بۆ ده‌مێ چه‌ندین سالانه‌ داخوازا چاكسازیێ ل هه‌رێما كوردستانێ دهێته‌ كرن، هه‌تاكو ل سه‌ر ئاستێ گوپیتكا ده‌ستهه‌لاتێ ژی به‌حسێ چاكسازیێ هاتیه‌ كرن و ڕێ ژی ده‌ست نیشان كریه‌، به‌لێ تنێ ئاخڤتن بوو و چو كریار د دوڤدا نه‌هاتن.
حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ كو سیاسه‌تا وێ یا په‌ترۆلی و نه‌ئه‌نجامدانا چاكسازیان و ته‌وافوقا مال وێران، ژ ئه‌گه‌رێن سه‌ره‌كی یێن وێ ڕه‌وشا ئه‌ڤرۆیه‌ یا كوردستان گه‌هشتیێ، دبن سیبه‌را وێ حوكمه‌تێ، د سالێن بۆری دا ب تایبه‌تی پشتی 2003 ێ، كارێن گه‌نده‌لیێ زێده‌تر هاتنه‌ كرن د هه‌موو چه‌مكان دا، بگره‌ ژ په‌ترۆلێ و پرۆژێن وه‌به‌رهێنانێ و ئه‌ردێ چاندنێ و موساته‌حا و. .. هتد. مخابن نوكه‌ تنێ ته‌خا هه‌ژار و فه‌رمانبه‌ران باجا وێ دا و چبكه‌كا زیانێ ژی نه‌گه‌هشتیه‌ ته‌خا مفادار و گه‌نده‌ل.
ل شوونا وێ چه‌ندێ په‌رله‌مان، كو بالاترین ده‌زگه‌هێ قانوون دانانێ یه‌ ل هه‌رێما كوردستانێ، بهێته‌ كاراكرن و نوونه‌رێن خه‌لكێ كوردستانێ ل هۆلا په‌رله‌مانی بزاڤا چاره‌یێن بله‌ز بۆ ڤێ قه‌یرانا دارایی بكه‌ن، یان ژی جڤاتا وه‌زیران ئه‌وا نه‌شیای چو چاره‌یان ببینیت و قه‌یران به‌رفه‌رهتر لێكری، ل شوونا ده‌ست ژ كاری بكێشیت و ڕێ ل پێكئینانا حوكمه‌ته‌كا ته‌كنوقرات ژ بسپۆر و شاره‌زایێن دارایی و ئابووری بهێته‌ دان كو د ڤێ ڕه‌وشێ دا بزاڤا دیتنا چاره‌یان بكه‌ت، وورك شوپه‌كا ئێك ڕۆژی یا سه‌ر پێ گرێدا (كو ب مخابنی ڤه‌ هنده‌ك په‌رله‌مانتارێن نوونه‌رێن ملله‌تی ژی د پشكدار بوون د وێ وورك شوپێ دا) و پاشی كومبوونه‌كا جڤاتا وه‌زیران بریاره‌كا بله‌ز دژی فه‌رمانبه‌ران ده‌ركر و مووچێن وان بڕین ب هێجه‌تا پاشخستنیا وان مووچان و ب زووترین ده‌م ئه‌و بڕیار كه‌فته‌ وارێ بجهئینانێ بێ ل به‌رچاڤ وه‌رگرتنا ڕه‌وشا خه‌لكی و په‌سه‌ندكرنا بڕیارێ ژلایێ په‌رله‌مانێ كوردستانێ ڤه‌.
سه‌رۆكێ حوكمه‌تێ و جێگرێ وی، بێ گوهدان بۆ نه‌رازیبوونا فه‌رمانبه‌ران ل سه‌ر وێ بریارێ و بایكوَتكرنا ده‌وامێ ل گه‌له‌ك جهان، چه‌ندین كۆمبوون ل گه‌ل ڕێكخراوێن جڤاكێ سڤیل و زانایێن ئایینی و كادرێن حزبی ئه‌نجامدان كو بێگومان ناڤه‌رۆكا وان كۆمبوونان ژی ئه‌وه‌ كو خه‌لك بهێته‌ قانع كرن، كو هه‌وه‌ بڤێت یان نه‌ڤێت، ڕه‌وش ئه‌ڤه‌یه‌ و حوكمه‌تا مه‌ شیان نینن ( ئانكو یا موفلسه‌) و بلا خه‌لك ڤێ ڕاستیێ قه‌بوول بكه‌ت، پاشی سه‌رۆكێ حوكمه‌تێ و جێگرێ وی چه‌ند سیلڤی ژی ل گه‌ل نوونه‌رێن ڕێكخراوێن جڤاكێ سڤیل ژی گرتن، ڕێكخراوێن جڤاكا سڤیل كو دهێنه‌ هژمارتن ده‌ستهه‌لاتا پێنجێ، ل شوونا وێ چه‌ندێ گڤاشتنان ل سه‌رۆكێ حوكمه‌تێ و جێگرێ وی بكه‌ن و ناڤه‌رۆكا كۆمبوونا خوه‌ ل گه‌ل وان به‌لاڤ كه‌ن كا وان چ ڕه‌خنه‌ ل حوكمه‌تێ كریه‌ و چ پێشنیاز بۆ كرینه‌ ب مه‌ره‌ما سڤككرنا بارێ گران ل سه‌ر خه‌لكی كو سیاسه‌تا حوكمه‌تێ ئه‌گه‌رێ سه‌ره‌كیێ وێ چه‌ندێ یه‌ ، ڕابووینه‌ ب به‌لاڤكرنا وێنێن خوه‌ یێن سیلفی ل گه‌ل سه‌رۆكێ حوكمه‌تێ و جێگرێ ل به‌رپه‌رێن خوه‌ یێن فیسبووكی.

پشتی بۆرینا تنێ 36 ده‌مژمێران ل سه‌ر هاتنا له‌شكرێ توركی بۆ سه‌ربازگه‌ها باشیكێ، سه‌رۆك وه‌زیرێن عێراق و سه‌رۆك كۆمارێ عێراق داخۆیانیێن بله‌ز دان كو هاتنا له‌شكرێ توركی دناڤ ئاخا عێراق دا، سه‌رپێچیا سه‌روه‌ریا عێراق و قانوونێن نیڤده‌وله‌تی یه‌ و داخاز ژ توركیا كرن ب زووترین ده‌م هێزێن خوه‌ ڤه‌كێشیت.
به‌رپرسێن عێراق هه‌ر ئێكی ژلایێ خوه‌ڤه‌ ده‌ست ب داخوَیانیێن ئاگرین كرن و داخاز ژ توركیا كرن بله‌ز هێزێن خوه‌ ڤه‌كێشیت، هه‌كه‌ نه‌ دێ پێرابوونێن قانوونی بۆ پاراستنا سه‌روه‌ریا عێراق و سه‌ربه‌خوه‌یا وێ وه‌رگرن، د هه‌مان ده‌م دا سه‌رۆكێ لژنا ئاسایش و به‌رگریێ ل جڤاتا نوونه‌رێن عێراق داخۆیانیه‌كا سه‌یر دا و وه‌سا دیاركر كو هاتنا هێزێن توركی بۆ ناڤ ئاخا عێراقێ پێنگاڤه‌كه‌ بۆ گوهارتنا داعشێ ب هێزێن دی یێن داگیركه‌ر و داخواز ژ فه‌رماندێ گشتیێ هێزێن چه‌كدارێن عێراق كر فه‌رمانا توَپبارانكرنا هێزێن توركی بده‌ت، هه‌كه‌ ژ ئاخا عێراق ده‌رنه‌كه‌ڤن، میلیشیا حزب الله یا شیعی دیاركربوو كو وێ ئه‌و سه‌ربازگه‌ها له‌شكرێ توركی لێ هه‌ی توپبارانكربوو، نه‌كو داعشێ. !!.
چ جاره‌كێ مه‌ ئه‌ڤ وێره‌كی یه‌ د داخۆیانیان دا ژ سیاسه‌تمه‌دار و سومبۆلێن ئایینی یێن شیعی ل عێراق نه‌دیتیه‌، كو بگه‌هیته‌ وی ڕاده‌ی گه‌فێن هێرشكرنێ ل توركیا بكه‌ن، هنده‌ك داخۆیانی دان كو روسیا ب خوه‌ ئه‌و جوره‌ داخۆیانی نه‌دابوون ده‌مێ توركیا فرۆكا وێ ئێخستی.
