حزبێن كوردی و پشته‌ڤانیا مالكی

حزبێن كوردی و پشته‌ڤانیا مالكی

99

دبیت بۆ گه‌له‌ك ژ مه‌ جهێ پرسیارێ بیت ئه‌رێ مه‌ره‌ما هنده‌ك لایه‌نێن سیاسی یێن كوردی ب پشته‌ڤانیكرنا (نووری مالكی) سه‌رۆك وه‌زیرێن به‌رێ یێ حوكمه‌تا عیراقا فیدارل چیه‌؟…ئه‌رێ ئه‌ڤ پشته‌ڤانیكرنا هه‌نێ كه‌نگی ده‌سپێكر؟ هه‌لبه‌ت هه‌كه‌ مرۆڤ هنده‌ك ب هووری هزر د ڤی بابه‌تی دا بكه‌ت هنده‌ك سه‌رداڤێن گرنگ هه‌نه‌ كو به‌لگه‌یێن حاشا هه‌لنه‌گر ددنه‌ ده‌ست مرۆڤی ل دۆر پشته‌ڤانیكرنا ڤان لایه‌نان بۆ مالكی
كو ب باوه‌را من سه‌رچه‌قێن ڤێ پشتڤه‌نیا وان ئالینا بۆ مالكی ڤه‌دگه‌رن بۆ سالێن 1964ێ و بالێ مه‌كته‌با سیاسی یا پارتی و بالێ جه‌نابێ مه‌لا مسته‌فا بارزانی كو ب (جه‌لالی و مه‌لایی) هاتنه‌ ناساندن هه‌ر چه‌نده‌ ئه‌ڤ باله‌ د ناڤا رێزێن پارتی دا مان بو ماوه‌یه‌كێ لێ كێش و بێش به‌رده‌وام بوون و شۆل بو هنده‌ك خه‌ونێن دی هاتنه‌كرن كو ئێك ژ وان خه‌ونان ژی دامه‌زراندنا (ئێكه‌تیا نیشتمانیا كوردستان)بی پشتی نسكۆیا 1975 ئه‌ڤه‌ د ده‌مه‌كی دا كو د وێ قووناغێ دا پتری هه‌ر گاڤه‌كێ پێویستی ب ئێكرێزی بۆ ته‌بایی هه‌بوو ئارمانج و ئێكه‌تیا نیشتمانی ب رۆنی پتری هندێ كو دژایه‌تیكرنا رژێما به‌غدا بیت، لێ د دژایه‌تیكرنا پارتی ژی دا بێ كێماسی نه‌بوویه‌ و ده‌ست د چه‌ندین پیلانا دا ل دژی پارتی هه‌بوویه‌ ب تایبه‌ت ل سه‌رێن د ناڤبه‌را دیمۆكراتا كوردستانێ و پارتی بگره‌ ئیناندن ده‌را گۆرێ مسته‌فا بارزانی ژی كو ئه‌ڤه‌ بابه‌ته‌كه‌ مه‌ ناڤێت بچین د ناڤ وره‌دوكاریان دا و دیرۆكا هه‌ر دو پارتان پڕی ئه‌ڤرازی و نشیڤی یه‌.
ژ بلی ڤێ ئێكێ و ل داویا داوی هه‌ر دو پارتیا پشتی تێپه‌راندنا قووناغین به‌ره‌یی جۆت و به‌ره‌ی كوردستانی و جاره‌كا دی شه‌رێ ناڤخوه‌ قه‌ناعه‌ت ب ل هه‌ڤ گه‌هشتنێ ئینا و په‌یمانا ستراتیجی ئیمزاكرن، لێ ئه‌ڤه‌ چه‌نده‌ وه‌سا دیاره‌ د دلێ هه‌موو سه‌ركردایه‌تیا ئێكه‌تی نه‌بوو بیت هه‌ر چه‌نده‌ ئه‌گه‌ر ب ده‌ڤ ل وی چاڤێ دا دیار نه‌كرن.
ئه‌گه‌ر ئه‌م هنده‌ك سه‌رنجا خوه‌ بده‌ینه‌ سه‌ر هه‌م ئێكه‌تیا نیشتمانی و هه‌م وان پارتێن دی یێن سیاسی ب تایبه‌ت (گۆران و كومه‌ل) پێگه‌یا سیاسی یا ڤان لایه‌نێن سیاسی ئه‌ون یێن ‌كو چارچووڤی ده‌ستهه‌لاتداریا وان ژ لایێ جوگرافی ڤه‌ هه‌ڤسنۆرێن وه‌لاتێ ئیرانێ نه‌ و ڤێ چه‌ندێ باندۆرا خوه‌ یا هه‌ری ب هێز ل سه‌ر ڤان ئالیان هه‌یه‌ و ده‌لیڤه‌ دایه‌ ئیرانێ بشێت مایتێكرنه‌كا راسته‌وخوه‌ د بریارێن سیاسیێن ڤان ئالییان دا بكت هه‌لبه‌ته‌ ئیران ب پشته‌ڤانێ ژماره‌ ئێك یێ مالكی ل ده‌ڤه‌رێ دهێته‌ ناسكرن و ئه‌ڤ پشته‌ڤانی كرنه‌ ژی زۆر ب ئاشكه‌رایی پشتی چوونا مالكی د به‌ره‌یێ دژی پارتی دیمۆكراتی كوردستان دا دیار دبیت، دیسا پێگه‌ها جه‌ماوه‌ری و سیاسیا پارتی و سه‌رۆك بارزانی ل ناوچێ و بگره‌ ل سه‌ر ئاستێ په‌یوه‌ندیێن ناڤده‌وله‌تی و دیسا ئازراندنا مژارا ده‌وله‌تا كوردستانێ ب