پێلاڤهكا سهردهمیانه رێگریێ ل كهفتنا مرۆڤێن ب تهمهن دكهت
سندس سالح:
کەفتن دهێتە هەژمارتن ئەگەرێ سەرەکی یێ دویێ یێ مرنێ ژ بەر برینداربوونێن بێ مەبەست ل سەر ئاستێ جیهانێ، ئێکە ژی ژ ئەگەرێن سەرەکی یێن چوونا نەخۆشخانێ بۆ وان کەسێن تەمەنێ وان ژ 65 سالان پترە.
ئەڤ کێشە ب تنێ یا گرێدای ب لایەنێ پزیشکی ڤە نینە، چونکی رەنگە کەفتنەک ببیته ئەگەرێ ب دووماهی هاتنا ژیانەکا سەربەخوه بۆ کەسەکێ کو هەتا وی دەمی پشت ب خوه دبەست.
ڤەکۆلەرەک ل زانکۆیا برێستول، ب ناڤێ دکتۆر جیاینانگ لی، کو مامۆستایێ ئەندازیاریا کارەبێ یە، نموونەیەکا دەستپێکی (Prototype) بۆ چارەسەرکرنا ڤێ کێشێ گەشەپێدایە.
پڕۆژێ وی پشتی هندێ دەستپێکر دەمێ وی دیت مامۆستایێ وی، پیتەر لانگلوا یێ تەمەن 89 سال، ڕۆژەکێ هاوسەنگیا خوه ژ دەست دا.
ئەڤ هەلوەستە بەس بوو کو جیاینانگ لی ژ خوه بپرسیت کا ئەرێ تەکنەلۆژیایێ «نیڤ-گهۆڕەک» (Semiconductors) کو چەندین سال بوون کار ل سەر دکر، دشێت ب شێوەیەکێ راستەوخوه د ژیانا کەسێن وەک وی دا بهێتە بکارئینان.
ئەو ئامیرێ دکتۆر جیاینانگ لی دروستکری وەک پێلاڤەکا ئاسایی دیارە، بەلێ بنیاتێ وێ (سۆلا وێ) 253 هەستەوەرێن (sensors) بچووک تێدانە کو ب پارچەکا ئەلیکترۆنی (Chip) ڤە گرێداینە و ب تایبەت بۆ ڤی پڕۆژەی هاتینە گەشەپێدان.
یا فەرە بێژین کو چارەسەرکەر (Processor) دشێت هەموو پێزانینێن هەستەوەران د ئێک دەم دا بخوینیت، د هەمان دەم دا لایەنێ تەکنیکی یێ پێزانینان لێک بدەت، ئەڤە ژی وێنەیێن هوور یێن پێی دروست دکەت کو خالێن فشارێ دیار دکەن، هەلسەنگاندنێ دکەن کا ئەرێ رێڤەچوونا مروڤی نیشانێن نەجێگریێ تێدا هەنە یان نە.
پێزانین ب شێوەیەکێ بێ تەل (Wireless) بۆ ئامیرەکێ موبایلێ دهێنە فرێکرن، کو ل وێ دەرێ مرۆڤ دشێت پێزانینان ببینیت بێی پێدڤی ب ئامیرێن گران یێن پزیشکی هەبیت. زێدەباری ڤێ چەندێ، مەزاختنا وزەیێ بۆ وێ پارچا ئەلکترۆنی گەلەکا کێمە (تنێ 100 میکرۆواتە)، ئەڤە ژی رێ ددەت بۆ دەمێ سێ هەیڤان ب بەردەوامی بهێتە بکارئینان بێی پێدڤی ب شەحنکرنێ هەبیت.
ڤی زانای بەری نوکە کار ل سەر هەستەوەرێن هاوشێوە کربوو بۆ خواندنا کارێ سیهان، ب هەماهنگی د گەل زانکۆیا «کۆلێج لەندەن». ئەو لۆژیکە بۆ بوارێن دی ژی دگونجی: ئەگەر مرۆڤ بشێت نەخشەیەکێ هوور بۆ شێوازێ هەناسەدانا کەسەکێ بکێشیت، ب هەمان شێوە دشێت نەخشەیێ رێڤەچوونا وی ژی بکێشیت.
یا گرنگە ئاماژێ ب وێ چەندێ بدەین کو شیکارکرنا پێشکەفتی یا رێڤەچوونێ بۆ دیتنا مەترسیێن کەفتنێ تەکنەلۆژیایەکا نوو نینە، بەلێ هەتا نوکە پێدڤی ب ئامیرێن مەزن یێن پزیشکی هەبوو. د راستی دا، دەستکەفتێ مەزن یێ ڤێ نموونەیا دەستپێکی ئەوە کو ئەڤ تەکنەلۆژیایە ل ناڤ بنیاتێ پێلاڤەکێ دا هاتیە کۆمکرن کو مرۆڤ دشێت ل هەر دەم و جهەکێ بکەتە پێ خوه.