ئه‌م هه‌موو و به‌ری مه‌، عه‌بادی و حزبا وی و سه‌ركردێن حه‌شدا شه‌عبی، دزانین كو ئه‌و ئاخا هێزێن توركی هاتیه‌ تێدا، ئاخا عێراق یه‌ و عێراقێ چ سه‌روه‌ری و كونترۆل ل سه‌ر وێ ئاخێ نینه‌ و سه‌روه‌ریا دروست ل عێراق یا (ویلایه‌تول فه‌قیه‌) و زێره‌ڤانێن شوَرشا ئیرانی یه‌ و حاكمێ ڕاسته‌قینه‌یێ عێراق ( جه‌نه‌رال قاسم سلێمانی) هه‌تا پشتی ئازادكرنا مووسلێ ژی، ب زه‌حمه‌ته‌ خه‌لكێ وێ ڕێ بده‌نه‌ حوكمه‌ت و له‌شكرێ عێراق یێ (شیعی) حوكمرانیێ ل وان بكه‌ن.
داخۆیانیێن گه‌له‌ك ژ به‌رپرسێن ئیرانی، عێراق ب پشكه‌ك ژ ئیرانا مه‌زن دهه‌ژمێرن، شیره‌تكارێ سه‌رۆكێ ئیرانێ (عه‌لی یونسی) د داخۆیانیه‌كێ دا كو ل ئاژانسا (ئیسنا) یا ئیرانی به‌لاڤبووی دبێژیت ( ئیران یا بوویه‌ ئیمپراتۆریه‌ت و پایته‌ختا وێ نوكه‌ به‌غدایه‌ كو ئه‌و بنگه‌هێ شارستانی و ره‌وشه‌نبیری و ناسناما وێ یه‌ و جوَگرافیا و ره‌وشه‌نبیریا ئیرانێ و عێراقێ قابلی جودابوونێ نینن و هه‌موو ده‌ڤه‌را رۆژهه‌لاتا ناڤین یا ئیرانێ یه‌ و دێ ل به‌رسینگێ توَندڕه‌ویا ئیسلامی و ته‌كفیر و ئیلحادێ و عوسمانیێن نوو و وه‌هابیان و رۆژئاڤای و سه‌هیونیه‌تێ ڕاوه‌ستین و هه‌ڤڕكێن مه‌ یێن دیرۆكی ژ پاشمایێن رۆمێن رۆژهه‌لاتی و عوسمانی د دلته‌نگن ژ پشته‌ڤانیا مه‌ بۆ عێراقێ).
پشتی ئیرانێ ده‌ستهه‌لاتا خوه‌ ل سه‌ر عێراق زالكری، وه‌سا دبینیت كو سه‌روه‌ریا عێراقێ پشكه‌كه‌ ژ سه‌روه‌ریا وێ و چه‌ندین به‌لگه‌ ژی یێن هه‌ین كو ل سه‌ر نه‌مانا سه‌روه‌ریا عێراق و بریار تنێ یا ئیرانێ یه‌، وه‌كو هه‌بوونا ب هزاران هێزێن ئیرانی ل چه‌ندین ده‌ڤه‌رێن عێراقێ كو پشته‌ڤانیا میلیشیێن حه‌شدا شه‌عبی یێن شیعی دكه‌ن د وێرانكرنا ده‌ڤه‌رێن سونی و ده‌ركرنا سونه‌یان ژ وان ده‌ڤه‌ران و هێزه‌كا ئیرانی یا تایبه‌ت بۆ ده‌مێ سێ مه‌هان هاتبوو دناڤ پارێزگه‌ها دیالا دا و ده‌مێ ده‌نگوباسێن هه‌بوونا وێ هێزێ به‌لاڤبووین، به‌رپرسێن عیراقا (ئیرانی) داخۆیانی دان كو ئه‌و هێزه‌ ب هه‌ڤكاری و ئاگه‌هداریا حوكمه‌تا عێراقێ و بۆ شه‌ڕێ دژی داعشێ و پاراستنا ئێمناهیێ یا هاتی دناڤ ئاخا عێراق دا، دیسا هاتنا 200 سه‌ربازێن ب سه‌ر هێزێن تایبه‌ت یێن ئیرانی ڤه‌ بۆ پارێزگه‌ها كه‌ركووكێ و هاتنا چه‌كدارێن ( به‌سیج) و زێره‌ڤانێن شوَرشا ئیرانی بۆ ناڤ ئاخا عێراق و بلندكرنا درووشمێن تایفی دژی سونان.
سه‌رۆك كۆمارێ عێراق و سه‌رۆك وه‌زیران و حه‌شدا شه‌عبی و سه‌ركردێن دی یێن عێراق، ژهاتنا پتر 500 هزار ئیرانیان، بێ ڤیزه‌ و پاسه‌پۆرت بۆ عێراقێ ل رۆژێن سه‌ره‌دانا چلیا شه‌هیدبوونا ئیمام حوسه‌ینی، ل كیرێ بوون؟ یا سه‌یر ژی ئه‌وبوو ئیرانێ ره‌تكر داخوازا لێبۆرینێ ژ وێ چه‌ندێ بكه‌ت، گه‌له‌ك ژوان ئیرانیان درژد بوون ل عێراق بمینن ب هێجه‌تا حه‌زژێكرنا وان بۆ ئیمامان و ئاكنجیبوون ل نێزیك مه‌رقه‌دین پیرۆز و هژماره‌كا مه‌زن ژ وان ژی مالێن سونه‌یێن ژ دیالا هاتینه‌ ده‌ربه‌ده‌ركرن، داگیركرن.
هێزێن توركی ئه‌وێن هاتینه‌ دناڤ ئاخا عێراقێ دا ژلایێ جوگرافی ڤه‌، ب كریار سه‌رپێچیا سه‌روه‌ریا ئیرانێ و ده‌ستهه‌لاتا (ویلایه‌تول فه‌قیه‌) كر، له‌وما ئیرانێ ئه‌و هه‌موو به‌رپرسێن عێراق هاندان گه‌فان ل توركیا بكه‌ن.

ل رۆژا پێنج شه‌مبی 12 ڤێ مه‌هێ من مالپه‌رێ فه‌رمیێ پارێزگه‌ها دهۆكێ ڤه‌كر و ئێكسه‌ر ڤی مانشێتی سه‌رنجا من ڕاكێشا ( بهایێ ئێك ئه‌مپێرێ كاره‌با موه‌لیدا هه‌تا دووماهیا مه‌ها ئادارا 2016 دێ 1800 دینار بن) و د تمامیا ده‌نگوباسی دا به‌حس دكه‌ت كو ئێڤاریا وێ رۆژێ پارێزگه‌رێ دهۆكێ و سه‌رۆكێ جڤاتا پارێزگه‌ها دهۆكێ كۆمبوونه‌ك ل گه‌ل لژنا بلند یا موه‌لیدا و نوونه‌رێن خودانێن موه‌لیدا كریه‌ و د كۆمبوونێ دا خودانێن موه‌لیدا به‌حسێ گرانیا گازوایلێ و نزمبوونا بهایێ ئه‌مپێری و خه‌رجیێن كارمه‌ندێن ل سه‌ر موه‌لیدا كاردكه‌ن و داخواز كریه‌ پارێزگه‌ها دهۆكێ ئاریشا وان چاره‌سه‌ر بكه‌ت. مالپه‌رێ پارێزگه‌ها دهۆكێ د ده‌نگوباسێ خوه‌ دا دبێژیت ( پشتی گه‌نگه‌شه‌كا تێر و ته‌سه‌ل ل سه‌ر بابه‌تی، ل دووڤ پێشنیارا پارێزگه‌رێ دهۆكێ بریار هاته‌ دان ئه‌مپێره‌كێ كاره‌بێ ل باژێران ببیته‌ 1800 هزار و هه‌شت سه‌د هزار دینار و ئه‌ڤ بریاره‌ هه‌تا 31 /3/2015 ێ كار دێ پێ هێته‌ كرن و به‌رامبه‌ر وێ پارێزگه‌ها دهۆكێ دێ گازوایلێ ب بهایێ 500 دیناران به‌ر هه‌ر لتره‌كێ ده‌ته‌ خودانێن موه‌لیدا). هه‌ر چه‌نده‌ د ڤی ده‌نگوباسی دا هژمارا بهایێ ئه‌مپێری