی ناكۆكی و ململانهیان.
چار. دامهزراندنهكا نوو بۆ جڤاكی بهَیته دانان بۆ رێزگرتنا یێ (دن) و قهبوولكرنا وی.
پێنچ. شكاندنا ئاستهنگان ل ههمبهر داخواز و ئۆمێدێن رهوا و رێكهفتن ل سهر بجهئینانا وان ههمیان.
شهش. بزاڤكرن بۆ ڤهدیتنا كۆمهكا چالاك وكریارێن ههڤپشك برهنگهكێ گشتی و ب رهنگهكی تایبهت، كو ئێكبوونا نشتیمانی و لێكتێگههشتنا ههڤپشك خورتتر بكهت.
و:ئهڤرۆ
بهايێ زێرى ل بازارێن دهۆكێ
ھەڤژینێ من خیانەت و زولمێ ل من دکەت
ژنەکا ٤٠ سالی کو فەرمانبەرە برێیا دلێ خوە ڤەکە ئاریشەیا خوە ددەتە رۆژناما ئەڤرۆ، و دبێژیت: ئەڤە ١٨ سالە من شوی کری ھێشتا ژ مالا خەسویا خوە جودا نەبویمە ئەز و ھەر حەفت زارویێن خوە د ئێک ژورداینە ئەز گەلەک حەز دکەم جودا ببم لێ ئەگەر ژلایەکێ ڤە زەلامێ منە حەز ژ بەرپرسایەتیێ ناکەت ژلایێ دیڤە دایکا وی رێکێ نادەت و ژیانا مە ژی ب کوتەک برێڤە دچیت و خەسویا من ژی ھەموو گاڤا یا بشەرە گەل من و ئاخفتنێن زێدە و نەخوش دبێژیت حەتا وی رادەی ئەز پێ دھەرشم و زەلامێ من ژی پەیوەندی دگەل ھندەک ژنێن دیتر ھەنە.
ئەڤرۆ، شەھلا رێکانی:
ئەڤ ژنە ب دلەکێ شکەستی دبێژیت: ھەڤژینێ من ١٠ سالا ژ من مەزنترە کرێکارە دەستپێکێ وی حەز ژ من دکر و بەلا خوە ژ من ڤە نەدکر و گەلەک بزاڤ کرن و خوە گەلەک شکاند لەوا دلێ من ما پێڤە و من شوی پێ کر لێ پشتی من شوی پێکری ب بورینا سێ سالا ئەو ھاتە گوھورین و تا نھا ئەو دچیتە لنک ژنێن خراب و پارێن خوە ھەموویێ ل وان دمەزێخیت و زێرا بو دکریت پارا ددەتێ ئەڤە من شوی پێکری تا نھا ئەز پارێ وی نابینم و ئەز وان ژنا دنیاسم یێن کو وی پەیوەندی گەل ھەی و ژ من بێ سەروبەرتر و پیرترن ژی سەر ڤێ خیانەتا ئەو لمن دکەت زولم ژی لمن دکر و زەلامێ من ئەز دقوتام و ئاخفتنێن رەق دگوتنە من و حەزێن من پر نەکرینە و نھا دلێ من یێ شکەستی و ساراتیا جنسی یا لنک من پەیدا بوی.
ئەڤێ ژنێ دبەردەوامیا ئاخفتنێن خوە دا گۆت: زاروویێن من ژی یێن بوینە قوربانی چونکی من بدلێ خوە پەروەردە نەکرینە ژبەرکو مالا خەسویا من مایێ خوە د پەروەردا وان کریە و ھەر ژ دەستپێکێ و تا نھا ژیانا مە یا خوش نەبو ژلایێ ئابوریڤە و من نەدڤیا ھندە زارویا بینم بەس ژ کەربادا من ھەر سال ئێک پەیدا دبو بەس دا بەرپێت وان تەنگ و نەخوش ببن و من جودا بکەن بەس ھەر یا ژ خوە بۆ ھەڤژینێ من کەسەکە خەما چ نینە و سەرەرای کو من زور جارا خوە دگەل ئاجز کریە و من رەزیل کریە و ئەز زیز بویمە و چویمە مالبابێ و گەلەک شەرەدەڤا دکەین.
