ئهڤرۆ نيوز:
ل بەغدا ب دەھان کەس ل ھەمبەر دەروازەیا دهڤهرا كهسك خوەپێشاندنەکا نەرازیبونێ ل سەر دەستێوەردانا دەرڤە د ناڤ کاروبارێ ناڤخوهیی یێ عیراقێ ب تایبەت پرسا پێک ئانینا حوکمەتا نوو یا عێراقێ.
خوەنيشاندەران وێنەیێن برێت مەکگورک هنارتيێ دۆنالد ترەمپ سەرۆکێ ئەمەریکا یێ ھەڤپەیمانیا نێڤدەوەلتی یا ل دژی داعشێ بلند کربوون کو چەند رۆژن ل بەغدایە ب مەبەستا دانوستاندنا دۆسەیا پێک ئانینا حوکمەتا نوو یا عێراقێ.
ئهڤرۆ نيوز:
بریاره سوبههى رێكهفتنا دروستكرنا جاددهیا 150 مهتری یا ههولێرێ د ناڤبهرا كۆمپانیا بجهئينانێ و وهزارهتا باژێرڤانیا حوكمهتا ههرێما كوردستانێ بهێته ئیمزه كرن.
بهردهفكێ سهرۆكاتیا باژێرڤانيا یا ههولێرێ كرمانج دهشتهكی ژ بۆ ئهڤرۆ نيوز گۆت: “رۆژا چارشهمبێ 29ى تهباخا 2018ێ سهرۆكاتیا جڤاتا وهزیرێن ههرێما كوردستانێ رازیبوونا خوه ل سهر دروست كرنا جاددهیا 150 مهتری یا باژێرێ ههولێرێ دا.
ئاماژه ب وێ یهكێ كر كو سوبههى رۆژا پێنج شهمبیێ رێكهفتنا دهستپێكا پرۆژهیێ د ناڤبهرا وهزارهتا باژێرڤانى و كۆمپانیا هێمن یا بجهئينهر بهێته ئیمزا كرن.
تهكهز كر كو قووناغا یهكهم یا جادهیێ ل رێیا بهحركه بۆ رێیا كۆیه یه و بهایێ وێ ژی زێدهیی 130 ملیۆن دۆلارايه ژ چهند قووناغێن جاددێ دا.
ئهڤرۆ نيوز:
ل گورەیی گۆتنێن ھندەک ھەڤژینان ئەو ڤالاتیا دناڤبەرا ھەڤژینان دا بوویە ئەگەرێ ھندێ کو ھەڤژین بەرێ خوە ب دەنە دیمەنێن عشقێ، و جاران زارۆ ل سەر وان ھەلدبن و ئەڤان دیمەنا دبینن و تووشی ئاریشا دبن، چالاکڤانەکا جڤاکی دبێژیت: گرنگە دایک و باب ب ھەستیاری بەرێ خوە بدەنە ڤان دیمەنا ب ھیچ رەنگەکی نابیت زارو ئەوان دیمەنا ببینن، چونکی رەفتارێن نەرێنی لدەف زارۆیان پەیدا دبن.
ق، ێ/ دایکە و دبێژیت: ژبەرکو ئاریشە دناڤبەرا من و ھەڤژینێ من دا ھەبون و ماوەیەکێ ئەم ژ ئێکدو دوور کەفتین، لەوما من ژی بەرێ خوە ددا ھندەک دیمەنێن عشقێ یێن فلمێن ھندی پشتی ماوەیەکێ زارۆیێن من ژی رەفتارێن وان فلمان کرن و کارتێکرن ل کەسایەتی و رەوشتێ وان بۆ، ژبەرھندێ نەشێم ئەوان بھێلم بتنێ نەکە رەفتارێن نە درۆست بکەن، چونکی دیمەنێن سێکسی د وان فلمان دا ھەبوون و ھەتا من جھێ نڤستنا وان یێ جودا کری دا کو خوە تووشی چ ئاریشا نەکەن.
زوھێر سەعدی بابە و ئاشکرا کر کو دو کورێن وی یێن سنێلە بەردەوام دووڤچوونا وی و دایکا خوە دکر و ئەو دیمەنێن نە درۆست یێن عشقێ و سێکسی دکر، لەوما تووشی حالەتێ دەروونی بووینە و لڤینەک کەفتیە غەریزە و ھەستێن وان، ھەتا وی رادەی کو ھەر ئێک ژ وان دەستگرەک ھەیە.
زوھێر د بەردەوامیا ئاخفتنا خوە دا گۆت: ئەز یێ بزاڤێ دکەم یان دووری کچان بکەم یان ژی بو بخوازم، بەری ژ بەر رەفتارێن خوە یێن رەوشتی تووشی ئاریشەکا جڤاکی ببن، بەلێ ئەز ژ پاشەرۆژا وان دترسم، چونکی د بەرنامێن موبایلێ دا د شارەزانە و دزانن ئەم بەرێ خوە ددەینە چ دیمەن.
