د ناڤبه‌را مامێ سام و خالێ سوله‌یمانى عیراق كیڤه‌ بچیت؟

د ناڤبه‌را مامێ سام و خالێ سوله‌یمانى عیراق كیڤه‌ بچیت؟

70

ئایدن عینایه‌ت
ل ده‌مێ به‌حسێ ژیانا عیراقێ دكه‌ین پێدڤیه‌ نه‌خشا جیۆسیاسیا عیراقێ شرۆڤه‌ بكه‌ین، دا بزانین ده‌مێ مرۆڤ ئاڤاهیه‌كى دادنیت، شه‌نگستێ وى موكوم بكه‌ت كه‌واته‌ ژیانا سیاسى خوه‌ ژ ده‌مێ (1921) حه‌تا ڤێ گاڤێ شه‌نگسته‌كێ لاوازه‌ و ل سه‌ر بنیاته‌كێ بێ هێز و به‌رهه‌مێ هزرا كۆلۆنیالیزمێ ئنگلیز هاتبوو دانان, ئنگلیزى دڤیان عه‌رشێ عیراقێ ته‌سلیم كه‌ن مروڤه‌كێ ل بن ده‌ستهه‌لاتا وان بیت, له‌وا به‌رى (فه‌یسه‌لێ ئێكێ) بكه‌نه‌ شاه، دڤیان مرۆڤه‌كێ دى ب ناڤێ (ئیسماعیل خان) یێ هندى ژ نایفا (قه‌دیانى) بوو، به‌لێ شۆره‌شا (20) ل عیراقێ هه‌مى ژمێریا وان یا سیاسى تێكدا و رابوون مرۆڤه‌كێ سوننى كۆبابێ وى میر(حسێن) هارى وان كربوو دژى عوسمانیان بكه‌نه‌ شاه و ئه‌و ژى مرۆڤه‌كێ بیانى بوو ژ عیراقێ و ل دووڤ دابونه‌ریتێن كاودانێن عیراقێ نه‌چوو.
• له‌وا هه‌مى گوهۆرین حه‌تا سالا (2003) ده‌ستهه‌لات د ده‌ستێ سوننیان دابا و شیعان هه‌ست ب زولم و زوریه‌كا كه‌ڤن هه‌بوو حه‌تا ده‌رفه‌ت بۆ وان هاتى و ده‌سهه‌لات ب ده‌ست وان كه‌ڤت, دبێژن دیرۆك (وانا ژیانێ یه‌), ژ به‌ر هندێ ڤیا كورد ب ساناهى نه‌هێته‌ د ناڤ پێكهاتا حوكمه‌تا عیراقێ دا ئێك ب هزره‌كا ب هێز و موكوم ب نڤێسین و ب دیده‌ڤانه‌كێ نیڤده‌وله‌تى دا مه‌رجێن خوه‌ بۆ پاشه‌رۆژه‌كا گه‌ش بۆ كوردان ده‌ینن.
• تشتێ سه‌یر د ڤێ كاودانا سیاسى دا دێ بینین هه‌ڤركیه‌كا پێشچاڤ د ناڤبه‌را هه‌مى هێز و تائیفێن عیراقێ دا, هه‌ڤركیه‌كا د ناڤ پێنچ ده‌وله‌تێن شیعى دا هه‌نه‌ و هه‌ولدده‌ت، هه‌ر ئێك ژ وان ره‌وتا سه‌رۆك وه‌زاره‌تێ ب ده‌ستخوه‌ڤه‌ بینیت, سه‌باره‌ت سوننه‌یان یێن بووینه‌ دو چین، هه‌له‌ى بابێ خوه‌ سه‌رۆكاتیا په‌رله‌مانێ عیراقێ بۆ خوه‌ دڤێت و هه‌ردو تائیفه‌ یێن هه‌وار دكه‌ن كو حوكمه‌تاكا دژى به‌رژه‌وه‌ندیێن سیاسى بن و ل دژى (محاصص)ێ ببن, به‌لێ چ حوكمه‌ت ل عیراقێ ناهێته‌ دانان ئه‌گه‌ر تو كورسیێن حوكمرانیێ نه‌ ده‌یه‌ لایێن دى وه‌ك كوردان و سه‌باره‌ت كوردان هوون دبینن دو حزبێن سه‌ره‌كى و ب تایبه‌ت پارتى كو (72) سال دگێله‌شۆكا عیراقێ دا دژیت و سه‌خبێریه‌كا باش و لێ نێرینه‌كا سیاسى سه‌حدكه‌ته‌ گۆره‌پانا سیاسى دا كاره‌ساتێن به‌رێ دوباره‌ نه‌بنه‌ڤه‌ و دبینیت هه‌مى هێزێن سیاسى قه‌ستا پارتى دكه‌ت، دا پارتى رازى كه‌ت پشكداریێ د حوكمه‌تێ دا بكه‌ت, هه‌ر هۆسا ل گه‌ل رێزگرتن بۆ لایه‌نێن دى یێن كوردى نه‌كه‌سه‌ك د گه‌ل وان دئاخڤێت و دانوستاندنێ ل گه‌ل و ئه‌گه‌ركرن هه‌ردێ زڤرنه‌ دا هزرا پارتى وه‌رگرن و ب راستى پسیاره‌كا گه‌له‌ك گرنگ و به‌رچاڤ هه‌یه‌ هه‌مى هێزێن سیاسى و ژ هه‌مى جۆرانڤه‌، نه‌به‌حسێ توركمانان دكه‌ت و نه‌ گرنگیه‌كێ پێ هزرا وان دكه‌ت، چونكو توركمانان ب خوه‌ وه‌ل خوه‌ كر دێ بینن د هه‌لبژارتنان دا توركمانا هژمارا ئه‌لیكترۆنى ره‌تكرن و ده‌مێ هژمارا ده‌ستى هه‌ر دیسا وه‌كى خوه‌ مان ده‌نگێ خوه‌ بلندكرن و هه‌وارا خوه‌ گه‌هانده‌ (دادگه‌ها ناڤه‌ندى) و دیسا چ به‌رژه‌وه‌ندى ب ده‌ستى وانڤه‌ نه‌هات و ب تنێ ڤیان كورد گوهێ خوه‌دا وان و رێك ل وان چه‌كر كو پشكداریێ ل گه‌ل كوردان بكه‌ن و مه‌ته‌له‌كا كوردى یاهه‌ى دبێژیت (هه‌ر دێ بێژینه‌وان برا ئه‌و دبێژنه‌ مه‌ كریڤ).
• هۆسا سه‌باره‌ت برایێن مه‌یێن مه‌سیحى كوردان ئه‌و حه‌واندن و دیرۆك دادوه‌ره‌ ل سه‌رڤى تشتى و مال و حالێن وان ل به‌غدا و ده‌وروبه‌ران ژ وان هاته‌ ستاندن و به‌ر ب كوردستانێ ڤه‌ هاتن و دیسا هنده‌ك ده‌نگێن هه‌یین نه‌رازیا خوه‌یا دكه‌ت.
• د ناڤ (نال و بزمارادا) یێن مام سامى و به‌رژه‌وه‌ندیێن وى و حالێ سوله‌یمانى و شیعه‌نیا وى و عیراق دێ مینیت وه‌ك ئێتیمه‌ك، نزانیت قه‌ستا مامێ خوه‌ بكه‌ت یان خالێ خوه‌!.
• ـــــــــــــــــ

کۆمێنتا تە