ئەڤ خانمە زێدەتر دبێژیت: گەلەک دەین لسەر منن و ئەز وان دەینا سەر خواترا زارویێن خوە دکەم دا د رەزیل نەبن و چاڤێ وان ل کەسێ نەبیت بو دەینا زەلامێ من دبێژیتە من ئەو ئاریشا تەیە یان دەینا نەکە و گەلەک جارا ژی پارا ژ من وەردگریت و چاڤێ وی یێ ل موچێ من.
ل دووماھیێ ئەڤ ژنە دبێژیت: من چ جارا بەحسێ تەلاقێ نەکریە ژبەر برایێن خوە ئەز شەرم ژ خوە دکەم و من تەحەمولا ڤان ھەموو نەخوشیا کریە و من ئەڤ قوربانیە ھەموو سەرخواترا زارویێن خوە دان بەس ئەڤێ چەندێ گەلەک کارتێکرن لمن کریە و گەلەک بێھنا من یا تەنگ کری و دلێ من ھەر یێ نەخوشە و گەلەک ھزرا خوە کوشتنێ سوتنێ دکەم ئەڤێ ژیانێ ئەز وەستاندم و من ھێز نەمایە و ئەڤە چەند سالە ئەز ھەر یا دبەزم لمال ل دەوامێ قەھرێت وان ھەموو بو منن بەرپرسایەتی و خەرجی و دەینێن وێ مالێ ھەموو د ستویێ من دانە و کەس خوە نادەتە بەر ھیڤیدارم ھوین بو ڤێ ئاریشا من چ دبێژن و ئەز چ بکەم؟
چارەسەری
ھەر دەستپێکی تە شاشی کرینە کو ئەڤینی ژ لایەکی ڤەیە و تە دل مایە پێڤە، وەسا دیارە ئەڤ زەلامە لدووڤ گوتنین تە زولمێ ل تە دکەت دیسا خیانەتا وی ساریاتی یا جنسی ل جەم تە پەیدا کریە و تە ئاریشە ھەبوو بلا تە گەلەک زاروک نەئینابان و خەلەتی ب خەلەتیێ چارە نەکربا و دڤیابا تە وەل زەلامێ خوە کربا ھەست ب بەرپرساتیێ کربا لەورا دڤێت تو خوە دگەل ڤی زەلامی سافی کەی بشێوازەکێ جوان و داخواز ژ کەس وکارێن خوە و یێن زەلامێ خوە بکە کو ئاریشا تە چارە بکەن تایبەت ھندەک کەس ھەبن بشێن کارتێکرنێ ل زەلامێ تە بکەن و دیسان ھەکە زەلامێ تە ھەر پیتە ب تە نەکر تو دشێی بچیە توند و تیژیێ و ھەکە بڤێ رێکی ژی چارە نەبوو قەستا دادگەھێ بکەی و ژ ئەڤرو پێڤە دەینا نەکە و پارەی ژ زەلامێ خوە داخواز کە بو مەزاختیێ خێزانێ دەستخوشیێ ل تە دکەم کو تە زاروکێن خوە خودانکرینە و تە بەحسێ بەردانێ نەکریە یا گرنگ ھزرا خوە سوتنێ و کوشتنێ خوە ژێ دویر کە چونکە ئاریشە ب ئاریشێ چارە نابیت وھزرێن خوە باش بکە.
بەرسڤدان: ڤەکولەری َجڤاکی عەبدولجەبار عەبدولرەحمان
د ڤی دهمی دا چ بۆ مه باشه؟!
