ئەڤرۆ نیوز:
وەزارەتا دارایی و ئابوری یا حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ خشتێ بەلاڤکرنا مووچێ ئەوان وەزارەتێن بەری جەژنێ ئاشکرا کر.
ل دووڤ خشتێ وەزارەتا دارایی بریارە سوبەھی رۆژا سێشەمبی ٢٨ ئەیارا ٢٠١٩ مووچێ ھەیڤا ئادارا ئەڤ سالە دێ ھێتە بەلاڤ کرن و دیوانا وەزارەتا پێشمەرگەی و لیوایێن سەر ب وێ ڤە دێ سوبەھی مووچێ خوە وەرگرن.
ھەمان ژێدەر ئەو چەندە ژی دیارکر رۆژا چارشەمبی ٢٩-٥-٢٠١٩ مووچێ یەکێن ٧٠ و ٨٠ یێن پێشمەرگەی دێ ھێتە بەلاڤ کرن، و ٣٠-٥-٢٠١٩ مووچێ وەزارەتا پەروەردێ دێ ھێتە بەلاڤ کرن.
ئەڤرۆ نیوز، عەلی حاجی:
بریکارێ سەرۆکێ باژێرڤانیا زاخۆ دیار کر، نوکە کار کرن ل سەر چەند پرۆژەکان ل قەزا زاخۆ بەردەوامە و چەند پرۆژەک ب دووماھی ھاتینە و کەفتینە د خزمەتا وەلاتیان دا و دبێژیت: بڕیارە د دەمەکێ نێزیک دا پشکەکا دی یا پرۆژان ژ لایێ باژێرڤانیا زاخۆ ڤە ب دووماھی بھێن و دو پارک ژی بھێنە دروستکرن.
ئەندازیار دیندار سالم، بریکارێ سەرۆکێ باژێرڤانیا زاخۆ بۆ ئەڤرۆ نیوز دیار کر، کار کرن ل سەر جاددەیا ئوڤەرپاسا زاخۆ ب دووماھی ھاتیە و ئەو جاددەیا ل بەرامبەر ئامادەیا زاخۆ ھەتا دەستپێکا جاددەیا ئوڤەرپاسا زاخۆ ژی ب دووماھی ھاتیە و گۆت: “نوکە کارکرن ل سەر ئوڤەرپاسا زاخۆ ب دووماھی ھاتیە و دێ کەڤیتە د خزمەتا وەلاتیان دا”.
ئەندازیار دینداری گۆتژی: “د نوکە دا ئەم یێ کار ل سەر دروستکرنا دو پارکان ل ھەر ئێک ژ تاخێن شقا و بێدارێ ل سەنتەرێ قەزا زاخۆ دکەین و ئەو پرۆژە ژی د قووناغێن دەستپێکێ یێن کارکرنێ دانە، ئەڤ پرۆژە ھەموو ل سەر پێشینەیا ھەیڤانە یا باژێرڤانیا زاخۆ دھێنە ئەنجامدان و راستەوخۆ ژی ژ لایێ تیمێن مە ڤە ل باژێرڤانیا زاخۆ دھێنە ب رێڤەبرن”.
ئەڤرۆ نیوز، ئەمیر ئەترووشی:
بەرپرسێ پشکا ساخەمیا ئاژەلی ل رێڤەبەریا ڤێتێرنەریا دھۆکێ راگەھاند، چەندین سالە ئاژەل ب رێیێن فەرمی ناھێتە دناڤ پارێزگەە دھۆکێ دا و ئەو پەزێ دھێت ژی ب رێیێن نە فەرمی ژ سووریا و ھندەک ژی ژ وەلاتێ تورکیا دھێت.
