بۆچی هندەك كەس د خەو دا دئاخڤن و مەترسییا وێ چیە ؟
گەلەك كەس هەنە دەمێ كو د نڤستی ژبەر خەو د ئاخڤن و پتریا جاران ئەو ئاخفتنە د كۆرت و بێ ڕامانن و هندەك جاران ژی بتنێ دەنگەكێ كێمە. ئاخفتنا ژبەر خەو ڕەفتارەكا بەربەلاڤە و بێ زیانە، لێ هندەك جاران دبیت نیشانەك بیت بۆ هەبوونا ئاریشێن ساخلەمییێ. گەلەك كەس هەنە دەمێ كو د نڤستی ژبەر خەو د ئاخڤن و پتریا جاران ئەو ئاخفتنە د كۆرت و بێ ڕامانن و هندەك جاران ژی بتنێ دەنگەكێ كێمە. ئاخفتنا ژبەر خەو ڕەفتارەكا بەربەلاڤە و بێ زیانە، لێ هندەك جاران دبیت نیشانەك بیت بۆ هەبوونا ئاریشێن ساخلەمییێ. ئەرێ ئاخفتنا ل دەمێ نڤستنێ زیانێ دگەهینتە لەشی؟ لدویڤ زانیارییێن دەزگەهێ نشتیمانی یێ نڤستنێ، ئاساییە مرۆڤ تووشی حالەتێ ئاخفتنا ژبەر خەو ببیت ب كێمی جارەكێ د ژیانا خۆ دا، ئەڤ حالەتە جۆرەكێ پاراسۆمینیایێ یە، كو نیشانە بۆ هەبوونا حالەتێن نە سرۆشتی ل دەمێ نڤستنێ. هەرچەندە پتریا وەختی یا بێ زیانە، لێ ئەگەر ڕاددێ وێ زێدە بوو و نەهێتە چارەسەركرن، دێ بەردەوام بیت و كارتێكرنێ كەتە سەر سیستەمێ هەرسكرنێ و نڤستنێ و ساخلەمییا گشتی یا لەشی. نوژدار بلاجی بی ئێس، ڕاوێژكارێ نەخۆشییێن دەماران و سەرئێشێ ل نەخۆشخانا ئێستر وایتفێلد ڕاگەهاند، ژبەر خەو ئاخفتن ئێك ژ نەڕێكوپێكییێن نڤستنێ یە و یا بەربەلاڤە دناڤا پتر ژ 66% یا خەلكێ جیهانێ دا. ل وی دەمی ئەڤ حالەتە یێ ب مەترسی یە دەمێ سیستەمێ نڤستنا مرۆڤی ب شێوەیەكێ مەزن ژ كاردكەڤیت یان كارتێكرنێ دكەتە سەر نڤستنا كەسێن دەوروبەر، هەروەسا ئەگەر ئاریشێن دی یێن وەكو باوشكێن زۆر ل دەمێ ڕۆژێ، ب زەحمەتكەفتنا تەركیزكرنێ و تێكچوونا موودێ مرۆڤی ل گەل هەبیت، پێدڤییە سەرەدانا نوژدارێ تایبەتمەند بهێتەكرن.ئەگەرێن سەرەكی یێن ژبەر خەو ئاخفتنێ:1- ڕاوەستیانا هەناسەدانێ ل دەمێ نڤستنێ2- نەخۆشییا پاركنسۆن3- تەب4- نەخۆشییا لڤینا چاڤی یا بلەز (REM)5- نەخۆشییەكا دەمكی، وەكو تایێ6- ترس و نەئارامی7- ڤەخوارنێن كحولی8- ئەگەرێن بۆماوەیی
