زاخۆ ، عەلی حاجی

سەنتەرێ‌ زاخۆ بۆ ڤەكولینێن كوردی ئه‌ڤرۆ سێشه‌مبى 18/12/2018 ل زانكویا زاخۆ هاتە ڤەكرن ، ل ڤەكرنا سەنتەرێ‌ ناڤبری دا 9 پەرتۆك ژبابەتێن جودا ب زمانێن كوردی و عەرەبی هاتنە نیشاندان .

فاخر گولی مامۆستایێ‌ زانكویا زاخۆ و ئەندامێ‌ سەنتەرێ‌ ناڤبری بۆ ئەڤرۆنيوز گۆت : زێدەتری سالەكێ‌ یە ئەم كار ل سەر چاپكرنا وان پەرتۆكان دكەین و سێ‌ پەرتۆك ب  زمانێ‌ كوردی نە و 6 پەرتوك ژی ب زمانێ‌ عەرەبی نە و پتريا وان پەرتوكان ديرۆكى نه‌.

زێدەتر گۆت : نێزیكی 10 پەرتۆكێن دی مە ل بەر دەست هەنە كو دێ هەیڤا 4 یا سالا بهێت كەڤنە بەر دەستێ خواندەڤانان و پەرتوكێن مە دێ‌ ل ‌ عێراقێ‌ و وەلاتێن عەرەبی هێنە بەلاڤكرن .

رۆژین چەلەبی، خودانا ئێك ژپەرتوكان دبێژیت : پەرتۆكا من ب زمانێ‌ كوردی هاتیە چاپكرن ل ژێر ناڤ و نیشانێن زاخۆ 14ی تیرمەها 1958 – 6ی ئادارا 1975ێ‌ یە ڤەكۆلینەكا ديرۆكى و سیاسی یە كو ناما ماستەرێ‌ یە و ل ڤێ‌ پەرتۆكێ‌ دا هەلویستێ‌ زاخۆ ددەتە دیار كرنێ‌ ژ وان روودان و پێشهاتێن ل وی دەمی دا هاتینە روویدان كو گەلەك روویدانێت گرنگ روویدانە ل كوردستانێ‌ و عێراقێ‌ مینا شورەشا 14ی تیرمەها 1958 و شورەشا ئەیلولا 1961.

 رۆژین زێدەتر دبێژیت : ل ڤێرێ‌ دا رۆلەك گرنگ ل زاخۆ دا پەیدا دبیت كو ل زاخۆ ملمانێیەك دناڤبەرا 3 حزبان پەيدا بیت ئەو ژی ململانێیەكا حزبی دناڤبەرا حزبا كومونیستا عێراقێ‌ و پارتی دیموكراتی كوردستان و كۆمەلا ئیخوانێن موسلمین دا ل دووماهیێ‌ كو پارتا سەرەكی ل زاخۆ دا دمینیت بتنێ‌ پارتی دیموكراتی كوردستان بوو .

ماجد محمد دبێژیت : پەرتۆكا من ب زمانێ‌ عەرەبی یە ل ژێر ناڤ و نیشانێن(امارة بدليس في العهد العثماني) یە كو ب رێيا ڤێ‌ پەرتۆكێ‌ مە ڤیایە ب شێوەكێ‌ زانستی ديرۆكا كوردی بگەهینين دەرڤەی كوردستانێ‌ .

گوت ژى : پشت بەستا وێ‌ پەرتوكێ‌ ل سەر دیكومێنتێن عوسمانی يە و دەلیڤا شاشيێ تێدا نینە كو ژ ژێدەرێن رەسەنن و هەر دیسان ژی ل ڤێ‌ پەرتوكێ‌ مێژوویەكا گەلەك هەستیار تێدا هاتیە بەحس كرن .

ئەڤرۆنیۆز، سالار دۆسكی:

خودانێن موه‌لیدان ل قەزا زاخۆ ئێدی پێگریێ‌ ب خشتێ‌ لژنا موه‌لیدا ناكەن و بتنێ‌ دێ‌ كارەبا موه‌لیدان ل زاخۆ ژ پێنجی ئێڤاری بۆ ئێكی شەڤێ‌ هەبیت.

محەمەد عەلی، خودانێ‌ موه‌لیدێ‌ تاخێ‌ كارێز ل زاخۆ  بۆ ئەڤرۆ نیۆز ئاشكراكر كو ل دووڤ بریارا پارێزگەرێ‌ دهۆكێ‌ پێشتر ل دانێ‌ سپێدێ‌ ژده‌مژمێر حەفتێ‌ هەتا نەهێ‌ و دو پشتی نیڤرۆ هەتا دوی شەڤێ‌، لێ‌ بریار دایە سوباهی  19/12 ئێدی موه‌لیدێن خوە ب رۆژ ناهەلكەن بتنێ‌ دێ‌ پێنجی ئێڤاری بۆ ئێكی شەڤێ‌ هەلكەن، چنكو ڤەكۆلین بەری بریارا پارێزگەری هاتبوونە ئه‌نجامدان‌ ژلایێ‌ لژنا موه‌لیدان و رێڤەبەریا گشتی یا كارەبێ‌ كو بتنێ‌ شەش بۆ حەفت دەمژمێران كارەبا گشتی نابیت، لێ‌ پشتی بریارا پارێزگەری هاتیەدان كو ئەمپێرێ‌ كارەبێ‌ ب هەشت هزار و نیڤان بيت، كارەب پتر ژ 10 دەمژمێران نینە وب ڤی رەنگی دێ‌ زيان ل مەبیت.

خودانێ‌ هەمان موه‌لیدە ل زاخۆ  ئاشكراكر كو ئەڤرۆ هژمارەكا خودانێن موه‌لیدان سەره‌دانا قايمقاميا دهۆكێ‌ كربوو، ل گەل لژنا مولیدان كومبوون ئەنجامدابوو و هاتە زانین كو چەند بۆچوونێن دی بۆ پارێزگەهی دهێنە بلندكرن، گۆت ژی” دڤێت پارێزگەر پشتەڤانیێ‌ بكەت پشتی بریارا خوە و مە پێزانين يێن هه‌ين گازوایل بۆمە هاتیە و ناهێتە بەلاڤكرن.

ناڤبری ئەو ژی ئاشكراكر كو پێداچوون دكاركرنا موه‌لیدان كریە و دیاربوو كو د زياندارن، لەوما بریار دا ئێدی موه‌لیدە ب رۆژ كار نەكەت و بتنێ‌ پێنجی ئێڤاری بۆ ئێكی شەڤێ‌ بیت، سوباهی  دێ‌ خودانێن موه‌لیدان هەموو بریارێ‌ بجهئينن.

خویاركر كو بۆ دەست نادەت ئێدی سپێدێ‌ موه‌لیدە كاربكەت و ل ده‌مێ‌ 15 رۆژێن بۆری گەلەك قه‌ردار بووینە، پێشتر لژنا موه‌لیدان ل زاخۆ خودانێن موه‌ليدان ئاگەهدار كربوون كو دێ‌ حوكمەتا هه‌رێمێ پشتەڤان بیت بۆ دانا گازوایلێ بۆ موه‌لیدان و پێزانين  يێن هه‌ين گازوایل بۆ هاتیە و ناهێتە بەلاڤكرن.

ئەڤرۆ نیۆز پەیوەندی ب لاوین شێرزاد سەرۆكێ‌ لژنا موه‌لیدان ل قەزا زاخۆ كر، لێ‌ پەیوەندیا وی ل بەر دەست نەبوو.