د. عەبدولرەزاق ئێمینکی، بەرپرسێ پشکا ساخەمیا ئاژەلی ل رێڤەبەریا ڤێتێرنەریا دھۆکێ بۆ ئەڤرۆ نیوز دیار کر کو چەندین سالە ئەو نەشێین چو ئاماران بزانن کا چەند پەز دھێتە پارێزگەھا دھۆکێ و چەند دھێتە سەرژێرکرن و پێدڤیا دھۆکێ ب گۆشتێ ئاژەلی چەندە، چونکو پتریا وی ئاژەلی ب رێیێن فەرمی ناھێتە دناڤ پارێزگەە دھۆکێ دا و پتریا وی پەزی ژ وەلاتێ سووریا دھێت و ھندەک ژی ژ جۆلەمێرگێ دھێت.
ئێمینکی ئاماژە ب ھندێ ژی دا کو خەلکێ دھۆکێ ھەیڤانە نێزیکی سێ ھزار سەرێن گۆلکا دخۆت و ئەڤە ژی ل گۆرەی پشکا دھۆکێ نینە، چونکو ل گۆرەی پشکا دھۆکێ پێدڤیە ھەیڤانە نێزیکی پێنج ھزار سەرێن گۆلکا بھێنە دھۆکێ و ئەڤ گۆلکە ژی پتریا وان ژ وەلاتێ بەرازیل و ھنگاریا دھێن و ئینانا گۆلکا ژ وەلاتێ رۆمانیا ھاتیە راگرتن، ژبەر کو سەقایێ مە وەکو یێ وان نینە.
ل گۆرەی پێزانینان، دھۆک سالانە نێزیکی ٨٥٠٠ تەنێن گۆشتێ وەکو پەز دھێتە سەرژێکرن و ئەڤە ژی ب تنێ تێرا ٥٠% ژ پێدڤیا دھۆکێ ھەیە.
ئەڤرۆ نیوز، ئەمیر ئەترووشی:
رێڤەبەرێ کۆمپانیان ل پارێزگەھا دھۆکێ راگەھاند، پشتی نەمانا قەیرانا دارایی و نەمانا پاشکەفتی، تۆمارکرنا کۆمپانیان بەر ب زێدەبوونێ یە و د ئەڤ سالە دا ٢٣ کۆمپانیێن خۆمالی و دو کۆمپانیێن بیانی ل دھۆکێ ھاتینە تۆمارکرن و دبێژیت: ژ سالا ٢٠١٢ و ھەتا نھا داخوازا ھەلوەشاندنا ١٦٣ کۆمپانیێن دھۆکێ ھاتیە کرن و ھێشتا بڕیار ل سەر نەھاتیە دان.
شێروان حیتۆ، رێڤەبەرێ کۆمپانیان ل پارێزگەھا دھۆکێ بۆ ئەڤرۆ نیوز دیار کر، مەزنترین ئاریشا تۆمارکرنا کۆمپانیان، گرتنا ناڤێ بازرگانی یێ کۆمپانیێ یە و ئەڤ یەکە ژی ئاریشەیە بۆ پارێزەرێن کۆمپانیان و گۆت: “ل پارێزگەھا دھۆکێ ھەتا نھا سێ ھزار و ٥٩٣ کۆمپانی ب فەرمی ھاتینە تۆمارکرن و سالانە ئەڤ ھەموو کۆمپانیە مۆلەتێن خوە نوو دکەن و ھەنە ژ نوو دھێنە دامەزراندن و ھندەک ژی ھەنە کۆمپانیێن خوە بۆ ھندەک باژێرێن دی ڤەدگوھێزن”.
حیتۆی ئاماژە ب ھندێ ژی دا کو ژ سالا ٢٠١٢ و ھەتا نھا فایلێن ١٦٣ کۆمپانیان ھاتینە بەرھەڤکرن و رەوانەکرن بۆ ھەولێرێ بۆ ھندێ بھێنە ڤاڤارتن و ھەلوەشاندن و مۆلەتا وانا کاری بھێتە ژ کار ئێخستن، بەلێ ھەتا نھا ب شێوەکێ فەرمی بڕیار ل سەر نەھاتیە دان.
