بۆڕییا پەترۆلا كوردستانێ دەرفەتەكا زێڕینە بۆ رزگاركرنا ئابۆرێ ئیراقێ
ئابۆرێ ئیراقێ ب رێژەیا پتر ژ 90% پشت ب داهاتێ پەترۆلێ گرێدایە، لێ د ڤی دەمی دا ئالۆزیێن رۆژهەلاتا ناڤین ببوونە ئەگەرێ خەندقینا شادەمارێن ئابۆرێ وێ. ل دەمەكێ كو بەغدا ژ بەر مەترسیێن ئاڤتەنگا «هورمز» و كێشەیێن ئاڤتەنگا «بابولمەندەب» رووبڕووی قەیرانەكا مەزن یا هنارتنا پەترۆلێ بوویە، پێگەهێ جیۆپۆلەتیكی یێ هەرێما كوردستانێ و بۆرییا پەترۆلا كوردستان-جەیهان، وەكو تاكە دەرگەهێ سەلامەت و رزگاركەر بۆ گەهشتنا پەترۆلا ئیراقێ ب بازاڕێن جیهانێ دهێتە دیتن.
ئیراق پترییا پەترۆلا خۆ ب رێیا بەندەرێن باشووری دهنێریتە دەرڤە، كو كەشتییێن پەترۆلی نەچارن ب ئاڤتەنگا «هورمز» ی دا دەرباز ببن. دیسان ئەو كەشتیێن دچنە بازاڕێن رۆژئاڤا دڤێت ب ئاڤتەنگا «بابولمەندەب»ی دا دەرباز ببن، كو نۆكە ب ئەگەرێ گرژیێن چەكداری، تێچوویێ بیمەیا كەشتییان ب رادەیەكێ مەزن بلند بوویە و كارێ هنارتنێ ب رێژەیەكا مەزن كێم بوویە. ئەڤ رەوشە ئاسایشا ئابۆرییا ئیراقێ ئێخستیە پێشبەری مەترسییەكا مەزن.
ل بەرامبەر ڤی خەندقینا دەریایی، پێگەهێ جیۆپۆلەتیكی یێ هەرێما كوردستانێ گرنگییەكا ستراتیژی یا بێ وێنە هەیە. كوردستان دشێت وەكی پرەكا هشكاتی یا سەلامەت، پەترۆلا ئیراقێ ب رێیا بۆرییا (جەیهان) یا توركیا بگەهینیتە دەریایا ناڤەڕاست. ئەڤ رێڕەوە هەردوو ئاڤتەنگێن مەترسیدارێن هورمز و بابولمەندەب ددەتە پاش، دیسان دەم و تێچوویێ ڤەگوهاستنا ژی ب رادەیەكێ بەرچاڤ كێم دكەت.
د. گۆڤەند شێروانی، شارەزایێ بوارێ وزەیێ، دبێژیت» قەیرانا دائێخستنا ئاڤتەنگا هورمز گرنگییا ستراتیژییا بۆرییا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ ئاشكرا كر. وی ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو تێچوویێ بەرهەمئینان و ڤەگوهاستنا ئێك بەرمیلا پەترۆلێ ل هەرێمێ د ناڤبەرا 20 بۆ 25 دۆلاران دایە، لێ د دەمێ قەیرانان دا كو بهایێ پەترۆلێ بلند دبیت، ئەڤ تێچوویە كارتێكرنێ ل سەر قازانجێ ناكەت و هەرێم دبیتە دەرگەهێ رزگاركرنا پەترۆلا ئیراقێ.
شێروانی دیار كر كو بۆرییا پەترۆلا كوردستانێ دشێت رۆژانە هەتا ئێك ملیۆن بەرمیلان ب ڤەگوهێزیت. هەكە كێشەیێن كۆمپانییان بهێنە چارەسەركرن، دڤێت ئیراق ب جددی هزر ل ڤی رێڕەوی بكەت و هەتاكو پەترۆلا باشووری ژی تێكهەلی پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بكەت داكو زیانێن ئابۆری كێم ببن.
وی بسپۆرێ وزەیێ رەخنە ل وەزارەتا پەترۆلا ئیراقێ كر كو پشتی سالا 2003 پلانا ستراتیژی بۆ رێڕەوێن جهگر نەبوویە، ل دەمەكێ كو وەلاتێن وەكو سعودیە و ئیماراتێ بۆریێن جهگر دروستكرینە.
