ئه‌ڤرۆ نيوز:

سه‌رۆكێ لژنا سامانێن سرۆشتى ل جڤاتا پارێزگه‌ها دهۆكێ راگه‌هاند كو به‌هرا پارێزگه‌ها دهۆكێ ژ پانزينێ نێزيكى مليۆنه‌ك و 700 هزار ليترانه بێى ئاواره‌‌، به‌لێ د راستى دا نوكه‌ ب تنێ نێزيكى 500 هزار ليتران دهێت. دده‌ته‌ زانين ژى پانزينا ئيمارات ژى چو دووماهيا ڤێ هه‌يڤێ بگه‌هيت، به‌لێ ئه‌و ژى كێشێ چاره‌ ناكه‌ت.

عه‌بدولسه‌مه‌د تێلى، سه‌رۆكێ لژنا سامانێن سرۆشتى ل جڤاتا پارێزگه‌ها دهۆكێ، بۆ ئه‌ڤرۆ نيوز دياركر كو پشتى كێشا پانزينێ ل پارێزگه‌ها دهۆكێ سه‌رهلدايى ژى، هێشتا گرێبه‌ستێن پانزينێ نه‌هاتبوونه‌ ئيمزا كرن و ئه‌ڤه‌ بوو ئه‌گه‌ر كو كێشه‌ ل دهۆكێ گه‌له‌ك ب به‌رچاڤى بهێته‌ ديتن.

سه‌رۆكێ لژنا سامانێن سرۆشتى ل جڤاتا پارێزگه‌ها دهۆكێ گۆت: “ل ده‌مێ گرێدانا هه‌ر گرێبه‌سته‌كا ژ وى جۆرى و هه‌تا گه‌هشتنێ ب كێمى 15 رۆژ بۆ گه‌هشتنێ دڤێن هه‌كه‌ چو كێشه‌ دروست نه‌بن، گرێبه‌ست ژى ل 6ى خزيرانا 2015ێ گرێبه‌ست هاتينه‌ ئيمزا كرن”.

زێده‌تر گۆت: “مه‌ وه‌كو لژنا سامانێن سرۆشتى ل جڤاتا پارێزگه‌هێ گه‌له‌ك بزاڤ كرينه‌ دا كو ئه‌ڤ كێشه‌ چاره‌ ببيت و بۆ ڤێ مه‌ره‌مێ ژى دو جاران ل گه‌ل په‌رله‌مان و وه‌زاره‌تا سامانێن سرۆشتى روونشتينه‌، به‌لێ هه‌تا نوكه‌ ژى نه‌گه‌هشتينه‌ چو ئه‌نجامان”.

دا زانين ژى كو ئه‌وان نه‌رازيبوونا خوه‌ ل هه‌مبه‌ر ڤێ كێشێ دايه‌ دياركرن كا بۆچى ل دهۆكێ ب ره‌نگه‌كێ گه‌له‌ك زێده‌ و ل سلێمانيێ ژى هه‌تا راده‌كى ئه‌ڤ كێشه‌ هه‌يه‌ و ل هه‌ولێر نينه‌، ئه‌وان ژى هه‌بوونا هه‌ولێرێ ب پايته‌ختێ هه‌رێما كوردستانێ كريه‌ به‌هانه‌ و هه‌بوونا پارزينگه‌هه‌كا تايبه‌ت ب پارێزگه‌ها هه‌ولێرێ ڤه‌ كو بۆ وێ پانزينێ دابين دكه‌ت و گۆت: “مه‌ ژێ داخواز ژى كر كا بۆچى كاره‌با پارێزگه‌ها دهۆكێ بۆ هه‌ولێر و هه‌موو پارێزگه‌هێن دى يێن هه‌رێمێ بچيت، به‌س پانزينا وان بۆ دهۆكێ نه‌هێت و ئه‌ڤه‌ ژى نه‌دادى يه‌”.

سه‌رۆكێ لژنا سامانێن سرۆشتى ل جڤاتا پارێزگه‌ها دهۆكێ دا زانين ژى كو ل سلێمانێ ژى هه‌تا راده‌كى باشه‌ ژ به‌ر كو وان ژى پارزينگه‌هه‌كا هه‌يى و دشيان دايه‌ هنده‌كێ ژ پێدڤيا وان دابين بكه‌ت، به‌لێ دهۆك ب هيڤيا يا ژ ده‌رڤه‌ ڤه‌يه‌.

نه‌ڤه‌شارت ژى كو نوكه‌ ب تنێ 14 هه‌تا 15 تانكه‌ران بۆ پارێزگه‌ها دهۆكێ دهێن و ئه‌و ژى دبيته‌ كێمتر ژ 500 هزار ليتران د ده‌مه‌كى دا كو به‌هرا پارێزگه‌ها دهۆكێ بێى ئاواره‌ مليۆنه‌ك و 700 هزار ليترن و گۆت: “به‌لێ هه‌كه‌ مليۆنه‌ك و 600 هزار ليتر ژى بهێن د شيان دايه‌ خه‌لك يا ئه‌هلى نه‌كريت”.