ل دور مەترسیا ڤی بابەتی ل سەر زارۆ و سنێلان، سەمیرا محەمەد ئەمین، چالاکڤان د بوارێ جڤاکی دا دیار کر کو ئەڤ چەندە دبیتە ئەگەرێ ھندێ کوخێزان ژبەر ڤێ یەکێ بەر ب ھەلوەشیانێ ڤە بچیت، ژبەرکو لڤینەک دکەڤیتە د ھەستێن زارۆیان دا، بتایبەت ژی سنێلان، چونکی ئەندامێن سنێلەیی پێ دگەھن ژلایێ سایکولوژی ڤە و ھورمونێن وان بەر ب گەھشتنێ ڤە دچن و گۆت: ژبەر ھندێ گرنگە دایک و باب ژ ئەڤێ چەندێ د ھوشیار بن و ب ھەستیاری بەرێ خوە بدەنە ڤان دیمەنا ب ھیچ رەنگەکی نابیت زارو ئەوان دیمەنا ببینن، چونکی رەفتارێن نەرێنی لدەف زارۆیان پەیدا دبن و دوور نینە ئەڤ لڤینا د ھەست و حەزێن سنێلە و زارۆیان دا پەیدا دبیت وان ھان بدەت ئەو تێکەلیێن رەگەزێ دیتر بکەن، دا کو کریارا جوتبوونێ ئەنجام بدەن.
چالاکڤانا جڤاکی د بەردەوامیا ئاخفتنا خوە دا دیار کر کو بابەتێ رومانسیەتێ و عشقێ و سێکسی د بیردانکا زارۆیان و سنێلان دا ئێک رامان ژێ دچیت، چونکی ئەو یێن د ژیەکێ ھەستیار دا و دی وەسا تێ گەھن وەکو وان دڤێت، ژبەرکو ژیوار دلوڤانیێ ب چ کەسا نابەت، ھەروەسا بەرێ خوە دانا وان بۆ دیمەنێن وەھا کو کو گرێدایی کەتوارێ جڤاکێ بیانی نە و ل گەل یێ مە ناگۆنجن مەترسیدارە، ژبەرکو دێ ئاریشە و کارەساتێن مەزن د خێزانان دا پەیدا بن، ژ ئەگەرێ ڤان دیمەنێن دژی داب و نەریتێن مە و بلەز دھێنە دناڤ خێزانێن مە دا ب رێیا تەکنولوژیایێ.
ژ لایەکێ دیڤە دکتورە زیکرا ئەحمەد تایبەتمەندا نەخۆشیێن دەروونی یێن زارۆ و سنێلان دیار کر کو دەروونێ ھەر مرۆڤەکی ل ژێر گاریگەریا ژیواریە، تایبەت ئەڤ بابەتین گرێدایی ھەستێ مرۆڤان و نەخاسمە یێن زارویا و سنێلان، دوور نینە ئەڤ جورە مرۆڤە بکەڤنە د رەوشەکا نە ئارام یا دەروونی دا، ژبەرکو تشتەکێ ئاسان نینە ئەو ل ژێر گاریگەریا وان دنالیت.
د. زیکرایێ ئەو چەندە ژی دا زانین کو گەلەک جاران ھەڤژین ھزر ل ھندێ ناکەن کو ئەڤ دیمەنێن رۆمانسی و یێن د درامایا دا د گۆنجایی نینن، ل گەل کەساتیا ئەندامێن خێزانێ و گۆت: ئەڤجا ھەکە زارۆیان شاشیەک کر و دایک و باب ژی ل سەر ئاگەھدار بوون دێ رەفتارەکا رق و توند ل گەل وان ئەنجام دەن بو ھندێ ئەو ژ ترسێ خوە ژ دیمەنا بدەنە پاش و گۆت: وەکی دی ل گەل دەلیڤە کەفتێ ئەو دێ ل پشت دایک و بابا را ھەولا تیکڤەدانا وان دیمەنا کەت و دوور ژی نینە ئەو چاڤ لێ بکەن و خوە تووشی گەلەک ئاسەتەنگێن دی یێن دەروونی و جڤاکی بکەن.
ئهڤرۆ نيوز:
رێڤەبەرێ بەرەڤانیا باژێری ل پارێزگەھا دھۆکێ ئاشکراکر کو 73 پولیس ئاگرڤەمراندنێ ھاتینە خانەنشینکرن و ئێک پولیس نەھاتیە جھێ وان، چوار بنگەھێن ئاگرڤەمراندنێ دکرێیان دانە و گۆت: بەردەوام تیمێن نقوڤانا ل جھێن ئاڤی دگەرن و شیاینە ماوێ حەفت ھەیڤێن بوری دا 42 کەسا ژ مرنێ قورتال بکەن، بەرامبەر 43 کەس ژی خەندقی نە ل ئەڤ سالە دا و جەنازێ وا شیاینە بینەدەر ژ ئاڤێ دا و گۆت: فرۆکە ب خوە ئاگر ڤەمراندنێ نینە، لێ ھاریکاریا مە دکەت و چەند جاران ژ بەر ھەبوونا ئەلغاما ل دەڤەرێن چیایی فرۆکێ ھاریکاریا مە کریە و ئاگر ڤەمراندیە.
عەمیدێ پولیسان عەبدولحەکیم تاھا سالح، رێڤەبەرێ بەرەڤانیا باژێری ل پارێزگەھا دھۆکێ ب وەکالەت بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: ل پارێزگەھا دھۆکێ 31 بنگەھێن ئاگرڤەمراندنێ ھەنە، گەلەک دەڤەرێن دی ژی پێدڤی ب ھەبوونا بنگەھێن ئاگرڤەمراندنێ نە ژ بەر نەبوونا پولیسان و پێدڤیان نەشێن بنگەھێن ئاگرڤەمراندنێ زێدە بکەین، نڤیسار ب فەرمی ژ پارێزگەھێ گەھشتینە مە بۆ ڤەکرنا بنگەھێن ئاگرڤەمراندنێ ل (باعەدرێ، کانی ماسێ) لێ مە شیان نینن.
