ئازاد دارتاش
نڤیسكار و ڕەخنەگر عەبدولخالق سولتان، گۆتارەك ل ژێر تایتلێ، (دەمێ نڤیسەر دبێژیت: «ئەز قفل بووم») د رۆژناما (ئەڤرۆ) هژمارا 4041 ل 18/8/ 2026 دا بەلاڤكریە، كەكێ عەبدولخالق د ڤێ گۆتارا خۆ دا مژارەكا گرنگ ئاراندی یە و ب گۆر دیتنا مە پێدڤی ل سەر ڕاوەستین، چونكی یا هەستیاریە و پەیوەندی ب تەڤایا پرسێن دی ڤە هەیە و باندۆرەكا ڕاستەڕاست ل سەر پرۆسێسا ڕەوشەنبیری دكەت، پرسیارەكە و زۆر تا و ڕەهەند ژێ دچن و دكاریت گەلەك بەرسڤ و خویندن و لێكڤەدانێن جودا قەبوول بكەت.
خالا سەرەكی ئەوا هەڤكارێ مە ل سەر ڕاوەستیایی، ئەوە دەما پرسیار دكەت: (هۆكار چنە ئەوێن ل پشت دۆخا قفلبوونا نڤیسكاران ڕادەوستن؟)، ئەو سەدەم یێن دەروونینە یان فشارێن جڤاكی یان ژی یێن ئابۆرینە…هتد، نڤیسكار ل سەر چەند ئەگەران ڕاوەستیایە، دیسا دیارە كەكێ عەبدولخالق هەر وەكو ئەو بخۆ ژی دبێژیت، ئەڤ پرسیارە ئاراستەی ژیرییا چێكری كریە، ئەو ژی مافێ وی یە، بەلكو ژبۆی تێركرنا مژارێ دكاریت مفایی ژ چەندین ژێدەرێن دی ژی وەربگریت، لێ ژیرییا چێكری مینا گشت ژێدەرێن دی، خویندنەكا گشتی دكەن و ژبۆی بەرسڤدانێ دێ بنە فاكتەرێن هاریكار، لێ خواندنا ئەڤێ دیاردەیێ ل سەر ئاستێ ناڤخۆیی و نەتەوی مینا حالەتێن مە دێ خواندنا سەرەكی بۆ مژارێ دێ ل جەم وی بیت وەكو نڤیسكارێ كورد، چونكی هەر جڤاكەكێ نەمازەیێن خۆ هەنە و ب گۆر وان تایبەتمەندیان هۆكار كێم و زێدەدبن.
دەربارەی ڕەوشا نڤیسینێ ل كوردستانێ، كۆمەكا سەدەمان هەنە، كو نڤیسكار هەڤرویشی تەمبەللیێ و بێزاریێ ببیت یان هەتا دەستی ژ نڤیسینێ بەر بدەت، هندەك یان ڕێژیەك یێن هەڤبەندن ب خودی ئەوێ نڤیسەر ڤە، یێن دی ژی هەڤەندن ب رەوشا گشتی و جڤاكی و سیاسی ڤە، ئەگەر ئەم ل سەر هەمیان ڕابوەستین دێ نڤیسینا گەلەك درێژ بیت، لەوما دێ ل سەر خالەكێ سەكنین و ئەو ژی پتر یا ب خۆدی نڤیسەری ڤە گرێدایی یە.
ل ڤێری مە دڤێت چەند پرسیاران ئاراستەی خۆ و هەڤالێ نڤیسكار بكەین، ئەرێ نڤیسەرێ مە پتر دخوینیت یان پتر دنڤیسیت؟، ئەگەر بەرسڤ ئەو بیت پتر دخوینیت، دێ ل وێ گاڤێ بێژین، پێدڤی ب ڕەش بینیێ نینە، دیار دبیت ئەوێ نڤیسەر بۆ خوە گۆشەگیری هەلبژاتی یێ خۆ بۆ قووناغەك تازە بەرهەڤ دكەت و دێ جارەك دی ب تێز و بەرهەمێن تازە ڤەگەرێت، لێ ئەگەر بەرسڤ بەروڤاژی بیت و ئەو پتر دنڤیسیت، ل وێ گاڤێ پێنەڤێت ئەم قالا سەدەمێن دی بكەین عەرەب دبێژن (الجواب یبین من عنوانە)، كەواتە خویندن نە بتنێ بێزانینان زێدە دكەت یان بیاڤێن تێهزركرنێ بەرفرەهتر دكەت، یا ژ هەمیان گرنگتر پرسیاران دروست دكەت، پرسیار ژی هزرێ دئارینیت و دەرگەهێن تازە ل هەنبەر پرۆسێسا ئافراندنێ ڤەدكەت، چونكی نڤیسكار هەنە بەردەوام دەقان دنڤیسن لێ نكارن تشتەك تازە ئاڤا بكەن، ب گۆتنەك دی خۆ دوبارە دكەن، ئەو یێن تووشی قفلبوونێ بووین بێی ئەو بزانن.
