كـوردسـتان د نـاڤبەرا دەستووری و دكتاتـۆرییـا نـووژەن دا
نیهاد سالح
خوینەر و حەزژێكەرێن ئاخا پیرۆزا كوردستانێ، مێژوو ب تنێ تۆماركرنا ڕوودانێن ڕابووری نینە، بەلكو دەنگ و فیغانا وێ ئاخێ یە یا كو ب خوینا شەهیدان هاتیە ئاڤدان، دەمێ ئەم ل رەوشا سیاسی و دەستووری یا ئیراقێ تەماشە دكەین، مرۆڤ نەشێت چاڤێن خۆ ل ڤان ڕاستیێن دژوار بپۆشیت كو برینێن لاشێ ڤی وەلاتی پتر ژەهراوی و كۆر دكەن.
حوكمەكێ فاشل و دكتاتۆر، سیستەمێ فیدرالی یێ ئیراقێ یێ سالا 2005ێ، كوردان وەك دەروازەیەكا پێكڤەژیانێ قبوول كر، بەلێ بوویە كەرەستەیەك بۆ خەملاندنا حوكمەكێ فاشل و خودان عەقڵیەتەكا دكتاتۆری، ئەوان دەستهەلاتداران دیاركرن كو چ جیاوازیەكا فكری دگەل ڕژێمێن بەریا خۆ نینن، ئەو ڕژێمێن جینۆساید، ئەنفال و هەلەبجە و گوند سوتن و وێرانكرن و رامالین ب سەرێ گەلێ مە ئیناین، بیرا زۆردارا ل پەرتووكا خۆدێ دئینن، هەردەم دۆزەخا زۆرداران نیشاددەت و هوشداریا مەترسییا حوكمێ وان دەما دبێژیت: «وَلَا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ غَافِلًا عَمَّا يَعْمَلُ الظَّالِمُونَ» » واتە: هزر نەكە كو خۆدێ بێئاگەهە ژ كارێ ستەمكاران.
ئەڤ ئەقلییەتا دژی دیمۆكراسی ئێشەكا گرانە د پڕۆسەیەكا هێدی و پڕ مەترسی دا بۆ ژناڤبرنا قەوارەیێ دەستووری یێ هەرێمێ، پتر ژ 55 ماددێن دەستووری كو مافێن سروشتی یێن گەلێ مە دپارێزن، ب تەمامی هاتینە پێشێلكرن، ماددەیێ 140 گرێدای دەڤەرێن ڤەقەتیای هاتیە پەكخستن د پێخەمەت درێژەدان ب سیاسەتا گۆهورینا ئاكنجیبوونێ، ماددەیێن 111 و 112 یێن گرێدای نەفت و غازێ و یاسایێن فیدراڵی بۆ برسی كرنا خەڵكێ كوردستانێ دهێنە بكارئینان؛ ماددەیێ 121 یێ مافێ شایستە دارایی و ئەمنیی یێن هێزێن پێشمەرگەی دپارێزیت، هاتیە پشتگوهئێخستن بۆ لاوازكرنا بەرەڤانیا مە، نەبوونا جڤاتا فیدراڵی (ماددەیێ 48 و 65)، ڕێگری ژ دەسەڵاتداریا زۆرینەیا تائیفی ل بەغدا كێم دكەت، ئەڤە نە دەولەتەكا یاسایی یە، بەلكو دووبارەبوونەوەیا دكتاتۆریەتێ یە د بن پەردەیا دیمۆكراسیەكا درەوین دا.
ئازارا مەزن نەك ژ دەرڤە، بەلكو د ناڤ مالا مە دا دەركەفتیە، داخەكا گرانە ل ڤێ قووناغێ هندەك لایەنێن مێشك كورت و بەرژەوەندپەرست دەستێ خۆ خستینە د دەستێ دوژمنی دا، ئەڤە تاوانەكا هۆڤانە و مێژووییە كەفتنەكە د ناڤ گولا خیانەتێ دا، هزر دكەن كو ب هێزا دوژمنی دشێن پێگەیێ خۆ بپارێزن، بەلێ مێژوویێ سەلماندیە هەر كەسێ خەنجەرا ژ پشت ل ئاخ و هەڤالێن خۆ بدەت، دێ كەڤت گلێشخانەیا مێژوویێ دا، دوژمن پاش بجێهئینانا كارێ خۆ وەك كارتەكا كەڤن و بێبها هاڤێژن، بنپێكرنا بەرژەوەندیێن نیشتمانی، تاوانەكە كو خۆدێ، مللەت و خوینا شەهیدان لێ خۆش نابن.
بەرەڤانیكرن ل دژی ڤان مەترسیان، دڤێت هەست و سۆزا مە بۆ ئاخا مە ببیتە ئایین و ڕێبازا ژیانا مە. ئاخ، ب تنێ جیۆگرافی نینە، ناسنامە و كەرامەتە، نیشتمانپەروەریێ پێدڤی ب باوەریەكا پۆلایین هەیە، دڤێت مێشك و دلێن مە پڕ ڤیان و دلسۆزی بن بۆ هەر بهۆستەكا كوردستانێ، وی دەمی هێزەكا هزری و كریاری دێ ڕێكێ ل هەر جۆرە دەستدرێژی و دزینیەكا مافان گریت. ل سەر ڕێبازا پیرۆز و بناغەیێ دڵسۆزیێ، ل ڤێرە دەنگێ خۆ بلند دكەین و پەیاما خۆ دگەهینینە جەنابێ سەرۆك مەسعود بارزانی، سەروەرێ كوردان بۆ هەر بڕیارەكا تە یا نیشتمانی، نەتەوەیی و ستراتیژی، ئەم پێشمەرگەیێن جانگۆریێن ڤێ ڕێبازێ، ل سەر سۆز و پەیمانا خۆ یا رەسەن یا كەرامەتێ نە؛ ئامادەنە خوینێ بڕێژین و گیانێ خۆ بكەینە قوربان د پێخەمەت بجهئینانا ماف و عەدالەتێ و پاراستنا سەربڵندیا كوردستانێ، و پشتا مە ب دلسۆزی و داكوكیا تە گەرمە و چاڤێن مە ب ڕێبەرایەتیا تە ل سەر پاشەڕۆژا گەش یا وەلاتی نە.
بلا بەغدا و خائینێن ناڤخۆ بزانن: ئیرادەیا گەلێ مە ناشكێت! ئەم مللەتەكین كو ب هێز و ورەیا چیایێن خۆ ڕاوەستیاینە، چیایێن مە وەك ڕەمزا خۆڕاگریێ، وانەیا نەچەماندنێ پێشكێش دكەن، با و باهۆزێن و زستانێن سەختێن سیاسی چەند دژوار بن ئەم ب ئیمانەكا پۆلایین دێ هێڵ و ئاستەنگان بڕین و دەرباس كەین، مێژوویێ ئەم فێركرینە كو ستەم و ناهەقی چەند یا ب هێز بیت، هێزەكا دەمكی یە، ل دوماهییێ دێ سەركەفتنا هەقیێ ل سەر ناهەقیێ دا ل سەر ڤێ ئاخێ چێبیت، تاوانبار دێ هێنە سزادان، دكتاتۆر دێ ژناڤچن، كوردستان ب ئیرادەیا پێشمەرگە و مللەتێ دلسۆز دێ ب سەر بلندی و پێگەهێ خۆ یێ كەڤنار مینیت.