رێڤەبەرێ کۆمپانیان ل پارێزگەھا دھۆکێ ئاماژە ب ھندێ ژی دا، نھا دەمێ کۆمپانیەکێ دڤێت بھێتە ھەلوەشاندن، ئەم ژێ دخوازین دووماھی بودجە بۆ مە بینیت و ل رۆژنامێ بەلاڤ بکەت کا چو قەرێن خەلکی ل سەر ھەنە یان نە، بەری نھا دەمێ کۆمپانیەک دھاتە ھەلوەشاندن نێزیکی ١٠ ھزار دۆلاران ل ھەلوەشاندنێ دھاتنە مەزاختن، بەلێ نھا ب تنێ نێزیکی دو ھزار و ٥٠٠ دۆلار لێ دھێنە مەزاختن، لێ کۆمپانی ھەنە زۆر تایبەتمەندی ھەنە و حوکمەتێ گەلەک قەر ل سەر ھەنە و ھەلوەشاندنا وێ زێدەتر مەزاختی لێ دچیت.
ئەڤرۆ نیوز:
بەرپرسەکێ وەزارەتا پێشمەرگەی پرۆژەکێ نوو یێ ئەمریکا بۆ رێکخستنا سیستەمێ گەھاندنێ بۆ ھێزێن پێشمەرگەی ئاشکرا کر کو ب ڤێ چەندێ دێ سیستەمێ پەیوەندیکرنێ بۆ پێشمەرگەی ھێتە رێکخستن.
فەریق جەبار یاوەر، ئەمیندارێ گشتی یێ وەزارەتا پێشمەرگەی دیار کر کو ئەمریکا ب رێیا پرۆژەکێ نوو سیستەمێ گەھاندنێ بۆ ھێزێن پێشمەرگەی دابین دکەت کو ب رێیا پەیوەندیکرنێ دناڤبەرا ھەموو یەکێن سەر ب وەزارەتا پێشمەرگەی ڤە دێ ب شێوەیێ بێ تێل بیت.
ناڤھاتی ئاماژە دا وێ چەندێ کو بەری نوکە ژ ئەگەرێ نەبوونا سیستەمەکێ پێشکەفتی یێ ئێکگرتی، چەندین جۆرێن ھێلێن پەیوەندیان د ناڤبەرا یەکەیان و وەزارەتێ دا بۆ پەیوەندیکرنێ دھاتنە ب کارئینان، بەلێ ب تمامبوونا ڤی پرۆژەی سیستەمێ پەیوەندیکرنێ د ناڤبەرا یەکەیان و وەزارەتێ دا دێ بیتە ئێک سیستەم و بۆ باسنیوز گۆت: “کارکرن د ڤی پرۆژەی دا یا بەردەوامە، سەرەرایی ڕاگرتنا مەشق و راھێنانێن ئەمریکا بۆ ھێزێن پێشمەرگەی ب شێوەکێ دەمکی”.
ئەڤرۆ نیوز:
بەرپرسێ راگەھاندنا بۆردێ کاروبارێن مرۆڤی ل پارێزگەھا دھۆکێ راگەھاند کو ژ سەرجەمێ ٧٤٠ ھزار ئاوارە و پەنابەرێن ل پارێزگەھا دھۆکێ دژین ب تنێ ٢٤٠ ھزار ڤەگەڕیاینە ڤە و ھێشتا ٥٠٠ ھزار ئاوارە و پەنابەر ل پارێزگەھا دھۆکێ دژین.
سالم سەعید، بەرپرسێ راگەھاندنا بۆردێ کارۆبارێن مرۆڤی ل پارێزگەھا دھۆکێ بۆ (باسنیوز) دیار کر، پشتی رزگارکرنا مووسل و ژناڤبرنا رێکخراوا تیرۆری یا داعش، پتریا رێکخراوێن نێڤدەولەتی پشتەڤانیێن ئاوارە و پەنابەرێن ل پارێزگەھا دھۆکێ دژین ڕاگرتینە و بەر ب پارێزگەھا نەینەوا چووینە، بەلێ ئەڤ چەندە ھەر نەبوویە ئەگەر کو ئاوارە و پەنابەر ڤەگەڕنە سەر مال و ملکێن خوە و ھەتا نھا ب تنێ ٢٤٠ ھزار ڤەگەڕیاینە ڤە و ھێشتا ٥٠٠ ھزار ئاوارە و پەنابەر ل پارێزگەھا دھۆکێ ماینە.
