وەزیرەكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ راگەهاند: رەوشا دەشتا نەینەوا یا تایبەتە و پێدڤییە هەر چ گرۆپێن میلیشییا و چەكدارێن نە قانوونی ژ وان دەڤەران خوە ڤەكێشن.
ئانۆ جەوهەر، وەزیرێ ڤەگۆهاستنێ و گەهاندنێ ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانیدا گۆت» من ل دووماهی سەرەداندا بۆ ئەمریكا ل وەزارەتا دەرڤەیا ئەمریكا من باسێ رەوشا تایبەت یا پێكهاتەیان كر، هەرم ل ئیراقێ و هەم ل هەرێما كوردستانێ، یا گرنگ ئەوە داخوازیێن پێكهاتەیان بهێنە بجهئینان، كو ژ چەند خالەكان پێك دهێن، ژوان پێدڤییە میلیشییا ژ دەشتا نەینەوا بهێنە ڤەكێشان و دەلیڤە ب رۆلێن پێكهاتەیان بهێتە دان بۆ پاراستنا دەڤەرێن خوە و د رێزێن هێزێن ئەمنی یێن فەرمیدا بهێنە دامەزراندن».
گۆت ژی» راستڤەكرنا قانوونا هەلبژارتنێن جڤاتا نوونەران و حوكمەتێن خوەجهی ل سەرانسەری ئیراقێ، سەبارەت كۆتایا مەسیحییان و سنۆرداركرنا دەنگدانێ بۆ مەسیحییان، ئانكو تنێ بۆ مەسیحییان هەبیت، دەنگی بدەنە مەسیحی، ئەڤە ژی بۆ پشتڕاستبوونێیە ژ وێ چەندێ جارەكادی میلیشییا نەشێن كونترۆلێ نوونەرایەتیێن جڤاتا نوونەران بكەن و ئێدی دەست ب سەر ئیرادەیا سیاسی یا مەسیحییان نەگرن و بجهئینانا وان مادەیێن دستووری كو ل دستوورێ بەردەوامێ ئیراقێ هاتینە پەسەندكرن، ب تایبەتی مادەیا 140، بۆ پەیداكرنا چارەسەرییا دووماهیێ، كو گرەنتییا پاراستنا هەبوونا پێكهاتەیان بكەت ژ پێخەمەت مفاوەرگرتن ژ ئەزموونا پێكڤەژیانێ و لێبۆرینێ كو ل هەرێما كوردستانێ یا بەرقەرارە، ل دەڤەرێن دی یێن ئیراقێ».
ئانۆ جەوهەر هەروەسا رۆناهی ئێخستە سەر پرسا پاراستنا مافێن هەموو پێكهاتەیان ل كوردستانێ، كو ل بن سیبەرا سەركردایەتییا حەكیمانەیا سەرۆك مەسعود بارزانی، كوردستان یا بوویە مەنارەیا پێكڤەژیانێ و لێبۆرینێ و بهایێن دیموكراسی ل رۆژهەلاتا ناڤین.

سەرۆك بارزانی د پەیامەكێدا پیرۆزباهییا سالڤەگەرا 31 یا راگەهاندنا ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان كر و تێدا هاتیە» ب هەلكەفتا سالڤەگەرا 31 یا راگەهاندنا ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان پیرۆزباهیێ ل برایێ بەرێز مامۆستا سەلاحەدین بەهائەدین ئەمیندارێ گشتیێ ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان و سەركردایەتی و ئەندام و لایەنگرێن ئێكگرتوو ئیسلامی دكەم و هیڤییا بەردەوامیێ بۆ دخوازم».
گۆت ژی» ب ڤێ هەلكەفتێ مە رێز بۆ رۆل و كاریگەرییا ئێكگرتوو ئیسلامی و سەركردایەتییا وێ د پڕۆسەیا سیاسییا كوردستانێ و ئیراقێ و هەلوەیستێن وێ ل ویستگەهێن جودا جودا دا یا هەی، هەروەسا دوپاتیێ ل پێدڤییا پێكڤەكاركرنێ و تەباییێ د ناڤبەرا ئالیێن سیاسی و دەستگرتن ب هێلێن ستراتیچی و بەرژەوەندیێن گەلێ مە دكەین».