زێدەتر دبێژیت: دبیت ھندەک قەزا ھەبن مە پێدڤی ب ھەبوونا دو بنگەھان ھەبیت و ھندەک جە ھەنە ھەر مە بنگەە نینن، ترۆمبیلێن مە بەردەوام کاری دانە و بەردەوام سەخبێریا وان دھێتەکرن و مە پێدڤی ب ترۆمبێلان ھەیە، ژ بەرنەبوونا ئاڤاھیان مە ئاڤاھی بۆ بنگەھێن خوە ل (نزاری، شێلادزێ، بەرۆشکێ، دومیز) کرێ گرتی نە و ھەیڤانە کرێیا وا دھێتەدان و خانی یا دانە، ئاڤاکرنا بنگەھا دەست پێکریە لێ ھێشتا مە پێدڤی ب بنگەھێن ئاگرڤەمراندنێ ھەیە و داخاز دکەین ھەر ئاڤاھیەکێ بوومە ھاتە دروستکرن بھێتە تژیکرن ژی وەک کەرستێن ئاگرڤەمراندنێ دا بشێن ڤەکەین.
خویاژی کر، پتریا روودانێن ئاگربەربوونێ ل ناڤ باژێری ژ ئەگەرێ شۆرتێن کارەبێ بووینە، لێ روودانێن مالان کێمتر بووینە و ررودانێن پیش و پەلەخی زێدەترن و خەلک ھەنە چنە سەیرانا و ئاگرێ خوە ناڤەمرینن، لژنەکا ھڤپشک ژ فەرمانگەھێن پەیوەندار ھاتیە پێکئینان و ھەموو دەڤەرا دگەرین بۆ دانا رێنما و شیرەتێن ئاگرڤەمراندنێ.
سەبارەت روودانێن خەندقاندنێ ل ئاڤێ رێژە زێدەبوویە ژ بەر دو ئەگەران ھاتنا رێژەکا مەزن یا گەشتیاران و ھاتنا ئاواران و پەنابەران بۆ پارێزگەھا دھۆکێ و ھەر دوکان شارەزایی نینە خوە دھاڤێنە ئاڤێ و دخەندقن ئانکو پتر ئەڤێن خەندقن نە خەلکێ خوجھێ دەڤەرێ نە و پتر گەشتیار و ئاوارەنە، بەردەوام تیمێن نقوڤانا ل جھێن ئاڤی دگەرن و شیاینە ماوێ حەفت ھەیڤێن بوری دا 42 کەسا ژ مرنێ قورتال بکەن، بەرامبەر 43 کەس ژی خەندقی نە ل ئەڤ سالە دا و جەنازێ وا شیاینە بینەدەر ژ ئاڤێ دا و گۆت: فرۆکە ب خوە ئاگر ڤەمراندنێ نینە، لێ ھاریکاریا مە دکەت و چەند جاران ژ بەر ھەبوونا ئەلغاما ل دەڤەرێن چیایی فرۆکێ ھاریکاریا مە کریە و ئاگر ڤەمراندیە.
رێڤەبەرێ بەرگێریا شارستانی ئەو ژی گۆت: دووڤچوون ل ھەموو ئاڤاھیان دھێتەکرن، ئەھلی و حوکمی و حزبی ھەر جھێ مرۆڤ تێدا بژین دوڤچوون دھێتەکرن بۆ سلامەتیا وی خەلکێ وی ئاڤاھی دا دژیت، رێنما بۆ دھێنەدان و ئەگەر پێگیر نەبیت ھوشداری بۆ دھێنەدان و دھێتە رەوانەکرن بۆ دادگەھێ و دادوەر سزادەت، پێدڤی یە ھەموو خێزانان ژی بتلێن ئاگرڤەمراندنێ ھەبن بۆ ھەر روودانەکێ. ناڤبری ئەو ژی ئاشکراکر کو ژ سالا 2015 ھەتا 2018 پولیسێن ھاتنە خانەنشینکرن و دەست ژ کاری بەرداین ل رێڤەبەریا مە 73 پولیس بووینە، پێشتر پولیس بۆ ئاگرڤەمراندنێ دھاتنە دامەزراندن، مخابن ئەڤە دو سالە ئێک پولیس بۆ ئاگرڤەمراندنێ نەھاتیە دامەزراندن، ژبەر قەیرانا دارایی ھاتینە راوستاندن و ڤەکرنا بنگەھێن ئاگرڤەمراندنێ د زێدەبوونێ دایە.
ئەڤرۆ نيوز:
سەرۆکێ ئێکەتیا بەلێندەرێن کوردستانێ تایێ دھۆکێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار کر کو نوکە دەست ب چێکرنا ھندەک پرۆژێن کەڤن ل پارێزگەھا دھۆکێ ھاتیەکرن و گۆت: “حوکمەت ب نێزیکی 350 ملیار دیناران قەردارا بەلێندەرێن پارێزگەھا دھۆکێ یە”.