ناڤھاتی ئاماژە دا وێ چەندێ کو ل پارێزگەھا دھۆکێ ٢٧ کەمپێن ئاوارە و پەنابەران ھەنە، ھەتا نھا ب تنێ پێنج کەمپ ڤالابووینە و خەلکێ وان ڤەگەڕیاینە ڤە.
سویسرا، ئازاد گولەیی:
وەکو ھەر قارەمانیەکا جیھانیا تەنسێ، کومپانیێن تایبەت ب دروستکرنا کەرەستێن وەرزشی جھەکێ تایبەت دروستدکەن ھەر بۆ ھندێ ریکلاما خو بکەن وبفروشن وھەم بۆ ھندێ ھاریکاریا یاریکەر وراھێنەر وپشکدارا بکەن برێیا دروستکرن وچارەسەرکرنا کەرەستێن ڤێ یاریێ و ژوانا رێکێتێن تەنسێ.
دڤێ ڤیدیویێ دا چەوانیا دروستکرنا رێکێتێن تەنسێ دھێتە رونکرن کو ژلایێ ئێک ژ کومپانیێن تایبەت ل نێزیک جھێ قارەمانیا جنێف یاڤەکری یا تەنسێ دھێتە چێکرن و ئەڤرۆ نیوز ل وی جھی ئامادەبوو پێخەمەت دیارکرنا رێیێن چێکرنا وێ.
ئەڤرۆ نیوز، ئەمیر ئەترووشی:
سەرۆکێ باژێرڤانیا زاخۆ راگەھاند، ب جوانترین شێواز پارکەکا مۆدێرن بۆ دانعەمرێن زاخۆ دھێتە دروستکرن و د قووناغێن دووماھیێ دایە و ل دەمەکێ نێزیک دێ کەڤیتە د خزمەتا دانعەمرێن زاخۆ دا.
ئەندازیار بژار مونیب، سەرۆکێ باژێرڤانیا زاخۆ بۆ ئەڤرۆ نیوز دیار کر، ئەو مژوولی دروستکرنا پارکەکا مەزنن ل قەزا زاخۆ بناڤێ پارکا (ئازادی) کو دێ یا تایبەت بیت ب دانعەمران ڤە و ئەڤە ژ پرۆژێن ھەرە گرنگ ل زاخۆ دھێتە قەلەمدان، پارکا دانعەمران دکەڤیتە سەنتەرێ قەزا زاخۆ ل بەر لێڤا خابیرێ زاخۆ ب درێژاھیا ١٥٠ مەتران و ٢٠ مەتران یا فرەھە و نافورێن ئاڤێ تێدا ھەنە و کەسکاتی تێدایە و کۆژمێ ٥٢٠ ملیۆن دیناران بۆ ھاتینە تەرخانکرن و خوارنگەھـ و کافیتریا ل ناڤا پرۆژەی دا ھەنە.
ل دۆر پلانێن باژێرڤانیا زاخۆ بۆ داھاتی ناڤبری گۆت: “مە پلانا ھەی بۆ سالا داھاتی مەزنترین پارک ل زاخۆ دروست بکەین، رووبەرێ وێ ١٥٠ دوونەمە و ھەتا نوکە قەزا زاخۆ پێنج پارکێن باش ھەنە بۆ خەلکی و جھێ ئارامیا وەلاتیان”.
ئەڤرۆ نیوز، بارزان مزووری:
ب پشکداریا شاندەکێ حوکمەتا ئەلمانیا ئەڤرۆ ٢٢/٥/٢٠١٩ و د رێورەسمەکی دا ھۆلا (مەرگەە) د ناڤ سەنتەرێ قەزا شێخان دا ھاتە ڤەکرن کو ژ لایێ رێکخراوا ئێسڤنێ یا گەشەپێدانا جڤاکی ب ھاریکاریا وەزارەتا ئێکگرتی یا ھاریکاریا ئابووری و گەشەپێدانا ئەلمانی ب ھەڤکاری دگەل کۆمەلا ئەلمانی یا نەھێلانا برسیبوونێ ل جیھانێ ھاتیە ئاڤاکرن.
