بـۆچی خـۆ ل بـەر فشاران دگـریـن؟
دلهین حەمدی
مە یێ خۆ ل بەر گرتی و هێشتا ژی دێ خۆ ل بەر گرین چ ل بەر وان فشارێن كو د لۆژیكینە و چ ل بەر وان فشارێن كو هیچ بنەمایەكێ لۆژیكی و ڕاستی تێدا نییە، ب درێژاهیا سەدەی و دەهان سالان مە خۆ ل بەر فشارێن دەرەكی و نافخۆیی گرتییە و ئەو فشار ژی تێكەلەیەك بوون ژ وان فشارێن كو ئاراستەی گەلێ مە و بالێ دلسۆزێ بزاڤا كوردی هاتینە كرن و ئەڤە ژی ژبەر هەلسەنگاندنەكا نەدروست ژ لایێ دو جەمسەران ڤە، جەمسەرەك ژ جڤاتا نیڤدەولەتی كو هیچ وەختەكێ بەری بەرژەوەندیێن خۆ نەبووینە پشتەڤانێن دۆزا هیچ گەل و نەتەوەیەكێ و جەمسەرێ دیتر هەست ب گرنگیپێدانا جەمسەرێ ئێكێ دكەت و وان تشتان پێشكێش دكەت یێن كو بەشەك ژ بەرژەوەندیێن جەمسەرێ ئێكێ دەستەبەر دكەن.
ڤێ هەڤكێشەیا ب زەحمەت ئێكا هند كرییە كو فشارێن ئەمنی و سەربازی و تێكدانا میدیایی قەبارەیێ بەرپرسیاریێن مە گرانتر لێ بكەت، چونكی ئەم هەست ب دو پرسان دكەین: یا ئێكێ ئارمانجا دۆژمنی كو بنبڕكرنا مەیە دا بشێت زال ببیت ب سەر گەلێ مە و د ناڤ خۆ دا بحەلینیت و یا دوویێ هەستكرنە ب سروشتێ بەرپرسیاریێن مە كو هندەك بەپرسیاریێن بلندترن ژ ئاستێن سیاسی یێن بەرنیاس، پێدڤی ب ئاستەكێ بلند یێ لێك تێگەهشتنێ هەیە د سەرجەم ڕەهەندێن ململانێ دا، خەبات و تێكۆشین ب واتەیا وەسفكرنێ كارەكێ ب ساناهی نییە و ب هەمان شێواز پاراستنا وان ب پاقژی ل بەرانبەری ئەڤرازی و نشیڤیێن دەسكەفت و شكەستان دا كارەكێ ب ساناهی نینە چونكی زۆر كەس ژ ئەگەرێ لاوازیا ناڤخۆیی یان ب هێزیا دزژمنی ڕەنگە دەسبەرداری ئەركێن خۆ ببن وەك چاوا د ڕابۆری دا ڕوی دایە، ئەڤجا چ ژ ترسا بیت یان ژبەر بێهێزیێ و ئەگەرێن تایبەتی.
پرسا خەباتا سیاسی ب گەهشتنا ب دەسهەلاتێ گۆپیتكێ وەردگریت و فاكتەرەكە بۆ دەرئێخستنا ئاراستە و ئامادەییا وێ ئەقلیەتا سیاسی كو دەسهەلات گرتییە دەست و هەروەسا دەرخەرێ وێ چەندێ یە كو ئەرێ بەرنامێ كارێ وێ دێ چاوا بیت كو ژ بۆ وێ دەسهەلاتێ ئەڤ هەمی هەول و قوربانیە داین، ژ لایەكێ دیتر ڤە ئێك ژ فشاران ڕێكخستنا باررودۆخی یە ل گەل وێ توێژا كو لایەنگرێن دەسهەلاتا بەرێ بوون، نەهێلانا وێ چەندێ كو دەسهەلات ببیتە ئەگەرێ تۆلڤەكرنێ كو ڕێڕەوی بەرەف وێرانكارییەكێ بگوهۆڕیت كو تمامكەرێ وێرانكاریا بەرێ بیت، مە خۆ ل بەر وان هەمی فشاران گرت كو دەرەنجامێ وان سێدارەدانا كەس و كارێن مە بوو و هەروەسا تێكدانا ژیانا ئەوێن مایی ژ لایێ جڤاكی و ئابوری و هزری ڤە، هەروەسا ئەركێ ل سەر ملێن مە بوو كو بەرپرسیارییەكا نوی ب ستویێ خۆ ڤە بگرین بۆ ڕاستڤەكرنا خەلەتیێن وان لایەنێن كو پێشتر ل سەر دەسهەلاتێ بوون و ئەڤە ژی ب واتەیا دوقاتبوونا بارگرانیان بوو، دۆزا مە نەدلڤی و پێش نەدكەفت ئەگەر ب تنێ ب گلە و گازندەیان بەرامنەری تاوانباران ڕاوەستاباین بەلكی ژ بەر كاركرنا سەخت و بەردەوام ئەڤ واقعە دروست بوو، ئەم خۆ ل بەر هەمی جۆرێن ئازاران دگرین داكو ئەوا بەری نوكە هاتیە سەرێ گەلێ مە دوبارە نەبیتەڤە و هیڤیدارین ئەو ئەقلیەتا خرابكاری كرین و هێشتا یا بەردەوامە ژی ل سەر خرابكاریێ ل خۆ بزڤڕیت ئەگەر درەنگ ژی بیت.