ئهم مللهتێ كورد و ب تایبهتی باشۆرێ كوردستانێ یێن گههشتینه قووناغهكێ چو جارا مێژوویێ ئهڤ دهرفهته نه دایهمه، ل چهرخێ بیست و ئێكێ و جیهانێ هۆسا پێشكهفتن بخوهڤه دیتیه ههما ههر چ سحبهتا مه نهمایه ئهم وهكی ڤان مللهتان ل رۆژههلاتا ناڤهراست و هێش ئهم بخوه دخۆرین كو ئهم جیهانا سیێنه. جارهكا دی مێژوویێ بهرپهرێن خوه ڤهدان وهكی ئهلبۆمهكا وێنان و بیرهاتن بۆ مه نووكرنهڤه ل گهل داگیركهران، جینۆساید، تالانكرن،كوشتن، رهڤاندن.. هتد، ل دهمێ ئهنفالێن رهش ب سهر مللهتێ مه دا هاتین ل سالێن ههشتیان حهتا سالێن نۆتان مه چو نهبوو ژبلی رهڤێ و نهمه چ دزانی ونه مه چ دیت ئهم ب هیڤیا خهلكی ڤهبووین دا د ههوارامه بهێن و مه بۆ جیهانێ وێنهكهن، دا حالێ مه ببینن و وانژی وهكی ههر جار ل دووڤ وژدانا خوه كاردكر كا چ تشت بۆ وان یێ باشه داوی دیاركهن وهكی دبینین ل سهردهمێ نوكه ژ نوی هندهك پارچه ڤیدیۆ یێن دئێنه بهلاڤهكرن و ل سهر دئێنه نڤیسان بۆ ئێكهم جار بهلاڤ دبیت. ئهڤ پیجا ئازادیا ئهم كهتینه تێدا بۆ مه هندی خۆشیا بهحشتێ بوو، بهلێ هندی ناڤێ كهسێ كورد ل سهر مهبیت و ئاخا مه كوردستان بیت دێ حالێ مه ل گهل دهوروبهرێن مه و دوژمنێن مه ئهڤه بیت، نموونه ژی ئهم یێن ب چاڤێن خوه دبینین كا ئهڤرۆ چ رووبدهت و جارهكا دی مه دیت كا چ ب سهرێ مه كوردان هات چ ب سهرێ برایێن مه یێن ئێزدی هات ژ بۆ پاراستنا ئاخ و مللهتێ خوه چهند قوربانی هاته دان و چهند شههید مه دان جارهكا دی خوینا كوردان هاته رێنن.
پشتی ئازادیا 2003 و نهمانا دكتاتۆریێ ئهم شیاین حهتا رادهكێ باش مفای بۆ خوه ژێ وهربگرین و ستراتیجیهكا باش دانین یا هزری و پلانان دانین بۆ پاشهرۆژێ و یا ژ ههمیان گرنكتر گهشهكرنا ئابووری بوو، هۆسا ئهم شیاین بهرێ گهلهك وهلاتێن مهزن یێن جیهانێ بدهینه خوه و ب دههان كۆمپانیێن ههره مهزن قهستا كوردستانێ كرن و هاتنه دامهزراندن ب سیاسهتا حهكیمانه یا سهركردایهتیا كوردی ب سهرۆكاتیا سهرۆك بارزانی ل ناڤخوه و ژ دهرڤه ئهم شیاین ببینه جهێ گرنگێدانێ و مێرگهكا بچووك د ناڤ گورزێن ئاگری دا ببینه جهێ بێكڤه ژیانێ. بهرههمێ وێژی ئهم ئهڤرۆ یێن بینین كا چاوا د شهرێ مه ل گهل تیرۆرێ ب ناڤێ دهولهتا ئیسلامی (داعش) ههمی دهولهتێن زلهێزێن جیهانێ یێ پهسنا مه دكهن و پشتگێریا مه دكهن و هاریكاریا بۆ مه فرێدكهن، ئهو ژی ب رێیا پرچهككرنا پێشمهرگههی و سهر پشكا وان ژی ئهمریكا و فرهنسا و ئیتالیا و بریتانیا و ئهلمانیا. ل ڤێرێ بۆ مه دیاربوو كا ژبلی ئێكگرتنێ و براینیێ و هاریكاریێ كا ئهم پێدڤی چینه دا كو بشێن ئهم بخوه خوه نیشا جیهانێ بدهین ژ لایێ سیاسی، ئابووری، جڤاكی، كهلتووری، رهوشهنبیری.. . هتد، یا ژ ههمیێ گرنكتر ئهڤ كاودانێن ئهم تێدا دبۆرین وهكی ئهم دبینین و بۆ مه باش نیشا جیهانێ بدهین، ئهو ژی ب رێیا ڤهكرنا تۆرهكا كهنالین ئاسمانی یێن فهرمی كو تۆرهكا پر زمان بیت ژ وان زمانێن فهرمی یێن جیهانی و یێن ئهم بزانین دێ ژێ د مفاداربین وهكی زمانێ،كوردی، ئینگلیزی، عهرهبی، توركی، فارسی، داكو دهنگوباسێن مه دورست ب رێیا وێ تۆرا كهنالا ژ مه بزانن. نموونه ژی پتریا وهلاتان ئهڤ تۆرێن كهنالان ههنه و یێن وان یێن فهرمینه وهكی ئهمریكا، وهلاتین ئهورۆپی یێن زلهێز، توركی، ئیرانێ، وهلاتێن عهرهبی.