زیرەک تاھر دۆسکی، سەرۆکێ ئێکەتیا بەلێندەرێن کوردستانێ تایێ دھۆکێ ئاشکرا کر کو راستە رەوشا ئابووری یا ھەێمێ بەر ب باشبوونێ چوویە، لێ رەوشا بەلێندەرێن پارێزگەھا دھۆکێ ھەر وەکو خوە یا باش نینە و حوکمەت پارێ وان نامەزێخیت، ژ بەر ڤێ چەندێ نوکە بەلێندەر چو پرۆژێن نوو ل دھۆکێ ئەنجام نادەن، بتنێ نوکە ل سەر راسپاردا پارێزگەرێ دھۆکێ کار د چێکرنا ھندە پرۆژێن کەڤن دا دھێتەکرن کو بەھرا پتریا وان پرۆژێن رێیا نە.
ناڤھاتی ئاماژە دا وێ چەندێ کو چێکرنا پرۆژان ل دھۆکێ ژ پارێزگەھێن ھەولێر و سلێمانیێ کێمتر نینە، لێ گەلەک ژ بەلێندەرێن دھۆکێ دەمێ قەیرانا دارایی ب سەر ھەرێمێ دا ھاتی کار د پرۆژێن خوە دا رانەگرتبوو و ب دووماھی ئینابوون، ب تنێ نوکە ھندەک پرۆژێن کێم ماینە کو ھێشتا ب دووماھی نەھاتینە.
ل دووماھیێ سەرۆکێ ئێکەتیا بەلێندەرێن کوردستانێ تایێ دھۆکێ خویا کر کو حوکمەت ب نێزیکی 350 ملیار دیناران قەردارا بەلێندەرێن دھۆکێ یە، لێ سەرەرایی ڤێ چەندێ نوکە ژی ھندەک ژ بەلێندەرێن پارێزگەھا دھۆکێ پرۆژان ب قەر چێدکەن و گۆت: “ئەم داخوازێ ژ حوکمەتێ دکەین پارێ بەلێندەران بدەتێ، ھەکە ل سەر ئێک نەدەتێ ژی بلا ھەیڤانە وی پارەی ب شێوەیێ قست بدەتە بەلێندەران”.
ئەڤرۆ نيوز:
رێکخراوا مافێ مرۆڤی یا سەر ب نەتەوێن یەکگرتی دوھی راگەھاند کو چەکدارێن حوسی ل گەلەک دەڤەران ل یەمەنێ ناھێلن کو ھاریکاریێن مرۆڤی بگەھنە خەلکێ سڤیل و ژ بەر ھندێ ژی رۆژانە ژن و زارۆ و کەسێن دانعەمر ژ برسان دمرن و نھا کارەساتەکا مرۆڤی ل یەمەنێ روو ددەت و ئەگەرێ سەرەکی ژی شەرێ نھا ل یەمەنێ و ھەروەسا چەکدارێن حوسی نە کو ناھێلن ھاریکاری بگەھنە خەلکێ سڤیل.
حوکمەتا یەمەنێ ژی راگەھاند کو چەکدارێن حوسی ھاریکاریێن مرۆڤی ددزن و ناھێلن بگەھیتە دەستێ خەلکێ سڤیل و ئەو خەلکێن نھا ل دەڤەرێن ل ژێر کۆنترۆلا حوسیان دا دژین تووشی کارەساتێن مرۆڤی بووینە و خەلک ژ برسان دمرن.
ئەڤرۆ نيوز:
پشتی کو سەرۆک کۆمارێ ئیرانێ ل پەرلەمانی وی وەلاتی بەرسڤا پرسێن پەرلەمانتاران دان، پرانیا ئەندامێن پەرلەمانێ ئیرانێ دیار کرن کو سەرۆک کۆمار راستیان بۆ رایا گشتی نابێژیت و بارێ ئابووری یێ ئیرانێ رۆژ ب رۆژێ خرابتر دبیت و ب دوورخستنا وەزیرێ ئابووری ژی قەیرانا ئابووری یا ئیرانێ چارەسەر نابیت و دڤێت سەرۆک کۆمار دەستان ژ دەستھەلاتێ بەردەت.
ل ئالیێ دی چاڤدێرێن سیاسی ل ئیرانێ ژی دبێژن کو گەلەک کەسێن سەر ب عەلی خامنەیی کو دژبەیا سیاسەتێ رۆحانی دکەن نھا ھەست دکەن کو پێگەھێ رۆحانی لاواز بوویە و دخوازن رۆحانی ژ دەستھەلاتێ بھێتە دوورخستن.
ئەڤرۆ نيوز:
وەزارەتا دەرڤە یا ئەمریکا دوھی راگەھاند کو مە بەری نھا ھۆشداری دایە روسیا و رژێما ئەسەدی کو نابیت ب چو رەنگەکێ ھێرشی ئدلبێ بکەن، ب تایبەتی ژی ھەکە چەکێن کێمیاوی ل ئدلبێ بھێنە بکارئینان ئەم دێ ھێرشی رژێما ئەسەدی کەین، مە ھۆشداری دایە روسیا و ئەو باش دزانن کا ئەم دشێین چ بکەین، ھێڤیدارین کو روسیا ھۆشداریێن مە بەرچاڤ وەربگریت و ھەروەسا بەشاری ژی رازی بکەت دا دەست ب کارەکێ وەسا مەترسیدار نەکەت.
