کابینەیا نەهێ.. سەرکەفتنا ئیرادەیا ئاڤەدانیێ و چـاکسازیـێ بەرانبەر ئـالـۆزی و قـەیرانـان
نایف مەحموود
د ناڤ هەمی وەلاتان دا حوکمرانی پرۆسەیەکا نەڤەبڕ یا بەردەوامە بۆ ئاڤەدانکرن و پەرەپێدانێ د هەمی بوار و سێکتەران دا. ل هەرێما کوردستانێ ژی کابینەیا نەهێ ل ژێر درووشمێ «حوکمەتەکا خزمەتگۆزار» دەست ب کارێن خۆ کر، ئەڤ کابینەیە د قۆناغەکا تژی ئالۆزی و قەیرانێن سیاسی و ئابووری دا دەربازبوو، لێ سەرەڕای ڤان هەمی ئاستەنگان، سەرۆک وەزیرێ هەرێما کوردستانێ ڕێزدار «مەسروور بارزانی» شیا ب پلان و ستراتیژیەتەکا داڕشتی پێنگاڤێن گرنگ بەرەف چاکسازی و ئاڤەدانیێ بهاڤێژیت. ژ وان تشتێن هەرە گرنگ، چاکسازی د وارێ بەنکێ دا: بنیاتێ گۆڕانکاریێ ئێک ژ هەرە گرنگترین دەستکەفتێن کابینەیا نەهێ، دەستپێکرنا پرۆسەکا سەرتاسەری یا چاکسازیێ بوو د وارێن کارگێڕی و دارایی دا. د چارچوڤێ کارنامەیا کابینەیا نەهێ دا، پرۆژێ «هەژمارا من» وەک وەرچەرخانەکا مێژوویی د سیستەمێ دارایی یێ هەرێمێ دا دهێتە هەژمارتن، کو خزمەتگۆزاریەکا پێشکەفتی یا بەنکی بۆ فەرمانبەران دابین دکەت و شەفافیەتێ دیار دکەت. ژلایەکێ دی ڤە، پرۆسەیا دیجیتەڵکرنا خزمەتگۆزاریێن حوکمەتێ (حوکمەتا ئەلیکترۆنی) هاریکاریا وەلاتیان کر کو ب کێمترین دەم و ب شێوەیەکێ ئاسانتر مامەلێن خۆ یێن فەرمی ب ڕێڤە ببەن. یاکو جهێ سەرنجێ د ڤێ کابینەیێ دا بهێزئێخستنا ژێرخان و ئاڤەدانیێ بوویە: د کابینەیا نەهێ دا گرنگیەکا مەزن ب تایبەتی د واری ڕێک و بان و ڤەگوهاستنێ دا هاتە دان، درۆستکرن و نۆژەنکرنا سەدان کیلۆمەتر ژ ڕێکێن ستراتیژی د ناڤبەرا باژێر و دەڤەرێن جیاواز یێن هەرێمێ دا هاتە ئەنجامدان، بۆ نموونە، پرۆژێن مەزن یێن وەک ستراتیژیا ڕێک و بانێن دووساید، تونێل و پرێن نوو، نە بتنێ هاتنوچوونا وەلاتیان ئاسانتر کر، بەلکو بوونە ئەگەرێ کێمکرنا ڕووداوێن هاتنوچوونێ و گەشەپێدانا کەرتێ بازرگانی د ناڤبەرا پارێزگەهان دا. هەروەسا هەمەجۆرکرنا داهاتی: چاندن و پیشەسازی، پشتبەستن بتنێ ل سەر داهاتی نەفتێ مەترسیەکا مەزن بوو بۆ سەر ئابوورێ هەرێمێ، سەرۆکێ حوکمەتێ د کابینەیا نەهێ دا فۆکس خستە سەر هەمەجۆرکرنا سەرچاوەیێن داهاتی ب ڕێیا پشتەڤانیکرنا کەرتێ چاندنێ و پیشەسازیێ و گەشت و گۆزارێ. د واری چاندنێ دا، ژ وان ژی دروستکرنا چەندین بەنداڤ و پۆندێن ئاڤێ بۆ پاراستنا سامانێ ئاڤێ و گەشەپێدانا بەرهەمێ نافخۆیی. د کەرتێ پیشەسازی و وەبەرهێنانێ دا: ئاسانکاریێن بەرچاڤ بۆ وەبەرهێنەرێن ناڤخۆیی و ژ دەرڤە هاتنە کرن دا کو کارگەهێن مەزن یێن بەرهەمهێنانێ ل هەرێمێ ئاڤا بکەن، سەرەڕای هەمی ئاستەنگ و پیلانگێڕیێن کو ئارمانجا وان راگرتنا کاروانێ ئاڤەدانیێ بوو، سەرۆکێ حوکمەتێ ب کاریزما و ئیرادەیەکا خۆ یا پیلایی شیا سەکۆیا سەقامگیریێ بپارێزیت ب ڕێیا نەخشەڕێیەکا زانستی و ئاڤاکەر، هەروەسا د بوارێ پەیوەندیێن دگەل بەغدا ژی دا، ب دیپلۆماسیەت و حیکمەتەکا مەزن ڤە مافێن دەستووری یێن خەلکێ کوردستانێ هاتنە پاراستن، ئەڤڕۆ ئەنجامێن ڤێ خۆڕاگریێ نیشان ددەن کو ئیرادەیا بهێز و خزمەتا دلسۆزانه دیوارێ پیلانان هەرفاند و کوردستان گەهاندە کەنارێ گەشەپێدان و پاشەڕۆژەکا روونتر. ژبلی ڤێ چەندێ و ڤان هەمی دەستکەفت و پرۆژێن ستراتیژی، هێشتا چەندین تەحەدی ل بەرامبەر ڤێ کابینەیێ هەبوون کو پێتڤی ب کارێ بەردەوام هەیە: شایستێن داریی: کێشەیێن هەلاویستی دگەل حوکمەتا فیدراڵ یا بەغدا ل سەر پرسا بودجە و مووچەی، گۆشارەکا مەزن ل سەر ژیانا وەلاتیان دروست کر، کو پێتڤی ب چارەسەریەکا بنەڕەتی و بەردەوام هەیە، دڤێ کێشا هەلاویستی و نەچارەکری دا سەرۆکێ حوکمەتێ ب حیکمەت و شارەزایی هەی د وارێ ڕێڤەبرنێ دا شیا بەشەکێ مەزن یێ ڤێ کێشێ دگەل بەغدا چارەسەر بکەت مافێن هەڤوەلاتیێن کوردستانێ دەستەبەر بکەت. هەژیە بێژین کو کابینەیا نەهێ ب سەرۆکاتیا مەسروور بارزانی، شییا بناغەیەکێ ب هێز بۆ ئابوورەکێ سەربەخۆ و ژێرخانەکا پێشکەفتی ل هەرێما کوردستانێ دابنیت، پلانێن ستراتیژی یێن ڤێ کابینەیێ نیشا ددەن کو ئاراستەیا حکومەتێ بەرەف ئایندەیەکی گەشتر و ئارامتر دچیت و ل ژێر سایا ڤێ کابینەیێ، کوردستان بەرەف گەشەسەندن و ئاڤەدانکرنێ ڤە چوو. ئەڤجار هەژیە بێژین ئەو هەمی پیلان و پیلانگێریێن ل دژی سەرنەکەفتنا ڤێ کابینەیێ د هاتنە گێران ب وێ ئیرادە و دلسۆزیا سەرۆکێ حوکمەتێ و دیپلۆماسیەت و کاریزمایا جەنابێ وی هاتنە ژ ناڤ برن، خەونێن نەحەز و نەیاران دژی ئاڤەدانی و بەرەف پێشچوونا کوردستانێ بن گۆڕبوون و وەلات و قەوارێ هەرێمێ ل ژێر سایا ڤێ دلسۆزی و حیکمەتا سەرکردایەتیا کوردی و ل بن سیبەرا ئالایێ کوردستانێ مان پاراستی، سەروەری و شانازی هەر بۆ گەلێ کورد و خەلکێ کوردستانێ مان.