ژن د ناڤبهرا مال و جڤاكێ دا چاوا ههڤسهنگیێ بپارێزین؟
ئهڤین بارزانی
د جیهانا مه یا ئهڤڕۆ یا ههڤچهرخ دا، ژنا كورد بتنێ بڕێڤهبهرنا مالێ ناكهت، بهلكو پشكهكا كارا و گرنگه ژ جومگهیێن جڤاكی. دهما ژن بڕیارێ ددهت پێنگاڤێ ب هاڤێژیته د ناڤ كایهیا كاركرنێ، خواندنێ، یان چالاكییێن جڤاكێ دا، ڕووبهڕووی بهرپرسیاریهتیهكا دولایهنی دبیت؛ ژ لایهكێ ڤه دڤێت د ڕوویێ پیشهیی و كهسایهتی ڤه گهشه بكهت، و ژ لایهكێ دیڤه ژی دڤێت گهرمی و ئارامیا ناڤ خێزانا خۆ بپارێزیت. ئهڤ دۆخه زۆرجاران وێ دئێخیته بهردهم پسیارهكا ب زهحمهت: چاوا دشێت ههڤسهنگیێ د ناڤبهرا ئهڤان ههردو جیهانان دا دروست بكهت؟
ڕاستی ئهوه، سهركهفتن د دهرڤهی مالێدا پێدڤی ب قوربانیدانێ ب ئاسوودهییا ناڤ مالێ نینه، ب مهرجهكێ ژنێ هۆشیاریهكا تهمام ههبیت ل سهر چاوانیا بڕێڤهبرنا دهم و وزهیا خۆ. پێنگاڤا ئێكێ بۆ ب دهستڤهئینانا ئهڤێ ههڤسهنگیێ، دارشتنا پلانهكا ژیرانهیه. دهم توخمهكێ سنوورداره، بهلكو دهما ب هوڕی د ناڤبهرا ئهركێن كار و دهمێن خێزانێ دا دهێته دابهشكرن، فشارا دهروونی ب شێوهیهكێ بهرچاو كێم دبیت. ل ڤێرێ، گرنگه ژن فێری هونهرێ گۆتنا “نهخێر” ببن بۆ ئهو كارێن لاوهكی یێن كو دهمێ وان چهلهك دكهن (بێهووده دبهن).
پێنگاڤا دووێ، ب هێزكرنا كولتوورێ هاریكاریێ یه د ناڤ خێزانێ دا. بهرپرسیاریهتیا مالێ و پهروهردهكرنا زارۆكان بتنێ ئهركێ ژنێ نینه، بهلكو پڕۆژهكێ ههڤپشكێ ههڤژینانه. دهما د ناڤ مالێدا پشتهڤانی و دابهشكرنا ئهركان ههبیت، ژن دشێت ب باوهریبخۆبوون و دلنیاییهكا پتر ل دهرڤه كار بكهت. ئهڤ پالپشتییه نهك بتنێ بارگرانیێ كێم دكهت، بهلكو پێگههێ ژنێ وهك كاندیدهكا سهركهفتی یا گۆڕانكاریێ د جڤاكی دا ب هێزتر لێ دكهت.
خالهكا دی یا گرنگ كو زۆرجاران پشتگوه دهێته هاڤێتن، گرنگیدانا ژنێ یه ب ساخلهمیا خۆ یا دهروونی و جهستهیی. ژن نهشێت وزهیێ ببهخشیته دهوروبهرێن خۆ ئهگهر گۆزهیا وزهیا وێ یا تال (خالی) بیت. تهرخانكرنا دهمهكێ كورت بۆ حهسانهڤێ، خواندنا پهرتووكان، یان گوهلێبوونا موزیكێ، دبیته ئهگهرێ نووكرنا هێزا ناڤخۆیی یا ژنێ. ژنهكا ب هێز و خودان ئارامیا دهروونی، ههم دایك و ههڤژینهكا سهركهفتیتره و ههم ژی د ژینگهها كارێ خۆدا داهێنهرتر دهردكهڤیت.
ل دوماهییێ، ههڤسهنگی د ناڤبهرا مال و جڤاكێ دا هێلهكا ڕاست و ڕهق نینه، بهلكو هونهرهكێ نهرم و بهردهوامه. ژنا هۆشیار یا ئهڤڕۆ دزانیت چاوان ب چاڤهكێ شیك و مۆدێرن سهحا ژیانێ بكهت، د ههمان دهمدا پاراستنا ڕهسهناتی و پێگههێ خۆ د ناڤ خێزانێدا بكهت. تێكهلكرنا ئهڤان ههردو ڕۆلان، نهك بتنێ نیشانا لاوازیێ نینه، بهلكو مۆرا ههره مهزن یا سهلماندنا هێز و شیانێن بێپایان یێن ژنا كورده د ڕێڕهوێ پێشڤهبرنا جڤاكێ دا.