ل ڤێرێ پرسیارەك دی دروست دبیت و ب فەر دبینم گەنگەشەیێ ل سەر بكەین، ئەرێ گشت نڤیسكارێن مە د ڕەوشەنبیرن؟، ل جەم مە نێڕینەك زال هەیە، ئەوە كو هەر كەسێ نڤیسەر بیت یان هەتا خواندەڤان بیت (ڕەوشەنبیرە)، ئەڤ نێڕینە د بنەرەت دا شاشیەكا مەزنە، نێرینەكا چەوت و كێماسیێن كویر و مەترسیدار تێدا هەنە، دیار دكەت پێناسەیا مە بۆ چەمكێ رەوشەنبیر ل سەر بنەمایەك مەعیرفی نەهاتیە ئاڤاكرن، بەلكو كەلچەرێ زال ئەڤ نێڕینە د هۆشمەندییا دا سەپاندی یە، ئەڤە چەندە ژی دسەلمینیت كو كەلچەرێ خێلەكی و پێناسە و دارێژتی بۆ ئەوی چەمكی د جڤاكا مە دا یا سەردەستە، چونكو ڕەوشەنبیری ب تنێ شیانێن نڤیسینێ نینە، ب تنێ شارەزایی نینە د بیاڤێن زمانی و وێژەی دا، ڕەوشەنبیری بەرییا نڤیسین و دارێژتن بیت هەلوەستە و بەرخۆدانە، ئەقلێ ڕەخنەگرتن و پرسیاكرنێ یە، دبیت نڤیسەرەك بنڤیسیت و هۆزانڤان دەربڕینێ ژ هەستێن خۆ ب زمانەكێ زەلال و ڕستەیێن جوان بكەت، لێ یێ نزانیت كو ئەو یێ جارەك دی ڕستەیەكا چاندی یا زال د جڤاكی دا دوبارە دارێژتەڤە، ئەركێ ڕەوشەنبیری زۆر گران و قورسترە، ئەركێ ڕەوشەنبیری ئەوە بازنێن هزری بهەلوەشینیت و پەردێ ل سەر سانسۆرێن جڤاكی و مژارێن قەدەخەكری لابدەت، ب گۆر نێڕینا مە ئێك ژ سەدەمێن قفلبوونێ ئەوە،.
نڤیسكار هەنە ناخۆینن و هزرێ د قەیرانێن جڤاكی دا ناكەن و خۆ ژ بەرپرسیارەتییا ڕەوشەنبیری ڤەددزن، وەسا قفلبوون دێ بیتە ئەنجامەكێ سروشتی وچاڤەرێكری.لێ ئەگەر نڤیسكار یێ ڕەوشەنبیر بیت دێ ب هێسانی كاریت گەلەك تیمە و مژاران ڤەبینیت و ل دۆر بنڤیسیت، لەوما ب نێرینا مە، مە نڤیسەر و هۆزانڤان و چیڕۆكنڤیس و هەتا ڕۆمانڤیس ژی هەنە، لێ مە نڤیسكارێ ڕەوشەنبیر نینە، ئەگەر هەبیت ژی یێ خۆ دپارێزیت ب رۆلێ ڕەوشەنبیری رانابیت، ئەڤ چەندە ژی نیشانەیێ لاوازیا پێگەهێ رەوشەنبیری یە د نیاڤ جڤاكێ دا.
ڕەوشەنبیر ئەوێ یێ ب كارێ لێرامان و تێهزركرن و نڤیسینێ ڕادبیت، دیسا رۆلێ خۆ یێ كاڕا د جڤاكێ دا ب ئەركەكێ هەرە گرنگ دزانیت، وەكو میناك ئەگەر نەساخیەك د دەڤەرەكێ دا بەلاڤبوو و پزیشەكێ بسپۆر بكاریت چارەسەرییا وان حالەتان بكەت، ئەو یێ ل وی چاخی ب ئەركێ خۆ یێ پیشەیی ڕادبیت، لێ ئەگەر وی ئەركی ب جهبینیت و لدۆر ئەگەر و سەدەمێن بەلاڤبوونا وێ نەساخیێ ڤەكۆلینان بكەت و گەهشتە وی ئەنجامی كو سەدەمێن وێ بەلاڤبوونێ پیسبوونا ئاڤێ یان یا ژینگەهێ یە یان خەمساریا كەرتێ چاڤدێرییا ساخلەمی یە.. هتد، و بێ ترس و دودلی ڕەخنە ژ دەستهەلاتێ بگریت، ئەو ل وی چاخی یێ ب ئەركێ خۆ وەكو ڕەوشەنبیر ژی ڕادبیت، وەسا ژی نڤیسكار ژی هەیە خۆ ژ پرسێن مەزن و هەستیار ناكەت خۆدان وەكو هەژاریێ و كوشتنا ژنان و كۆچا جوانان بۆ دەرڤەی ولاتی…هتد. چونكی دێ ل گاڤا پرسیار دروست بن، دێ گەهنە خالا بۆچی؟ هۆكار چنە؟، ئەو ب وێری ل جەم وی نییە ئەوا د گاڤێن پێدڤی دا هەمبەر دەستهەلاتا جڤاكی، سیاسی، ئایینی بێژین: نەخێر، وەسا ئەم هەڤرویشی خۆ دوبارەكرنێ دبین و خۆ ڕادەستی كەلچەرێ زال دكەین، كەلچەری سەدەیێن ناڤەراست ئەو كەلچەرێ دژبەرێ بەرهەمێن تازە و پرۆسەیێن نویژەنكرنێ و هزرێن مۆدرن.
