ئەڤرۆ نیوز:
وەزارەتا ساخلەمیا عیراقێ راگەهاند، ئەڤرۆ 10 تووشبوویێن دیتر ب کۆرۆنا یێ هاتینە تۆمار کرن، کو ئێک ژ وان ل نەجەفە و ئەڤرۆ گیانێ خوە ژ دەستدایە.
هەروەسا گۆتیە، ل بەغدا ب گشتی پێنج تووشبوو هاتینە تۆمارکرن، کو سێ ژ وان ل رەسافە نە، ئێک ژی ل شارێ نۆشداری و ئێک ژی ل کەرخە، هەروەسا ئەوێن دیتر ل کەربەلا نە، ئێک ل بابلە و دو یێن دیتر ژی ل واستن.
ئەڤرۆ نیوز:
سەرۆکێ رێکخراوا ساخلەمیا جیهانى راگەهاند، نوکە ئورۆپا ژێدەرێ بەلاڤبوونا ڤایرۆسێ کۆرۆنا یە و ب دژواری و ب تایبەتى ژی وەلاتێ ئیتالیا ڤەگرتیە.
تێدرۆس ئەدهانوم سەرۆکێ رێکخراوا ساخلەمیا جیهانی د کونفرانسەکێ رۆژنامەڤانی دا راگەهاند، نوکە حالەتێن توشبوون ب ڤایرۆسێ کۆرۆنا رۆژانە ل ئورۆپا بەرەف زێدەبوونێ یە وەکی بەرى نوکە ل چینێ هەی.
دیار کر ژی، پێدڤیە هەموو وەلات پشکنینا وەلاتیان و لدووڤ هەلگرێن تووشبوویان بکەن و وەلاتیان گەرەنتین بکەن و رێکاران باش بگرنە بەر، چونکی هەتا نوکە پێنج هزار کەسان گیانێ خوە ژ دەستدایە.
هەروەسا گوت ژی، هەر وەلاتەکێ تەماشەی وەلاتێن توشبووین بکەت و وەسا هزر بکەت ژ ئالیێ وان ڤە روونادەت، ئەو شاشیەکا کوژەک دکەن.
سەرۆکێ رێکخراوا جیهانى داخواز ژ هەموو وەلاتیێن جیهانێ کر، کو تێکەلیێ و پێکڤەبوونی کێم بکەن، هەتاکو سیستەمێ ساخلەمیا وەلاتان بشێن کونترۆلێ ل سەر بەلاڤبوونا ڤی ڤایرۆسی بکەن.
ئەڤرۆ نیوز:
وەزارەتا ساخلەمیا عیراقێ راگەهاند، ب مەبەستا بەرهنگاربوون و رێگریکرنێ ژ بەلاڤبوونا ڤایرۆسێ کۆرۆنا، هاتنوچوون دێ داڤبەرا سەرجەم پارێزگەهێن عیراقێ ژ 15 ئادارێ هەتا 25 هەمان هەیڤ هێتە راگرتن.
لدووڤ راگەهاندنەکا وەزارەتا ساخلەمیا عیراقێ، ژ رۆژا ئێکشەمبی 15 ئادارێ دێ قەدەغەیا هاتنوچوونێ دناڤبەرا پارێزەهان چیتە وارێ جێبەجێکرنێ و بۆ ماوێ 10 رۆژان دێ یا بەردەوام بیت، دێ هەتا 25 ڤێ هەیڤێ بیت.
هەروەسا سەرەدانێن ئایینی هاتینە قەدەغەکرن، ئەو وەلاتیێن نە عێراقی نەشێن بهێنە سەر ئاخا عیراقێ، خوارنگەهـ ژی دشێن ب بەشێوێ گەهاندنێ خوارنێ بدەنە وەلاتیان.
هەروەسا گۆتیە، دێ رێک ب هاتنوچوونا تایبەت بۆ کارێن بازرگانی و دۆخێن نەخواستی هێتە دان.
