پێدڤییە بەغدا رێزێ ل بنەمایێن دەستووری بگریت و ل دووڤ یاسایا بودجەی بچیت
دیدار/ دلۆڤان ئاكرەیی
د. ئاگرین عەبدوللا بریكارێ وەزارەتا ئاڤەدانكرن و ئاكنجیكرنێ ل هەرێما كوردستانێ دیار كر كو كێشەیا بودجەیا هەرێما كوردستانێ ل گەل حوكمەتا فیدرالا ئیراقێ كێشەیەكا سیاسییە و رەهەكا كوور هەیە و ب مخابنی ڤە پشتی سالا 2014ێ ب بەرفرهی ئەڤ كێشەیە سینگێ هەرێما كوردستانێ گرتییە و دەستهەلاتا سیاسی و وەلاتیێن هەرێمێ ژی ب پلەیا ئێكێ زیان پێ گەهشتییە و سەختی و ئەزیەت دیتینە و كێشەیا بودجەیا هەرێمێ كو د ناڤ دا بابەتی بودجەیا پرۆژەیان و مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ بخۆ ڤە دگریت بابەتەكێ چێكرییە و هەكە دەستهەلاتدارێن سیاسی ل ئیراقێ مەبەست ل دەف هەبیت چارەسەركرنا وێ ب زەحمەت نینە ب تنێ ڤەگەریان بۆ بنەمایێن دەستوورێ ئیراقێ و بجهئینانا وێ بەسە بۆ چارەسەركرن و راگرتنا وێ گڤاشتنێ ل سەر هەرێما كوردستانێ.
د. ئاگرین عەبدوللا گۆت» چنكو د ڤی بابەتی دا دو كەس ل سەر ناكۆك نینن كو یاری ب رێژەیێن بودجەیا هەرێمێ د یاسایا بودجەی دا هاتییە كرن بۆ نموونە هەتا سالا 2014ێ رێژەیا هەرێمێ 17% بوو پاشی بێ هەبوونا چ ئەگەرەكا قایلكەر هاتە كێمكرن بۆ 12،67% و نهۆ ژی كو سەرژمێرییا سالا 2024 ێ ب سەرپەرشتییا دامودەزگەهێن حوكمەتا فیدرالا ئیراقێ هاتییە كرن و رێژەیا هەرێمێ تێدا بوو 14،14% بەلێ دەستهەلاتدارێن فیدرال هێشتا هەر رەفتارێ ل گەل هەرێمێ ب رێژەیا 12،67% دكەن و هەكە ئەم وەسا دانین كو هەرێم ب 12،67% رازی بوو ئانكو پێدڤییە ئەم ڤەگەڕین بۆ بنەمایێ یاسایی یێ یاسایا بودجەیا سالا 2023ێ كو تێدا پشكا سالانەیا هەرێمێ پشتی كێمكرنێن جۆراوجۆر ببوو 60،16 تریلیۆن دینار كو مەهانە دبوو نێزیكی 3،1 تریلیۆن دینار
بەلێ حوكمەتا فیدرالا ئیراقێ نە تنێ ئەو پشكە ب رەوا نەدیت بۆ هەرێمێ بەلكو چەندین داهێنانێن نەگونجایێن چێكری دەرئێخستن ب رەخ مەرجێن یاسایا ئیدارەدانا دەولەتێ و چەندین مەرجێن دی ژی دانان بۆ هنارتنا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێمێ و دیاركر هەكە هەرێم ب وان مەرجێن سەیر یێن د ناڤ یاسایا ئیدارەدانا دەولەتێ دا رازی بوو ئانكو پێدڤییە حوكمەتا فیدرال بهێت تەماشای داهاتێ ناڤخۆ یێ هەرێمێ بكەت كو ب رۆهنی و زەلالی د پەڕێن دۆكیۆمێنتێ تەرازییا پێداچوونا مەهانە دا دیارە چنكو نوكە هنارتنا پەتڕۆلێ و داهاتێ وێ ل دەف وەزارەتا پەتڕۆلا ئیراقێ یە ب هەماهەنگییا تەكنیكی ل گەل وەزارەتا سامانێن سروشتی ل هەرێما كوردستانێ.
دیار كر ژی كو ل وی دەمی بۆ نموونە هەكە داهاتێ ناڤخۆ 250 ملیار دینار بیت دشیێت نیڤا وێ ئانكو 125 ملیار دیناران ژ پشكا هەرێمێ ببڕیت و مەهانە 175،1 تریلیۆن دیناران بهنێریت و ژ بەر كو ل دووڤ پرۆسەیا هەژماركرنێ د یاسایا بودجەی دا پێدڤییە پاشماییێن مافێن دارایی بۆ پرۆژەیێن ئاڤەدانكرنێ بهێنە هنارتن بەلێ د راستیدا نە تنێ ئەو مافێ رەوا ب تەمامی ناهێتە هنارتن بەلكو داهێنانەكا نەگونجای ب سەر هەرێمێ دا سەپاندییە و تنێ رێژەیا مووچەی نێزیكی 960 ملیار دیناران بهنێریت ئەو ژی گرێدایی ب هنارتنا نیڤا داهاتێ نە-پەتڕۆلی یێ ناڤخۆ یێ هەرێمێ ڤەیە و هیڤیدارم دەستهەلاتدارێن سیاسی یێن ئیراقێ چاڤ ب ڤی بابەتی دا بخشینن و رێزێ ل بنەمایێن دەستووری یێن ئیراقێ بگرن و ل دووڤ یاسایێ بچن و نەبنە رێگر ل بەرامبەر پێشكەفتن و ئاڤەدانكرن و خۆشگوزەرانییا خەلك و ئاكنجییێن هەرێما كوردستانێ.