ب هزرا من دێ شێن وێنهكێ باش و جوان و پر مفادار یێ كوردی و پێناسا مللهتێ خوه، ئێش و ئازارێن خوه ژیانا خوه نیشا چاڤێن جیهانێ دهین.
ههروهسا ئهڤ روودان و كارهساتێن ب سهرێ مللهتێ مههاتین ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ و ب تایبهتی ژی كوبانێ كویا دبیته ئهگهرێ ههلاتنا رۆژهكا نوی و ئازادبوونا پارچهكا دی ژ كوردستانێ، ههر هۆسا پشتی وی دهستكهفتێ مێژوویی یێ چوونا پێشمهرگهیی بۆ ناڤ ئاخا رۆژئاڤا ل كۆبانێ، ئهم بشێن ڤێ ژێكڤهبوونا درێژ نههێلین ئهم كورد جارهكا دی تێكهلی ئێك ببین و ببینه ئێك.
ناڤهرۆكا هاتنا وهزيرێ پهترۆلا حوكمهتا فيدرال بۆ ههرێمێ
ئهڤرۆ نيوز:
سهرۆكێ ديوانا ههرێما كوردستانێ فوئاد حسێن ئهڤرۆ رۆژا پێنجشهمبى راگههاند كو وهزيرێ پهترۆلا حوكمهتا فيدرالى عادل عهبدولمههدى، د سهرهدانا خوه دا پێشنيازهك ئينابوو كو گرێداى كێشێن نهفت و غازێ و بڕينا پشكا بودجا ههرێمێ و مووچێ فهرمانبهران ژ لايێ سهرۆك وهزيرێ بهرێ يێ عيراقێ.
سهرۆكێ ديوانا ههرێمێ گۆت: “ههرێما كوردستانێ ههردهم پێشوازيا وهزيرێ پهترۆلا حوكمهتا فيدرال عادل عهبدولمههدى دكهت، ئهو ههڤالهكێ ههڤن يێ ههموو سهركردێن كوردى و گهلێ كورده”.
فوئاد حسێن دا زانين ژى كو عهبدولمههدى يا يێ هاتيه ناڤ خهلكێ خوه و پرۆژێ وى ژى دێ ژ لايێ ههرێما كوردستانێ ڤه ب رژدى هێته وهرگرتن و گۆت: “ئهڤ پرۆژه گرێداى نهفت و گازێ يه ل گهل برينا پشكا ههرێمێ ژ بودجێ و مووچێ فهرمانبهران ژ لايێ سهرۆك وهزيرێ بهرێ يێ عيراقێ”.
وهزيرێ پهترۆلا عيراقێ عادل عهبدولمههدى د سهرهدانا خوه دا بۆ ههولێر پێشنيازهك ل گهل بوو ژ بوو چارهكرنا كێشێن د ناڤبهرا ههرێمێ و بهغدا دا يێن سهردهمێ سهرۆك وهزيرێن بهرێ يێ عيراقێ.