ب نڤیسین هاتبوو ( هزار و هه‌شت سه‌د هزار دینار) لێ من گوت دیاره‌ شاشیه‌كا نڤیسینێ یه‌ ژلایێ مالپه‌ری ڤه‌ و یا گرنگ ئه‌وه‌ بهایێ ئه‌مپێری یێ بوویه‌ تنێ هزار و 800 دینار و ئه‌ڤ بریاره‌ ژی د ڤێ ره‌وشا نوكه‌ وه‌لاتی تێدا د بۆرن ژ گیرۆبوونا مووچان گه‌له‌ك یا گونجایه‌ ب تایبه‌تی كاره‌با گشتی بۆ ده‌مێ چه‌ندین ده‌مژمێران دهێته‌ بڕین و هێشتا ئه‌م یێن ل ده‌ستپێكا زڤستانێ. من ژی نه‌كره‌ نه‌مه‌ردی و ئێكسه‌ر د په‌یچێ خوه‌ ل فیسبووكێ دا به‌لاڤكر، كه‌یفا هنده‌كان هات و گوت خوه‌ش ده‌نگوباسه‌ و هنده‌كا ژی گوتن ئه‌م باوه‌رناكه‌ین ئه‌ڤ بریاره‌ بهێته‌ بجهئینان و ئێكێ گوت ( دبیت نه‌ هزار و 800 دینار بن، به‌لكو 10 هزار و 800 دینار بن). به‌لێ ئه‌ز هه‌ر یێ پشت راست بووم، چنكو مالپه‌رێ فه‌رمیێ پارێزگه‌هێ یێ به‌لاڤكری و پارێزگه‌ها دهۆكێ ب خوه‌ ئه‌ڤ بریاره‌ یا دای. هه‌ڤاله‌كی ژی گوت وه‌سا نینه‌ و دێ ئێك ده‌مژمێرا ئه‌مپێرێ موه‌لیدی ب هزار و 800 دیناران بیت، من گوتێ (ئه‌ڤه‌ مالپه‌رێ فه‌رمیێ پارێزگه‌ها دهۆكێ یێ وه‌دبێژیت)، گوته‌ من ( تو ل دووڤ مالپه‌ری دچی لێ ئه‌ز ل گه‌ل وی كه‌سی ئاخڤتم یێ كو كاره‌با وی 20% ژ دهۆكێ رۆهن دكه‌ت و بۆ من دووپات كریه‌ كو ئه‌و بهایێ ئێك ده‌مژمێرێ یه‌ و هه‌كه‌ پشتی 1/4/2016 ێ بهایێ گازوایلێ نه‌هاته‌ دبن 500 دیناران بۆ هه‌ر لتره‌كێ، دێ ده‌مژمێر ژ هزاره‌ك و 800 دیناران بیته‌ دو هزار و 250 دینار). پشتی ژ ڤه‌جنقینا خوه‌ ژ یا وی نڤیسی هشیار بوویم، ئێكسه‌ر من ته‌له‌فونا (موشه‌غله‌كێ) موه‌لیده‌كێ كر بۆ زانینا راستیا بابه‌تی، وی ژی گوت (ئه‌و بهایێ ئێك ده‌مژمێرێ یه‌ نه‌كو بهایێ ئه‌مپێری یه‌ و هه‌كه‌ كاره‌با موه‌لیدان بۆ ده‌مێ چار ده‌مژمێران بده‌ین دێ بهایێ ئه‌مپێری هه‌فت هزار و 200 دینار بیت). ئانكو ل دووڤ وێ رێككه‌فتنێ هه‌كه‌ كاره‌با موه‌لیدێ هه‌شت ده‌مژمێران بۆمه‌ بهێته‌ دان، دێ بهایێ ئه‌مپێری بیته‌ 14 هزار و 400 دینار. هه‌تا نوكه‌ ژی ئه‌و ده‌نگوباس یێ د مالپه‌رێ پارێزگه‌ها دهۆكێ دا به‌لاڤكریه‌ و نه‌هاتیه‌ راستڤه‌كرن و دوور نینه‌ گه‌له‌ك وه‌لاتیان خواند دبیت و بریار ژی دابیت ل شوینا دو، یان چار ئه‌مپێران، بۆ خوه‌ شه‌ش و هه‌شت ئه‌مپێران ب هزار و 800 دیناران بینن.

سایتێ (ایلاف) یێ عه‌ره‌بی ل رۆژا 11/10/2015 ێ، بابه‌ته‌ك ب ناڤێ (گرژیێن كوردستانێ به‌رفره‌ه دبن ب هێرشكرنێ ل سه‌ر باره‌گایێن ئوپۆزسیۆنێ) كو وه‌كو راپۆرته‌ك هاتیه‌ به‌لاڤكرن ژلایێ (د. ئوسامه‌ مه‌هدی) و تێدا چه‌ندین پێزانێن شاش و نه‌دروست به‌لاڤكرینه‌، به‌لكو گه‌له‌ك ژ وان پێزانینان ب به‌رۆڤاژی ڤه‌گوهاستینه‌.
هه‌ر ل ده‌ستپێكێ و ل مانشێتا وێ راپۆرتی دو شاشیێن زیق تێدا یێن هه‌ین، یا ئێكێ خودانێ راپۆرتێ (هه‌رچه‌نده‌ هه‌لگرێ باوه‌رناما دكتۆرایێ یه‌) به‌حسێ ئوپۆزسیۆنێ دكه‌ت و دیاره‌ نزانیت پشتی هه‌لبژارتنێن 12/9/2013 ێ ئۆپۆزسیۆن ل هه‌رێما كوردستانێ نینه‌ و حوكمه‌تا پشتی وان هه‌لبژارتنان هاتیه‌ پێكئینان حوكمه‌ته‌كا هه‌ڤپشك و ئێكگرتنا نیشتمانی بوو و هه‌ر پێنج حزبێن سه‌ره‌كی یێن د هه‌لبژارتنان دا ب سه‌ركه‌فتین د پشكداربوون د وێ حوكمه‌تێ دا.
یا دویێ ده‌مێ به‌حسێ هێرشكرنێ ل سه‌ر باره‌گایێن ئۆپۆزسیۆنێ دكه‌ت و تێدا هاتی ( گرژیێن ل هه‌رێما كوردستانێ به‌رفره‌هتر بوون ب هێرشكرنا لایه‌نگرێن پارتی دیموكراتی كوردستان ل سه‌ر باره‌گایێن حزبێن ئۆپۆزسیۆنێ و سۆتنا وان ل پارێزگه‌ها سلێمانیێ). .. یا سه‌یر ئه‌وه‌ ڤی سایتێ عه‌ره‌بی ب تمامی به‌رۆڤاژی روودان یا به‌لاڤكری و ل شوینا راستیێ بێژیت كو تنێ باره‌گایێن پارتی یێن هاتینه‌ سۆتن، دبێژیت پارتی باره‌گایێن حزبان ( ل سلێمانیێ) یێن سۆتین..
د به‌رده‌وامیا راپۆرتا خوه‌ یا شاش و به‌رۆڤاژی دا، سایتێ (ایلاف) دبێژیت (خوه‌نیشاده‌رێن تۆره‌ ” ئانكو خوه‌نیشاده‌رێن پارتی” هێرش كره‌ سه‌ر باره‌گایێ ئێكگرتووی ئیسلامی و باره‌گایێ بزاڤا گۆڕان ل قه‌زا كه‌لار و ئالایێ گۆڕان ژ باره‌گای ئینا خوارێ).
ئه‌ڤ سایتێ عه‌ره‌بی د درێژیا راپۆرتا خوه‌دا دبێژیت ( به‌ری روودانێن سلێمانیێ (مه‌به‌ست پێ روودانێن قه‌لادزێ یه‌). . لایه‌نگرێن حزبا بارزانی هێرش كره‌ سه‌ر باره‌گایێ سه‌ره‌كیێ بزاڤا گۆڕان ل پایته‌ختێ هه‌رێما كوردستانێ هه‌ولێرێ و ب تمامی سۆت). . باشه‌ وی سایتی ئه‌و پێزانین ژ كیرێ ئینان و بۆچی وێنێن سۆتنا باره‌گایێ گۆڕانێ ل هه‌ولێرێ به‌لاڤ نه‌دكرن ؟!!
