رهوشهنبیرى و قهیران ههڤسهنگیێن ئێكن
رێژین عهلی
دزانین 22 نیسانا 1898 دهرچوونا ئێكهمین رۆژناما كوردى بوو، ب ناڤێ كوردستان ژ لایێ میرێ بهدرخانیان (میقداد مدحهت بهدرخان) ڤه ل وهلاتێ مسرێ، ئهڤه ژى روودانهكا گرنگ بوو د كاروانێ پهیڤ و رهوشهنبیریا كوردى دا و رۆژهكا پرشهنگداره د دیرۆكا خهباتا ئازادیخوازا گهلێ كورد دا، بهلگه دیار دكهن مللهتێ كورد ل ههر جه و دهمێ ههبیت عاشقێ پهیڤا ئازاد و ئازادیا خوه بوویه، ئهڤ رۆژنامه و سهدان كۆڤار و رۆژنامێن كوردى دیرۆكا رهوشهنبیریا كوردى دخهملینن د ناڤ سهرهلدان و شۆرهشان دا ل دهڤهرێن رزگاركرى ل ناڤ شكهفت و گهلیان دا و هندهك جاران ل بن سیبهرا رژێمین داگیركهر و ستهمكار و ل ههر جههكێ ههبیت، ب كهڤنترین و سادهترین ئامیرێن چاپێ، جاران ژى ب نووترین رهنگێن چاپخانا رهوشهنبیریێن مه دهنگێ رۆژناما كوردى گههاندیه خوێندهڤانێ كورد ل ههر جههكى و گهلهك هۆزانڤان و نڤیسكاران و تیپ رێكخهران مالێ خوه و گیانێ خوه داناینه د رێیا دوماندنا ڤێ رێبازێ دا بۆ نموونه (پیرهمێردى؛حسێن حوزنى مۆكریانى؛ جهلادهت بهدرخانى…هتد)، پیرهمێردێ هۆزانڤان د ناڤبهرا سالا (1868ـ1950) دا دهسپێكا سهد سالیا سیهێ دا رێڤهبهرێ رۆژناما (ژیان) بوو، ئهڤ رۆژنامه ب سهر دهولهتێ ڤهبوو پیرهمێردى چاپخانا باژێرڤانیێ ب كرێ گرت مافێ بهلاڤكرنا ڤێ رۆژنامێ ئێخسته ستویێ خوه 1937 پیرهمێردێ خهمخۆرێ پهیڤا كوردى خانیێ خوه دئێخیته رههنا ئۆفیسا (ایتام) چاپخانهكێ دكریت و بهردهوامیێ ب رێڤهبرنا رێبازێ ددهت، ئهڤه تنێ ئێك ژ دههان نموونهیێن دیترێن وهكى ڤى هۆزانڤانى بووینه، ئهڤه ژى دزڤریته وێ ئهگهرێ كو ب درێژیا دیرۆكێ حهتا ڤى سهردهمى بۆ دنالین، ئهوژى نهبوونا میرهكێ كورد یان دهستههلاتهكا سهربهخوه یا كوردى و یا ئێكگرتى كو پشتهڤان بیت و ئهگهرێ سهرهكى بوویه كو نههێلیت رهوشهنبیریا كوردى بهلاڤ ببیت و رۆژنامهڤانیا كوردى بهر ب پێشڤه بچیت و رهوشهنبیر و خهمخۆرێ پهیڤا كوردى ههردهم یێ زولملێكرى بیت، ههر وهكى هۆزانڤانێ مهزن بهرى سهد سالان ئهڤ دهرده د ناڤ كوردان دا دهسنیشانكرى، دهما دبێژیت (گهردى ههبوایه مه ژى خودانهك عالى كهرهمهك له تێڤهدانهك…)، لێ ڤى دهردێ كورد بۆ دناین حهتا ڤى سهردهمى خهمخورێین پهیڤ و رهوشهنبیریا كوردى بێ هیڤى نهكرینه و ژ كاروانێ پیر وى كارێ خوه نهداینه پاش ل ههر جههكێ سیناهیهك دیتبیت و جهێ پێ خوه دیتبیت د ڤى كاروانى دا پێنگاڤ هاڤێتینه و بهرهك دانایه سهر دیوارێ رۆژنامهڤانیا كوردى و ههر ژ رۆژناما كوردستان بگره و سهركێشێ وێ حهتا كو ڤى سهردهمى خهباتا رهوشهنبیرى یا بهردهوامه ئهوا كول بن سیبهرا زولما سولتانێن عوسمانیان دهسپێكرى و سهر كاودانێن ئابوورى یێن بهرتهنگ و ئاستهنگێن تهكنهلۆژى را بدههان كۆڤار و و رۆژنامێن ههمهرهنگ سهر ب پارتێن سیاسى و رئكخراوێن پیشهى و جڤاكێ سهربهخوه ل گهل كۆڤار و رۆژنامێن حوكمهتا ههرێما كوردستانێ وێ دبهلاڤن و ههر ژ سهرهلدانا بوهارا 1991 بهردهوامى ب رۆژنامهگهریا كوردى دایه و یا ژ ههمیان گرنگتر د ڤێ قووناغێ دا رۆژنامهگهریا كوردى توخیبێن سیاسى یێن د ناڤبهرا كوردستانێ دا شكاندینه و ئاستهنگێن دى مینا نهبوونا زمانێ ئیگكرتى و تیپێن ئێكگرتى بهزاندینه، ئهڤرۆ كۆڤار و رۆژنامێن كوردى ل ههمى باژێر و باژێركێن كوردى ههڤدو ههمبێز دكهن و ل مالێن ئێكتر دبنه مێهڤان.
