بێدەنگییا کاغەزا سپی
مەتین سەباح جمعە
د کۆلانەکا کەڤنار و بێدەنگ دا، پەرتووکخانەکا بچووک هەبوو کو تەمەنێ دیوارێن وێ ب بێهن و ڕەنگێ ژینگەها کاغەزان هاتبوو داپۆشین. خودانێ وێ پیرەمێرەکێ ب تەمەن بوو کو ژیانا خۆ هەمی بۆ کۆمکرنا پەرتووکێن مەزن تەرخان کربو، دەستنڤیسێن دێرین و پر ژ هزر و فەلسەفەیان. ل وێرێ هەزاران لاپەڕێن پڕ ژ نڤیسین، مێژوو و ناڤەرۆکێن جۆراوجۆر ل سەر ڕەفاتکان هاتبوونە چێکرن. بەلێ ل ناڤەڕاستا دکانێ، ل سەر مێزەکا داری یا مەزن، تەنێ پارچەکا کاغەزا سپی یا بەتال دانابوو کو چو نڤیسین ل سەر نەبوون و چو نیشانێن پێنوسی ل سەر پەیدا نەبوون.
ڕۆژەکێ، نڤیسەرەکێ ماندی کەتبوو د دکانێ دا. چانتێ وی پڕ بوو ژ پەرتووکێن هەڤڕک، رۆژنڤیس و هزرێن ئالۆز کو ب سالان ل دویڤ بەرسڤا مانا ڕاستەقینە یا هەبوونێ و ناسنامەیا خۆ دگەڕیا. پشتی سەیری وان هەمی ڕەفێن پڕ ژ ڕستە، ناڤەرۆک و نڤیسینان کری، چاڤێن وی کەفتنە سەر وێ پارچا کاغەزا بێ نڤیسین کو د ناڤ وێ هەمی قەرەبالغیا پەیڤ و زانیاریان دا ب ئارامی ڕاوەستیا بوو.
گەنجی پێنگاڤێن خۆ بەرەف مێزێ برن، ب سەرهەژاندن و گۆمانڤە سەحکرە کاغەزێ و ژ خودانێ دکانێ پرسی: ئەی مامۆستا، بۆچی تە ئەڤ کاغەزە ل ڤێرێ ب بێدەنگی هێلایە؟ د ناڤ ڤان هەمی پەرتووکێن مەزن و گرانبها دا، ئەرێ کاغەزەکا بەتا چو پەیام و بەرسڤە، یان بەهرا مەزن بۆ مرۆڤی هەیە دەما چو ڕستە و نیشان ل سەر نەبن؟
خوەدانێ دکانێ ب نەرمی کەنی، دەستێ خۆ کێشا سەر ڕوویێ لاپەڕێ سپی، سەحکرە چاڤێن گەنجی یێن ماندی و گۆتی ئەی نڤیسەر، مرۆڤ هەمی ژیانا خۆ دڕەڤیت تا لاپەڕێن ناخ و تەمەنێ خۆ ب پەیڤ، ناڤ، نیشان، سەرکەفتن و شانازیان پڕ بکەت، دا کو جیهانێ بسەلمینیت کو ئەو هەیە و د ناڤ تاریاتیێ دا بەرزە نەبوویە. بەلێ ڕاستی ئەوە کو کاغەزا سپی بەری هەر نڤیسینەکێ هەبوو، و پشتی هەمی پەیڤ ژی دئاخڤن و ژ ناڤ دچن، ئەوا دمینیت هەر ئەو پاکی و ئارامییە.
گەنجی ب پرسیار و هزرڤە سەحکرێ و گۆتی: ئەرێ پا مان و فەلسەفا وێ د ناڤ بزاڤ و ژیانا مە یا ڕۆژانە دا چییە؟ چەوا بێدەنگی دێ بیتە بەرسڤ؟
خودانێ دکانێ بەرسڤ دا: کاغەزا سپی جیهانا بەری گۆتنێیە؛ ئەو جهەکە کو هەمی خەیال، هەست و بێدەنگیێن نەگۆتی د ناڤ دا ب ئازادی هەنە. بەری تو پەیڤەکێ بنڤیسی، تو ئازادی هەمی جیهانێ تێدا ببینی، بەلێ دەما دنڤیسی، تو جیهانا وێ د ناڤ بڕگە و سنووران دا کێم دکەی. فەلسەفا وێ د وێ دا یە کو فێری تە بکەت هەمی دەمان پێدڤی ب دیارکرنا خۆ، هاوارکرن و پەیڤێن زێدە نینە. هندەك جار کوورترین فەلسەفە ئەوە کو تو وەک وێ کاغەزا سپی ببی: ئارام، پاک، و بەرەف ژیانێ بچی بێی کو چ تشتەکێ ب زۆری ل سەر ب سەپینی یان ب ئالۆزی ببینی.
گەنج بۆ دەمەکێ درێژ راوەستییا، دەستێ خۆ دانا سەر کاغەزێ و د وێ سپیاتییا نەرم دا گوھداریا بێدەنگییا ژوورێ کر. هەست کر کو ئەو بارێ گران یێ د ناڤ سەرێ وی دا، ئارامیا خۆ د ناڤ وێ نەرماتیێ دا دبینیت.
خودانێ دکانێ زێدەتر گۆتی: مرۆڤێ زانا ئەو نینە کو زێدەتر دئاخڤیت یان لاپەڕێن خۆ ب ئاخڤتنان پڕ دکەت، بەلکو ئەو کەسە کو دزانیت چەوا ناخێ خۆ ژ دەنگەدەنگا جیهانێ ڤەکێشیت و بگەهینیتە وێ ئاستێ پاکییا ناڤخۆیی. دەما تو فێر ببی ب بێدەنگی ل ڕاستیێ بنێڕی، تو دێ بینی کو بەرسڤا هەمی پرسیارێن تە د ناڤ وێ پاکییا بێدەنگ یا ڤەشارتی دا بوو، بێی کو پێدڤی ب چ پەیڤان ببیت.
د وێ چڕکەیێ دا، گەنجی بۆ دەمەکێ درێژ سەحکرە وێ سپیاتییێ و هەست ب بارسڤکبوون و ئارامییەکا زۆر کر. ئەو ب تەمامی تێگەهشت کو ڕاستیا مەزن یا ژیانێ نە د وێ دا یە تو چ دئاخڤی یان دنڤیسی، بەلکو د وێ سادەیی و ئامادەییا پاک یا ناخێ تە دا یە دەما تو وەک کاغەزەکا سپی ب خۆ دبییە بێدەنگییەکا مەزن د ناڤ جیهانێ دا.