لێ یا حێبه‌تی تر د وێ راپۆرتێ ئه‌وه‌ یا ددووڤ دا هاتی، ده‌مێ سایتێ ناڤبری دبێژیت ( ل باژێرێ دهۆكێ لایه‌نگرێن پارتی هێرش كره‌ سه‌ر باره‌گایه‌كێ دی یێ بزاڤا گۆڕان و كه‌لوپه‌لێن د ناڤدا تالانكرن). . ل ڤێرێ به‌حسكرن ل (باره‌گایه‌كێ دی یێ بزاڤا گۆڕان) ئانكو ئه‌ڤه‌ باره‌گایێ دویێ یه‌ یێ گۆڕان ل دهۆكێ هێرش ل سه‌ر دهێته‌ كرن. .. كو چو راستی بۆ وێ چه‌ندێ ژی نینه‌ و مه‌ ل دهۆكێ ب چو شێوه‌كی نه‌دیتیه‌ و گوه لێ نه‌بوویه‌ كو هێرش ل سه‌ر باره‌گایه‌كێ گۆڕان هاتبیته‌ كرن و تالان ببیت، ئه‌ڤجا هێرشا ل سه‌ر باره‌گایێ دویێ كه‌نگی بوو و چاوا هاته‌ تالانكرن؟!!.

عه‌زیز سانجار د به‌رسڤا پرسیاره‌كا كه‌نالێ (بی بی سی) دا دبێژیت “ئه‌ز توركم و بۆ من یا گرنگ نینه‌ ل مێردێنی ژدایكبوویم”

زانایێ تورك (عه‌زیز سانجار) یێ ل ڤێ دووماهیێ خه‌لاتێ نوبل ب كیمیایێ وه‌رگرتی، 69 سالیێ یه‌ و ژ بنه‌ره‌ت دا خه‌لكێ باژێركێ (سافور) ێ یه‌ كو باژێركه‌كه‌ ب سه‌ر مێردینێ ڤه‌یه‌ و كورێ مامێ وی (مه‌دحه‌ت سانجار) ئه‌ندامێ په‌رله‌مانێ توركیایه‌ ژ پارتا دیموكراتیا گه‌لان (هه‌ده‌پێ) ژ باژێرێ مێردینێ.
سانجار ده‌رچوویێ كولیژا نوژداری یه‌ ل ستانبولێ و ژ سالا 1974 وه‌ره‌ ل ئه‌مریكا دژیت و نوكه‌ پروفیسۆرێ كیمیایێ یه‌ ل زانكۆیا باكوورێ كارولاینا یا ئه‌مریكی، ئه‌گه‌رێ وه‌رگرتنا وی بۆ خه‌لاتێ نوبل دزڤریت بۆ رۆلێ وی د دانانا نه‌خشه‌كی دا بۆ چاوانیا رابوونا (خه‌لایا) ب كارێ چاره‌كرنێ د (دێ ئێن دی) دا و چاوانیا پاراستنا پێزانینێن (ویراسی).
پشتی ڤی زانایێ توركی خه‌لاتێ نوبل ب كیمیایێ وه‌رگرتی، تۆرێن جڤاكی یێن جوار و جۆر و ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنێ ل جیهانێ ل هوورده‌كاریێن زێده‌تر ل سه‌ر ڤی زانای گه‌ریان و سه‌ده‌مێن وه‌رگرتنا وی بۆ خه‌لاتێ نوبلێ ب هه‌ڤپشكی ل گه‌ل هه‌ردو زانایێن دی (لیندال توماس) ژ سوید و (بۆل موردیش) ژ ئه‌مریكا، كا ژیێ وی چه‌نده‌ و خواندنا وی چ بوو و خه‌لكێ كیش باژێری یه‌؟. ئه‌ڤ هه‌موو پرسیاره‌ بۆ وی زانایێ توركی د چه‌ندین دیدارێن رۆژنامه‌ڤانی دا هاتنه‌ ئاراسته‌كرن.. لێ دیاره‌ ژ به‌رسڤا وی كو نه‌خوه‌شترین پرسیار بۆ وی هاتیه‌ ئاراسته‌كرن ژلایێ كه‌نالێ (بی بی سی) یێ بریتانی بوو، بێگومان كه‌نالێ ناڤبری پشتی زانی كو سانجار ژ بنه‌ره‌ت دا خه‌لكێ مێردینێ یه‌ و پتریا خه‌لكێ وێ كورد و عه‌ره‌بن، له‌وما پرسیارا وی كه‌نالی ژی بۆ (عه‌زیز سانجاری) ئه‌ڤه‌ بوو ( تو كوردی یان عه‌ره‌بی)؟ وی زانایێ توركی یێ هه‌لگرێ خه‌لاتێ نوبلێ ب تۆره‌یی ڤه‌ به‌رسڤا وێ پرسیارێ دا و گوت ” ئه‌ز نه‌ ب عه‌ره‌بی د ئاخڤم و نه‌ژی ب كوردی، ئه‌ز توركم و ئه‌ڤه‌ بۆ من به‌سه‌ و نه‌یا گرنگه‌ ئه‌ز ل مێردینێ ژ دایكبوویم”.

په‌ترۆلێ مفایه‌كێ مه‌زن ژ وێ چه‌ندێ دیت و عیراق ئێك ژ وان وه‌لاتان بوو، به‌لێ ل دووماهیێ ئه‌و په‌ترۆل بۆ ئه‌گه‌رێ ده‌رده‌سه‌ریێ بۆ گه‌لێ عیراقێ پشتى سه‌ركردێن حزبا به‌عس و سه‌رۆكێ وان سه‌دام حسێن دفن بلند بووین و شه‌ره‌كێ مالوێرانی ل گه‌ل ئیرانێ هه‌لكری و به‌رده‌وامبوونا وی ب ته‌په‌سه‌ركرنا عیراقیان كو پشكه‌كا مه‌زن ژ وێ ته‌به‌سه‌ریێ ب به‌ر كوردان كه‌فتی و پاشی ژ ڤه‌رێژا وی شه‌ری كوێت ژی داگیركر و هه‌تا گه‌هشتیه‌ قۆناغا ئه‌ڤرۆ كو عیراق د ڤی بارودۆخێ خراب دا و ئه‌ڤه‌ هه‌موو ژ ئه‌گه‌رێ ره‌فتارا نه‌دروست بوو د داهاتێ په‌ترۆلێ دا ژلایێ ده‌ستهه‌لاتا عیراقێ ڤه‌، به‌رۆڤاژی ل وه‌لاتێن كه‌نداڤی مفایه‌كێ مه‌زن ژ په‌ترۆلێ دیت ژ سالێن هه‌فتیان هه‌تا نوكه‌ و ئه‌م هه‌موو دزانین كه‌سێ كه‌نداڤی نوكه‌ چاوان دژیت، هه‌تا كو وه‌لاتێ برونای ل كێشوه‌رێ ئاسیا نوكه‌ دهێته‌ هژمارتن ئێك ژ زه‌نگینترین وه‌لاتێن جیهانێ ژبه‌ر هه‌بوونا په‌ترۆلێ كو بوویه‌ نعمه‌ت بۆ وان.
ل هه‌رێما كوردستانێ، قۆناغا زێرین دناڤبه‌را سالێن 2005 – 2014 بوو ئه‌وژی ژ ئه‌گه‌رێ هاتنا پشكه‌كا جهگیر ژ بودجا عیراقێ بۆ هه‌رێمێ كو 17% بوو و گوژمه‌كێ دراڤی یێ مه‌زن بوو و د وان 9 سالان دا پتر ژ 100 ملیار دۆلاران بۆ هه‌رێما كوردستانێ هاتن و یا ڤه‌شارتى نینه‌ كو ئه‌گه‌ری باشبوونا بارێ ئابووریێ هه‌رێمێ د وێ قۆناغێ دا بۆ وێ 17% ژ بودجا عیراقێ دزڤریت كو ئه‌و بودجه‌ ژ په‌ترۆلا كه‌ركووكێ و به‌سرا و مه‌یسان و ده‌ڤه‌رێن دی یێن عیراقێ دهات.
