دروستبوونا هیلالا شیعی بۆ كێ باشه؟
دروستبوونا هیلالا شیعی بۆ كێ باشه؟
(خواندنهك ل سهر بنیاتێ بهرژهوهندیان)
دروستبوونا ههیڤا شیعی پرۆژهیهكێ ههره مهزنه ل دهرڤهرێ و ئیران سهركێشیا وی دكهتن، ژ ههڤگرتنا ههمی دهڤهرێن شیعان پێكدهێت (ژ ههمی نهتهوهیان ـ فارس و عهرهب)، كو ئهڤ پرۆژه ژ پایتهختێ ئیرانێ تههرانێ دهستپێدكهتن بۆ مووسل (رۆژئاڤایێ دیجله) ل عیراقێ بۆ دێرزۆر و دیمهشقا پایتهختێ سووریێ بۆ بهیرۆتا پایتهختێ لوبنانێ و بۆ سهردهریایی.
چهندین ساله ئیرانێ ههمی ههولێن خوه كرینه ئێك بۆ گههشتنا ئهڤێ خهونێ پێخهمهت هندێ پێگه و دهستههلاتا خوه ب رێیا پێكڤهگرێدانا ههمی شیعهیان ل دهڤهرێ بهرفرههـ بكهت، پرۆژێ دهولهتا كوردستانی تا رادهیهكی رێگر بوو ل دروستبوونا ئهڤێ هیلالێ، ئهڤه ئێك ژ ئهگهران بوو ئیران ب كریار دژی ڤی پرۆژهیی براوهستیت و پێخهمهت سهرنهگرتنا پرۆژهیێ دروستكرنا دهولهتا كوردستانی گهلهك پێنگاڤ هاڤێت و دووماهی كارتا وێ بكارئینانا هندهك كهسان د ناڤ لایهنهكێ سیاسی یێ كوردستانی دا بۆ رێگریگرتن ل ئهڤی پرۆژهیی و ههتا رادهیهكی سهركهفتن ئینا و خهونا وێ بجهـ هات.
یا ئاشكرایه ژێڤهكرنا كهركووكێ ژ كوردستانێ دێ بیته ئهگهرێ گیرۆكرنا پرۆژهیێ دهولهتا كوردستانی ل ئهڤێ قووناغێ ژبهر هندێ ئیرانێ گهلهك بزاڤ كرن بۆ هاڤێتنا ئهڤێ پێنگاڤێ و سهرئهنجام ئیران شیا ب رێیا حوكمهتا عیراقێ كو ل بن كارتێكرنا وێ یه و ب پشكداریا حهشدا شهعبی و ل بن سهرپهرشتیا سۆپایێ پاسداران هێرشێ بۆ كهركووكێ بكهن و پشكهك ژ پلانا وان هندهك كهسێن كوردان د ناڤ لایهنهكێ سیاسی یێ كوردی دا ژی رازی بكهن بۆ رێخۆشكرن و هاریكاریا ئهوان بۆ هاتنا ناڤ كهركووكێ بكهن و پشتی بكارئینانا ئهڤێ كارتێ گرتنا كهركووكێ سهركردایهتیا لهشكرێ كوردستانێ بریار دا هێزێن پێشمهرگهی ژ رۆژئاڤایێ دیجله (مووسل) دا بێ شهر ڤهكێشن، ژبهر چهند ئهگهرهكان ئهو ژی دا گهلهك ژ خهلكی و پێشمهرگهی نهبنه قوربانی دهستێن هێزێن (حشدا شهعبی) سهرهرایی شكهستنهكا دهروونی د ناڤ خهلكی و هێزێن پێشمهرگهی دا، دیسا ژبهر نه پشتهڤانیكرنا هێزێن ههڤپهیمانان ل ئهسمانی و بـ چهكی ل هێزا پێشمهرگهی، دیسا ژ دهستدانا كهركووكێ بۆ ئهگهرێ تێكدانا پرۆژهیێ دهولهتا كوردستانی و كوردان دڤیا بێژن وهلاتێن زلهێز و خودان بهرژهوهندی ئهگهر ئهم و كهركووك و پاراستنا مه ژ دهستێ هێزێن حشدا شهعبی د گرنگ نهبین بۆ ههوه، بهرژهوهندیێن ههوه ژی بۆ مه د گرنگ نینن و ئهم ژی ئێدی زیانێن مهزن ناخۆین و ب خۆینا خوه پارێزگاریێ ل بهرژهوهندیێن ههوه ناكهین و هاری مه بكهن دا پێكڤه بهرژهوهندیێن خوه و ههوه بپارێزین و دێ رێكێ بـ ڤهكرنا هیلالا شیعی دهین و بتنێ بهرهنگاری نابین و دروستكرنا ئهڤێ هیلایێ دێ بهرژهوهندیێن ههوه ههمیان تێكدهت، ب ئهڤی رهنگی:
توركیا:
دروستبوونا هیلالا شیعی و بهرفرههبوونا دهستههلاتا ئیرانێ ل دهڤهرێ جهێ دلتهنگیا توركیایه، دیسا هاتنا ههڤالبهندێن وێ بۆ سهر سنۆرێ توركیا ل سووریێ كو دێ بیته ئهگهرێ هندێ هندهك رێگریا د مایتكرنا توركیا دا بۆ كێشهیا سووریێ بكهت و دیسا دێ زێدهتر دهستێ ئیرانێ یێ ڤهكری بیت پشتهڤانیێ ل رژێما ئهسهدی بكهت و ل دهمێ پێدڤی دێ ئیران وهكی گهفهكێ بیت بۆ سهر توركیا و ههروهسا پێكئینانا گرۆپێن توند و دژی وهلاتێن دهڤهرێ ل سهر ئاخا سووریێ پێخهمهت كاركرن بۆ بهرژهوهندیێن وێ.
ئیسرائیل:
بۆ ماوهیێ چهندێن سالانه ئیران و ئیسرائیل بهردهوام گهفان ل ئێكودو دكهن و بهردهوام ئیران درووشمێ (مهرگ ئیسرائیل) دبێژیت و بـ دروستبوونا هیلالا شیعی ئیران گههشته سهر سنۆرێ ئیسرائیلێ ب رێیا سووریێ ل دهڤهرا جۆلان كو ئێدی ب ساناهی دێ شێت پشتهڤانیی و هاریكاریا ل سهر ئاخێ بۆ هێز و رێكخراوێن د ناڤ فهلهستینێ دا كهت، ئهوێن بۆ پاراستنا بهرژهوهندیێن ئیرانێ كار دكهن و دیسا كێشهیا ئیسرائیل ـ فهلستین دێ گهلهك ئالۆزتر لێهێت، ژبهركو دێ ئیران ژ نێزیكتر دهستێوهردانێ تێدا كهت.
ئهمریكا:
ژبلی (مهرگ بۆ ئسرائیلێ) ههمان (مهرگ بۆ ئهمریكا) ژی درووشمێ ئیرانێ یێ چهندین سالانه و بهردهوام دبێژیت و ماوهیهكێ درێژه پهیوهندیێن وان گرژی و ئالۆزی تێدا ههنه ب تایبهت پشتی كاركرنا ئیرانێ ل سهر پێشڤهبرنا پرۆژهیێ خوه یێ ئهتومی و دهمێ ترامپ هاتیه سهر دهستههلاتێ و ئێك ستراتیژیهتا وی ههلوهشاندنا رێكهفتنامهیا ئهتومی یه دگهل ئیرانێ و سنۆرداكرنا دهستههلاتا ئیرانێ ل دهڤهرێ و بهردهوام گهفێن ههلوهشاندنا پرۆژهیێ یۆرانیۆمێ دگهل ئیرانێ دكهت بۆ هندێ دهستێ ئهمریكا بهرفرههـ تر لێ بكهت و گفاشتێن سهر ئیرانێ زیدهتر لێ بكهتن و دهستههلاتا وێ ل دهڤهرێ دورپێچ بكهت و گهفێن ترامپی یێن بهری چهند رۆژان و ههولێن دۆرپێچكرنا سۆپایێ پاسداران دهستپێكهك بوو، بهلێ دروستبوونا ئهڤێ هیلالێ بهرهڤاژی ئهڤێ ستراتیژیهتا ترامپی یه و دێ پێگهیێ ئیرانێ ل دهڤهرێ بهێزتر لێ كهت و دهستههلاتا وێ بهرفرههتر لێهێت و ئهمریكا دێ لاواز بیت ل دهڤهرێ، ئهڤه ژی لێدانه ل بهرژهوهندیێن ئهمریكا.