ههر ئهڤرۆ ل گهل نێچيرڤان بارزانى سهرۆك وهزيرێن ههرێما كوردستانێ و قوباد تهلهبانى جێگرێ وى و وهزيرێ سامانێن سرۆشتى كۆمبوو و گهنگه ل سهر وێ پێشنيازێ هاته كرن.
بۆ شهڕێ تیرۆرێ، جیهان ههمی ل ئهسمانی كوردستان ب تنێ ل ئهردی
تیرۆر وهك مهترسیهكا مهزن ل سهر ههمی مرۆڤاتیێ و جیهانێ، ب تایبهتی ل ڤان سالێن دووماهیێ مهترسیا وێ رۆژ ب رۆژ د بهرفرههبوونێ دا یه، ب تایبهتی پشتی روودانێن 11 سیپتهمبهرێ ل سالا 2001 كو مهزنترین گورزێ تیرۆرستی ویلایهتێن ئێكگرتیێن ئهمریكی ههژاندی، ئهڤه بوو سهدهما وێ چهندێ كو بهرهنگاربوونا تیرۆرێ ژ چاچووڤێ خوهیێ كلاسیكی دهربكهڤیت ب تایبهت دهمێ جڤاتا ئاسایشا نێڤدهولهتی دان ب جهنگا ل گهل تیرۆرێ كری وهك مافێ بهرگریێ ژ خوه و چهند بریارهكێن گرنك د ڤی واری دا دهرخستین مینا 1368 و1373 كو ل سالا 2001 دهركرن و ب توندی ئیدانا كریارێن تیرۆری كر، پاشی ویلایهتێن ئێكگرتێن ئهمریكی و ههڤپهیمانان جهنگێ ل گهل تیرۆرێ دهسپێكر كو ل وی دهمی دژی رێكخراوا (القاعده) جهنگی دهسپێكربوو، لێ نها تیرۆر ژ چارچووڤێ رێكخراوهكا تیرۆرستی دهركهفتیه و دهولهتهكا تیرۆرستی هاتیه راگههاندن ژ لایێ تیرۆرستێن توندرهو ب ناڤێ (داعش) و مهترسیا وێ گهلهك پتره ژ رێكخراوێن تیرۆرستی یێن بهری نها ژبهر كو چهكهكێ گران ددهست دایه و پارچهكا مهزن ژ ههردو وهلاتێن عیراق و سووریا داگیركریه و گهلهك تیرۆرستێن توندرهو ژ ههمی دونیایێ پهیوهندی پێكریه و پشتهڤانیهكا مهزن لێ دهێته كرن، ژ ئالیهكێ دیڤه فهلسهفا كریارێن وان یێن تیرۆرستی گهلهك جوداتره ژ تاوانیێن تیرۆرستی یێن بهری نوكه ژ بهركو ههمی بنهمایێن ئاینی و مرۆڤاتی ب توندی پێشێلكرینه و تهكتیكا وێ یا جهنگێ هاتیه گوهۆرین كو دشیانیێن وێ دایه هێرشان بكهته سهر بهرهیێن لهشكری و باژێر و باژێركان دررپێچ و داگیر بكهت ب چهكهكی گران، ئهڤه پشتی داگیركرنا پارچهكا مهزن ژ خاكا عیراقێ و سووریێ و دهست و ب سهرداگرتنا چهكهكێ پێشكهفتی ژ چهكێ لهشكرێ عیراقێ كو بجه هێلابوو د داگیركرنا مووسلێ و تكریتێ دا، ئهڤێ دهولهتا تیرۆرستی كوردستان كره ئارمانجا خوه و ل ههمی سنۆرێ كوردستانێ دهست ب هێرشان كر و ب هاریكاریا چهندین خاین و خۆفرۆشان كو چهندین ساله ب زۆری هاتیه سهرئاخا كوردستانێ ب سامانێ دژین، لێ سهرهرای ئهڤێ چهندێ خهلكێ كوردستانێ ب ههمی چین و تهخێن خوهڤه و ب ههبوونا پێشمهرگههێ قههرهمان و چاڤنهترس و شهڕڤانێن كورد بهرهنگاری ئهڤێ دهولهتا تیرۆرستی بوون، رۆژ بۆ رۆژێ داستانێن مهزن توماركرن و بوو تاكه مللهت ل سهر رویێ جیهانێ بكاریت بهرهنگاری ئهڤێ ترسا مهزن ببیت و پاشی و ژ بهر خۆراگریا خهلكێ كوردستانێ و سیاسهتا حهكیمانه یا سهركردایهتیا كوردستانی و بتایبهت یا سهرۆكێ ههرێمێ هێزێن ههڤپهیمانان هێرشێن ئهسمانی كرنه سهر چهكدارێن تیرۆرستی و پالپشتیا خوه بۆ ههرێما كوردستانێ راگههاند و ههرێم ب هێلا سۆر بناڤكر و دان ب وێ چهندێ كر كو ههرێم تاكه وهلاته ههمی ئۆل و نهتهوه پێكڤه تێدا دژین و پێشمهگێ كوردستانێ هێزا ئێكانهیه كو دكاری بهرهنگاری مهترسیا ڤان درندرهو د رهوان ببیت، ئهڤه رۆژ ب رۆژ وهلاتێن جیهانێ پالپشتیا خوه بۆ خهلكێ كوردستانێ راگههاند و ههولێر بوو پایتهختێ بهرهنگابوونا تیرۆرێ، زێدهباری بهرفرههبوونا بهرهیێ بهرهنگاریا تیرۆرێ لێ كوردستان ب تنێ ل سهر روویێ ئهردی بهرهنگاری تیرۆرێ بوو و هێزێن ههڤپهیمانان ل ئهسمانی هێرشێن خوه ئهنجام دان، ئهڤه ژ ی جهێ شانازی و سهربلندیێ یه كو گهلێ كوردستانێ ل باكۆر و رۆژئاڤا رووبهروی ڤێ دهولهتا تیۆرستی بوو و ب دلێرانه ب ههبوونا پێشمهرگههێ قههرهمان و شهرڤانێن كورد ل ههمی بهرهیێن جهنگێ بهرگری ژ ئاخا كوردستانێ كر، بۆ جیهانێ ههمیێ دوپات دكر كو كوردستان تاكه وهلاته وارگههێ پێكڤه ژیانێ یه و پێشمهرگههێ چاڤنهترس تاكه هێزه دكاریت ب خوین و گیانێ خوه بهرهنگاری تیرۆرستان ببیت، لهورا دبێژین ب تنێ كوردستان ل ئهردی و جیهان ههمی ل ئهسمانی رووبهروی تیرۆرێ دبن.
كادرةكى ئيكرتوو: مسرور بارزانى نامةكا جوان و روهن كةهاند
كادرهكێ پێشكهفتیێ ئێكگرتوو:
مهسرۆر بارزانی نامهكا جوان و رون گههاند
ئهڤرۆ نیۆز، سالار دۆسكی:
گۆتارا بهرێز مهسروور بارزانی راوێشكارێ ئهنجوومهنێ ئاسایشا ههرێما كوردستانێ، ئهوا ئهڤرۆ 4/11/2014 ل پهرلهمانێ ئێكهتیا ئهورۆپا، ل دۆر رهوشا ههرێما كودستانێ و شهرێ پێشمهرگێ كوردستانێ دگهل تیرۆرستێن داعش و پهیوهندیێن ههرێمێ دگهل عیراقێ وهلاتێن دهر دور و تایبهت پارچێن دیێن كوردستانێ پێشكێشكری، كارڤهدانێن جودا پشت خوه هێلان.