فەرھاد ئیلیاس، سەرپەرشتێ پرۆژەی بۆ ئەڤرۆ نیوز گۆت: “ئەڤ پرۆژە ژ ھۆلەکا بیرەوەریا یا مەزن دگەل ھژمارەکا ژوورێن مەزن پێک دھێت و ب کوژمێ ٣٧ ھزار دۆلاران ل سەر رووبەرێ ٢٢٠م ئەو ھۆلە ھاتیە ئاڤاکرن، دیسا ژ لایێ قایمقامێ قەزا شێخان و باژێرڤانیا شێخان ڤە ئەو پارچا عەردی د ناڤ سەنتەرێ قەزا شێخان دا بۆ ھاتبوو دابینکرن”.
سەرپەرشتێ پرۆژەی خویا ژی کر کو ئەڤ پرۆژە بۆ ئەنجامدانا بیرەوەری و وورکشۆپ و خۆلێن جوراوجور بۆ دەڤەرێ ھاتیە دروستکرن ل دووڤ شێوازەکێ مودێرن ژی ھاتیە چێکرن.
ناڤھاتی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی کر کو رێکخراوا ئێسڤنێ یا گەشەپێدانا جڤاکی دێ سەرپەرشتیا کارگێڕیا وێ ھۆلێ کەت.
ئەڤرۆ نیوز، رەمەزان ھەرنی:
ئەندامەکا پەرلەمانێ کوردستانێ ل پێکھاتەیا مەسیحیان ئاشکرا کر کو ل دەمێ ھێرشا تیرۆرستێن داعش ل سالا ٢٠١٤ ێ بۆ دەشتا نەینەوا ب گشتی ھژمارەکا وەلاتیێن مەسیحی کەفتنە د دەستێن داعش دا و پشتی راگەھاندنا دووماھیا داعش ژی ھەتا نوکە چارە نڤیسێ وان وەلاتیێن مەسیحی یێ دیارنینە.
روبینا تیاری، ئەنداما پەرلەمانێ کوردستانێ ل پێکھاتەیا مەسیحیان بۆ ئەڤرۆ نیوز دیار کر کو ل سالا ٢٠١٤ ێ و دەمێ ھێرشا تیرۆرستێن داعش بۆ سەر مووسل ھژمارەکا مەزن یا وەڵاتیێن مەسیحی ھاتنە دەستە سەرکرن و دووڤ دا چەندین ژ وان ھاتنە شەھیدکرن و رزگار کرن، بەلێ چارە نڤیسێ ١٩ وەلاتیێن مەسیحی ھەتا نوکە یێ دیارنینە سەرەرای کو تیرۆرستێن داعش شکەستینە ل عیراقێ بەلێ چارە نڤیسێ گرتیێن مەسیحیێ یێ نەدیارە.
ناڤھاتیێ خویا کر کو دەمێ داعش ل مووسل یا دەسھەلاتدار زیانێن مەزن گەھاندینە پێکھاتەیا مەسیحیان و کریارێن نەمرۆڤانە ئەنجامداینە دژی پێکھاتەیا مەسیحیان و گۆت: “وەکو فراکسیۆنا مەسیحیان ل پەرلەمانێ کوردستانێ دێ پرۆژە قانونەکێ دروستکەین بۆ قەرەبووکرنا وان وەلاتی و خێزانێن ل سەر دەستێ داعش زیان گەھشتیێ و دێ ب ھەمان شێوەیێ پروژە قانوون بۆ ئێزدیا ھاتیە پێشکەشکرن بۆ مەسیحیا ژی دێ ھێتە پێشکێشکرن”.
نيشاندان