ل سەر دەمێ شۆڕشا ئیلۆنێ و گولانێ سێزدە جاران مـە خانی ئاڤاكرن
هەڤدیتن: رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ
2-5
ئەو بوو ب شەڤێ چەند مالەك ژ خەلكێ گوندێ منینی بڕیاردان بۆ سەرسنوری بچن. ل ئەوی دەمی مالا مامێ من عەمەرێ سالح پێكڤە بریاردان ئەوژی بۆ سەر سنوری بچن. من بەرێ خوەدایێ هەڤژینێ من جەهوەر گوتەمن هەوێ: منژی بڕیار یا دایی ئەزژی دگەل مالا مامێ عەمەر بچم و تو ژی ل مالا بابێ من بمینە. من گوتە هەڤژینێ خوە ئەمینی: مانێ مە چ زاڕۆك نینن و ئەز ژی زەگوردم و ئەز ل ڤێرێ نامینم و ئەز ژی دێ دگەل هەوە ئێم. دەمێ بویە شەڤ من و هەڤژینێ خوە و دگەل مالا مامێ عەمەر سالح و دگەل مالا حەجی رەمەزان و هندەك مالێن دیتر یێن خەلكێ گوندێ منینێ خوە بەرهەفكرن و من هندەك جلك و بۆخوە و هەڤژینێ خوە ئەمینی كرنە دناڤ بوخچكەكێ دا و كرنە د پارزینی دا و من دا پشتا خوە ئەم ژ ناڤ گوندێ منینێ دەركەتین و مە دا رێكێ و بۆ ئەوی چیایی چوین.ل نیڤا شەڤێ ل نێزیكی بەرێ سپێدێ ئەم گەهشتن جهەكێ بێژنێ ئاڤڕوكێ سەیی كو ئەو جهە یێ وارگەهێن مالا عەجەمێ یێن وەرزێ هاڤینێ بوون. ل ئەوی دەمی بیرا من دهێت دونیا بهاربو و شەڤ گەلەك یا ساربو و ل ئەوێ شەڤێ ئەم ل ئاڤڕوكی ماین. ل ڕۆژادیتر دگەل ڕۆژهەلاتنێ ئەم ژ ئاڤڕوكی بۆ سەر سنوری چوین. ل ئەوێ ڕۆژێ هەمیێ ئەم ب ڕێگێ چوین هەتا بەربەرێ ئیڤاری ئەم گەهشتن بۆ جهەكێ دبێژنێ: ئاڤروكێ چونكیا و مە بەرێ خوە دایێ ئەڤە مالا عەبدولا محو چونكی و مالا میرزایێ فەتویێ مالا عەجەمێ و مالا محەمەد میرزا میرزا ئەوژی یێن ل ئاڤڕوكێ چونكیا داناین و چاڤەڕێ نە كو دەوارێن هێستر ژ گوندێ بێجوهێ بۆ ئەوان بێن و مالێن خوە باربكەن و بۆ گوندێ بێجوهێ بچن، پشتی بویە شەڤ تاری ئەم ژ ئەوی جهێ ئاڤروكێ بۆ گوندێ بێجوهێ چوین و ژبەر لەشكرێ دەولەتا توركیا گوتنە مە ناچێبیت هوین باخڤن و دەنگ ژهەوە نەهێت دا لەشكرێ توركیا ب مە نە حەسیێت. ئەم چەندەكێ ب ڕیڤەچوین. ل دەمەكێ من بەرێ خوەدایێ سەلیم كوڕێ مامێ عەمەر گوتەمن هەوێ: ئەز برسیمە. پانێ ناڤێ منژی هەوێ بی و ناڤێ دایكا سەلیم ژی هەوێ بی. هەڤژینێ من ئەمین گوتەمن هەوێ: چ نان دگەل تە نینە و تو ب دەیە سەلیمی و برسیە و نەشێت ب ڕیكێ بێت. من گوتە هەڤژینێ خوە ئەمینی: ئەڤە هندەك نان و شەكر یا دگەل من هەیی و ئەز ڕاوەستام و من هندەك نان و شەكر ژناڤ بوخچكا خوە ئیناتە دەر و كرە بالولك و كرە ددەستێ كورێ مامێ خوە سلیم دا. و هەر دیسان ل ئەوێ شەڤێ ئەم ب ڕیكێ چوین و دەمژمێر دوازدەیی شەڤێ گەهشتین بۆ ناڤ گوندێ بێچوهێ و ل مالا مامێ قاسمێ حامد بوین مێهڤان و مە شیڤ ل مالا مامێ قاسم خوار و ل ئەوێ شەڤێ ل گوندێ بێجوهێ ماین.
