بۆچى د دهمێ بۆرى دا كوردان پهیوهندیێن خوه ل گهل ئسرائیل ب هێز خستن؟
ههژین رێكانى
بۆچى پهیوندیێن كوردان ل گهل ئسرائیل؟ ژ بهر كو ئسرائیل كارتێكرنهكا بهرچاڤ ل سهر ئهمریكا ههیه، ههژموونا ئهمریكا ل سهر ههموو جیهانێ ههیه و چارهنڤیسێ جیهانێ ههتا رادهكى د دهستێن وێ دایه. كهس نهشیایه ههتا نوكه ههڤركیا ئهمریكا بكهت و د بهرامبهر دا ئهمریكا دشێت بڕیارێن دژوار ل سهر جیهانێ و رۆژههلاتا ناڤین بدهت، بهلێ بهرى ههر تشتهكى بهرژهوهندیا خوه بهرچاڤ دگریت.
بێگۆمان كورد خوه بدهته ل گهل لایهنێ ب هێز باشتره. ئهڤا ل ڤێ دووماهیێ ژى روودایى، نه ژ بهر ئهنجامێ ههلبژارتنا ڤان پهیوهندیان بوویه كو ئارمانجا كوردان پاشكهڤیت، بهلكو ژ ئهنجامێ چهندین پلانێن ناڤخۆ بوویه ژ بهر كو كورد گهلهك نێزیكى ئارمانجا خوه یا هنده ساله خهونان پێدڤه دبینن ببوون.
ههكه بزڤرینه گرنگیا سیاسهتا ئسرائیل و كارتێكرنا وێ ل سهر ئهمریكا دێ بینین كو جووهیان كارتێكرنهكا ب هێز یا ل سهر سیاسهتا ژ دهرڤه یا ئهمریكا ههیى، ب هێزترین لۆبى دهێنه هژمارتن بۆ روویێ ئامادهبوونا دهستنیشانكرنا رێ و ئاراستهیێن سیاسهتا ژ دهرڤه یا ئهمریكا ل ههمبهر رۆژههلاتا ناڤهراست.
راسته گرۆپێن دیێن بهرژهوهندى و فشارێ یێن ههین و گهلهك جاران یێن شیاین كارتێكرنێ ل سهر ئاراستێن سیاسهتا ژ دهرڤه یا ئهمریكا بكهن، بهلێ چو ژ وان گرۆپان هندى گرۆپێ فشارا لۆبیێن جووهیان سهركهفتن ب دهست ڤه نهئینایه ل سهر ئاست و رازیكرنا گهل و بهرپرسێن ئهمریكا.
بهرژهوهندێن ئهمریكا و ئسرائیل پێكڤه د گرێداینه، تهكست ل سهر هاتیه كرن كو كارتێكرن د زۆر بیاڤان دا یا ههیى كو ناڤهندهكن بۆ ژدایكبوونا هزر و دانان و دهرخستنا ههلبژارتنێن جودا د بیاڤێن سیاسهتا ژ دهرڤه دا وهكو وێ گرنتیكهرا سهرهكى بن بۆ دانان و دارشتنا ئهجنیدا و بهرنامێن ئامادهكرى بۆ ئافرێنهرێن بڕیارێ د سیاسهتا ژ دهرڤه دا. ههر وهكو ناڤهندا لێكتێگههشتن و نێزیكبوونا دانوستاندنا بۆ دیتنا چارهیا قهیران و كێشێن نێڤدهولهتى.
ل دووماهیێ دبێژم د سیاسهتێ دا پهیوهندى و بڕیار و سۆز ههموو دهما یا گرنتى نابیت وهكو دبینین د ڤى دهمى دا رهوش گهلهك ب لهز دهێته گوهۆڕین، لێ یا گرنگ دهما كوردان ههڤپهیمان ههبیت دهم بۆ دهمى پێدڤیه پێداچوون د ڤان پهیوهندیان دا بهێته كرن و ل دووڤ گوهۆڕینا ههلویستێ دهولهتان سهرهدهرى ل گهل بهێته كرن. ههر دیسان بلا كوردان ب تنێ ئێك ههڤپهیمان نهبیت، بهلكو پهیوهندى ل گهل ههموو لایهنان ههبیت وهكو پێدڤى ل دووڤ سهقایێ سیاسى یێ جیهان تێدا دهرباز دبیت.
