یاسا ل سەر هەمی جهان وەك ئێك دهێتە بجهئینان و چو لێبۆرین بۆ سەرپێچیكاران نینن
دلۆڤان ئاكرەیی
رێڤەبەرێ كاروبارێن خوپاراستنا ساخلەمیێ ل پارێزگەها دهۆكێ دیاركر، كارێ رێڤەبەریا وان یێ سەرەكی پاراستنا خەلكی یە ژ نەخۆشیان و ئەڤ ڕێڤەبەریە ژ چەندین پشكێن جودا پێكدهێت كو چەند ئەركان بجه دئینن وەك، خوپاراستن ژ نەخۆشیان ، چاڤدێریكرنا نەخۆشیێن ڤەگر و نەڤەگر، دووڤچوونا ساخلەمیا ژینگەهێ، چاڤدێریكرنا پاقژیا ئاڤێ و خوارنێ، زێرەڤانیا ساخلەمیێ، پشكنین و دۆڤچوونا جهێن گشتی، رۆشنبیریا ساخلەمیێ و بلندكرنا ئاستێ تێگەهشتنا خەلكی كا دێ چاوا خۆ ژ نەخۆشیان ب پارێزن، و بەرنامێ كوتانێ (ڤاكسیندان) و دابینكرن و دووڤچوونا ڤاكسینان بۆ پاراستنا جودا جودا ژ نەخۆشیێن ڤەگر.
دكتور بەختیار ئەحمەد ڕەشید بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت: ئەو كەسێن بیانی یێن دهێنە هەرێما كوردستانێ و ل پارێزگەها دهۆكێ كار دكەن، ڕێڤەبەریا مە ب هەماهەنگی دگەل وەزارەتا نافخۆ چەندین ڕێكاران دگریتە بەر وەك كارتا ئاكنجیبوونێ، كو چ كەسێن بیانی نەشێن كار بكەن یان ئاكنجی ببن بێی ئەنجامدانا پشكنینێن پزیشكی و پشكنینێن نەخۆشیێن ڤەگر و پشكنین بۆ نەخۆشیێن مەترسیدار وەك ڤایرۆسێن جودا جودا و نەخۆشیا مەلاریا دهێتە ئەنجامدان و ئەڤ پشكنینە ب تایبەت بۆ ئەو كەسێن ژ وەلاتێن كو مەلاریا تێدا یا بەربەڵاڤە دهێن دهێتە كرن، ئەگەر د پشكنینان دا دەركەفت كو ئەو كەس هەڵگرێ نەخۆشیەكا ڤەگرە، ئێكسەر دهێتە دیپۆرتكرن و زڤراندن بۆ وڵاتێ وی دا كو نەساخی د ناڤ جڤاكی دا بەڵاڤ نەبیت، و ل دووڤ ئامارێن شەش مەهێن بوری، چەندین حالەتێن هۆسا هاتینە زڤراندن.
دكتور بەختیار گۆت: ڕێڤەبەریا پاراستنا ساخلەمیێ چاڤدێریەكا توند ل سەر پاقژیا جهێن گشتی دكەت، ب تایبەت ئەو جهێن خوارن و ڤەخوارنێ پێشكێش دكەن، و د هەیڤەكێ دا بۆ پتر ژ 1000 جهان سەرەدان دهێتە كرن و هەر د هەیڤێ دا نێزیكی 10 تا 15 جه دهێنە گرتن، حەفتیانە نێزیكی 40 تا 50 جه دهێنە سزادان ژبەر پێگیرنەبوونێ ب ڕێنمایان، و پتر ژ 200 جهان ژی هەیڤانە ئاگەهداریا توند ل سەر دهێتە كرن و چ جوداهی دناڤبەرا جهێن هەژار و زەنگینان دا نینە، یاسا ل سەر هەمی لایەكی وەك ئێك دهێتە بجهئینان ب پشتەڤانیا دەڤەرداریا دهۆكێ، ئاسایش و پۆلیسان و زێدەباری وێ، ژبەر زێدەبوونا داخوازیێ ل سەر كارێن جوانكاریێ، چاڤدێریەكا چڕ ل سەر ڤان جهان هەیە و پێتڤییە هەمی كارمەندێن ڤان جهان كارتا ساخلەمیێ هەبیت و چ نەخۆشیێن پێستی یان ڤەگر ل دەف نەبن.
