كى بهێتهكرن لێپرسین كو كوردان چ دهولهت نهبووینه؟
چاوا عهرهب و تورك شیان دهولهتێن سهربهخوه و نوو بدامهزرینن، بهلێ د وى دهمى دا ئومێد و و خهونێن كوردان ب دروستكرنا دهولهتا كوردى، ب تنێ بوونه حبر ل سهر كاغهزى..؟ رهخنا ههره مهزن ل (سهحهدینێ ئهیۆبی) دهێته كرن, چونكى (سهلاحهدینێ ئهیۆبى)، شیایه دهولهتا ئهیۆبى یا ب هێز ل یهمهنێ بدامهزرینیت و ئێكگرتنهكا سیاسی ب هێز ل وێرى پهیدابكهت و دهستكهفتێن زۆر مهزن بدهستخوهڤه بینیت، بهلێ بۆچى ئهڤ دهولهته ل كوردستانى نه دهاته دروستكرن و ئهڤ خزمهته پێشكێشى مللهتى خوه نهدكر ..؟ لۆژیك دبیژیت” ئهو كهسێ بشیت دهولهتهكێ دامهزرینیت ل سهر عهردهكێ دێ دشیت دهولهتهكێ ل سهر ئهردێ خوه ژى ئاڤا بكهت. بۆچى گازندێ ژ (سهلاحهدین) بكهین كو نه سهركردهكێ نهتهوهپهرێس بوو. چاوا داخوازى ژى بكهین كهسهكى نهتهوه پهرێس بیت و ل وى سهردهمی ج هزریێن نهتهوهیى نهبوون؟ وهكو ئهم دزانین ژلایێ تیۆرى ڤه بیردۆزا نهتهواتێى د گهل شۆرهشا فرهنسى (1789) پهیدابوویه. بهلى مانه دهولهتا ئهمهوى و عهباسى ههردو ئیمبراتوریهتان سهفهوى و ئۆسمانى ل سهر بنهمایێن نهتهوهیى هاتبوونه دامهزراندن؟ بۆچى ههستا نهتهوهیاتى ل دهف سهركردێ كورد نهبوو.؟ دبێژن (سهلاحهددین) ب ژدایك بوون و ب مرنا خوه كورد بو، بهلێ نه كورد نهبوو ب كریارێن خوه … چونكى چ نهكر و چ ئاوات و ئۆمێدین كوردان بجه نهئینان. و رهخنهگرتن ل سهلاحهددین تهنها رهڤینه ژ كاودانان و دهربرینهكا عاتیفیه… و یا گۆتى”دهمێ سهلاحهدین ب سهركهفتنى، بوو قارهمانهكێ عهرهب و ئهگهر شكهستن ئینابا دابیته رێگر و خائینهكێ كورد. بهلێ نوكه بۆچى دێ لێپرسینا بابوكال و دیرۆكێ كهین و ئهم یا خوه ودورهێلى خوه ناكهین..؟ بۆچى ئهم چاڤێلكرنا (سهلاحهددین) ناكین كو شیایه ب شیان و ئیراده و باوهرى و جیها دا خوه خهلكهكى ل خوه خرڤه بكهت كو چ سهركردێن دى نهشیاینه ڤێ بكهن بۆ ئێككرێزیا گهلێ خوه. دیسا مادهم (سهلاحهدین) نهرابوویه ب دروستكرنا چ دهولهتێن كوردی؟, بۆچى هندهكێن دى ئهڤ چهنده نهدكر….؟ بۆچى ڤێ قهرقهشێ و گازندى ب سهرێ (سهلاحهدین) دا دئینین..؟ وهكى یا زانا دامهزراندنا دهولهتێ بهرههمى حهزا چ كهسا نینه, ئهگهر ئهو كهس چهند ژى یێ پایه بلند بیت، حهتا ئهو كهس (سهلاحهدین ئهیۆبى) ژى بیت، بهلێ دامهزراندنا دهولهتێ ل سهر كۆمهكا هۆكارێن خۆیهتى و بابهتى رادوهستیت.
