هندی یـێ زانـا بی.. یێ پـرسیاركـەر بە
سۆلین حەسەن
ئەم ل سەر دەمەكی دا دژین نەزانین پتر ژ زانینێ، ئانكو كەسانێن كیم ل دویڤ زانین و پێشكەفتنا خۆی دچین، ئەڤە ژی مەزنترین ئاریشەیە ل جیهانێ، ئەو ژی نەدیتنا راستانە ب شێوازەكێ دروست، ژ بەر ئەڤێ چەندێ مرۆڤ دكەڤیتە د ناڤ خەلەتی و گونەهێ و بێباوەری دا، مافێن خەلكی دخۆت و ب ئەرك و مافێن خۆ نارابیت و نەزانین و ل مرۆڤی دكەت كو مرۆڤ تشتان ل دویڤ راستیا وان نەبینیت و تشتان نادانیتە جهێ وان یێ گونجایی كەسێ نەزان دكەڤیتە د ناڤ تشتێ خەلەت و كەسانێن خەلەت و كێماسییان دا، هەروەسا ئەگەر نەزانین كەفتە د ناڤ مللەتەكی دا، دێ چارەنڤیسێ وی بیتە ژناڤچوون و خراب بوون ژناڤچوونا زانیین و لایەنێ ئابووری و جڤاكی و سیاسی دێ چاوا خۆ ژ نەزانینێ رزگاركەین ب بەردەوامیدان ب پرۆسیسا زانین و پەروەردە و راگەهاندنێ رۆلەكێ گرنگ هەیە ب بەلاڤكرنا گیانێ هشیاربوون و هشیاركرنا وان ژ نەزانینێ و زیانین وێ ل سەر جڤاكی و تاكە كەسی و نفشێ نوی، چونكی چ مللەتەك پێشناكەڤیت بتنێ ب زانینێ نەبیت، هەروەسا گۆتار و ئامۆژگاری د پرۆسێسا خواندنێ و راگەهاندنێ دا بۆ زارۆكان بێژین ب شێوەیەكێ بەردەوام هەروەسا هاندانا زارۆیان ل سەر زانینی و دەرئێخستنا تشتێن پیرۆزێن زانینێ و باشیێن وێ، دڤێت سیستەمێ مللەتی داهاتەكی ژبۆ فێركرنا زارۆكان، ب فێركرنەكا ژێهاتی دابین بكەت و هاندانا بكەت وان داكو بلند ترین نمرەیان بدەستخۆڤە بینین، چونكی ئەو زارۆك دێ بنە نفشێ داهاتی، هەروەسا پێدڤییە گرنگیدان ب كەسانێن بسپۆر ژلایێ خواندن و فێركرن و پالپشتیا وان ڤە داكو وان شینوارەك د پێشكەفتنا مللەتی و پێشڤەبرنا وی دا هەبیت چارەسەركرنا نەزانیی نە ئەوە كو مرۆڤ دانپیدانی بكەت و حەزەكا مەزن مرۆڤی هەبیت و پالدەرەكێ تەمام بۆ داخوزكرنا زانینی دا كو رزگاربین ژ نەزانینی پشت راست بین كو نەزانین دەردەكە یان ئیشەكا جڤاكییە و زیانێن وی گەلەكن و دخرابن، هەروەسا ترسا وی ل سەر تاكەكەسی و مللەتی گەلەكن. هەر مللەتەكێ نەزانیین ل دەڤ بیت ئەو چ گوهۆرینیان ناكەن و چ شارستانیەتان ژی دروست ناكەن و رێزێ ل چ دابۆ نەریتان ژی ناگرن و چ شارستانیەتیەكێ ژی دروست ناكەن، هەروەسا دانانا دیاری و نمرەیین یێن هاندەر و بەریكانەیان بۆ بلندكرنا ئاستێ زانینی ل دەڤ تاكەكەسی و جڤاكێ، تایبەتی ل قوتابخانەیان و پەیمانگەهان هەبوونا روینشتنان و چالاكییان و ورك شۆپان ل گەل كەسانێن زانا و بسپۆر و شەرەزا و مفاوەرگرتنا پێزانینان ژ وان و هەڤالینكرنا كەسێن زانا و دویركەفتنا تاكە كەسی ژ كەسانێن نەزان و خەمسار شانازیەكا مەزنە بۆ خۆدانێن زانینێ و شەرمزاریەكا مەزنە بۆ وی كەسێ نەزان یێ كو خۆ ب زانینێ بینتەدەر، هەروەسا گۆتاریێن ئایینی ژ پێدڤییە ل سەر نەزانینێ بن بۆ هشیاركرنا تاكە كەسی بین و بەحس ل ئاریشەیێن نەزانینێ بهێنەكرن كو د ناڤ جڤاكێ و مللەتی دا پەیدا دبین چنە و مللەتی بەر ب پاش ڤە دبن بۆ نفشین داهاتی كو نەزانین بن نابنە خۆدان كەسانین بشین داهێنانی بكەن و نیشا جڤاكێ بدەن، هەروەسا كەسانین بسپۆر ژی نابن وەكی (نۆشداران و پارێزەران و برین پێچان و مامۆستا.. هتد)، هەروەسا ئەڤ چەندە كارتێكرنی ل بارێ ئابووری دكەت، ژبەركو داهینان نابن ئابوورێ دەولەتی دێ یی كێم بیت، ئەڤە ژی دێ وەكەت كو دەولەتەكا ناڤنجی بیت یان یا هەژاربیت، چونكی ئەڤ كەسەنە نەزانینێ كێم دكەن د ناڤ جڤاكێ دا مەزن دبێژن (هندی زانا بی یێ پرسیاركەر بە).