ل دۆر بزاڤێن پارێزگارێ دهۆكێ و رێڤه‌به‌ريا به‌لاڤكرنا به‌رهه‌مێن سۆته‌مه‌نيان ژى گۆت: “وه‌كو ئه‌م د ئاگه‌هدارين پارێزگارێ دهۆكێ گه‌له‌ك بزاڤێن گڤاشتنێ ل سه‌ر وه‌زاره‌تا سامانێن سرۆشتى كرينه‌، به‌لێ ئه‌و ژى هێجه‌تا نه‌بوونا پانزين و پاره‌يى دگرن كو ئه‌و نه‌شێن دابين بكه‌ن و رێڤه‌به‌ريا به‌لاڤكرنا به‌رهه‌مێن سۆته‌مه‌نيان ژى ژ ناڤێ وێ يا دياره‌ ب تنێ كارێ وێ به‌لاڤكرنه‌”.

عه‌بدولسه‌مه‌د تێلى راستيا وێ چه‌ندێ ژى دا زانين كو ئه‌و ل گه‌ل كۆمپانيا پاوه‌ر ترانس ئاخفتيه‌ ل دۆر هاتنا پانزينا دێ ژ ئيمارات هێت كو ئه‌و دێ پانزينێ ئينيت، به‌لێ ئه‌وان دايه‌ زانين كو ل ڤێ حه‌فتيێ ناگه‌هيت و گۆت: “من چه‌ندين جاران په‌يوه‌ندى ب به‌رپرسێن كۆمپانيێ كريه‌، وان دايه‌ زانين كو هه‌كه‌ چو كێشه‌يێن گۆمركى دروست نه‌بن، دێ ل 26 هه‌تا 28ى ڤێ هه‌يڤێ گه‌هيت”.

بێ ئومێديا خوه‌ ژى دياركر كو ئه‌ڤ پانزينه‌ ژى ب تنێ 35 هزار ته‌نن و دبيته‌ 45 مليۆن و 500 هزار ليتر و ئه‌ڤه‌ ژى هه‌كه‌ ل سه‌ر دهۆك و سلێمانيێ بهێنه‌ به‌لاڤكرن ب تنێ دبيت هه‌تا جه‌ژنێ كێشا پانزينێ چاره‌ ببيت و گۆت: “پێدڤيه‌ بۆ ماوێن درێژ ئه‌ڤ ره‌نگه‌ گرێبه‌سته‌ بهێنه‌ ئميزا كرن دا كو ئه‌ڤ‌ كێشه‌ نه‌مينيت”.

ده‌باره‌يى گازندا وێ چه‌ند ژى كو ئاواران ژى كارتێكرنه‌كا مه‌زن ل قه‌يرانێ كريه‌، گۆت: “چو پێ نه‌ڤێت كارتێكرنا وان ژى يا هه‌يى، به‌لێ هه‌كه‌ ئه‌و ل دهۆك ژى نه‌بان دا هه‌ر ئه‌ڤ كێشه‌ هه‌بيت، چونكو مه‌ ڤه‌كۆلين كريه‌ كو نێزيكى 50 هزار ترۆمبێلێن وان ل دهۆكێ نه‌ و هه‌كه‌ ئه‌ڤه نه‌بان ژى، هه‌ر كێشا دهۆكێ دێ وه‌كو خوه‌ بيت، چونكو رێژه‌كا گه‌له‌ك كێم يا پانزينێ دگه‌هيت”.

ئاماژه‌ ب وێ چه‌ندێ ژى كريه‌ كو ژ به‌ر كارێن زێده‌ يێن وه‌زاره‌تا سامانێن سرۆشتى، وه‌زاره‌تێ پلانه‌ك بۆ وان به‌رچاڤ كريه‌‌ كو هه‌ر پارێزگه‌هه‌ك بۆ خوه‌ ب كارێ دابينكرن و كۆنترۆلكرنا په‌ترۆلێ رابيت و ئه‌ڤه‌ ژى دبيت باشتر بيت چونكو هه‌ر پارێزگه‌هه‌ك دێ زانيت پێدڤيا وێ چه‌نده‌ و گۆت: “به‌لێ ئه‌ڤه‌ ژى ب تنێ پێشنيازه‌ و ژ نوو ئه‌و دێ ل گه‌ل جڤاتا بلندا نه‌فت و گازێ ل هه‌رێما كوردستانێ وێ پێشنياز كه‌ن و هه‌كه‌ بۆ بڕيار دێ كار پێ هێته‌ كرن”.