بێ باكی ژ لایێ بارزانی ڤه‌ ژ خالێن هه‌ری ب هێزن كو دژایه‌تیكرنا مالكی و ئیرانێ به‌رامبه‌ر ب پارتی توندتر لێ بكن و هه‌لبه‌ت په‌رت و به‌لاڤبوونا ئێكه‌تیا نیشتمانی ژی دوور نینه‌ ژ ئه‌نجامێ وێ پێگه‌ها پارتی بیت كو ب چو ره‌نگه‌كی ب دلێ (نوشێروان مسته‌فا)ی نه‌بوویه‌ و ئه‌نجامێ وێ ژی دامه‌زراندنا (بزاڤا گۆران) بوویه‌ كو بنه‌ما و چارچووڤی كاركرنا وێ له‌تكرن و دژایه‌تیكرنا پارتی و ب تایبه‌ت بارزانی بوویه‌ و بۆیه‌رێن بۆری ژی هه‌می شاهدن ڤێ چه‌ندێ نه‌، هه‌لبه‌ته‌ جودابوونا بزاڤا گۆران ژ ئێكه‌تی نیشتمانی داویئینان ب وی ڤایرۆسێ دژایه‌تیكرنا پارتی د ناڤ ئه‌ندامێن سه‌ركردایه‌تیا ئێكه‌تی دا نه‌ئینا و ڤه‌رێژا وێ چه‌ندێ ژی د ب دوو بال بوونا سه‌ر ژ نوو یا ئێكه‌تی دا دیار دبیت كو ئه‌و ژی هه‌ر دوبالێن (زۆرینه‌یامه‌كته‌با سیاسی) (هێرو خان) و بالێ (ناڤه‌ندا بریار) كو ئه‌ڤ ئێكه‌ بو ئه‌گه‌ره‌كا سه‌ره‌كی كو نۆشێروان مسته‌فا هه‌ر زوو هه‌ست ب دوبه‌ركیبوونا ئیكه‌تیا نیشتمانی بكت و شیا بالێ زۆرینه‌ رازی بكت بۆ ئیمزاكرنا رێكه‌فتنه‌كا ل هه‌ڤ تێگه‌هشتنێ د ناڤبه‌را ئێكه‌تی و گۆران دا كو بنیاتێ وێ ل سه‌ر هه‌ولدان بۆ كێمكرنا ده‌ستهه‌لاتا پارتی نه‌ك تشته‌كێ دی هه‌لبه‌ته‌ ئیران و مالكی خودان رۆلێ سه‌ركی بووینه‌ د ڤان بۆیه‌ران دا پشته‌ڤانی ژی ل ڤێ پێنگاڤێ هاته‌ كرن … بۆیه‌رێن پشتی ڤێ ل هه‌ڤ هاتنێ ژی ل په‌رله‌مانێ عیراقێ رۆن و ئاشكه‌را ده‌ربرینێ ژ به‌ر ب (فیدالیزما پارێزگه‌ها) ل عیراقێ دكت كو هه‌وله‌كا ئاشكه‌را یه‌ بۆ جدا كرنا هه‌ر ئێك ژ پارێزگه‌هێن (سلێمانی و كه‌ركووك و حه‌له‌بچه‌) د بینات دا ئه‌ڤ یه‌ك خواست و ویستا سه‌ركردایه‌تیا گۆران و پشكه‌ك ژ ئێكه‌تیا نیشتمانی بوویه‌ نها ژی كار بۆ ڤێ ئێكێ دكن، لێ ئه‌ڤ ئێكه‌ ب چو ئاوایه‌كێ ل گه‌ل درووشم و خه‌باتا پتر ژ نیڤ سه‌ده‌یا باشۆر هه‌ڤ ناگریت ته‌نانه‌ت دگه‌ل ویستا لایه‌نگرێن وان پارتێ سیاسی ژی هه‌ڤ ناگریت و ئه‌ڤه‌ د ده‌مه‌كێ دایه‌ كو كورد یێ ده‌رگه‌هێ ده‌وله‌تبوونێ دقوتن و ئه‌ڤا دهێته‌كرن زڤرینا كوردانه‌ و خالا ده‌ستپێكێ و ب باوه‌را من پارتی و ژماره‌كا سه‌ركردێن ئێكه‌تیا نیشتمانی و زۆبه‌ریا حزب و لایه‌نێن كوردستانی ژ بلی گۆڕان و كۆمه‌ل ب چو ره‌نگه‌كی ب ڤێ چه‌ندێ رازی نابن نها ژی گۆران بۆ په‌كخستنا پرۆسا ریفراندۆمێ ب هه‌می شیانێن خوه‌ دژایه‌تیا وێ یه‌كێ دكت ته‌نانه‌ت پشتی پارتی رازیبوون نیشان دای بۆ زڤرینا د، یوسڤی بۆ برێڤه‌برنا ئێكه‌م كۆمبوونا په‌رله‌مانی و پاشی كه‌سه‌كێ دی ب سه‌رۆكایه‌تیا په‌رله‌مانێ هه‌ر ژ لیستا گۆران بهێته‌ دانان، لێ مه‌ هه‌میان په‌یاما گۆران و هه‌لۆیستێ وان دیت، ئه‌ڤه‌ د ده‌مه‌كێ دا كو گۆران به‌رده‌وام بانگه‌شه‌یا هندێ دكر كو پارتی خوه‌ پێ ژ په‌رله‌مانی پیرۆزتره‌، لێ ئه‌وا نها گۆران دكه‌ت چو رامانه‌كێ نادت ژ بلی هندێ كو گۆران خوه‌ پێ ژ ده‌وله‌تا كوردی پیرۆزتره‌.

کۆمێنتا تە