چهند پهیڤهك ل دۆر دراما كوردی
هزرهك
د. رهشید فندی
چهند پهیڤهك ل دۆر دراما كوردی
بهری چهند رۆژهكا سمینارهك ل دۆر بابهتێ (دراما كوردی) هاته پێشكێش كرن, سمینار ژ لایێ ناڤهندا (خانی) ڤه هاته رێكخستن و د. ئیبراهیم سمۆ بابهتێ دراما كوردی پێشكێش كر و خۆ ب بابهتی ڤه وهستاندبوو.
ئهم ژی ل وێ سمینارێ ئامادهبووین و مه چهندین تێبینی ل دۆر بابهتی دیار كرن.
بهری ههمی تشتا، ئهم داخوازێ ژ جهێت پهیوهندیدار دكهین, مللهتێ مه و خێزانێت مه ژ ڤان درامایێت تركی بپارێزیت ئهوێت ل هندهك كهنالێت كوردی تێنه پهخشكرن و زیانهكا مهزن دگههیننه موكومی یا خێزانا كوردی د ناڤ جڤاكێ خورستیێ مهدا.
ناڤهرۆكا وان درامایێت تركی, چو رهوشهنبیری و ئاڤاكرنا جڤاكی تێدا نینه, ژ بلی بهلاڤكرنا هندهك رهوشتێت دووری جڤاكێ مه و ههمی جڤاكێت رۆژههلاتا ناڤهراست و جڤاكێت بوسرمانا و ژ وان جڤاكا جڤاكێ تركی بخۆ. ئهز وهسا هزر دكهم, چێكرن و بهلاڤكرنا ڤان درامایا, بتنێ بۆ خرابكرنا رهوشا جڤاكیا مه بیت و دوور نینه هندهك دهست ل پشت ههبن بۆ خرابكرنا ئاڤاهیێ خورستیێ جڤاكا مه. ئهز نهشێم هندهك ژ بابهتێت وان درامایا شرۆڤه بكهم, چنكی دێ بیته دووبارهكرنا وان شاشیا, پێدڤی رۆنكرنێ ژی نینه, چنكی ههمی دبینن.
ههر وهسا دهربارهی دۆبلاجكرنا وان درامایا ب زمانێ كوردی, وێ خرابیێ مهزنتر لێ دكهت, دهلیڤهیه ژی ئهز بێژم, ژ لایهكی ڤه ئهز دهستخۆشیێ ل وان كۆمپانیا دكهم یێت ب ئهركێ وهرگێرانێ رادبن بۆ سهر زمانێ كوردی و رهوشهنبیریا كهسێت مللهتێ بهرفرهه دكهن, لێ بلا ئهو وهرگێران بۆ تشتێت باش بیت, نهیێت خراب كو زیانێ د گههیننه مللهتێ مه. ژ لایهكێ دی ڤه, دهلیڤهیه ئهز بێژم, بلا پتر پویتهدان ب زمانێ كوردی بێته كرن, چنكی گهلهك تشتێت شاش و سهقهت ژ لایێ زمانیڤه د ناڤ وێ وهرگێرانێدا دهردكهڤن و زمانێ مه یێ شرین سهقهت دبیت, باشتره ئهگهر زمانزانهك پێداچوونێ ب وێ وهرگێرانێدا بكهت بهری بێته بهلاڤكرن, ههر وهسا ئهو كهنالێ بهلاڤ ژی دكهت, بهرپرسه ژ وێ سهقهتیا زمانی, زێدهباری بهرپرسیا بهلاڤكرنا ناڤهرۆكێ.
یا دیاره ژی ڤان درامایێت تركی كارهكێ گهلهك خراب یێ كریه سهر تاكێت جڤاكێ مه وسهر خێزانێ بخۆ, كو خێزان یهكهیا پێكهاتنا جڤاكی یه, ئهگهر خێزان تێكچوو, جڤاك ههمی دێ تێكچیت. ئهڤ دیارۆكا خراب ب ئاشكهرایی خویا د بیت دهمێ ئهم سهحدكهینه رهوشا خێزانێ ل دادگهها, كو تشتێ ههره دیار و بهرچاڤ , بلندبوونا رێژا بهردانێ یه ل دادگهها, كو ب ئاوایهكێ وهسا بلند بوویه ,ههتا گههشتیه پلا مهترسیێ, دوو ئهگهرێت سهرهكی ژی یێت ههین بۆ بلند بوونا هژمارا بهردانێ, ئهو ژی ئهگهرێ زنجیرێت دۆبلاجكریێت تركی یه, ئهگهرا دووێ ژی بهلاڤبوونا مۆبایلا یه نهمازه ئهوێت فێسبوك وڤایبر و واتساب ههین.
جاران ژێكڤهبوونا ژن ومێرا د خێزانا كوردی دا, ئانهكۆ بهردان گهلهك یا كێم و دهگمهن بوو, د سالێدا هژمارهكا كێم چێدبوو, لێ نوكه یا وه لێهاتی دادگهه ڤێرا ناگههن, ئهڤه ژی مهترسیهكا مهزنه لسهر خێزانێ نهمازه لسهر زارۆكێت بچووك یێت بێ دهیك یان باب مهزن دبن.
لبهر رۆناهیا ڤان بۆچوونان, ئهڤه بهری ههمیان ئهركێ وهزارهتا رهوشهنبیری یه و فهره ب ئهركێ خۆ رابیت, بهری ههمی ئهركا، دڤێت ههمی كهنالێت راگههاندنێ ل ههرێما كوردستانێ, دهستویری ژ وهزارهتا رهوشهنبیری ههبیت, ههر دهزگهههكێ راگههاندنێ دهستویری نهبیت, دڤێت بێته قهپاتكرن, ئهو قهپاتكرن كارهكێ قانوونی یه و نه دژی دیموكراتیێ یه, بهلكو پشتهڤانیه ل دیمۆكراتیێ, زێدهباری وێ چهندێ, پشتی دهستوری وهرگرتنێ ژی, دڤێت ئهو كهنال دژی رهوشت و سنجێ مللهتێ مه و جڤاكێ مه كار نهكهت و نابیت چو دهزگهه د سهربهردای بن و بكهیفا خۆ كار بكهن, ئازادی تشتهكێ باشه, لێ ههتا وی سنووری كو سنوورێ مللهتی نه بهزینیت, ئهو ژی دیسان ئهركێ وهزارهتا رهوشهنبیری یه.