پشتى هه‌رێما كوردستانێ ده‌ست ب لێگه‌ریان و به‌رهه‌مئینانا په‌ترۆلێ كری، هه‌موو هیڤی و ئومێد ئه‌و بوون كو ئه‌ڤ چه‌نده‌ ده‌رگه‌هه‌كێ باش بۆ هه‌رێمێ ڤه‌كه‌ت ژ روویێ وه‌رگرتنا سه‌ربه‌خۆییێ و باشكرنا بارێ ئابووری یێ هه‌رێمێ و وه‌لاتیێن هه‌رێمێ، شه‌ره‌نیخ و هه‌ڤڕكیێ ل گه‌ل به‌غدا ده‌ستپێكر ل سه‌ر مافێ فرۆتنا په‌ترۆلا هه‌رێمێ و چاوانیا به‌لاڤكرنا داهاتێ وێ، مه‌ هه‌موویان پشته‌ڤانی ل حوكمه‌تا خوه‌ دكر كو یا شه‌ری بۆ مه‌ دكه‌ت و بۆ باشكرنا ژیارا مه‌، حوكمه‌تا مالكی ل ده‌ستپێكا 2014 ده‌ست ب شه‌رێ ئابووری كر و مووچێن فه‌رمانبه‌رێن هه‌رێمێ گیرۆكرن هه‌تا كو ل دووماهیێ هاتینه‌ بڕین، و پشتى هه‌تا راده‌كێ حوكمه‌تا مه‌ شیای په‌ترۆلێ بێ به‌غدا بفرۆشیت، به‌رپرسێن حوكمه‌تا مه‌ ده‌ست ب رێزكرنا ژڤانان كر كو تێدا هه‌رێم په‌ترۆلا خوه‌ بفرۆشیت و داهاتێ وێ تێرا مووچان بكه‌ت ( تنێ مووچان، نه‌كو پرۆژێن ئاڤه‌دانكرنێ و پێشڤه‌برنێ) .. پاشی ئه‌ندامێن په‌رله‌مانێ كوردستانێ ژی د هه‌وارا به‌رپرسێن حوكمه‌تێ هاتن و ده‌ست ب داخویانیێن ئاگرین كرن … ژڤانێ ئێكێ یێ نه‌ دروست وه‌زیرێ سامانێن سروشتی دابوو ده‌مێ گوتی ل ده‌ستپێكا سالا 2015 ێ دێ ژ گیروبوونا مووچان قورتال بین، پاشی لێڤه‌بوو و گوت ل شوباتێ و به‌ری شوبات بهێت لێڤه‌بوو ڤه‌ و گوت دووماهیا خزیرانێ و پاشی بێ ده‌نگ بوو، ئه‌ندامه‌كێ لیژنا سامانێن سروشتی ل په‌رله‌مانی ژی گوتبوو ل مه‌ها شه‌ش دێ ئاریشا گیروبوونا مووچان ب دووماهی هێت، به‌رى چه‌ند رۆژان ژی گوتبوو كۆمپانیه‌ك دێ هه‌یڤانه‌ 850 ملیۆن دۆلاران ده‌ته‌ هه‌رێما كوردستانێ ژپێش كڕینا په‌ترۆلێ ڤه‌، ئانكو ئاریشا مووچان نامینیت كو هه‌یڤانه‌ 750 ملیۆن دۆلارن، لێ ئه‌ڤه‌ بۆ هه‌یڤا چریا ئێكێ ژی و ئاریشا گیروبوونا مووچان یا مه‌زنتر لێهاتی و هه‌تا نوكه‌ یا دیار نینه‌ دێ كه‌نگی مووچێ هه‌یڤا ته‌مووزێ هێته‌ دان و ئایا ئه‌و 850 ملیۆن دۆلاره‌ چ لێهاتن؟!!.
من پێشنیاره‌ك بۆ حوكمه‌تا هه‌رێمێ و وه‌زاره‌تا پلاندانانێ و وه‌زاره‌تا دارایی یا هه‌ى، ئه‌وژی پشتى من ئه‌ڤ وێنه‌ دیتی (چ راست بیت یان نه‌) و تێدا دهێته‌ دیاركرن كو بهایێ په‌ترۆلێ ژ بهایێ شیری و كۆلایێ یێ ئه‌رزانتر لێهاتی یه‌ كو به‌رمیلا په‌ترۆلێ ب 45دۆلارانه‌ و یا كولایێ ب 126 دۆلارایه‌ و به‌رمیلا شیری ب 159 دۆلارایه‌، نوكه‌ حوكمه‌تا هه‌رێمێ ب 3 مووچان یا قه‌رداری فه‌رمانبه‌رێن خوه‌یه‌ كو هه‌یڤانه‌ دبنه‌ 750 ملیۆن دۆلار، ئانكو دو ملیار و 250 دۆلار، بلا یێ هه‌یڤه‌كێ بده‌نه‌ فه‌رمانبه‌ران كو دبیته‌ 750 ملیۆن و نوكه‌ فه‌رمانبه‌ر د پێدڤیه‌كا مه‌زن دانه‌ بۆ موچێ هه‌یڤه‌كێ (هه‌یڤا ته‌مووزێ) ب تایبه‌تی ده‌رگه‌هێن قوتابخانان یێن ڤه‌بووین، مووچێن هه‌ردو هه‌یڤێن دی (ته‌باخ و ئیلۆن) هه‌ر یێن گیرو بووین، گوژمێ وان ژی دبیته‌ ملیاره‌ك و 500 ملیۆن دۆلار، باشتره‌ حوكمه‌ت چێلان ب گوژمێ ملیار دۆلاران بكڕیت و 500 ملیۆن دۆلارێن ماین ژی ل سه‌خبێری و ب خوه‌دانكرنا وان بهێنه‌ ته‌رخانكرن و ل وه‌زاره‌تا سامانێن سروشتی بهێته‌ هه‌لوه‌شاندن و ل شوینا وێ وه‌زاره‌تا شیرێ چێلان بهێته‌ دامه‌زراندن… هه‌كه‌ به‌رمیلا شیرێ چێلان ل بازارێن جیهانێ ب 159 دۆلاران بیت و هه‌رێما كوردستانێ تنێ 300 هزار به‌رمیلان بفرۆشیت، دێ داهاتێ رۆژانه‌ بیته‌ 47 ملیۆن و 700 هزار دۆلار ئانكو داهاتێ هه‌یڤانه‌ بیته‌ ئێك ملیار و 431 ملیۆن دۆلار كو هه‌یڤانه‌ دێ مووچێن فه‌رمانبه‌ران ژی پێ هێنه‌ دان و گوژمێ 681 ملیۆن دۆلار ژی دێ بۆ هه‌رێمێ مینن و د ده‌مێ سێ هه‌یڤان دا دێ مووچێن فه‌رمانبه‌ران بنه‌ هه‌یڤانه‌… لێ هیڤیدارین بۆمه‌ نه‌هێته‌ گوتن تنێ 100 هزار به‌رمیلێن شیری هه‌یڤانه‌ یێن دهێنه‌ فروتن و داهاتێ هه‌یڤانه‌ دبیته‌ 477 ملیۆن دۆلار و تێرا مووچان ناكه‌ت و ل شوینا گیروبوونا مووچه‌ی بۆ سێ هه‌یڤان ، ببیته‌ پێنج هه‌یڤ و شه‌ش هه‌یڤ …!!.

ئه‌ڤه‌ ساله‌ك و هه‌یڤه‌كه‌ ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانیا نێڤده‌وله‌تی شه‌رێ داعشێ دكه‌ت و ب هزاره‌ها هێرشێن ئه‌سمانی ل سه‌ر باره‌گا و چه‌كدارێن داعشێ ل عیراقێ و سووریێ ئه‌نجامداینه‌، ل شوونا ژناڤبرنا وێ رێخستیا تیرۆرستی، پشتی ده‌ستپێكرنا هێرشێن ئه‌سمانی، داعشێ دو باژێرێن مه‌زن ل عیراقێ و سووریێ داگیركرینه‌ ئه‌و ژی (رومادی و ته‌دمور). .
نوكه‌ به‌حس ل هه‌بوونا هه‌ڤپه‌یمانیه‌كا نوو دهێته‌ كرن د ناڤبه‌را (رۆسیا و ئیرانێ و عیراقێ و سووریێ) كو ژۆره‌كا هه‌ڤپشك دێ ل به‌غدا دانن و ل ده‌مه‌كێ نێزیك رۆسیا دێ ده‌ست ب هێرشێن ئه‌سمانی و شه‌ڕی دژی داعشێ كه‌ت پشتی بنگه‌هه‌كێ ئه‌سمانی ل ده‌ڤه‌را لازقیه‌ ل سووریێ دانای و هێزێن خوه‌ هنارتینه‌ سووریێ.
به‌رپرسێن عیراقی ژی پێشوازی ل ڤێ هه‌ڤپه‌یمانیا چار قۆلی كریه‌ و حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیرێن عیراقێ به‌ری ده‌ستپێكرنا گه‌شتا خوه‌ بۆ نیۆیۆرك بۆ پشكداریێ د كۆمبوونێن كۆمه‌لا گشتی یا نه‌ته‌وێن ئێكگرتی دا، گۆت ئه‌م یێ به‌ر ب شكاندنا داعشێ ژ روویێ له‌شكری ڤه‌ دچین.