بۆچى ئهم لێپرسینا ئیسلامێ… یان رژێمێن ئیسلامى نهكهین؟، كو كورد نهبووینه دهولهت؟.. دهمێ كورد باوهرى بوسلمانهتیێ ئیناى تاكو دووماهیا چهرخێ ( 19) ههردهم ئیسلامهتیێ شیان و هیزێن مێشكى و لهشكرى و جڤاكى یێن كورد و كوردستانیا لاواز كریه و ئێخستیه د خزمهتا خوه دا، كورد ههر گاڤ بووینه پر بۆ ئیسلامێ پێخهمهت ئهڤ ئاینه بگههیته مهرهمێن خوه, بهلێ نهتهوهێن دی (عهرهب و فورس و تورك)، ئیسلامهتى كریه پڕ ژبۆ جێبهجێكرنا ئارمانجێن خوه..!! ههروهسا رژێمێن ئیسلامى نههێلایه ههست و هشیاریا نهتهوهیى ل دهف كوردان پهیدا ببیت و بهرپرس بۆینه ژ نهخۆشى و ئێش و ئازار و كوشتن و قڕكرنا مللهتێ كورد و ئهنفال و چهكێ كیمیاوى و تا نوكه ژ وهرگرتنا بهرپرسایهتیان درهڤن ل بهرانبهرى ڤى مللهتێ تهپهسهر و ب ههمى ههولدان و رێیا نههیلایه ئهڤ مللهته ب مافێن خوه شادببیت و خهونا دهولهتبوونێ بجهبینیت، دیسا بۆچى ئهم محاسبا مێرنشینێن كوردى ناكهین؟، ڤان مێرنشینا ژی گهلهك كێشه و قهیران و گڤاشتن و نهرهحهتى دئێته ژ ئهنجامێن ههفرگێن دژوار د ناڤبهرا ههدو ئیمبراتوریهتان دا (سهفهوهى و عوسمانى) دا, و كوردستان كریه گۆرهپانا ههڤڕكیێ خویناوى یا تایفیهتێ و ئهڤ ئیمبراتۆریه ههردهم ئێكگرتى و ئێك ههلویست دهربریه و بهرهانگاریا ههر ههر هشیاریهكا نهتهوهی یا كوردى كریه..
بۆچى ئهم محاسبا سهركردێن كوردى ناكهین, وهكی شێخ عوبهیدوللا یێ نههرى و شیخ عهبدولسهلام بارزانی و مهحموود حهفید و قازى محهمهد و مهلا مستهفا بارزانى…هتد. نه شیاینه چ دهولهتان دروستبكهن.. سهرهرایى كو ڤى مللهتى ب ههمى تشتان قوربانى دایه پێخهمهت بجهئینانا حهز و ئاواتێن خوه, ئهو كاودانێن ئهڤ سهركرده تێدا دبۆرین نه دگونجایبوون و كوردستان هاته دابهشكرن و بهرزبوونا هندهك دهولهتێن زلهێز كو چ سهنگ بۆ كوردان و ئاواتێن وان نهدانا… بۆچى ئهم محاسبا جوگرافیا كوردستانى ناكهین و توبوگرافیێ، هاریكار نهبوویه چ دهمان كورد كۆمڤهبن و ئێكدو بگرن و بگههنه چ دهریا؟..
ههروهسا دیرۆك ژى ژ ئهگهرێن گرنگ بوویه بۆ نهبوونا چ دهولهتێن كودى… رێككهفتنێن نێڤدهولهتى و سایكس پیكۆ و سیفر و لۆزان…هتد. و رۆلێ بهریتانیا و فرنسا و رۆسیا و ئهمریكا… بۆ ڤێ چهندێ كورد نهشیاینه ب دروستاهى تێگههێ نوو یێ سیاسهتێ پهیرهو بكهن, ههر وهسا دوورهێل و كاودانێن دوهلهتى بخۆوینن.
ههژیه بێژم دهرد و دهران ژمهیه, پێدڤى بوو ئهم محاسبا تاكهكهسێ كورد بكهین, چونكو یا ئاشكرایه كو هۆكارێن خۆیهتى و ناڤخوهى و تایبهت سالۆخهتێن كهسایهتیا كودرى ڤه گریدایى، نههیلایه چ دهولهتێن كوردى بهێنه دامهزراندن، نهێنیا ڤێ چهندێ ههره ل دهف مه بخوهیه، د ناخێ خوهدا خالێن لاوازیێ ههنه پێدڤیه لێبگهرهین، ژ وان كو عهشائیرى یا زاله ل سهر پرهنسیپێن نشتیمانى و نهتهوهی، نهبوونا گۆتارا كوردى یا ئیكگگرتى…… بهرژهوهندیێن تاكهكهسى دزالن ل سهر یێن گشتى، دوبهرهكى و ناكۆكیێن كهسۆكى و نهبوونا سازانێ د ناڤبهرا سهركردێن كوردی. ئهڤه ئاریشا ههره مهزنه، دهولهتێن زلهێز، هێزا وان ژ لاوازیا مهیه، و چ پێنهڤیت رۆلێ دهولهتێن تهماعى د خاكا مهدا ههیى .. بهلێ ئهگهر مللهتهكێ ب هێز و هشیار بیت و ئێكگرتى بیت چ دهولهت نهوێرن، دلێ خوه بهنه سامان مالى وى مللهتى.
*پهیوهندیێن نێڤدهولهتى.