وەزارەتا دەرڤە یا ئەمریکا ئەو یەک ژی دیار کریە کو بەلگە ل بەر دەستێ مە ھەنە کو رژێما بەشاری دخوازیت چەکێن کیمیاوی ل ئدلبێ بکار بینیت، بەری نھا ژی ل چەندین دەڤەران ل سووریێ چەکێن کیمیاوی ھاتنە بکارئینان و دووماھیێ مە بەرسڤا رژێما سووریێ دا، ئەم ل گەل وەلاتێن ھەڤپەیمان دێ رێ نەدەین کو روسیا و رژێما بەشاری ھێرشی ئدلبێ بکەن.
چاڤدێرێن سیاسی ژی دیار دکەن کو ئەمریکا ناخوازیت ئدلب و دەڤەرێن دی بکەڤنە ژێر کۆنترۆلا رژێما بەشاری، چونکو وی دەمی دێ رژێما سووریێ پێگەھێ خوە بھێز کەت و ھەکە تشتەکێ وەسا روو بدەت ب زەحمەتە کو ئەو بشێن بەشاری ژ دەستھەلاتێ دوور بکەن، ل ئالیێ دی ئەمریکا داخواز ژ روسیا کریە کو ھێزێن سەر ب ئیرانێ ژ سووریێ دەرخینیت دا ھەر دو وەلاتێن زلھێز بشێن پێکڤە قەیرانا سووریێ چارە بکەن.
ئهڤرۆ نيوز:
رێڤەبەرییا نەھێلانا ماددەیێن ھۆشبەر دەست ب سەر زەڤییەکا حەشیشێ دا گرت و چەندین تاوانبار گرتن.
د راگەھاندنەکێ دا رێڤەبەرییا نەھێلانا ماددەیێن ھۆشبەر یا سەر ب رێڤەبەرییا گشتی یا ئاساییشێ ل ھەولێرێ دیارکر: رێڤەبریا ئاساییشا دەڤەردارییا سێمێلێ یا سەر ب رێڤەبەرییا ئاساییشا پارێزگەھا دھۆکێ ڤە و ب پشتەڤانییا بنگەھێ نەھێلانا ماددەیێن ھۆشبەر دەست ب سەر زەڤییەکا چاندنا ماددەیێن ھۆشبەر دا ل گوندێ تیسان یێ سەر ب دەڤەرا باجدکەندالا ل نێزیک سحێلا گرت.
رێڤەبەرییا نەھێلانا ماددەیێن ھۆشبەر د راگەھاندنا خوە دا خوەیا کر: د وێ زەڤیێ داژمارەیەکا زۆرا شتلێن ماددەیێن ھۆشبەر ژ جۆرێ حەشیش ھاتبوو چاندن و ل گەل دەست ب سەر دا گرتنا وێ چەندین تاوانبار یێن سەرپەرشتییا وێ زەڤیێ دکر ھاتن گرتن و رەوانەکرن بۆ دادگەھێ.
تهحسین ناڤشكى
پشتى دهنگێ هندهك خواندهڤانان، تایبهت گهنجێن خوینگهرم گههشتیه من كو ههكه ئهز بشێم رۆمانا دیرۆكى یا نڤیسهرێ ئهرهب (د. ئهحمهد خالد مستهفا) ب ناڤونیشانێن ئهنتیخریتۆس (مهسیحێ دهجال) پاچڤه (ترجمه) كمه دهڤۆكا بادینى دێ تشتهك باش ل رهوشهنبیریا پرتووكخانا كرمانجى زێدهبت. من ژدل هزر د دخوازیا وان بهرێزان دا كر. لێ بهریا ئهز بڕیارا دوایێ بدم، من دهست بخودانا رۆمانا ناڤهیناى ب رێكا پرتووكخانهیا ئهلكترۆنى كر و وهسا تهكنیكا وێ یا سهرهكى بۆ من دیاربوو كو نڤیسهرى ئاڤاهیێ تێكستێ خوه ژ 13 چیرۆكان پێكهینایه ههر ژ دهستپێكا مرۆڤایهتیێ ههتا نها ب رێكا ماسكێ ((بۆبى فرانك)) وهك ڤهگێرێ سهرهكیێ رۆمانێ ههمى چیرۆكان ب شێوازهك ژیوارى ئاشۆپى فنتازى ڤهدگێرت و خواندهڤانى ب خوهڤه گرێددهت.
د سیاقێ خواندنا من دا بۆ ڤێ پرتووكێ، ههر ل دهستپێكێ كۆمهكا تێبینیان بۆ من پهیدا بوون. ههژى گۆتنێیه. بهریا ئهز رۆمانا مهسیحێ دهجال ب دواى بینم، گهنجهكى ژ وان گهنجێن خواندهڤانێن وێ پرتووكێ ب ناڤێ ((كڤان ئهترووشى)) ژ نشكانڤه دانهیهك ژ وێ پرتووك ب سوپاسیڤه بۆ من كر دیارى، من ژى ب فهر دیت كو وێنهیێ وێ دیاریێ دگهل ڤێ نڤیسارێ بهلاڤبكم و هنهك تێبینێن خوه دهربارى رۆمانا ((ئهنتیخریستۆس)) بێخم بهرچاڤێن خواندهڤانێ هێژا و رهنگه ههر ئیكى ژ وان ژى دیتنێن خوه ههبن.