ژ ئالیێ خوەڤە نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، پیرۆزباهییا سالڤەگەرا راگەهاندنا ئێكگرتوو كر و و راگەهاند» ل سالڤەگەرا 31 یا راگەهاندنا ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان، ب گەرمی پیرۆزباهیێ ل مامۆستا سەلاحەدین محەمەد بەهائەدین، ئەمیندارێ گشتیێ ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان و سەركردایەتی و جەماوەرێ ئێكگرتووی دكەم، هیڤییا سەركەفتنێ بۆ دخوازم».
دیاركر ژی» ب ڤێ هەلكەفتێ ب رێز و پێزانینڤە ل بەرهەڤی و رۆلێ ئەمیندارێ گشتی و ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان د ژیانا سیاسییا هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ، هەروەسا ل كار و بزاڤێن وان ژ پێخەمەت ئێكڕیزی و پێكڤەكاركرن و هاریكارییا د ناڤبەرا ئالیێن سیاسی، دنێرین».
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ژی ب هەمان هەلكەفت پەیامەكا پیرۆزباهیێ ئاراستەی سەلاحەدین محەمەد بەهائەدین، ئەمیندارێ گشتیێ ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان كر و تێدا دبێژیت» ب هەلكەفتا سالڤەگەرا 31 یا راگەهاندنا ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان، گەرمترین پیرۆزباهیێ ل هەوەیێن بەرێز و سەركردایەتی و ئەندامێن ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان دكەم و هیڤییا سەركەفتنێ بۆ دخوازم».
گۆت ژی» هیڤیدارم ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان، د كار و خەباتا خوە دا یا بەردەوام بیت، ژ پێخەمەت داكۆكیكرن ژ مافێن رەوا یێن خەلكێ كوردستانێ و دەستكەفتێن نیشتمانی و قەوارەیێ دستووریێ هەرێما كوردستانێ».

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل میخائیل بۆگدانۆڤ، نوونەرێ تایبەتێ سەرۆكێ رووسیا بۆ كاروبارێن رۆژهەلاتا ناڤین و ئەفریقیا و جێگرێ وەزیرێ دەرڤە و شاندەكێ د گەلدا كر.
د كۆمبوونەكێدا هەردو ئالییان پێشڤەبرنا پەیوەندیێن رووسیا ل گەل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ، پەیوەندیێن هەولێرێ و بەغدایێ، وەبەرئێنانا رووسی ل هەرێما كوردستانێ، رەوشا سووریێ و دوماهی پێشهاتێن رۆژهەلاتا ناڤین گەنگەشەكر.
نێچیرڤان بارزانی سەرەرای دوپاتكرن ل خواستا هەرێما كوردستانێ بۆ پێشڤەبرنا پەیوەندییان ل گەل رووسیا، ئاماژە ب بەرهەڤی و رۆلێ كۆمپانیێن رووسی ل هەرێما كوردستانێ ب تایبەتی د وارێ هاریكارییا وزێ دا كر، هەروەسا رێز و سوپاسی بۆ رووسیا دوپاتكرن كو د دەمێن دژواردا، هاریكارییا هەرێما كوردستانێ كریە.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل شاندەكێ رووسی ب سەرۆكایەتییا میخائیل بۆگدانۆڤ، نوونەرێ تایبەتێ سەرۆكێ رووسیا بۆ كاروبارێن رۆژهەلاتا ناڤین و ئەفریقیا و جیگرێ وەزیرێ دەرڤە كر.
د كۆمبوونەكێدا بیر و بۆچوون ل دۆر دوماهی پێشهات و گوهۆڕینێن ئیراقێ و دەڤەرێ و پێشڤەبرنا پەیوەندیێن دناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و رووسیا هاتنە لێكگۆهارتن.
نوونەرێ تایبەتێ سەرۆكێ رووسیا و جێگرێ وەزیرێ دەرڤە، ئاماژە ب پێگەهێ گرنگ یێ هەرێما كوردستانێ و پەیوەندیێن دۆستانە و كەڤن یێن وەلاتێ خوە ل گەل هەرێما كوردستانێ كر و دوپاتی ل گرنگییا ب هێزكرنا پەیوەندییان ل گەل هەرێما كوردستانێ كر.
هەروەسا نوونەرێ تایبەتێ سەرۆكێ رووسیا، ب فەرمی سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ سەرەدانا مۆسكۆ ڤەخواند. سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ژی، خواستا هەرێما كوردستانێ بۆ پێشڤەبرنا پەیوەندیێن دو ئالییانە دوپاتكر.
