كاریگەریا شەڕێ ئەمریكا ـ ئیران ل سەر لایەنێ سێیێ یێ جەنگی
خورشید ئەحمەد سوورچی
سەدێ بیست و ئێك ب سەخترین سەدەیێ مێژوویێ دهێتە دانان د دانا بڕیارێ دا، ژ ڕوویێ سیاسی ڤە بگرە حەتا ڕوویێ جڤاكی ڤە. هندەك پسیار یێت هەی مرۆڤی دئێخنە دەرازینەكا تەنگ، نە دل نە زمان نەشێن بەرسڤێ بدەن، دەما كو ئەم بچویك بووین دگۆتنە مە، تو پتر حەژ دایكێ دكەی یان بابی؟ ئەڤە ب زەحمەترین پرسیارا دیرۆكێ بوویە كو كەسەكی نەشیایە ب دورستی بەرسڤێ بدەت. د جیهانا سیاسەتێ ژی دا هندەك جاران دەولەت دكەڤیتە ئەڤی بارودۆخی، ل دەمێ دوو دەولەت دكەڤنە ناكۆكیان، چ پێنەڤێت دێ دەولەتێن هەڤسنوور ژی بنە قوربانیێن ناكۆكیێن هەردولایان. دەمێ سەحدكەینە باكگراوەندێ دیرۆكێ بۆ مە دیاردبیت كو گەلەك جاران دەولەت یا هەی ڕوویبڕی جەنگی بووی كو ئەو جەنگ یێ وێ نەبوویە، بەلكو دەولەتەكا هەڤسنوور یا وەلێ كری. جەنگێ ئەمریكا و ئیرانێ باشترین نموونەیە د ڤی چەرخی دا كو دەولەتێن هەڤسنوور بووینە قوربانیێ بەرسڤ دانا پرسیارا سەرەكی (ئەز یان ئەو) ئەمریكا یا دبێژیت: هەر دەولەتەكا سەرەدەریا بازرگانی ل گەل ئیرانێ بكەت، دێ ئەو ژی وەكی ئیرانێ هێتە پێش چاڤێن مە، ئیران ژی یا دبێژیت: هەر دەولەتەكا دەڤەرێ ڕازی بیت ب مەرجێن ئەمریكا دێ كەڤیتە بەر هێرشێن مە. د پەیوەندیێن ناڤدەولەتی دا مە تشتەك یێ هەی دبێژنێ (ئەبسەلۆتیزم – بەرگریا ڕەها) دەولەت هەندەك جاران نەشێت بەرگریا ڕەها بكەت د بڕیارێن خۆدا، د نۆكە دا، پتریا وەلاتێن ڕۆژهەلاتا ناڤین كەفتینە بارودۆخەكێ كو نەشێین ل سەر بڕیارێن خۆ زالبن، ئەڤەژی دبیتە ئەگەر كو دەولەت بەر ب پارچەبوونێ ڤە بچیت، چونكی دەولەت ژ كۆمەكا فاكتەرێن جوداجودا پێكدهێت، لەوڕا ئەم یێ دبینن پتریا وەلاتێن كەنداڤی د ناڤخۆیا خۆ دا بەر ب ناكۆكیێ ڤە چووینە، ژبەر لایەنگریا وەلاتێن شەڕكەر. یا ب زەحمەتە تو د دەڤەرەكا شەڕی دا بژی و تو یێ بێ لایەن بی. د جەنگێ (ئەمریكا ـ ئیران) ئەو وەلاتێن هەڤسنوور ل گەل ئیرانێ قوربانیێن وان ب شێوەكی بوون هەكە ئەو لایەنێن سەرەكی بانە د جەنگی ڕەنگە هند قوربانی نەبان، ئەڤ قوربانییە هەمی ژ پێخەمەت خۆ ئێكلای نەكرنا ئەڤێ پرسێ بوو (ئەز یان ئەو).