ل دۆر وى بابه‌تێ دبێژيت كو ئێدى پانزينا حكۆمى نامينيت ژى، عه‌بدولسه‌مه‌د تێلى گۆت: “چو بابه‌تێن ژ ڤى ره‌نگى نه‌گه‌هشتينه‌ مه‌”.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

نێزیکی نەە سالان ل سەر دەرخستنا ئێکەم قانوونا وەبەرھێنانێ ل ھەرێما کوردستانێ چوون، بەلێ نھا حوکمەتا ھەرێمێ د وێ پێنگاڤێ دا یە کو وێ قانوونێ راستڤە بکەت و شاشیێن وێ قانوونێ نەھێلیت. ل گۆرەی قانوونا نوو دێ ل سەر ھەموو وەبەرھێنەران ھێتە سەپاندن کو دڤێت کرێکارێن پرۆژێن وان ٨٠% د خۆمالی و خەلکێ کوردستانێ بن و چەندین راستەڤەکرنێن دی یێن نوو دێ د وێ قانوونێ دا ھێنە کرن و ئێدی ١٠٠% ئەرد ل سەر ناڤێ وەبەرھێنەری ناھێتە تاپۆکرن، بەلکو ب تنێ ٤٩% دێ ل سەر ناڤێ وی بیت و یا مایی دێ ل سەر ناڤێ حوکمەتێ بیت.

رۆزا مەحموود ئوسمان، ئەنداما لیژنا ئابووری و وەبەرھێنانێ ل پەرلەمانێ کوردستانێ بۆ ئەڤرۆ دیار کر، ئەڤە پترە ژ پێنچ سالان وان ھەست ب کێماسیێن قانوونا وەبەرھێنانێ کری و ھەر ژ ھەستپێکرنا خوە وان بزاڤێن راستڤەکرنا وێ کرینە و ب تایبەت د بیاڤێ ئاکنجیبوونێ دا، چونکو د ماوەیێ پێنچ سالێن بۆری دا رێژەکا مەزن یا ئاریشان بۆ وەلاتیێن یەکێن ئاکنجیبوونێ دکرن پەیدابووینە و پتریا وان ژی گەلەک ب زەحمەت چارەدبن و گۆت: ئەڤە دەمەک درێژە ئەم مژوولی راستڤەکرنا قانوونێ وەبەرھێنانێ و نھا ل پەرلەمانێ کوردستانێ خواندنا ئێکێ بۆ ھاتیە کرن.
رۆزا ئاماژە دا وێ چەندێ کو پتریا ئاریشێن د بیاڤێ وەبەرھێنانێ دا پەیدا دبن گرێدای قانوونا وەبەرھێنانێ نە، چونکو قانوونێ سەرپەرشتێ پرۆژان دیار نەکریە و ئەڤە ژی بوویە ئەگەر کو ھژمارەکا مەزن یا وەبەرھێنەران تووشی پێرابوونێن دادگەھێ بووینە و گەلەک ژی بۆ جھێن بەرزە رەڤینە و گۆت ژی: د پتریا ئاریشێن وەبەرھێنانێ دا، وەبەرھێنەر د کەمتەرخەمن و ئاریشە ژ وان سەرھلددەن.
خویاژی کر کو نە ب تنێ خەلک ژ قانوونا وەبەرھێنانێ د رازی نینن، بەلێ ئەڤە قانوونە ب دلێ وەبەرھێنەران ژی نینە و زێدەتر دبێژیت: پتریا رێنمایێن بەلێندەرایەتی د کەڤنن و مافێ بەلێندەران تێدا ھاتیە خوارن، چونکو گەلەک جار ھەنە حوکمەت پارێ بەلێندەران نادەت و ب ڤێ چەندێ ژی بەلێندەر موفلس دبن و ئاریشە سەرھلددەن.
رۆزا ئەو یەک ژی نە ڤەشارت کو ئەنجوومەنێ بلندێ وەبەرھێنانێ بریار دایە کۆنفرانسەکی بکەت دا کو خالێن لاواز یێن وەبەرھێنانێ بھێنە نیشانکرن و ب ووردی چاڤخشاندن ل سەر بھێتە کرن و گۆت: ل گۆرەی قانوونا نوو یا وەبەرھێنانێ کو نھا ل ژێر خواندنا دویێ یا پەرلەمانی یە، ئێدی وەکو بەری نھا نابیت ئەرد ١٠٠% ل سەر ناڤێ وەبەرھێنەری بھێتە تاپۆکرن، بەلکو ب تنێ ٤٩% ل سەر ناڤێ وەبەرھێنەری بیت و یا مایی ژی ل سەر ناڤێ حوکمەتێ بیت.
ئەنداما لیژنا ئابووری و وەبەرھێنانێ ل پەرلەمانێ کوردستانێ ئەو یەک ژی خویا کر کو ئێدی نابیت وەبەرھێنەر ب کەیفا خوە کرێکاران ژ دەرڤە بینیت کو ل پرۆژێ وی کاربکەن، بەلکو ب تنێ وی مافێ ھەی ٢٠% ژ دەرڤە بینیت و یێن مایی دڤێت ھەموو ژ ناڤخوە و خۆمالی بن و نھا لیژنەکا ١٠ کەسی بۆ دانانا قانوونا وەبەرھێنانێ ھاتیە دانان کو پێنچ پەرلەمانتار و پێنچ ئەندامێن حوکمەتێ نە و گۆت ژی: نھا ب تنێ ل پارێزگەھا ھەولێرێ ژ ١/٨/٢٠٠٦ و ھەتا نھا ٣٣٢ پرۆژێن وەبەرھێنانێ ھاتینە دانان و ژ ڤی سەرجەمی پتر ژ ٣٠ پرۆژان ھاتینە ھەلوەشاندن.