د تەوەرەكێ دی یێ كۆمبوونێدا، دوپاتی ل گرنگییا چارەسەركرنا كێشەیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرالی هاتە كرن، سەبارەت ڤێ چەندێ ژی راستڤەكرنا قانوونا بۆدجەیا گشتییا فیدرالی و رێككەفتن ل سەر هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ ب پێنگاڤەكا ئەرێنی هاتە هەژمارتن.
پشكەكا دی یا دانوستاندنان تایبەت بوو ب دوماهی گوهۆڕینێن رەوشا سووریێ و هەردو ئالی د هەڤڕابوون ل سەر پێدڤییا پاراستنا ئاسایشێ و ئارامیێ و مافێن گەلێ كورد و هەموو پێكهاتەیێن سووریێ.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل خەمیس خەنجەر، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا سیادە كر.
د كۆمبوونەكێدا بیر و بۆچوون ل دۆر رەوشا گشتییا ئیراقێ و دەڤەرێ و پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرالی، هاتنە لێكگۆهارتن.
هەردو ئالییان دوپاتی ل گرنگییا چارەسەركرنا كێشە و ناكۆكییان ب رێكا دانوستاندنێ و ل سەر بنەمایێ دستوورێ و رێزگرتنێ ل مافێن هەموو پێكهاتەیان و پاراستنا ئاسایش و سەقامگیرییا ئیراقێ كر.

پەیڤدارا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ب پێدڤی دزانیت دەستهەلاتدارێن نوو یێن سووریێ هەموو بزاڤان بكەن بۆ رزگاركرنا كچ و ئافرەتێن ئێزدی یێن د دەستێ داعشێدا، هەڤدەم ل دۆر ڤێ چەندێ سوپاسییا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كر.
ڤیان دەخیل، پەیڤدارا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بەیاننامەیەك بەلاڤكر و تێدا ب پێدڤی زانی دەستهەلاتدارێن سووریێ پشتی كو ئەحمەد ئەلشەرع پۆستێ سەرۆكێ وی وەلاتی وەرگرتی، هەموو بزاڤان بكەن بۆ رزگاركرنا كچ و ئافرەتێن ئێزدی یێن د دەستێ داعشێدا و ئاشكراكرنا چارەسنڤیسێ وان ب تایبەت كو هەتا نوكە پشكەك ژ كچ و ئافرەتێن ئێزدی ل چەندین دەڤەرێن سووریێ روو ب روویێ مەزنترین تاوان دبن.
ڤیانێ دوپاتكر» نابیت ئێدی ئەڤ دۆسێیە زێدەتر بهێتە گیرۆكرن، بۆ وێ مەبەستێ ژی داخوازێ ژ حوكمەتا ئیراقێ دكەین دەست ب لڤینێن خوە بكەت و راستەوخوە پەیوەندیێ ب سەرۆكێ نوو یێ سووریێ بكەت بۆ وەرگرتنا پێرابوونێن بلەز و كریاری سەبارەت ڤێ برسێ و ب هێزكرنا پەیوەندی و هاریكاریێن هەوالگێری و ڤەكرنا كەنالێ فەرمی د ناڤبەرا حوكمەتا ئیراقێ، حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا سووریێ ژ پێخەمەت گەهشتن ب ئەنجامێن ئەرێنی».
پەیڤدارا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ئاماژە ب رۆلێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و نڤیسینگەها رزگاركرنا كچ و ئافرەتێن ئێزدی كر كو هەموو بزاڤ ژ پێخەمەت رزگاكرنا وان یێن ئەنجامداین، هەڤدەم حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و دەزگەهێن پەیوەندیدارێن وێ كارێ جدی كریە و پێشوازی ل رزگاكرنا وان كریە ب تایبەت بۆ دوبارە شیاندنا وان ژ روویێ دەروونی و جڤاكیڤە.

بسپۆرەکێ زانستێن سیاسی دیار دکەت، ئێدی سەردەمێ شەڕێ چەکداری ل تورکیا ب دووماهی هاتیە و ژ بەر ڤێ یەکێ ژی ئۆجەلانی دڤێت پەکەکە ب تەمامی دەست ژ چەکی بەردەت و ب رێیا خەباتێن سیاسی و دبلۆماسی دەست ب قۆناغەکا نوو ل تورکیا بکەت، ئەو یەک دێ ئەنجامێن خوە یێن باش بۆ کوردان هەبیت.

