ده‌روازه‌ى بازرگانى د ناڤبه‌را ئیرانێ و هه‌رێما كوردستانێ دا

ده‌روازه‌ى بازرگانى د ناڤبه‌را ئیرانێ و هه‌رێما كوردستانێ دا

42

په‌رۆین ره‌مه‌زان دۆسكى
گرنگترین ده‌روازه‌یێ بازرگانى ل پارێزگه‌ها وه‌رمیێ یا رۆژهه‌لاتا كوردستانێ، حاجى ئومه‌رانه‌. كو رۆژ بۆ رۆژێ هه‌نارده‌یێن بازرگانى هه‌مه‌جۆر زۆرتر لێدهێت و بۆ ده‌مه‌كێ ساله‌كێ، دو ملیارد دۆلار زێده‌ بوویه‌. ئه‌و ئامارێن هاتینه‌ به‌رده‌ست، ئیران نها (169) ملیۆن دۆلار كالا ب رێیا ده‌روازا نیڤده‌وله‌تیێ حاجى ئومه‌ران دهنێریت، هه‌روه‌سا 65% قه‌باره‌ى هه‌نارده‌ى ئیرانێ بۆ عیراقێ د رێیا هه‌رێما كوردستانێ دایه‌، كو سه‌رجه‌م ده‌روازه‌یێن سنۆرى بایه‌خه‌كێ ب تایبه‌ت هه‌یه‌.
هۆسا دیاره‌ عیراق بۆ ده‌مێ بهێت، دبیته‌ ئێك ژ وان وه‌لاتێن رۆژهه‌لاتا ناڤه‌راست كو ئاستێ هاورده‌كرنێ رۆژ بۆ رۆژێ زێده‌ دبیت، ئه‌ڤه‌ ژى ژبه‌ر هاتنا گرۆپێ تیرۆرستێن داعش دروست بوویه‌ و پرۆسا ئاڤه‌دانكرنێ ل عیراقێ وه‌لێ كریه‌ كو وه‌لات پشكه‌كا زۆر ژ پێدڤیێن ئاڤه‌دانكرنێ ل وه‌لاتێن ده‌ره‌ڤه‌ دابین بكه‌ت. ل سه‌ره‌دانا (محه‌مه‌د جه‌واد زه‌ریف) وه‌زیرى ده‌ره‌ڤه‌ى ئیرانێ كو ژماره‌ك به‌رپرس و بازرگانێن ئیرانێ ژى دگه‌ل دا بوون، سه‌ره‌دانا نێچیرڤان بارزانى، سه‌رۆك وه‌زیرێن هه‌رێما كوردستانێ كر و د ڤێ سه‌ره‌دانێ دا نێچیرڤان بارزانى، په‌یوه‌ندى بازرگانى د ناڤبه‌را هه‌رێما كوردستانێ و ئیرانێ ب نرخ زانى و هه‌روه‌سا به‌حسێ سه‌رده‌شت و پیرانشار ژى هاته‌كرن كو بۆ ئیرانێ زۆر گرنگه‌ به‌رهه‌مێن ئیرانێ د زۆربوونێ دایه‌ و ل دووڤ هنده‌ك رێیان دگه‌ریێن كو بهێته‌ هه‌نارده‌كرن. هه‌روه‌سا به‌هرا پتر پارێزگه‌هێن عیراقێ هه‌ر ل رێیێن سنۆریێن هه‌رێما كوردستانێ، دشێن پێدڤیێن خوه‌ بده‌ستڤه‌بینن.
هۆسا دیاره‌ ئیران ژبه‌ر سزایێن ئابوورى كو وه‌لاتێن دى یێن جیهانێ داناینه‌ سه‌ر بیر ل ڤێ چه‌ندێ دكه‌ت كو بشێت خوه‌ ل سه‌ر پیێن خوه‌ رابگریت و ده‌ستان ژ سیاسه‌تا خوه‌ به‌رنه‌ده‌ت و هه‌تا بۆ پاشه‌رۆژا خوه‌، بیر ل ترانزیته‌كێ هه‌نارده‌ى كالا دكه‌ت كو ب رێیا هه‌رێما كوردستانێ، بۆ سووریا و توركیا ژ كالایان بهنێریت و سوود ژ ڤێرێ ژى وه‌ربگریت و هه‌روه‌سا ژماره‌یه‌ك ناڤچه‌یێن پێشه‌سازى هه‌ڤپشك ل نێزیك سنۆرێن حاجى ئومه‌ران ل به‌ره‌ كو بهێنه‌ دروستكرن و هه‌روه‌سا هنده‌ك ژ به‌رپرسێن كۆمارا ئیسلامى یا ئیرانێ داخوازێ ژ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ كریه‌، كو بۆ دووماهیئینانا دو تۆنێلێن ستراتیژى كو مه‌ودایێ وان، د ناڤبه‌را هه‌ولێر و حاجى ئومه‌رانه‌ كو ب (50) كیلۆمه‌تر لێ دهێت، له‌زێ لێ بكه‌ن. ئه‌ڤه‌ هه‌موو ژ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیێن كۆمارا ئیسلامى یا ئیرانێ، هه‌روه‌سا دڤێت ئه‌و جاده‌یێن سه‌ره‌كى یێن كو پارێزگه‌ها وه‌رمیێ ب پارێزگه‌ها هه‌ولێر ڤه‌ گرێبده‌ت و ئێك ژ وان پرۆژانه‌ پێكهاتیه‌ ژ جۆتسایدێ نه‌قه‌ده‌ ـ پیرانشار ـ ته‌مه‌رچین كو مه‌وداى د ناڤبه‌را حاجى ئومه‌ران و نه‌قه‌ده‌ زۆر كێم دكه‌ته‌وه‌ و دبیته‌ رێیه‌كا ستاندارد یا بازرگانى. هۆسا دیاره‌ بنده‌ستكرنا هه‌موو مه‌واردێن سروشتی و نه‌سروشتی ژبۆ به‌رهه‌نگاریكرنا هه‌ر گه‌فه‌كا ناڤخوه‌ی یان ده‌ره‌كی بۆ ته‌ناهیا وه‌لاتی خوه‌ ئه‌نجام دده‌ت.

کۆمێنتا تە