ل دەمێ بویە سپێدە گۆتن خوە لێك بدەن و ئەم دێ ژ گوندێ بێجوهێ بۆ دەڤەرا تەنینا سندیاچین و بەركو لەشكرێ دەولەتا توركیا دێ بۆ ناڤ گوندێ بێجوهێ هێت و دێ مە دەستەسەركەن. ل سپێدێ دگەل ڕۆژهەلاتنێ هندەك دەوارێن هێستر ئینان و ژن و زاڕۆك لێ سیاركرن و ئەز و دگەل هەڤژینا میرزا میرزایی ب پیان دگەل زەلامان چوین. دەمێ ئەم بۆ پشتا گوندێ بێجوهێ چوین و مە بەرێ خودایێ ئەحمەد میرزا هندەك پەز یێ ل بەراهیكا ئەوی یە ئەوژی دێ دگەل مە ئێت. من دیت ئەحمەدی گازی دایكا خوەكر و گوتێ: ئودا نوكە هوین برسی نە و ب ڕاوەستن ئەز دێ هندەك شیری دوشم و بخون و پاشی هەڕن. منژی گوتێ برایێ ئەحمەد باوەربكە ئەم دبرسینە. ئەحمەد ڕابی تژی ترارەكێ شیر دوت و مە ل ئەوێ چولێ نان و شیر خوار و ئەم بۆ ئەوێ ڕێكێ چوین و ئەم چەندەكێ ب ڕیكێ چوین و گەلەك وەستیان و ل دەمەكێ مە بەرێ خوەدایێ مامێ عەمەر هندەك دەوارێن هێستر بۆمە هنارتن و ئەم لێ سیاربین و بی پشتی نیڤرو ئەم بۆ دەڤەرا تەنینا سندیا گەهشتن. مە بەرێ خوەدایێ ل دەور و بەرێن مە هێشتا بەرفر نە حەلیابی و هێشتا یا مایی و ئەم ل ناڤ ئەوان كافلان دا ڕوینشتن خوار. بۆ ماوێ پازدە ڕۆژان ئەم ل دەڤەرا تەنینا سندیا ماین و ل ئەوی دەمی مالا مامێ عەمەر و مالا محەمەد میرزایێ دوو خیڤەت ڤەدابین و ئەز و هەڤژینێ خوە ئەمین دناڤ مالا مامێ عەمەر دابین و مە دگەل ئەوان خوار و ڤەدخوار.
هەر وەسا ئەم دچوون دبن ئەوان كەڤیێن بەفرێ ڤە و مە بەفر دكولا هەتا مە بفرا پاقژ دئیناتە دەر و ئەو بەفرە مە بۆ ناڤ خوارنێ و چایێ ب كار دئینات. پشتی بورینا چواردە ڕۆژان ئەم ل تەنینا سندیا ماین و ل ڕۆژا پازدێ مە ژ وێرێ باركر و ئەم چوون جهەكێ دبێژنێ: سماقوكا ئەوژی وارگەهێن هاڤێنێ یێن زوزانێن گوندێ هەدریشێ بون و هەر دیسان مالا مامێ عەمەر و مالا عەڤدلێ محو چونكی و مالا محەمەد میرزایی بون. مە مالێن خوە ل بن ئەوان داران دەینان و چ خوارنا وەسا دكەل مەدا نەبی و ل سحاریان ئەم دا ڕابین هندەك بەلگێن مێوان بكەین و ساڤارێ بكەینە دناڤدا و بكەینە ئیپراخ ئەڤە خوارنا مە یا سەرەكی بی. هەر وەسا ڕۆژانە هەڤژینێ من ئەمین و سەلیمێ مامێ عەمەر دا ڕۆژانە بۆ گوندێ هەدریشێ چین و هەر ئێك دا شیراكەك ماستی دتە ملێ خوە و بۆمە ئینن. ڤێجا هەتا گەهشتبان ئەو ماستە هندە دشلقا و وەكی توراقێ ترش دبی و دبی ئاڤەدەو و ئەم نەچاردبین ب تنێ خوارنا مە ساڤار و ئەو ماستێ شلوقەبی و ئەم د ئەڤی حالی دا ماین هەتا پشتی سێزدە ڕۆژان جارەكادیتر ل سحاریەكێ مامێ عەمەر گوت: خوە لێك بدەن و ئەڤرو دێ ژ ئەڤی واری باركەین و بۆ جهەك دیتر چین. ڤێجا ژ وارێ سماقوكا ئەم بۆ وارێن ئاشێ چەفشی ئەوژی وارگەهێن زوزانێن گوندێ هەدریشیا بین دەمێ ئەم گەهشتین بەر لێڤا ڕویبارێ ئاڤا خابیری خودێ ژێڕازیا هەوێ دایكا فەرماندە محەمەد میرزا گوت: ب هیچ ڕەنگەكێ ئەز ل ئەڤێ ئاڤێ دەرباز نابم و دێ كەڤم دناڤ ئەڤی ڕویباری دا. ئەم ژنك ل دەوارێن هێسترا سیاربین و ل ئەوی ئاڤا ڕویبارێ خابیری دەربازبین. فەرماندە محەمەد میرزایی گوتە دایكا خوە هەوێ: ئەرێ ئودا ما چێدبیت تو ب تنێ ل ڤێرێ بمینی و كا تو ل ئەڤێ هێسترێ سیاربە دا تەژی دەرباز بكەین. خودێ ژێڕازیا دەیكا محەمەد میرزا خوە گریاند و گوت : ئەبەد چێنابت ئەز نەشێم ل دەوارێ سیار ببم و دێ كەڤم دناڤ ئەڤی ڕویبارێ خابیری دا و دێ خەندقم. مەحمەد میرزا نەچاربی ڕابین هەردو چاڤێن دایكا خوە گرێدان و ل دەوارێ سیاركرن و هەر ملەكێ دایكا محەمەد میرزایی هەوێ زەلاما ملەك گرتن و هەتا شیان ژنماما هەوێ ل ڕویبارێ ئاڤا خابیری دەرباز بكەن و ڤێجا ژنماما هەوێ هەر دكرە قێڕی و خەبەر دگوتن و دگوت:
