گرنگییا پاراستنا کەلەپوور و جلکێن كوردی.. ژێدەرەکێ ئابوورییێ ستراتیجی یە بۆ کەرتێ گەشتوگوزاریێ
ئەڤین خالد ئەحمەد خالد
کەلەپۆڕێ هەر نەتەوەیەکێ؛ خۆدیكا ڕاستەقینەیا ناسنامەو دیرۆکا کوور و ڕەساناتیا وێ یا سەردەمانە یە. د سەرێ دەستێ ڤی کەلەپۆڕێ دەولەمەند دا، کەلەپۆڕێ کوردی دهێت کو ب جۆراوجۆری و ڕەنگێن خۆ ئینە و هوورکاریێن خۆ یێن سەرسۆڕهێنەر دهێتە نیاسین، ئەو هوورکاریێن بەحسا چیرۆکێن ڕەساناتیا ڤێ ئاخێ دکەن. جلوبەرگێن کەلەپووری ئێن کوردی، ب پەڕۆكێ خۆ یێ جۆراوجۆر و دیزاینێن خۆ ئێن جوان کو ل گۆرەی دەڤەرێن جۆگرافی یێن جودا ل هەرێما کوردستانێ دهێنە گوهۆڕین، ئێک ژ دیارترین و گرنگترین نیشانێن ڤی کەلەپۆڕێ دیرۆکینە. ئامادەبوونا ڤان جلوبەرگان د دیرۆکێ دا وەک دەربڕینەک ژ ناسنامە و هەبوونا جڤاکی بوویە، بەلێ ئەڤرۆ ب شێوەیەکێ بەرچاڤ دبنە توخمەکێ کاڕا و کاریگەر د زڤڕاندنا چەرخێ ئابووری دا و پشتەڤانیکرنا کەرتێ گەشتوگوزارێ، کو ئەڤ چەندە پێدڤیەکێ دروست دکەت بۆ پاراستن و پێشخستنا ڤی کولتووری ب ڕێکێن بەردەوام کو خزمەتا گەشەپێدانا ئابووری یا گشتی بکت.
د سەردەمێ نوو دا، کەرتێ گەشتوگوزارێ ل سەرانسەری جیهانێ گوهۆڕینەکا چینایەتی ب خۆ ڤە دیتیە ب ئاڕاستەیا ئەوا دهێتە نیاسین ب گەشتوگوزارا کولتووری و کەلەپۆڕی، کو تێدا گەشتیارێ سەردەم ب تنێ بەس نینە دیمەنێن سروشتی ببینیت، بەلکو ل دووڤ ئەزموونێن ڕاستەقینە و نقۆمبوونێ د کولتوورێ ناڤچەیی یێ وان گەلان دا دگەڕیێت دئێن ئەو سەرەدانێ بۆ دکەن. ل ڤێرێ بهایێ ناڤوازە یێ جلوبەرگێن کوردی دیار دبیت کو وەک شانۆگەریەکا هونەری یا زندی دهێتە دیتن، هەر بگەهیتە باژاڕ و گوندێن کوردستانێ، چاڤێن گەشتیاری ب ڕەنگێن جلێن کەلەپۆڕی دکەڤن ئێن خەلکێ دەڤەرێ د جەژن و هەلکەفت و ژیانا ڕۆژانە دا دپۆشن. ئەڤ جوانییا ل بەر چاڤان حەزەکا مەزن ل جەم گەشتیاری دروست دکەت بۆ کڕینا ڤان جلان یا کو پارچەیەک ژ وان وەک بیرهاتنەکا ناڤوازە، ئان ژی تۆمارکرنا وان ب وێنەیان، کو ئەڤە ب شێوەیەکێ راستەوخۆ پشپشتیێ ل ریکلاما گەشتوگوزاری بۆ دەڤەرێ دکەت و گەشتیاران زویتر ل سەرانسەری جیهانێ ڕادکێشێت.
ژ لایێ ئابووری ڤە ب تەمامی، پاراستنا کەلەپوورێ کوردی و جلوبەرگێن مسۆگەر ڕێکێ بۆ دروستکرنا دەرفەتێن نوو ئێن کارکرنێ ڤەدکەت و پیشەسازیێن دەستکرد و ناڤچەیی گەرم دکەت. دروستکرنا جلوبەرگێن کوردی یێن ژنانە و زەڵامانە پشتبەستنێ ل سەر شارەزاییەکا بلند یا دەستکاری و پیشەیێن بۆماوەیی یێن نفش بۆ نفشی دکەت د ڕێسا پارچەیان، نەخشەکرنا ب دەزیێن رەنگێ وان یێ زێڕین و یێ زێڤی و دروستکرنا وان بۆ وەكو تەمامکەرێن ڤان جلان. دەمێ توخمێن ڤی کەلەپۆڕی ب ئاوایەکێ سۆزدار دهێنە پاراستن و د بازاڕێ گەشتوگوزاری دا دهێنە نیاسین، داخوازیا ل سەر ڤان بەرهەمێن دەستی زێدە دبیت، ئەو چەندە ژی ب شێوەیەکێ ئەرێنی ل سەر داهاتێ وەستایان و خەیاتان و کارگەهێن بچووک زڤڕێت، و ڤان پیشەیێن کەلەپووری ژ مەترسییا لۆمەکرنێ یان نەمانێ ڕزگار دکەت و دکەتە پرۆژەیێن ئابووری یێن بەردەوام. هەروەسا سازکرنا فێستیڤالێن جلكێن کەلەپووری و بازاڕێن جەماوەری یێن تایبەت ب بەرهەمێن دەستی ڕۆڵەکێ مەزن دگێڕن بۆ لڤاندنا بازاڕێ ناڤخۆیی دا و بلندکرنا ئاستێ مەزاختنا گەشتیاران، ل گەل گەشەکرنا کەرتێن پەیوەندیدار وەک هۆتێل، خوارنگەه و ڤەگوهاستنێ.
سەرەڕای ڤێ چەندێ، تێکهەلکرنا جلكێن کەلەپۆڕی یێن کوردی د سیستەمێ گەشتوگوزاریێ دا هاریكارە بۆ پەرەپێدانا پیشەسازیێن ب داهێنان و یێن کەلتووری کو ئەڤرۆ بووینە ستوونەکا بنەڕەتی د ئابووریا وەلاتێن پێشکەفتی دا. مرۆڤ دشێت دیزایین و نەخشێن جلكێن کوردی بگوهۆڕێت بۆ بەرهەمێن سەردەمیانە کو بگونجن ل گەل بازاڕێن جیهانی، وەک مۆدێلێن نوو ئێن ئیلهام ژ کەلەپووری وەرگرتی، ئێکسسوارات و دیاریێن بیرهاتنان، ئەڤە ژی بازاڕێن نوو یێن هەناردەکرنێ ڤەدکەت و ئابووریا ناڤخۆیی بەر ب فرەجۆریێ ڤە دبەت دوور ژ پشتبەستنا تەکینەک ل سەر ژێدەرێن نەریتی. گەشتیار ژ کولتوورێن جوداجودا حەز دکەن ئەوان بەرهەمان بکڕن ئێن کو ببنە هەلگرێن چیرۆکەکا کەلتووری یا ڕەسەن و دیرۆکەکا کوور، و جلكێن کوردی خودان ئاستەکێ وا بەرزێ جوانیێ نە کو دشێن ببەنە هەڤڕکەکێ ب هێز د بازاڕێن گەشتوگوزارێ یێن نێڤدەولەتی دا ئەگەر ب ئاوایەکێ باش ڕیکلام و نیشاندانا وان بێتەکرن. د ئەنجام دا، وەبەرهێنان د کەلەپۆڕێ کوردی و جلوبەرگێن نەریتی دا تەنێ سنووردار نینە ل سەر لایەنێ مەعنەوی یان پاراستنا ناسنامەیێ، بەلکو ستراتیجیەتەکا ئابووری یا ژیرانە و کاڕایە بۆ پشتەڤانیکرنا گەشتوگوزارا بەردەوام و گەشەپێدانا جڤاکێن ناڤخۆیی. پاراستنا ڤی کەلەپۆڕێ مەزن ژ لێکتێکچوونێ و گەشەپێدانا پیشەسازیێن پەیوەندیدار پێدڤی ب پێکهاتن و تەباڕیا بزاڤێن حکومی و کەرتێ تایبەت هەیە بۆ سستکرنا وەستیانێ، ڕێکخستنا پێشانگەهێن نێڤدەولەتی و ناڤخۆیی و ئەنجامدانا مارکێتینگەکا هۆشمەندانە بۆ شیانێن کەلتووری ئێن کوردستانێ. دەمێ کەلەپوورێ ڕەسەن دگەل پلاندانانا ئابووری یا هوشیار کۆم دبیت، دیرۆک دبیتە ژێدەرەکێ نووژەنبووی بۆ دەولەمەندی و سەرفەرازیێ و ناسنامەیا کوردی ب د رەوشاوەیی دمینێت و چیرۆکا مللەتەکێ نیشا هەموو جیهانێ ددەت کو بزانیت چاوا جوانییا دیرۆكا خۆ بکەتە بنەمایەک بۆ ئاڤاکرنا سوبەهیەكا گەشتر و بەرپرسیارتر.