سامی ئهترۆشی ئهندامێ بهرێ یێ پهرلهمانێ عیراقێ ژ فراكسیۆنا ئێكگرتوو، لدور گۆتارا راوێشكارێ ئهنجوومهنێ ئاسایشا ههرێما كوردستانێ ل پهرلهمانێ ئێكهتیا ئهورۆپا پێشكێشكری، دپهیچێ تایبهتێ خوهیێ فێسبووكی، سهرهرایی دهست خوهشیێ، دیاركر كو دوور ژ حزباتیێ كو ههموو دزانن ئێكگرتوویهه، دیاركر كو ماوێ ئێك دهمژمێر و نیڤان گوهداری ل گۆتارێ كریه و گۆت: مهسرۆر بارزانی نامهكا جوان و رون گههاند ل پهرلهمانێ ئێكهتیا ئهورۆپا ، چ بۆ داخاز و هاریكاریان، یان كارێ پیرۆزێ پێشمهرگێ كوردستانێ و شههیدان، یان ههلویستێ بهرامبهر لایهنێن جودا جودا دهولهتێن ههرێمێ و بهغدا و كوردستانێ یان لایهنێن جودا جودا ل عیراقێ دژین، ژ ئاین و مهزههب و نهتهوه، ههلویست بهرامبهر برایێن كورد ل ههرسێ پارچێن دیێن كوردستانێ pkk و ypk وئالیێن دی.
سامی ئهترۆشی دیاركر ژی كو بۆ جارا ئێكێ یه بۆ ماوهكێ درێژا ل بهر ئاخفتنا بهرپرسهكێ كوردستانێ د روونیته خوارێ، ههر چوو تێبینی ل سهر ئاخفتنا وی نهبیت و دێ بێژی ژ نیڤا دلێ من دئاخڤیت.
ڤیدیو: داعش ب دههان كهس ژ عهشیرهتا ئهبۆ نهمر كوشتن
ھەموو کاروبارێن فەرمی ل ھەرێمێ دێ ب زمانێ کوردی بن
دھۆک، لەزگین جۆقی:
ئەندامەکێ پەرلەمانێ کوردستانێ ل سەر فراکسیونا زەر بۆ ئەڤرۆ دیار کر کو ژ نوکە و پێڤە، پێدڤیە بازرگان ب کوردی ل سەر بەرھەمێن خوە بنڤیسن و ژمارێن ترۆمبێلان ژی دێ ب کوردی بن و ھەموو کاروبارێن دادگەھان و گرێبەستێن ناڤخۆیی و نێڤەدولەتی ژی دێ ب زمانێ کوردی ل سەر ھێتە نڤێسین.
بەیار تاھر، ئەندامێ پەرلەمانێ کوردستانێ ئاشکرا کر، قانوونا زمانێ فەرمی ل ھەرێما کوردستانێ د دووماھیک روونشتنا پەرلەمانێ کوردستانێ دا ھاتە پەسەندکرن، پشتی قانوون د رۆژناما (وەقائع کوردستان) دا دھێتە بەلاڤکرن و سەرۆکێ ھەرێمێ ئیمزا دکەت دێ کەفتە د وارێ ب جھئینانێ دا و گۆت “ل گۆرەی قانوونا زمانێ فەرمی ل ھەرێما کوردستانێ، ھەموو کاروبار، بەرھەمێ بازرگانی، کاروبارێن دادگەھان و ھەموو گرێبەستێن ناڤخۆیی و نێڤدەولەتی، دیسا تابلۆیێن ترۆمبێلان دێ ب زمانێ کوردی بن، بازرگان ژی پێگیرن ب زمانێ کوردی ل سەر کەرەستێن خوە بنڤێسن، دا کو زمانێ کوردی بھێتە پاراستن و گەشە بکەت و د ناڤ ھەموو زمانێن جیھانێ دا دیاربیت”.
بەیاری ئاماژە دا وێ چەندێ ژی کو پێدڤیە راگەھاندن ژی پتر پووتەی ب زمانێ کوردی بدەت، ریکلام و ھەموو تشتەک ل راگەھاندنێ ژی ب زمانێ کوردی بیت، لەو پەرلەمانێ کوردستانێ ب فەر زانی قانوونا زمانێ فەرمی ل ھەرێما کوردستانێ پەسەند بکەت.
نيشاندان
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com