زمان و پەیوەندیا ڕۆژا زمانێ كوردی ب (گۆڤارا هاوار) ڤە
بەهزاد بەهرام
هەر ژ دەستپێكا ژیانا مرۆڤایەتی زمان وەكو ئالاڤەكێ ئاخفتن و تێگەهشتن، دانوستاندن و ڤەگۆهاستنا زانیارییان، ڕۆلێ خوە ددیت و بكاردهات، ئەڤجا چ زمانێ ئاماژێ و لڤینان بیت، یان زمانێ دەنگی و ئاخافتنێ بیت، زمان ب شێوەیەكێ گشتی قووناغ ب قووناغ بەر ب پێشڤە چوو، هەتا وی ڕادەی كو زمانی فرەرەهەندیا خوە وەرگرتی، میناكێ ڕەهەندێن (ئۆلی و ئایینی، مێژوویێ و جڤاكی، كولتووری و ئەدەبی، بازرگانی و ئابووری، زانستی و تەكنۆلوجی..هتد) ئەڤە ژی وێ چەندێ دگەهینیت، كو زمان هەردەم بەر ب پێشڤەچوونێ و وەرار و گەشەسەندنێ دایە، بۆ ڤێ مەرەمێ ژی مەرجێ سەرەكی و بنەرەتی ئەوە كو تاكێن هەر زمانەكی ب وی زمانی، ئانكو ب زمانێ خوە بپەیڤن و بكاربینن داكو زمانی ژ نەمان و مرنێ ڕزگار بكەن، ل دویڤ ژینگەه و ژیانا خوە یا ڕۆژانە. ئەڤجا زمانێ رەسەنێ كوردی وەكو هەر زمانەكێ دی یێ جیهانێ شیایە هەبوونا خوە بپارێزیت، گەفێن ژ لایێ دوژمنان ڤە دهاتن ئاراستەكرن ژبۆی نەمانا زمانێ كوردی، ژناڤ ببەت و بنبر بكەت ئەڤە ژی دزڤڕیتەڤە بۆ تەڤایا تاك و ئاخفتنكەرێن زمانێ رەسەنێ كوردی ئەڤە ژلایەكی ڤە، ژلایەكێ دیڤە زمانێ كوردی بوویە گەوهەرێ سەرەكیێ سەركەفتنێن شۆڕش و سەرهلدانێن كوردی ب گشتی و ب تایبەتی شۆرشین بارزان و ئەیلۆلا مەزن و شۆڕشا گۆلانا پیشكەفتنخواز، چونكی سەركردە و سەركێشێن ڤان شۆرش و سەرهلدانان، پێشمەرگێن دلێر و قاڕەمان، تاكێن كورد و كوردستانێ ب زمانێ ڕەسەنێ كوردی دپەیڤین و دئاخفتن، ڤێ ئێكێ بۆ جیهانا ژدەرڤە سەلماند و دوپاتكر كو زمانێ كوردی، زمانەكێ ڕەسەن و زێندی یە، هەبوونا مللەتەكێ بندەست و زۆلملێكری ددەتە بەرچاڤكرن، لەورا ئەڤرۆ زمان ب شێوەیەكێ گشتی و زمانێ كوردی ب تایبەتی ڕۆلێ ئالاڤێ دانوستاندنێ ب تنێ نابینیت، بەلكو زمان هەبوونا مللەتان ددەتە دیاركرن، دبیتە ناسنامە و پێناسەیا مللەتان، هەروەسا دبیتە بنەمایێ سەرەكی و بنەرەتی بۆ ئاڤاكرنا دەولەتێ و دەولەتبوونێ. پەیوەندیا ڕۆژا زمانێ كوردی ب گۆڤارا هاوار ڤە پەیوەندیەكا راستەوخۆیە، ژبەركو نڤیسەر و ڕەوشەنبیرێن كورد ل ژێر سیبەرا گۆڤارا هاوار ڕۆژا زمانێ كوردی دەستنیشانكر، گۆڤارا هاوار ژ لایێ میر جەلادەت ئەمین عالی بەدرخان ڤە ل (15) ئایارا سالا 1932 ز ل دیمەشقا پایتەخێ سووریا ب ئەلفوبێیا لاتینی و ئارامی ئێكەم هژمار ژێ وەشاند، گۆڤارا هاوار گرنگیەكا زۆر ب بابەتێن چیرۆك، هەلبەست و گۆتارێن سیاسی..هتد ددا. هەژی ئاماژەپێكرنێ یە كو زمانێ كوردی ل سەر ئاستێ جیهانێ ب زمانەكێ زەنگین دهێتە نیاسین، ژلایێ هژمارا پەیڤان ڤە د ناڤا فەرهەنگ و فەرهەنگسازیێ ڤە، هەروەسا ژ لایێ دیالێكت، زار و دەڤۆكان ڤە یا زەنگینە، لێ ب مخابنی ڤە تاكو نوكە ئەو شیان و دەرفەت نەروخسایە كو ژڤان دیالێكت، زار و دەڤۆكان ڤە زمانەكێ ستاندەرد ژێ بهێتە دروستكرن، ڤێ چەندێ ژی ئەگەر و هۆیێن خوە هەنە د هەمی واران دا، بەلێ سەرەرای ڤێ چەندێ زمانێ كوردی شیایە خوە بگونجینیت و بەر ب پیشڤەبچیت، وەرار و گەشەسەندنێ ببینیت وەكی زمانێن ستاندەردین جیهانێ ل گەل تەكنۆلوجیا ڤی سەردەمی و جیهانیبوونا ئەڤرۆ ل جیهانێ هەی.