شاهنهشینا سعوودیێ:
شاهنهشینا سعوودیێ وهكی سهركێشیا عهرهبێن سونه ل جیهانێ دكهت، ژ دروستبوونا ئهڤێ هیلالا شیعی دێ سعوودیێ یا زیاندار بیت ژبهركو هاتنا حشدا شهعبی بۆ دهڤهرێن سونهیان ل عیراقێ بۆ وێرانكرن و چهوساندنا سونهیان كو پێشوهخت ههمان ئهزموون سونهیان ل تكریت ل گهل ههیه و سعوودیه خوه بهرپرسیار دبینیت بهرامبهر سونهیان و سعوودیه یا دلتهنگه ب گههشتنا ههژموونا ئیرانێ بۆ لایێ دی یێ سنۆرێ وێ بـ رێكا لوبنانێ و سووریێ و بێ گۆمان دێ بیته ئهگهر پشتهڤانیا ئیرانێ بۆ لاینهگرێن وێ و تێكدانا بهرژهوهندیێن سعوودیێ ل دهڤهرێ و سعوودیه ناخوازیت دهستههلاتا ئیرانێ ل دهڤهرێ بهێز بكهڤیت و زێدهتر ژی دێ مایتێكرنێ د سووریێ دا كهت كو پشكهكا مهزن یا پێكهاتهیێ سووریێ وهكی عیراقێ عهرهبێن سونهنه.
ئوردن:
گههشتنا ئیرانێ بۆ سهر سنۆرێ ئوردنێ كو پرانیا وێ عهرهبێن سونهنه و دێ ب ئهڤی رهنگی شێت نێزیكی ئوردنێ ژی بیت كو وهلاتهكێ سونهشینه و بیته ئهگهرێ تێكدانا رهوشا وێ گهف ل سهر ئاسایشا وێ یا ناڤخۆی و رێگریكرن ل بهرژهوهندیێن وێ.
ئهورۆپا:
ئهورۆپا و ئیران د چارچووڤێ مافێ مرۆڤ و هندهك پرهنسیپێن گشتی دا ههڤدژن، و بهرفرههبوونا پێگهیێ ئیرانێ ل دهڤهرێ و وهلاتهكێ بهرههمهێنهرا ئهتۆمی مهترسیهكا مهزنه بۆ سهر ئاسایشا پتریا ئهڤان وهلاتان و ژبلی هندێ كو پرانیا ئهڤان وهلاتان بهرژهوهندیێن خوه ل گهل دهولهتێن دی ههیه یێن كو ئیران ههتا نوكه گهفه ل سهر بهرهرژهندیێن وان.
رۆسیا:
رۆسیا ئێك ژ وهلاتێن گهلهك نێزیكی ئیرانێ یه ب تایبهت د چارچووڤێ رێكهفتنامهیێن گازێ و غازێ و فرۆتنا چهكی دا، بهلێ ب دروستبوونا هیلالا شیعی دێ سهرهدهریی دگهل رۆسیا ناهێت ئێك بژارده بهلكو دێ دهستێ وێ ڤهكری تر بیت بۆ گههشتن ب هندهك دۆستێن دی كو سهرهدهریێ ل گهل بكهتن ب تایبهت د رویێ گازێ و غازێ دا و فرۆتنا وێ ژبهركو دێ شێت گههینته سهر دهریایێ ل لوبنانێ و دیسا ژ رویهكێ دی ڤه ههمی وهلاتێن زلهێز پالپشیتا وهلاتێن دۆستێن خوه هند ناكهن پێگهیێ وێ هند بهرفرههـ ببیت و ئێدی پێدڤی پێ نهمینیت و ببن وهلاتهك ب هێز كو ل پاشهرۆكێ بشێت ههڤركیا وێ بكهت.