هه‌رچه‌نده‌ سه‌ركرده‌كێ میلیشیا حه‌شد شه‌عبی خوه‌شحالیا خوه‌ ب دروستبوونا ڤێ هه‌ڤپه‌یمانیێ دیاركر كو دێ د به‌رژه‌وه‌ندیا عیراقێ دابیت، لێ هوشداری ژی ل ئه‌گه‌رێن پێكدادانه‌كا ئه‌مریكی ـ رۆسی، جه‌واد تلێباوی ئه‌ڤ سه‌ركردێ حه‌شد شه‌عبی دبێژیت ئه‌مریكا ب ساناهی داگیرانێ بۆ رۆسیا ناكه‌ت.
لێ داخۆیانیا هه‌ره‌ دژوار وه‌كو كارڤه‌دان ل سه‌ر پێكئینانا وێ هه‌ڤپه‌یمانیا نوو، ژلایێ حاكم زاملی سه‌رۆكێ لیژنا ئاسایش و به‌ره‌ڤانیێ ل په‌رله‌مانێ عیراقێ كو ل سه‌ر لیستا سه‌دری یه‌، هاته‌ دان ده‌مێ گۆتی هه‌ڤپه‌یمانیا ئیرانی ـ عیراقی ـ سووری ب سه‌ركێشیا رۆسیا، دێ پلانا ئه‌مریكی یا پارچه‌كرنا عیراقێ ژناڤبه‌ت.
زاملی د وێ داخۆیانیا خوه‌ دا خۆیادكه‌ت ژی ئه‌ڤ هه‌ڤپه‌یمانیا نوو دێ هاریكاریا عیراقێ كه‌ت بۆ ژناڤبرنا داعشێ د ده‌مه‌كێ كورت دا پشتی كو هه‌ڤپه‌یمانیا ئه‌مریكی شكاندن د ڤێ چه‌ندێ دا ئینای و ئه‌م د پشتراستین كو رۆسیا هه‌ڤپشك و یاریكه‌ره‌كێ سه‌ره‌كی یه‌ بۆ هاریكاریا عیراقێ د شه‌رێ دژی داعشێ دا و ئه‌ڤ هه‌ڤپه‌یمانیا نوو ژی دێ پلانا ئه‌مریكی یا پارچه‌كرنا عیراقێ ژناڤبه‌ت.
ل دووڤ ژیده‌رێن فه‌رمی یێن ئه‌مریكی، فرۆكێن هه‌ڤپه‌یمانیا نێڤده‌وله‌تی، كو 60 وه‌لات د وێ هه‌ڤپه‌یمانیێ دا د پشكدارن كو پێنج ژ وان وه‌لاتێن عه‌ره‌بینه‌، ب سه‌ركێشیا ئه‌مریكا، هه‌تا نوكه‌ 20 هزار هێرشێن ئه‌سمانی و پشته‌ڤانی ئه‌نجامداینه‌ و ل دووڤ داخۆیانیه‌كا تۆنی بلینكین جێگرێ وه‌زیرێ ده‌رڤه‌یێ ئه‌مریكا ل خزیرانا بۆری 10 هزار چه‌كدارێن داعشێ د هێرشێن ئه‌سمانی دا یێن هاتینه‌ كوشتن، ئانكو هه‌یڤانه‌ هزار چه‌كدارێن داعشێ دهێنه‌ كوشتن د وان هێرشان دا، لێ بلینكینی ئاشكراكر ژی كو داعش قه‌ره‌بوویا زیانێن خوه‌ یێن گیانی دكه‌ت و هه‌یڤانه‌ هزار كه‌سان دئینیته‌ د ناڤ رێزێن خوه‌ دا. !!.
ب ڤێ چه‌ندێ ئه‌ڤ پرسیاره‌ دهێته‌ پێش، هه‌تا نوكه‌ هێرشێن ئه‌سمانی یێن ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانیا نێڤده‌وله‌تی دژی داعشێ ل عیراقێ و سووریێ چ ئه‌نجامێن دی بۆ هه‌بوون؟ ل دووڤ ئامارێن ئه‌مریكا راگه‌هاندین به‌حس ل ژناڤبرنا 10 هزار و 684 ئارمانجێن داعشێ ل عیراقێ و سووریێ دكه‌ت ژوان 3262 ئاڤاهی و 119 تانك و 1202 ترۆمبێل و زریبۆش و 2577 جهێن شه‌ڕی.
سه‌ره‌رای وێ چه‌ندێ كو ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ هه‌تا نوكه‌ نه‌شیاینه‌ پێنگاڤێن رژد بۆ ژناڤبرنا داعشێ ب هاڤێژن، لێ هه‌تا نوكه‌ باوه‌ریا ئۆبامای ب سه‌ركه‌فتنێ یا مای و پشتی كه‌فتنا باژێرێ رومادی د ده‌ستێ داعشێ دا ل گولانا 2015ێ ، سه‌رۆكێ ئه‌مریكی راگه‌هاندبوو كو وه‌لاتێ وی د شه‌ڕی دا ل عیراقێ و سووریێ ناشكێت و كه‌فتنا رومادی ژی ب شكه‌ستنه‌كا ته‌كتیكی هژمارت بوو، لێ وێ داخۆیانیا ئۆبامای كارڤه‌دانه‌كا توند یا سیناتۆری حزبا كۆماری جۆن ماكین د ددوڤ خوه‌دا ئینابوو ده‌مێ راگه‌هاندی ب هزاره‌هان كه‌س یێن دهێنه‌ كوشتن و ته‌رمین سۆتی ل جادان د به‌لاڤكرینه‌ و حاله‌تێن سه‌رژیكرنێ د به‌رده‌وامن، د هه‌مان ده‌م دا ژی ماكینی هنارتنا هێزێن له‌شكرێ ئه‌مریكی بۆ شه‌ڕێ داعشێ ب چاره‌ دا زانین و ئاماژه‌ دا ژی كو 75% ژ هێرشێن ئه‌سمانی ئه‌وێن تێدا فرۆكه‌ دزڤرنه‌ بنگه‌هێن خوه‌ چو بۆمب و موشه‌كێن خوه‌ ناهاڤێژن ژ ئه‌گه‌رێ نه‌ ده‌ستنیشانكرنا ئارمانجان.

گیرانا هه‌‌ر چالاكیه‌‌كا ره‌‌وشه‌‌نبیری یان هونه‌‌ری د ڤی بارودۆخی نه‌‌ جهگیر دا و سه‌‌ره‌‌رای هه‌‌بوونا قه‌‌یرانا دارایی، جهێ ده‌‌ستخوه‌‌شیێ یه‌‌ و هیڤیا به‌‌رده‌‌وامبوونا ڤان جۆره‌‌ چالاكیان دخوازین، ژ به‌‌ر كو پێدڤیه‌‌ دابرانه‌‌ك په‌‌یدا نه‌‌بیت د ڤی بیاڤی دا و نابیت هه‌‌ر و هه‌‌ر ل به‌‌هانه‌‌یان بگه‌‌رهین بۆ نه‌‌ ئه‌‌نجه‌‌مدانا ڤان جۆره‌‌ چالاكیان مینا نه‌‌بوونا پشته‌‌ڤانیا دارایی یان هه‌‌بوونا شه‌‌ڕێ داعش، له‌‌وما فه‌‌ره‌‌ ده‌‌ستخوه‌‌شیێ ل ئه‌نجامدانا ڤان جۆره‌‌ چالاكیان بكه‌‌ین.
ده‌‌مێ رێڤه‌‌به‌‌ریا گشتی یا ره‌‌وشه‌‌نبیری و هونه‌‌ری ل پارێزگه‌ها دهۆكێ ژڤانێ ئه‌‌نجامدانا فیسته‌‌ڤالا كلتووری یا سیێ ل ئامێدیێ راگه‌‌هاندی، من هزركر دێ به‌‌رده‌‌وامیه‌‌ك بیت بۆ وان هه‌‌ردو فیسته‌‌ڤالێن كلتووری یێن بۆری ئه‌‌وێن به‌‌ری چه‌‌ند سالان ل ئامیدیێ هاتینه‌‌ گێران، لێ مخابن د ڤێ فیسته‌‌ڤالێ دا من گه‌‌له‌‌ك تشت نه‌‌دیتن ئه‌‌وێن د هه‌‌ردو فیسته‌‌ڤالێن بۆری دا هه‌‌ین كو هه‌‌كه‌‌ یێ شاش نه‌‌بم ئه‌‌و هه‌‌ردو فیسته‌‌ڤال ژلایێ قایمقامیا ئامێدیێ، یان لقێ 18 یێ پارتی هاتبوونه‌‌ ئه‌‌نجامدان.