ههلبهت پشتى من رۆمان ب داوى هیناى، من نهڤیا ڤێ رۆمانا دیرۆكى تێكهل ب ئاشۆپ و فانتازیێ و قارهمانێن وێ ژ ئنس و جنان پێكهاتین و وهرگێرم زمانێ كوردى، ژ بهر كو من وهسا دیت زیانا مژارێ پرتووكێ ژ مفایێ وێ بهتره؛ ژ بهر ڤان ئهگهرێن ل ژۆرى خویادبن:
1-وهسا دیاره كو رۆماننڤیسى ب نهفهسهك بهرتهنگا تیۆریا پیلانێ (نڤریه المۆامره) رۆمان دارشتیه و فۆكسێ هزر و دیتنێن خوه ب گۆشهیهك بهرتهنگ و تاك لایانه ئێخستیه سهر دیرۆكا ماسۆنیێ كو ب گیانێن شهیتانێن ههر ژ دیرۆكا مرۆڤایتیێ ل دهڤهرا بابلا نهمرۆدى و براهیم پێغهمبهر پهدابووین؛ ههتا نها بهردهوام، ژبلى دیرۆكا پر كارهستا جیهانا ئهرهبان و ئیسلامێ، تهڤ كارهساتێن جیهانى ژ شهڕێن سلێمان پێغهمبهر دژى ئیبلیسێ مهزن لۆسیفهر و هاریكارێن وى؛ ههتا دگههته مۆسا پێغهمبهر و موحهمهد پیغهمبهر، ههڤڕكیا وان دگهل بیژیێ لۆسیفهر ب ناڤێ مهسیحێ دهجال ((ئهنتیخریستۆس)) تێ ناڤكرن كو فتنا مهزنا ئیمام ئۆسمانى و جهنگێن خاچپهرێسان و پۆچبوونا ئمپراتۆریا ئۆسمانى ژ سهردهمێ سلێمان ل قانوونى دهستپێكرى، لژێر سیبهر ئیبلیس جهوو ب ناڤێ ((ماستیم))؛ ههتا گههشتیه شۆڕشێن ئهمریكا و ئۆرۆپى تایبهت داگیركرنا ئهمریكا ژ ئالیی چهرمسپیناڤه و چهوساندنا چهرمسۆركان و ڤهكرنا بازارێ كۆلێن رهشێن ئافریكایێ و ههردو جهنگێن جیهانى و داگیركرنا فلستینێ ههموو بۆ ماسۆنیان و جهوویان كو ب گیانێن شهڕخوازێن ئیبلیسێن دنیا ناڤدكت دزڤڕینت، بێى كو ئاماژێ ب خوهدیێ جیهانا پر ئالۆز و ئێخسیرێن كولتۆرێ گهنیێ رۆژههلاتا ناڤین بدهت كو ئهو ب خوه ب پلهیا ئێكێ بهرپرسبوونه ب شكهستنا ئیسلامێ د بهرفرهههبوونا ئمبراتۆریا خوه دا یان شهروشۆرێن ناڤخوهیى دا پشتى مرنا پێغهمبهرێ ئیسلامێ موحمهد سلاڤ لسهر بن. رۆماننڤیسێ گهنج ئهڤان ههمیان ب تێكهلكرنا رۆلێن قارهمانێن ئنس و جن و شهیتان دكهته كۆلاجهك واقعى خهیالى كو وه ل خواندهڤانى بكهت پێڤه بهێت گرێدان بێى كو هزرێ د نیازا سهرهكى یا نڤیسهرى دا بكهت كو نیازا وى ئهوه ب گۆشهیهك بهرتهنگ تنێ رۆلێ خرابكارێ جهوویان د دیرۆكا مرۆڤایهتیێ ده ل قهلهمبدهت و بێى كو جوداهیهك مهزن بێخت د ناڤبهرا جهوویان و سههیۆنیێن توندهروهدا و تهڕوهشك ل ژێر فشارا ههموو تشت رهشه و رهنگێن سپى و خوهلیكى نینن سۆتینه!
2-رهنگه ههر نڤیسارهكا دهێت دارشتن، تایبهت رۆمان دهمێ نڤیسهرێ وێ ب ئێك گۆشهى جیهانێ تێرا ببینت هینگێ ئهو رۆمان بابهتیا خوه ژدهست ددهت و دكهڤته د چوارچۆڤهیێ نڤیسارێن ئالیگر و شۆڤینى دا. ژ بهر كو ههر رۆمانهك جیهانى خهلاتێ نۆبهل ب دهستڤههیناى ب هزرێن خوه یێن بابهتى و مرۆڤدۆستانه ب دهستڤههینایه. واته ئهو رۆماننڤسیێ دیتنهك رهگهزپهرسى ههبت خهونا وى یا ڤى خهلاتى نابت راستى و دێ ههر مینت خهون.
