لاوازبوونا بەرەیێ شیعە و دەرفەتا مێژوویی بۆ كوردان
ئەڤین بارزانی
دیرۆكا رۆژهەلاتا ناڤین ب گوهۆڕینێن لەز و نەچاڤەڕێكری یا ناسكرییە. د چەندین سالێن بۆری دا، بەرەیێ ب ناڤێ «بەرگریێ» ئانكو مقاومە ب سەركێشیا ئیرانێ و پشكداریا هێزێن شیعە ل ئیراق، سووریا و لوبنانێ، بزاڤ دكر هەژموونا خۆ ب سەر تەڤایا دەڤەرێ دا بسەپینیت. بەلێ، روودانێن دووماهیێ ل سووریێ و تێكچوونا هەڤسەنگیا هێزێ ل دەڤەرێ، نیشانێن لاوازیەكا مەزن د ڤی بەرەیی دا دیار دكەن، كو ئەڤە ژی دەرفەتەكا زێرین و مێژوویی بۆ گەلێ كورد ل هەر چار پارچەیان، ب تایبەت ل باشوور و رۆژئاڤایێ كوردستانێ، پەیدا دكەت.
ئەگەر ئەم سەیری بارودۆخێ سووریێ بكەین، دبینین رژێما ئەسەد، كو پشتبەستنەكا مەزن ل سەر هێزێن شیعە و پشتەڤانیا ئیرانێ دكر، ژناڤچوو. لاوازبوونا حزبوللا ل لوبنانێ ژ بەر لێدانێن سەربازی یێن بەردەوام و كێمبوونا كارتێكرنا ئیرانێ ژ بەر سزایێن ئابووری و فشارێن نێڤدەولەتی، وەسا ل هێزێن شیعە كری كو نەشێن وەك بەرێ پارێزگاریێ ل دەستكەفتێن خۆ ل دەڤەرێ بكەن و گەلەك لاواز بووینە، ئەڤ ڤالاهیا هێزێ یا كو ل سووریێ چێبووی، دەرگەهەكێ نوو ل پێش كوردێن رۆژئاڤا ڤەدكەت دا كو پێگەیێ خۆ یێ سیاسی و سەربازی قاهیمتر بكەن و رێگریێ ل هەر گەفەكا نوو بگرن.
ل لایەكێ دی، ل ئیراقێ ژی، هێزێن شیعە د ناڤبەرا خۆ دا د پارچەبووینە و فشارێن جەماوەری و سیاسی ل سەر وان زێدە بووینە. ئەڤ لاوازییە دبیتە ئەگەرێ هندێ كو ئەو فشارێن بەردەوام یێن ل سەر هەرێما كوردستانێ دهاتنە كرن، چ ژ لایێ بودجەی و چ ژ لایێ سیاسی ڤە، كێم ببن. كورد نها د قووناغەكێ دانە كو دشێن وەك كارەكتەرەكێ سەرەكی و سەقامگیر د دەڤەرێ دا رۆلێ خۆ ببینن. جیهان و هێزێن مەزن نها ب چاڤەكێ دی سەحدكەنە كوردان؛ وەك هێزەكا كو دشێت هەڤسەنگیێ د ناڤبەرا توندڕەوی و دەولەتێن دەوروبەر دا راگریت. بۆچی پێدڤییا كوردان ب ڤێ دەرفەتێ هەیە؟ مێژوویێ نیشادایە كو هەر دەمێ هێزێن سەردەست ل دەڤەرێ لاواز بووین، كوردان شیاینە هەنگاڤێن مەزن بەرەو مافێن خۆ یێن نەتەوەیی بهاڤێژن. نها ژی، كو تەوەرێ شیعە یێ ب مژوولی كێشەیێن خۆ یێن ناڤخۆیی و پاراستنا مان و نەمانا خۆ یە، دڤێت كورد ب ئێكگرتوویی و ب پلانەكا نەتەوەیی یا توندوتۆڵ كار بكەن.
پێدڤییا ئێكێ یا كوردان «ئێكڕێزی»یە. ل ڤێ سەردەمێ، هەر پارچەبوونەك د ناڤمالا كوردی دا دێ بیتە ئەگەرێ ژ دەستدانا ڤێ دەرفەتێ. دڤێت ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ دیالۆگ د ناڤبەرا ئالیێن سیاسی دا بگەهیتە ئەنجامەكێ، و ل باشوور ژی پەیوەندیێن هەولێر و بەغدا ل سەر بنەمایێ هێزێ و پاراستنا قەوارێ هەرێمێ بن.
هەروەسا، دڤێت كورد ل سەر ئاستێ دیپلوماسی كار ل سەر هندێ بكەن كو خۆ وەك پارێزەرێن دیموكراسی و پێكڤەژیانێ ل دەڤەرێ نیشان بدەن. لاوازییا شیعە ب واتایا زێدەبوونا مەترسیا توندڕەوییێ ژ لایێن دی ژی دهێت، و كورد دشێن ببنە ئەو پر یا كو تەناهیێ بۆ دەڤەرێ دابین دكەت.