ئەڤرۆ نیوز:
مالپەرێ (دی دەبلیو) د بابەتەکێ ساخلەمیێ دا نڤێسیە، نەخۆش دشێت بێ دەرمان باش ببیت، ھەرچەندە کۆرۆنا نەخوشیەکا مەترسیدارە، ژبەر درەنگ دەرکەفتنا نیشانێن وێ، لێ پرانیا نەخۆشان چێبووینە.
ژ 80% یا توشبوویێن ڤایرۆسێ کۆرۆنا بێ وەرگرتنا دەرمانان چێبووینە، رێژا مرنێ ژی ژ ۱٪ بۆ 5 بوویە، پرانیا وان کەسێن رزگاربووین ژ نەخوشیێ نیشانێن وان سڤکتر بووینە، وەکو شێوی نەخوشیا پەرسیڤ و سەرما یێ بوویە، نیشانێن وێ تا رادەکێ ژ ھەڤدو نێزیکن.
ژ نیشانێن ڤی ڤایرۆسی، تا، کۆخکا ھشک و دژوار، بھێن تەنگی، دەرمانێ تایبەت ب کۆرۆنا یێ نینە ھەتا کو بۆ نەخۆشان بھێتە کارئینان.
ب ڤان رێیان دێ مرۆڤ خوە پارێزیت و بێ دەرمان:
. وەرگرتنا بھێنڤەدانێ بۆ دەمەکێ درێژ .
. ڤەخوارنا ئاڤێ و شلەمەنیان ب رادەکێ زێدە.
. بکارئینانا دەرمانێن نەھێلانا ئێشانێ.
. نەخوارنا دەرمانێن ئەنتی بایۆتیک.
ڤی ڤایرۆسی کێمتر باندۆر ل سەر ساخلەمیا زارۆیان ھەیە، زێدەتر بۆ کەسێن ب تەمەن یێ مەترسیدارە ژبەرکو وان ئاریشێن ھەناسەدانێ ھەنە.
ئەگەر تۆ توشبووی و چێبووی، ئەرێ دێ دووبارە توشبی؟
ب دیتنا نۆشداران ئەڤ چەندە ب رادەکێ یا کێمە، نموونە ژی بۆ وێ ژنا ژاپۆنی، پشتی چێبوونێ دووبارە تووشی ڤایرۆسی بوویە ڤە.
ئەڤرۆ نیوز:
هێرش سەلیم جێگرێ رێڤەبەرێ گشتی یێ ساخلەمیا سلێمانیێ راگەهاند کو دڤێت پشکنین بۆ وان کەسان بهێتە کرن کو پشکداری د تازیا وی ماموستایێ ئایینی دا کری کو بەری نها ژ بەر نەخوشیا کۆرۆنا جانێ خوە ژ دەست دابوو.
ناڤهاتی راگەهاند کو ئەو کەسێن نها ل سلێمانیێ تووشی کۆرۆنا بووینە ساخلەمیا هەموویان یا باشە و داخواز ژ هەموو وەلاتیان ژی کر کو پێگیریێ ب رێنمایان بکەن.
ئەڤرۆ نیوز:
ئەڤرۆ ئەینیێ وەزارەتا ساخلەمیا هەرێما کوردستانێ راگەهاند، حەفت حالەتێن دیتر یێن توشبوون ب کۆرۆنا یێ هاتنە تۆمارکرن کو شەش کەس ژ مالباتا وی مامۆستایێ ئاینی نە، یێ کو ل سلێمانیێ ژیانا خوە ژ دەستدای.
وەزارەتا ساخلەمیا حوکمەتا هەرێمێ دیار کر، د بەردەوامیا پشکنینان دا، حەفت گومانلێکریێن دیتر یێن توشبوون ب کۆرۆنایێ ل سلێمانیێ هاتنە دەست نیشانکرن.
گۆت ژی، شەش کەس ژ مالباتا وی ماموستایێ ئایینی نە، یێ کو ل سلێمانیێ ژبەر کۆرۆنایێ ژیانا خوە ژ دەستدای و ئێک ژی ژ ئیتالیا ڤەگەریایە.