چه‌‌ندین سترانێن فلكلوری د فیسته‌ڤالا كلتووری دا هاتنه‌‌ پێشكێشكرن كو ئێك ژ وان ژلایێ ژنه‌‌كا ده‌‌ڤه‌‌رێ ڤه‌‌ بوو و ئه‌‌ڤه‌‌ جهێ ده‌‌ستخوه‌‌شیێ یه‌‌، لێ مه‌‌ نه‌‌زانی ئه‌‌و ژن كی بوو و ناڤێ وێ چیه‌‌ و ژ كیژ ده‌‌ڤه‌‌را ئامێدیێ یه‌‌ و پێشكه‌‌شكه‌‌رێ فیسته‌‌ڤالێ ئه‌‌م بێ به‌‌هر كرین ژ وێ چه‌‌ندێ، هه‌‌روه‌‌سا ئه‌‌م بێ به‌‌هركرین ژ پێزانینێن ل سه‌‌ر هه‌‌ردو كه‌‌سێن دی ژی ئه‌‌وێن سترانێن فلكلۆری گۆتین كو ئێك ژ وان مه‌‌سیحی بوو.
ئه‌‌و تشتێ من هه‌‌ست پێكری كو ده‌‌ربرینێ ژ كلتوورێ ده‌‌ڤه‌‌را ئامێدیێ دكه‌‌ت، ئه‌‌و تیپا هونه‌‌ری بوو ئه‌‌وا ده‌‌هوه‌‌ته‌‌كا فلكلۆری یا كوردی پێشكه‌‌شكری و ب راستی ژی و ل دووڤ بۆچوونا من وێ تیپێ فیسته‌‌ڤال خه‌‌ملاند ب ده‌هوه‌‌تا خوه‌‌ یا جوان و قه‌‌شه‌‌نك و وان سترانێن فلكلۆری ئه‌‌وێن د گه‌‌ل دا دهاتنه‌‌ گۆتن ب شێوه‌‌كێ جوان و ب دیتنا من ئه‌‌و باشترین برگێن وێ فیسته‌‌ڤالێ بوو، هه‌‌رچه‌‌نده‌‌ پێشكه‌‌شكه‌‌رێ فیسته‌‌ڤالێ ئه‌‌و تیپه‌‌ ژی نه‌‌دا نیاسین بۆ مێهڤانان.
د وێ فیسته‌‌ڤالێ دا، كلتۆرێ گه‌‌له‌‌ك ده‌‌ڤه‌‌رێن دی ژی هاته‌‌ پێشكه‌‌شكرن وه‌‌كو (شنگال، شاریا، به‌‌رده‌‌ره‌‌ش) ب دیتنا من ئه‌‌و بڕگه‌‌ یا زێده‌بوو، ژ به‌‌ر كو نه‌‌ فیسته‌‌ڤاله‌‌كا سه‌‌رتاسه‌‌ری پارێزگه‌‌ها دهۆكێ بوو، به‌‌لكو ب تنێ یا ده‌‌ڤه‌‌ره‌‌كێ بوو ئه‌‌وژی قه‌‌زا ئامێدیێ ب ناحیێن خوه‌‌ڤه‌‌، لێ نزانم بۆچی تنێ ئه‌‌و سێ ده‌‌ڤه‌‌ر ل گه‌‌ل پشكداركرن، زێده‌‌باری تیپه‌‌كا رۆژئاڤا كوردستانێ. بۆ نموونه‌‌ مه‌‌ تیبا هونه‌‌رێ مللی یا به‌‌رواری بالا نه‌‌دیت كو ده‌‌ڤه‌‌ره‌‌كه‌‌ ب سه‌‌ر قه‌‌زا ئامێدیێ ڤه‌‌ و چه‌‌ند شاهی و ده‌‌هوه‌‌تێن فلكلۆری یێن جوان پێشكه‌‌ش دكه‌‌ت، دیسا چ چالاكیێن ناحیێن سه‌رسنكێ و بامه‌رنێ و چه‌مانكێ ل به‌ر چاڤێن من نه‌كه‌فتن، یان دبیت هه‌بن و من نه‌ دیتبن.
كاره‌‌كێ باش بوو فیسته‌‌ڤال ب هه‌ڤكاریا رێكخراوه‌كا بیانی ئه‌وژی (رێكخراوا یونیسێف) بوو كو یا تایبه‌تمه‌نده‌ ب وارێ زارۆیان ڤه‌، لێ ب راستی ژی سه‌ره‌رای هه‌بوونا برگه‌گا تایبه‌ت ب زارۆیان ڤه‌ د فیسته‌ڤالێ دا، لێ من هژماره‌كا باش یا زارۆیێن وێ ده‌ڤه‌رێ نه‌دیتن، به‌لكو هژمارا وان گه‌له‌ك یا كێم بوو و نزانم ئه‌گه‌ر چ بوو؟ دیسا فیسته‌‌ڤالێ به‌‌لاڤو‌كه‌‌كا تایبه‌‌ت ل دۆر قه‌زا ئامێدیێ چاپ كربوو و د به‌‌رپه‌‌رێ ده‌‌هێ دا بابه‌‌ته‌‌ك هاتبوو‌ به‌‌لاڤكرن ب ناڤێ (كورتیه‌‌ك ل سه‌‌ر ئامێدیێ و ناحیێن وێ). .. لێ بۆ من جهێ حێبه‌‌تیێ بوو كو تێدا هاتیه‌‌ دیاركرن قه‌‌زا ئامێدیێ ژ پێنج ناحیان پێك دهێت ئه‌‌وژی ( سه‌‌رسنكێ، كانی ماسێ، دێره‌‌لوكێ، بامه‌‌رنێ، چه‌‌مانكێ) و كورتیه‌‌ك ل سه‌‌ر هه‌‌ر ناحیه‌‌كێ ژوان به‌‌لاڤكربوو، لێ نه‌‌ ژ دوور و نه‌‌ ژ نێزیك چو به‌‌حسێ (ناحیا شێلادزێ) كو ل 7/7/2013 ێ ب شێوه‌كێ فه‌رمی بوویه‌ ناحیا تێدا نه‌‌بوو.. !!.

رۆژناما (فایننشال تایمز) یا بریتانی د راپۆرته‌كا خوه‌ دا دیاردكه‌ت كو ل ده‌مێ چه‌ند مه‌هێن بۆری دا 75% پێدڤیا ئیسرائیلێ یا په‌ترۆلێ ژ هه‌رێما كوردستانێ هاتیه‌ دابینكرنو ئه‌و كوژمێن پاره‌ی یێن كورد ل به‌رامبه‌ری هنارتنا وی په‌ترۆلێ وه‌ردگرن د شه‌ڕێ دژی رێكخستیا ده‌وله‌تا ئیسلامی دهێته‌ مه‌زاختن.
مالپه‌رێ (ئیسرائیل 24 نیۆز) یێ ئیسرائیلی، ناڤه‌رۆكا راپۆرتا رۆژناما بریتانی به‌لاڤكریه‌ كو تێدا هاتیه‌” پالاوگه‌هێن په‌ترۆلێ و كۆمپانیێن ئیسرائیلی زێده‌تر ژ 19 ملیۆن به‌رمیلێن په‌ترۆلا كوردی د ناڤبه‌را ده‌ستپێكا مه‌ها گۆلانی و هه‌تا 11 ته‌باخێ هاورده‌كریه‌ و ل دووڤ بهایێن جیهانی یێن په‌ترۆلێ، بهایێ وێ ریژا په‌ترۆلێ دگه‌هیته‌ ملیار دۆلاران كو ئیسرائلێ بۆ كوردان هنارتیه‌”.
رۆژناما بریتانی د راپۆرتا خوه‌ دا دبێژیت” ئه‌و رێژه‌یا په‌ترۆلی دبیته‌ پتری سێكا رێژا په‌ترۆلا كورد هنارده‌ دكه‌ن كو دهێته‌ ڤه‌گوهاستن بۆ توركیا و ژ وێرێ بۆ ئیسرائیلێ ” ئاماژه‌ دده‌ته‌ وێ چه‌ندێ ژی كو ” ئیسرائیل رۆژانه‌ پێدڤی ب 240 هزار به‌رمیلێن په‌ترۆلێ یه‌ و 75% ژ وێ رێژێ ژ كوردستانێ هاورده‌ دكه‌ت”.