كاك عەبدولخالق ئەو قفل ب نڤیسكارێن نفشێ مە نەدهێتە شكاندن و هەتا ناهێتە ڤەكرن كرن ژی، (هەر وەكو دزانی د ناڤبەرا شكاندن و ڤەكرنێ دا جوداهیەك مەزن هەیە)، ئەم نكارین ب ئەركێ ڕەوشەنبیری ڕاببین، ئەو ب وێری د ناخێ مەدا ژ مێژە یا هاتیە تیرۆركرن، لەوما ئەم نەوێرین خۆ ل بابەتێن گرنگ و چارەنڤیساز بكەینە خۆدان، ئەم خۆ دخاپینین و ل دۆر كۆمەكا بابەتێن لاوەكی دپەیڤین، لێ ئەو ب وێری ل جەم نینە هزرێ د ژیانا جڤاكی و سەدەمێن چێبوون و گەلەكبوونا قەیرانان دا بكەین و ل سەر مژارێن گرنگ و قەدەغەكری ڕاوەستین و ب رۆلێ ڕەوشەنبیران راببین، مە نڤیسكار هەنە لێ مە ڕەوشەنبیر ب پێناسەیا وێ یا مۆدرن نینە، گرامشی دبێژیت ڕەوشەنبیر مرۆڤەكێ هزرمەند و خۆدان هەلوەستە، ئەوە یێ د نێڤ جڤاكێ دا دبیتە دەنگێ خەلكێ بەلنگاز و بێ مینبەر، ئەوە یێ ل هەمبەر دەستهەلاتێن دی ڕادەستیت و ژ بازنەیێن دائێخستی ددەت، لەوما خوینەر بۆ ڤان بەرهەمان نینە، چونكی وەرگر چاڤەرێ ناكەت تشتەكێ تازە دێ بەرهەمێن هەنێ دا ڤەبینیت.
باوەر بكە كەكۆ دێ نفشەك د جڤاكا مەدا چێبیت (بەلكی یێ چێدبیت) دێ ب دروستی مە خوینیت و دێ نەفەرتان ل مە كەت، دێ بێژیت نڤیسكارێن نفشێن بەرێ یێن ترسنۆك بوون، وان نەدزانی چ بێژن و ل دۆر چ بنڤسین، ئەو دێ زانن چ بخوینن و ل سەر چ بنڤیسن، جیهان یا بەر ب ڤەبوونەكا ڕەها ڤە دچیت، ئەو پیرۆزیێن كەلچەرێ سەردەست، ئەوێ جڤاك/ دەستهەلات هەر رۆژ ب ڕێیا چەندین سازییان د هشێ مە دا دچینیت، دێ نفشێن پاشەرۆژێ كۆدەتایێ ل سەر وی كەلچەری كەن و ناهێلن ڕستەیەكا كەلچەرێ بەرێ خۆ ڤەدزیتە تێكستێن وان دا، لەوما یا فەرە ئەم پێداچوونەكا ڕەخنەیێ ل سەر نڤیسینێن خۆ بكەین و نڤیسین ب گشت ستایل و شێوەیان ڤە، نە بیتە چاڤلێكرن و خۆ دوبارەكرن، بەلكو نڤیسین بەرهەمێ پرسیار و هزركرنەكا پۆختە و زەنگین و ڕەخنەیەكا ئاڤاكار بیت ب ئالاڤێن ئەپستمی، ل وێ گاڤێ باوەر بكە ئەم چ جاران نابێژن: (ئەم قفل بووین)، بەلكو نڤیسكار دێ بیتە خۆدی بریارا خۆ یا سەربخۆ و پێگەهێ نڤیسكاران د نێڤ جڤاكێ دا بهێز و دێ كارن د پرۆسێسا چێكرنا رەئیا گشتی دا بەژداربن، وەها دێ نڤیسكار شانازیێ ب شیان و بەهرەیا خۆ كەت و چ جاران نا بێژیت: ئەز قفلبووم.
كەكێ عەبدولخالق، مژارا وە ئاراندی گەلەك خویندنان هەمبێز دكەت، تە ب شارەزایی بەرەكێ بچویك هاڤێتیە د ناڤ گۆمەكێ بێ دەنگ دا.