حەمید بۆزئارسلان بسپۆرێ زانستێن سیاسی کو د هەما دەمی دا کوردێ باکورێ کوردستانێ یە، د داخۆیانیه‌کی دا راگه‌هاند کو عه‌بدوللا ئۆجه‌لان دێ ل رۆژا 15 مەها دو یا ئەڤسالە دا داخواز ژ بەرپرسێن پەکەکێ یێن ل قه‌ندیلی کەت کو شەڕێ ل دژی تورکیا بدەنە راگرتن و گۆت: (د رەوشا نها یا ل تورکیا دا دیارە ئێدی پێدڤی ب شه‌رێ چه‌کداری نه‌مایه‌ و براستی ژی شەڕ ئێدی چارەسەر نینە، جڤاکێ تورکیا ژی ل دژی شەڕی یە و ئێدی ده‌مێ سیاسه‌تێ و خوه‌ ڕێکخستنکرنێ و پێشخستنا خه‌باتێن سیاسی، ئابووری، که‌لتوری و جڤاکی یه‌. بۆ ڤێ یه‌کێ ئه‌ز وه‌سا دبینم کو دێ عه‌بدوللا ئۆجه‌لان د بانگه‌وازیا خوه‌ دا ژ قه‌ندیلێ بخوازیت کو شه‌رێ ل دژی تورکیا ب ته‌مامی راگرن. هه‌که‌ سه‌رکردێن پەکەکێ ل قه‌ندیلی داخوازا ئۆجه‌لانی بجه بینن ئەو یەک دێ بیتە ئەگەرێ دەستپێکرنا قۆناغەکا نوو بۆ خەباتا سیاسی یا بۆ بدستڤەئینانا مافێن رەوا یێن گەلێ کورد ل تورکیا).
ناڤهاتی ئەو یەک ژی دیار کر، د دەمەکێ وەسا دا بێگومان کورد دشێن گرنگیەکا مەزن بدەنە خەباتێن دبلۆماسیێ و داخوازا پشتەڤانیێ ل وەلاتێن جیهانێ بکەن، ئەم دزانین نها د ئاستێ جیهانێ دا گەلەک وەلات پشتەڤانیێ ل مافێن رەوا یێن گەلێ کورد دکەن، دەمێ شەڕ نەمینیت وی دەمی تورکیا ژی نەچارە هندەک پینگاڤان بهاڤێژیت، ئەو یەک دێ بیتە ئەگەرێ دەستپێکرنا قۆناغەکا گەلەک گرنگ و دیرۆکی و دێ ئەنجامێن خوە یێن گەلەک باش بۆ کوردان ل تورکیا هەبیت.
زانایێ کورد سەبارەت ب رۆژئاڤایێ کوردستانێ ژی دیار کر، تورکیا دڤێت ب رێیا ئۆجەلانی داخواز بکەت دا هێزێن سووریا دیموکرات ژی دەست ژ چەکی بەردەن، لێ ئەو باوەر ناکەت ئۆجەلان تشتەک وەسا بکەت، چونکی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ نها رەوشەکا گەلەک جودا هەیە، دبیت بزاڤێن ئۆجەلانی بۆ ڤێ یەکێ بن دا ئالۆزیێن هەی ب دووماهی بهێن و پرسێن هەی ب رێیێن سیاسی و دوور ژ شەڕی بهێنە چارەسەرکرن، لێ ئۆجەلان داخوازا دەست بەردانا چەکی ژ یەپەگێ و هێزێن سووریا دیموکرات ناکەت، چونکی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ نها رێڤەبەریەکا خوەسەر هەیە و خەباتێن خوە دکەت، تورکیا گەلەک بزاڤا ڤێ یەکێ دکەت دەستهەلاتا نوو یا شامێ ئێرشی دەڤەرێن کوردی بکەت لێ ئەحمەد شەرع چو شاشیێن وەسا ناکەت و گۆت: (نها ئەمریکا، ئسرائیل، ئەلمانیا، فرەنسا و گەلەک وەلاتێن جیهانێ پشتەڤانیا خوە بۆ مافێن رەوا یێن گەلێ کورد ل سووریێ دیار کرینە و داخواز دکەن دەستهەلاتا نوو یا شامێ ب رێیا دانوستاندنان پرسێن هەی ل گەل کوردان چارەسەر بکەت، هەکە دەستهەلاتا شامێ بڤێت ئێرشێ کوردان بکەت ئەو یەک دێ بیتە ئەگەرێ ژناڤچوونا دەستهەلاتا وان ژی، ژ بەر ڤێ یەکێ هەتا نها ئەحمەد شەرع ل دۆر شەڕێ ل دژی هێزێن سووریا دیموکرات بەرسڤەک وەسا نەدایە کو ب دلێ تورکیا بیت).