فایننشال تایمز دوێ راپۆرتێ دا به‌لاڤكریه‌ ژی كو هنده‌ك شاره‌زایێن په‌ترۆلی پێشبینیا وێ چه‌ندێ دكه‌ن كو ئیسرائیل په‌ترۆلا كوردی ب بهایێن نزم دكڕیت، به‌لێ ژێده‌رێن ئیسرائیلی ڤێ چه‌ندێ ره‌ت دكه‌ن، هنده‌ك ژێده‌رێن دی ژی بۆ رۆژناما بریتانی دیاركریه‌ كو ئه‌ڤه‌ رێیه‌كه‌ ئیسرائیل بكاردئینیت بۆ ڤه‌گوهاستنا پاران بۆ كوردان ب ئارمانجا پشته‌ڤانیكرنا وان د شه‌ڕێ دژی ده‌وله‌تا ئیسلامی دا.
رۆژناما بریتانی ئاماژێ دده‌ته‌ داخۆیانیه‌كا شیره‌تكاره‌كێ كورد (بێ كو ناڤێ وی بینیت) كو ب وان راگه‌هاندیه‌” پشتی په‌ترۆل دگه‌هیته‌ بكڕی، بۆمه‌ یا گرنك نینه‌ دگه‌هیته‌ كیرێ و گرنگترین تشت بۆمه‌ وه‌رگرتنا پارانه‌ ژ بۆ مه‌زاختنا وان ل سه‌ر هێزێن پێشمه‌رگه‌ی ئه‌وێن شه‌ڕێ داعشێ دكه‌ن و بۆ مه‌زاختنا مووچێن فه‌رمانبه‌رێن ده‌وله‌تێ”.
ل دووڤ وێ راپۆرتێ “هه‌بوونا ناڤێ ئیسرائیلێ د لیستا بكڕێن په‌ترۆلێ ژ (باكوورێ عیراقێ) ده‌رزا د ناڤبه‌را كوردان و حوكمه‌تا عیراقێ دا دیار دكه‌ت” رۆژناما ناڤبری ئه‌گه‌رێ ڤێ چه‌ندێ ژی دزڤرینیت بۆ ره‌تكرنا گه‌له‌ك وه‌لاتێن رۆژهه‌لاتا ناڤین ب دانپێدانێ ب ئیسرائیلێ و نه‌بوونا په‌یوه‌ندیێن فه‌رمی دگه‌لدا.
رۆژناما بریتانی خویا دكه‌ت ژی كو ژێده‌رێن ئیسرائیلی ره‌ت دكه‌ن به‌رسڤا وان راپۆرتان بده‌ن یێن به‌حسێ كڕینا په‌ترۆلا كوردی دكه‌ن ب هێجه‌تا وێ چه‌ندێ كو پرسا ژێده‌رێن وزێ ل ئیسرائیلێ گرێدای ئاسایشا نه‌ته‌وی یا ئیسرائیلێ یه‌، لێ سه‌ره‌رای وێ چه‌ندێ هنده‌ك ژێده‌رێن په‌یوه‌ندی ب بابه‌تی ڤه‌ هه‌ی ئاماژه‌ دا كو ئیسرائیل یا به‌رده‌وامه‌ ل سه‌ر كڕینا په‌ترۆلێ ژ ئازربیجان، كازاخستان و روسیا كو دهێنه‌ هژمارتن وه‌لاتێن سه‌ره‌كی یێن په‌ترۆلێ هنارده‌ی ئیسرائیلێ دكه‌ن د 10 سالێن بۆری دا.

ئافه‌تا تیرۆرێ به‌رسینگا پرانیا وه‌ڵاتێن رۆژهه‌ڵاتا ناڤین گرتیه‌ و زیانه‌كا ئێكجار مه‌زن گه‌هاندیه‌ ره‌وشا پێشڤه‌چوون و ناڤو بانگێن ڤێ ده‌ڤه‌رێ و وه‌رارا جڤاكی و هه‌روه‌سا پرسا پێكڤه‌ژیانێ د ڤان وه‌ڵاتان دا كو ئێدی ژیان ل خه‌لكی كریه‌ دۆزه‌خ و نه‌چاركرنه‌ رێكا ئاوه‌ره‌بوونێ ب هه‌لبژێرن ب تایبه‌ت پێكهاته‌یێن مه‌سیحی و ئێزدی و سابئه‌. ل سه‌ر ڤێ ره‌وشا نه‌خازراوا ده‌ڤه‌را رۆژهه‌ڵاتا ناڤین توشبووی ب مخابنی ڤه‌ ئه‌ڤ پێلا ره‌شا تیرۆرێ ل بن په‌ردا ئایینێ ئیسلامێ دهێته‌ ئه‌نجامدان و كو ئه‌ڤه‌ ژی دووره‌ ژ گیانێ ئایینێ ئیسلامێ و په‌یاما وێ یا مرۆڤانه‌. رۆژهه‌ڵات د ڤی شه‌ری دا یا دكه‌لیت و رۆژانه‌ خه‌لكێ بێ گونه‌ه د ئاگرێ توندڕه‌وێن ئیسلامی دا دكه‌لیت و ئه‌ڤ ڕه‌وتێ توندڕه‌و چ رێك نه‌ماینه‌ ب كار نه‌ئیاینه‌ بۆ گه‌هاندنا هزرا خوه‌ و گه‌له‌ك سه‌كۆیێن مزگه‌فت و كه‌ناڵێن تیله‌ڤزیۆنی و رادیۆ و رۆژنامه‌ و مالپه‌رێن ئنته‌رنێتێ بكار دئینن و خه‌لكێ ساویلكه‌ رادكێشنه‌ ناڤ ره‌فێن خوه‌ و شیانه‌ هه‌تا ڕاده‌كی باش د ڤی بیاڤی سه‌ر بكه‌ڤن. په‌چداركرنا هزرێن توندڕه‌و و هشككرنا سه‌كۆ و راگه‌هاندنا وان پێدڤیه‌كا كۆمكیه‌ و ل سه‌ر ته‌ڤ چینێن جڤاكی و ناڤده‌وله‌تی دراوه‌ستیت. ل سه‌ر ڤێ بیرۆكێ هونه‌رمه‌ندێ سعودی ( ناصر القصبی) كو ئه‌ڤ هونه‌رمه‌نده‌ یێ به‌رنیاسه‌ ب ره‌خنه‌گرتنێ ل جڤاكا سعودی لێ ب ئاوایه‌كێ كۆمیدیانه‌ و ڤێ جارێ ب ئاوایێ خوه‌ یێ كۆمیدیانه‌ هێرشی هزرێن توندڕه‌وێن ئیسلامی یێن ئه‌ڤرۆ ده‌ڤه‌ر و سعودی و ده‌ڤه‌را رۆژهه‌ڵاتا ناڤین ڤه‌گرتی، دكه‌ت. ب زنجیره‌ خه‌له‌كێن ( سیلفی) ل كه‌نالێ MBC كو یا تایبه‌ت بوو ب ره‌خنه‌ لێگرتنا هزرا تیرۆرستێن داعشێ و ته‌ڤ توندڕه‌وێن ئیسلامی، ب دیتنا من گه‌له‌ك یا كاریگه‌رتربوو ژ توَپبارانكرنا فرۆكان و ب ملیۆنه‌ها گه‌نجان ب تایبه‌تی ل وه‌لاتێن عه‌ره‌بی ئه‌ڤ خه‌له‌كه‌ دیتن و كارتێكرنا وان خه‌له‌كا ل سه‌ر وان گه‌نجان بێگومان دێ یا كاریگه‌رتر بیت ژ هزار خوتبان، د ده‌مه‌كی دا زانایێن ئایینی ل وان وه‌لاتان نه‌شیان هزرا كوژه‌كا داعشێ ریسوا بكه‌ن، لێ ئه‌ڤێ كومێدیا (ناصر القصبی) یا خودان بنگه‌هه‌كێ جه‌ماوه‌ریی یا مه‌زن شیا ڤێ چه‌ندێ بكه‌ت. !!!.
خوازی مه‌ ژی ل هه‌رێما كوردستانێ هونه‌ره‌كێ ب ڤی شێوه‌ی هه‌بیت و ب رێیا وی شه‌رێ هزرا داعشێ بكه‌ین. .. ب دیتنا من دێ گه‌له‌ك باشتر بیت ژ هنده‌ك تشتێن دی یێن هونه‌ری ئه‌وێن دهێنه‌ كرن ل بن ناڤێن زه‌به‌لاح و د بنه‌ره‌تدا چوو ژێرخانه‌ مه‌ بۆ نه‌ی و چ كاریگه‌ریا خوه‌ ژی ناكه‌ن. . لێ هه‌تا نوكه‌ مه‌ چ به‌رهه‌مێن هونه‌ری یێن دژی هزرا داعشێ نه‌دیتینه‌. !!!