زێدەتر گۆت: ئەو ب رژدی و ب توندی ل سەر پرۆسەیا پاقژكرنا ئامیرێن ڕەشاش، مانیكۆر، پدیكۆر و كەرەستێن جوانكاریێ دا رادوستن دا كو نەخۆشیێن پێستی بەڵاڤ نەبن، و جودا ل وێ چێ لێبورین بۆ كەرەستێن ئێكسپایەر وەك بۆیاغ و جێل دا نینە و دەملدەست كەرەستە دهێنە ژناڤبرن و خودانێ جەهی دهێتە سزادان و سەبارەت ب جوداهیێ دناڤبەرا جۆرێن جوانكاریێ دا گۆت: ئەگەر كارێ سەنتەر و سالۆنێ یێ پزیشكی بیت وەك دەرزی لێدان یان نەشتەرگەریێن جوانكاریێ، پێدڤی ب مۆڵەتا ڕێڤەبەریا گشتیا ساخلەمیێ هەیە و ناكەڤیتە د بن دەسەڵاتا كاروبارێن خوپاراستنێ دا.
د. بەختیار هۆشیاریەكا مەزن ددەتە وەلاتیان، ب تایبەت ئافرەتان، دەربارەی ئەو ڕیكلامێن ل سەر سۆشیال میدیایێ (تیكتۆك، ئینستاگرام) بۆ كەرەستێن جوانكاریێ و سالۆنان دهێنە كرن ئاشكراكر: چەندین جه هەنە د ناڤ شوقە و مالان دا ب شێوەیەكێ قاچاغ كار دكەن و ڕیكلامان دكەن و وەلاتی پێتڤییە پشتڕاست ببن كا ئەو جە مۆڵەتا فەرمی هەیە یان نە، چونكی كەرەستێن ئەرزان و نەناسیار دبنە ئەگەرێ سۆتنا پیستی، حەساسیەتێ، و زیانێن مەزن یێن دومدرێژ، و پێتڤی یە وەلاتی بەری بچنە چ جهان، پسیارێ ژ لایەنێن ساخلەمیێ بكەن كا ئەو جهە یێ ڕێپێدایە یان نە.
ل دۆر كافێ، نێرگیلەكێشان و جهێن شەڤێ ژی دیاركر: باژارێ دهۆكێ یێ بەرنیاسە ب جهەكێ گەشتوگوزاری، لەوما جهێن شەڤێ و كافێ پتر ل ژێر چاڤدێریێ نە و لژنەیەكا هەڤپشك د ناڤبەرا كاروبارێن خوپاراستنێ، باژێرڤانی، گەشتوگوزار، و بەرەڤانیا شارستانی دا هەیە بۆ پشكنینا ڤان جهان (وەك دیسكۆ و كافێیان) ژ لایێ پاقژی و سلامەتیێ ڤە.
ل دووماهیێ، دكتور بەختیار هۆشداریا مەترسیا نێرگیلێ دا و دیار كر كو نێرگیلە باندۆرەكا ڕاستەوخۆ ل سەر ژیێ زۆزۆبوونی (توانایا زارۆكبوونێ ل دەف ژن و زەلامان) دكەت، زێدەباری زیانێن وێ یێن مەزن بۆ سەر سیهان، گەریێ، و دروستبوونا شێرپەنجێ، و ئەڤ زیانە ڕەنگە ئێكسەر دەرنەكەڤن، بەلكو پشتی 10 تا 15 سالێن دی دیار ببن.