ئەڤرۆ نیوز:
مالپەرێ (دی دەبلیو) د بابەتەکێ ساخلەمیێ دا نڤێسیە، نەخۆش دشێت بێ دەرمان باش ببیت، ھەرچەندە کۆرۆنا نەخوشیەکا مەترسیدارە، ژبەر درەنگ دەرکەفتنا نیشانێن وێ، لێ پرانیا نەخۆشان چێبووینە.
ژ 80% یا توشبوویێن ڤایرۆسێ کۆرۆنا بێ وەرگرتنا دەرمانان چێبووینە، رێژا مرنێ ژی ژ ۱٪ بۆ 5 بوویە، پرانیا وان کەسێن رزگاربووین ژ نەخوشیێ نیشانێن وان سڤکتربووینە، وەکو شێوی نەخوشیا پەرسیڤ و سەرما یێ بوویە، نیشانێن وێ تا رادەکێ ژ ھەڤدو نێزیکن.
ژ نیشانێن ڤی ڤایرۆسی، تا، کۆخکا ھشک و دژوار، بھێن تەنگی، دەرمانێ تایبەت ب کۆرۆنا یێ نینە ھەتا کو بۆ نەخۆشان بھێتە کارئینان.
ب ڤان رێیان دێ مرۆڤ خوە پارێزیت و بێ دەرمان:
. وەرگرتنا بھێنڤەدانێ بۆ دەمەکێ درێژ .
. ڤەخوارنا ئاڤێ و شلەمەنیان ب رادەکێ زێدە.
. بکارئینانا دەرمانێن نەھێلانا ئێشانێ.
. نەخوارنا دەرمانێن ئەنتی بایۆتیک.
ڤی ڤایرۆسی کێمتر باندۆر ل سەر ساخلەمیا زارۆیان ھەیە، زێدەتر بۆ کەسێن ب تەمەن یێ مەترسیدارە ژبەرکو وان ئاریشێن ھەناسەدانێ ھەنە.
ئەگەر مرۆڤ توش ببیت و چێببیتە ڤە، ئەرێ دێ دووبارە توشبیت؟.
ب دیتنا نۆشداران ئەڤ چەندە ب رادەکێ یا کێمە، نموونە ژی بۆ وێ ژنا ژاپۆنی، پشتی چێبوونێ دووبارە تووشی ڤایرۆسی بوویە ڤە.
ئەڤرۆ نیوز:
ئەڤرۆ پێنجشەمبی 12.3.2020 رەشید دینچ سەرۆکێ فیدراسیۆنا ساخلەمیا تورکیا راگەهاند، وان چارەسەریا کۆرۆنایێ دیتیە، کو ب چارەسەریا تیشکا تورکی بناڤ دکەت و دبێژیت، وێ تیشکێ د شیان دا هەیە د دەمێ سێ چرکان دا ب رەنگەکێ گشتی ڤایرۆسی ژناڤ ببەت.
هەروەسا گۆتیە ژی، چارەسەری پێک دهێت ژ بکارئینانا تشیکا سەر و وەنەوشەیی (UVA, UVB, UVC) کو د تیشکا رۆژێ دا هەیە بۆ ژناڤبرنا ڤایرۆسان، ب رێیا قەستەرێ دگەهیتە دەمار و سیهێن کەسێ توشبووی، هەروەسا هەر ولاتەکێ بخوازیت ژی بێ بەرامبەر دێ چارەسەریێ دەینێ و ب هەموو ئاوایان دێ هەڤکار بین.
دیار کر ژی، چارەسەری تنێ بۆ ڤایرۆسێ کۆرۆنا یێ نینە، بەلکو لدووڤ تاقیکرنێن وان بیت، ل سەر چەندین ڤایرۆس و میکرۆبێن دی باندۆریا وێ هاتیە سەلماندن.
نيشاندان