3-راسته رۆمانڤیسى گهنجینهك پێزانینێن دیرۆكێ كرینه كهرستهیێ ئاڤاهیێ رۆمانا ئهنتخریستۆس، لێ خواندهڤان هزردكهت ئهڤه لێكۆلینهك دیرۆكییه، بێى كو ژێدهرێن وێ بهێن دهستنیشانكرن. دڤیا ههر چاوابا نڤیسهرى هندهك ژێدهر و دههمهن (پهراویز) وهك رۆهنكرن بۆ هندهك پێزانیێن خوه یێن دیرۆكى دیاركربان، دا كو ل دووڤ دیتنا رهخنهگرێ ماركسى جۆرج لۆكاش ئهمانهتا خوه یا دیرۆكى ژ دهست نهدابا. ئهڤه كو سهرهرایى هندێ كو ئهو بهتر ژ جارهكێ جهختێ لسهر وێ خالێ دكهت كو وى تهڤ پێزانینێن خوه ژ ژێدهرێن باوهریپێكهر وهرگرتینه.
4-دبت راستبت كو دكتورێ رۆماننڤیس ئهو پێزانین ژ ژێدهران وهرگرتینه، لێ ئهو ژێدهرێن دژى جهوویان و ماسۆنیێ و دبت دینێن دى ژى ژبلى بسورمانهتیێ وهرگرتینه و یێن نهرێنى و د خزمهتا ئهرهبان و ئیسلامێ دا پشتگوهكرینه، ئهڤه ژى بهرهڤاژى پهیاما مرۆڤایهتیا رۆماننڤیسێ ئاشتیخواز و پێكڤهژیانێیه كو مینا ئازرینهرهكى ئهو رهشوسپیا د رۆمانا خوه ده ب نهرینهك مژارانه وێنه بكهت.
5-ب دیتنا من، ئهو خواندهڤانێ هشیارییهكا تهمام یا رهوشهنبیرى نهبت، دێ كهڤته بنر كۆنترۆلا پهیاما تاك لایهنانهیا نڤیسهرى و تنێ چارهیا خهلهتیێ ب خهلهتیێ دێ چارهكهت، ئهڤه ژى دهرڤهى میتۆدێ زانستیه. رهنگه ههر هزرا توندرهوا ئیسلاما توندهر، مینا گرۆپێن ((قاعیده و داعشێ)) و یێن دن ههر ژ ڤان جۆره هزرێن هشك و لایهنگرانه و تنێ كێشهیێ ب گۆشهیهكێ دبینن گهشه كربت و ئارمانجا وان ئهوه كو ههر تشتهكى رۆژئاڤا وێران بكن و تۆلا هزاران سالێن دیرۆكى لێڤهبكن، ههتا خوهدیێ دیمۆكراسیێ كو ب فهوزایا دهستههلاتا ساخته دبینن و چو جوداهیێ لناڤبهرا سیستهمێ حوكمرانیا دهمۆكراسى و دكتاتۆرى نابینن.
5-قارهمانێ سهرهكى یێ روودانێن رۆمانێ ڤهدگێرت (بۆبى فرانكى) جهوویه، ل سالێن بیستان ل ویلایهتا شیكاغۆ ل ئهمریكا دژیا لێ د وى روودانهكا مژدار دا ب دهستێن دو ههڤالێن وى یێن مینا وى زهنگین دهێته گوشتن و ههتا نها كێشهیا وى نههاتیه چارهكرن. خالا بالكێش ((بۆبى فرانك)) هندهك بهلگهیێن گرنگ وهك هیما و تلسمێن مژدار ل سهر مێزهیا خوه دهێلت كو ب رێكخراوهكا ماسۆنیا توندرهوڤه گرێدایه. ل دووڤ خواندنا من بۆ كرى، پێڤه گرێدانا ڤێ روودانا دیرۆكى ب روودانێن رۆمانێڤه بهتر دلرهشیێ ل ناڤبهر نهوهیێن نوو پهیدادكهت كو گێژهڤانكا توندوتیژیێ ل ناڤبهر رڤشت بۆ رشڤتێن جیهانێ ژ بهر جوداهیا دینى و ئهتهنى بهردهوامبت. ژمنڤه رۆماننڤیسى ئهڤه ب مهبهست كریه وهك دبێژن دیدهڤانهكى ژ خهلكێ وى ب خوه شههدهیێ ل سهر دا، ژ بهر هندێ ههمى خرابكاریێن دیرۆكى دهاڤێته دپاخلا جهوویان دا و ژ كیس دهڤێ جهوویهكى ب ناڤێ (بۆبى فرانك) كو خوهدیێ وى بوویه قوربانێ پلان و تهپك كۆلانێن ل بهر مرۆڤایهتیێ ددان و تنێ د خزمهتا گهلێ خودێ ههلبژارتى دا كو ئهو بزڤڕنه ئاخا (فلستین)ا داگیركرى و ههتاههتایێ ل سهر بژین و سینۆرێن وێ ژ رۆبارێ نیل ههتا فۆراتى بهرفرههـ بكن.