رێکخستنا چاڤدێریا مافێن مرۆڤی یا سووریێ راگەهاند کو دەمێ هێزەکا چەکداری یا دەستهەلاتا نوو یا سووریێ هاتە عەفرینێ وەلاتیێن کورد ژی وەکو کەیفخوەشی ب ئالایێ کوردستانێ پێشوازی ل وێ هێزێ کرن، لێ پاشی چار گەنجێن کورد ژ بەر بلندکرنا ئالایێ کوردستانێ ژ ئالیێ هەمان هێزێ ڤە ل عەفرینێ هاتنە دەستەسەرکرن.
چاڤدێرێن سیاسی ژی دیار دکەن نها ل عەفرینێ رەوشەکا ئالۆز هەیە، چونکی هێشتا ژی ب تەمامی دیار نینە کا هێزێن بەرێ ب تەمامی ژ عەفرینێ چووینە یان ژی ل ژێر ناڤێ هێزێن سەر ب شامێ ل عەفرینێ ماینە.

دوهی چارشەمبی 5/2/2025، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د كومبوونەكێدا ل گەل محەمەد ئەلحەسان، نوونەرێ تایبەتێ سكرتێرێ گشتی نەتەوەیێن ئێكگرتی ل ئیراقێ، رەوشا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ووارێن هاریكارییا د ناڤبەرا نەتەوەیێن ئێكگرتی و ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ گەنگەشەكر.
د كومبوونێدا دوپاتی ل سەر گرنگییا پاراستنا سەقامگیرییا سیاسی ل ئیراقێ هاتە كرن، بۆ ڤێ مەبەستێ ژی، ب هێزكرنا هاریكاریێ د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ و چارەسەركرنا كێشەیێن دناڤبەرا هەردو ئالییاندا ب دانوستاندنێ و تێكگەهشتنێ ب پێدڤی هاتە زانین، هەروەسا ل دۆر دانوستاندنێن ئالیێن سەركەفتی د هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێدا، بیر و بۆچوون هاتنە لێكگوهارتن و هەردو ئالی د هەڤڕابوون ل سەر پێدڤییا بلەزكرنێ د پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێدا.
د تەوەرەكێ دی یێ كومبوونێدا، باس ل رۆلێ نەتەوەیێن ئێكگرتی و رێكخراوێن مرۆڤایەتی و رەوشا ئاوارە و پەرنابەران ل هەرێما كوردستانێ هاتە كرن، سەبارەت وێ چەندێ، داكوكی ل سەر بەردەوامییا پشتەڤانییا نەتەوەیێن ئێكگرتی بۆ ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ د وارێن جودا دا و هاریكاری و هەماهەنگییا بەردەوام د ناڤبەرا واندا هاتە كرن.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل گەل جەنەرال كیڤن لیهی، فەرماندەیێ هێزێن هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتی ل ئیراقێ و سووریێ كۆمبوو. هەردو ئالییان دەستبكاربوونا هەردو فیرقەیێن سێ و چار یێن پێشمەرگەی ل بن سیبەرا وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی ب گرنگ هەژمارت.
سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ د بەیاننامەیەكێدا راگەهاند» د كۆمبوونەكێدا رەوشا ئەمنییا ئیراقێ و سووریێ، لڤێن و گەفێن رێكخراوا داعش یا تیرۆرستی ل سەر ئارامی و سەقامگیرییا دەڤەرێ، هاتە گەنگەشەكرن. هەردو ئالییان دوپاتی ل گرنگییا هاریكارییا هەڤپشك یا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ل گەل هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتی بۆ بەهنگاربوونا تیرۆرێ و مەترسیێن داعشێ كر».
ب گۆڕەی وێ بەیاننامەیێ «د كۆمبوونێدا دوماهی پێنگاڤێن پڕۆسەیا چاكسازیێ ل وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی و ئێكگرتنا پێشمەرگەی هاتە كرن».
رەوشا رۆژهەلات ناڤین و گوهۆڕینێن سووریێ و كاریگەرییا وان ل سەر دەڤەرێ، تەوەرەكێ دی یێ كۆمبوونا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و فەرماندەیێ هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتی ل ئیراقێ و سووریێ بوو.