7-خواندهڤانێ هشیار ههر ل دهسپێكێ دێ ههسپێكهت كو رۆماننڤیسى ئارمانجهك سیاسى بهرى جوانكارى و داهینانى و مرۆڤایهتى، تایبهت ب نڤیسینا رۆمان (ئهنتیخریستۆس) ههیه، دهمێ پهراگرافێ ل سهر بهرگێ دوایێ پرتووكێ دخوینت كو ب شێوازهك جودا ژ نڤیسهرێن دن نڤیسه دا كو بهتر سهرنجا خواندهڤانى بكێشت و ب خوهڤه گرێدهت، دهمێ خواندهڤان ل دووڤ وان رێزكێن ل دوایا بهرگى دهێن نڤیسین رۆمانێ دكڕت یان دهێلته ل سهر بهرگێن پرتووكخانهیێ. ههر وهسا هایداركرنا خواندهڤانى هندهك رێزكێن كورت ل پێشیا خواندنا رۆمانێ كو ههمى لهههنگێن وى د رۆمانێ دا راستهقینهنه و چو لهههنگێن ئاشۆپى تێدا نینن! رهنگه ئهڤ تشتهك نوویه همبهر رووماننڤیسێن بهرى وى كو پرانیا وان دهمێ وێ كورته پێشهكیێ دنڤیسن حاشاتیێ ژ لهههنگێن خوه یێن سهرهكى و لاوهكى دكن كو راستهقینهبن و د ژیوارى دا دژین، دا كو هێله زڤڕینهكێ بۆ خوه بهێلن كو وان باسێ چو كهسان نینه و ژ تهڤن و ریسێ خهیالا خوه ئافراندینه. ئهڤان جۆره خالێن نه مینا رۆماننڤیسێن دن وه ل خواندهڤانى كریه كو بهتر پرتووكا ((ئهنتیخریستۆس)) ل بهر شرین ببت و باوهر نهكهت دێ كهنگى ب دهستكهڤت و خوینت. رهنگه ئهڤهژى هونهرهكێ سهركهڤتیێ بازارێ رۆمانێه كو رۆماننڤیسى بكارهیناى و بگههته وى رادهى كو گهلهك خواندهڤانێن وى باوهریێ ب دیتن و بۆچۆنێن وى یێن تاكرهو بینت و جهوویان ژ ئالیێ دینى و نهتهوهییڤه بهتر شههمزاربكن و توندوتیژێى ل ناڤبهرا ئهرهبان و جهوویان ژ لایهكێ و جهوویان بسورمانان ب گشتى درێژ و بهرفرههـتر لێ بكن؛ ههلبهت ئهڤ جۆره نێڕینێن دكهڤنه ژێر تیۆریا پیلانگێڕیێ د خزمهتا چۆ ئالیان دانینه، دبن برینا شهڕێن دۆمدرێژێن دینى، مهزههبى، ئهتهنى رۆژ بۆ رۆژێ كوورتر لێبكن و ئاشتیێ ل بن سیبهرا ئیبلیسێن شهڕخواز یێن كو (د. ئهحمهد خالد مستهفا)ى كرینه قارهمانێن سهرهكى هنداكن.
8-ههر وهسا رۆماننڤیس تهكهزیێ لسهر راستهقینهیا كارهكتهرێن خوه یێن ئنس و جن دكهت كو خواندهڤانى پشتراستت دكهت كو د ژیوارى ده دژین. ئهڤه ل دهمهكى هێشتا زانست نهگههشتیه راستیا ههبوونا گیانێن غهیبى د گهردۆنێ ده و هێشتا گومان لسهر ههبوونا وان ههیه، ههكه سهخمهرات ریكلامهك فرۆشتنا رۆمانێ نهبا، یان دهروونا رۆماننڤیسى نه دهروونهك ههلوهسه بینا با باوهرناكم، چو رۆماننڤیس وێ وێرهكیێ بدنه خوه و تهكهزیێ لسهر راستهقینهیا قارهمانێن خوه یێن ئهفریت و شهیتان و هندهك كهسۆكیێن دیرۆكى یێن تهمهنێ وان بۆ هزارن سالان دزڤرت كو هێشتا ههبوون و نهبوونا وان لوغزێن مژدارن بكهت. دبنهرهت ده رۆماننڤیسێ دهمێ كولتۆرێ فانتازى تهڤلیههڤى تێكستێ خوه دكت وهك جوانیهك تێدا تهوزیف دكهت مینا رۆماننڤیسێن جۆرێ رۆمانا ریسالستیا جادۆیى كو ژ تێكهلكرنا راستیێ و فانتازیێ پێكدهێت نڤیسن و داهینانێ تێدا دكن .
9-نێرینهك دن یا نهرێنى و بالكێش و ههڤدژى بۆچۆنێن رۆماننڤیسێ رۆمانا (ئهنتیخریستۆس) كو رۆماننڤیسى ب رێكا ڤهگێرێ رۆمانا خوه دیار كرى، ئهڤ شۆرشا تهكنولۆژى ههر ژ دهستپێكا ئێكهمین كۆمپیۆتهرێ ب قهبارهیێ خانیهكى مهزن هاتیه ئافراندن ههتا دگههته بچووكترین ئامیرێ تهكنولۆژیایێ ب ههمى سایت و تۆڕین خوه یێن جڤاكیڤه ب چاڤێن شهیتانێ زهمانى و پیلانگێریا جهوو و ماسۆنیان ل قهلهمددت؛ وهك نهفرهت لسهر گهردونێ وێنه دكهت. ئهڤه ل دهمهكى وى ب وان ئالاڤان ناڤودهنگیا خوه وهرگرتیه و گههشتیه وێ پلهیێ كو پرتووكا وى ب دههان جاران بهێت چاپكرن. ههر ئهڤ تۆڤهنه گۆتنا پێشیان پراكتیزه دكن و كهڤران دهاڤێژنه كانیا ئاڤ ژێ ڤهخوارى.
نيشاندان