ژ بۆ كۆمكوژی و ژناڤبرنا نه‌ژادی و پاشه‌رۆژا ئێزیدی و كریستیانان ل عیراقێ ل رۆژێن 8 و 9 مه‌ها شواتا ئیسال ل هه‌ولێرێ كونگره‌یه‌ك هاته‌ ئۆرگانیزه‌كرن. دیداره‌كا ڤه‌كرد ناڤبه‌را هژماره‌ك به‌رپرسێن حكومی هاته‌ سازكرن، ژبۆی كو ب ئاوایه‌كێ راسته‌راست دیالۆگێ لسه‌ر وان پرسان بكه‌ن كو دڤێ ئه‌م چ بكه‌ین؟ ئه‌م دكارین چ بكه‌ین ژبۆی پاراستنا ئێزیدی و كریستیانان ل عیراقێ.
هه‌لبه‌ت ئۆرگانیزه‌كرنا كونگره‌یه‌كا وه‌ها د جهێ خۆ دایه‌، نه‌مازه‌ پشتی ئه‌و تاوانێن مه‌زن كو گروپێن تیرۆریست و تۆندره‌و و بتایبه‌تی چه‌ته‌یێن داعش ده‌رهه‌ق هه‌ردوو پێكهاته‌یێن ئۆلی كرن، وه‌ك ڤێ كاره‌ساتا كو ل هاڤینا 2014 دژی كوردێن ئێزیدیێن هاتیه‌ كرن.
لێ مخابن ئه‌م كۆنگره‌یه‌ ده‌ره‌نگ هات یان د ده‌مێ خوه‌ دا نه‌بوو، ژبه‌ركو هه‌ر ژ سالا 2003 یان وه‌ره‌ گروپێن تۆندره‌و كارێن هۆڤانه‌ ئه‌نجام دده‌ن، ب ده‌هان كوردێن ئێزیدی ل مووسل و ده‌ڤه‌رێن دی هاتنه‌ تیرۆركرن كو ته‌نێ ژبه‌ر جوداهیا ئۆلێ وان بوونه‌، هه‌ر چه‌نده‌ وان ژی باوه‌ری ب یه‌زدانێ مه‌زن و رۆژا حه‌شرێ هه‌یه‌، لێ نه‌ ل گۆر دیتنگه‌ها ئیسلامیێن هشكباوه‌ر.
ل ده‌مێ ده‌هه‌یا بۆری گه‌له‌ك كریارێن تیرۆریستی دژی كریستیانان هاتنه‌ ئه‌نجامدان و دێر و كه‌نیسه‌یێن وان هاتنه‌ په‌قاندن كو سه‌رهه‌لدان و هاتنا گروپا چه‌ته‌یێن داعشێ چاڤه‌رێكری بوو، یان ژی ئه‌و كلتوور و چاند و نێرین د عیراقێ و رۆژهه‌لاتا ئیسلامی دا هه‌بوون كو هۆڤێن وه‌ك داعش ده‌ربكه‌ڤن، ب گۆتنه‌كا دی هه‌لومه‌رج ژ بۆ وان ڤایرۆسێن دژی مرۆڤاتیێ به‌رهه‌ڤ بوو. هه‌روه‌ها هه‌بوونا دوو جه‌مسه‌رێن هه‌ڤدژ وه‌ك شیعه‌ و سوننه‌ كو بهه‌ڤره‌ دیرۆكه‌كا خۆینه‌لۆ و دژوار و ئالۆز هه‌نه‌، مه‌زنترین زه‌مینه‌ بۆ دروستكرنا داعشا مرۆڤكوژ و گرۆپێن دن یێن تیرۆریستی ل هه‌ردو ئالیان خۆشكریه‌.
هه‌ر خواندنه‌كا هوور بۆ دیمه‌نێ عیراقی بهێ كرن، دبینین كو ئێدی ئه‌م به‌ر ب شه‌ره‌كێ ناڤخۆییێ ئالۆز دچین، دناڤا تۆنێله‌كا تاریك و درێژ دا دبۆرین كو پێدچه‌ بۆ ده‌مێ ده‌هان سالان به‌رده‌وام بیت، لێ ل جهێ به‌رپرسێن حكومی و هێزێن سیاسی و سازیێن بریار بده‌ست دانوستاندن و دیالۆگ لسه‌ر كاره‌ساته‌كێ بكه‌ن كو روودانا وێ چاڤرڤانكری بوو و رێكێ ل هه‌مبه‌ر سه‌رهه‌لدان و بهێزبوونا ره‌وتێن فه‌نده‌مێناتلیزم بگرن، مخابن هزر ل ده‌ستكه‌فتێن سیاسی و دابه‌شكارییا تایفی و حزبی دكرن. ژبه‌ر كێم بینی و هه‌له‌یێن وان یێن سیاسی و دیدێن وان یێن به‌رته‌سك ئیرۆ نه‌ ب تنێ هه‌بوونا كوردێن ئێزیدی و كریستیانان د مه‌ترسی یێ دایه‌، به‌لكو عیراق و ده‌ڤه‌ر ب گشتی ب ته‌ڤ پێكهاته‌یێن خۆ ڤه‌ تووشێ پرسگرێكه‌كا مه‌زن و كۆژه‌ك بوویه‌، ژیانا ب ملیۆان خه‌لكێ سڤیل د مه‌ترسیێ دایه‌، داعش به‌رهه‌مێ سیاسه‌تا شاشا رێبه‌ر و لیده‌رێن عیراقێ یه‌.
نها ب تنێ یه‌ك رێ ل هه‌مبه‌ر سه‌ركرده‌یێن عێراقێ هه‌یه‌ كو بكارن ئێزیدی و كرریستیان و ته‌نانه‌ت شیعه‌ و سوننه‌یان ژی بپارێزن، ئه‌و ژی دیموكراتیزه‌كرنا ده‌سه‌لاتێ یه‌، ژبه‌كو هه‌تا سیسته‌مه‌كێ سیاسیێ دیموكرات نه‌هێته‌ قادێ، ئه‌م نكارین پرۆسه‌یا دیموكراتیزه‌كرنا جڤاكی پێش بێخن و هه‌تا ده‌وله‌ت و ئایین ژ هه‌ڤدوو جودا نه‌بن و ئایین و ئۆل و مه‌زهه‌ب ژ سازیێن بریارده‌رێن زال نه‌هێ رزگاركرنر، باوه‌ر بكه‌ن هوون نكارن مه‌ ل هه‌ڤركی و شه‌رێن ئایینی بپارێزن.

مه‌لا كرێكار پشتی دو سال و ده‌ه مه‌ه ل زیندانا وه‌لاتێ نه‌رویژی، ل 25 كانوونا دوویان هاته‌ ئازاد كرن، نها مژارا ڤه‌گه‌ریانا وی بۆ هه‌رێما كوردستانێ بوویه‌ جهێ گه‌نگه‌شه‌ و دانوستاندنێ دناڤا ئالیێن سیاسی، بتایبه‌تی دناڤ پارتی و رێخستنێن سیاسیێن ئیسلاما سیاسی.
لدۆر مژارا ئازادكرنا مه‌لا كرێكار ئه‌میرێ به‌رێ گرووپا تیرۆریستیا ئه‌نسارو ئیسلام و ڤه‌گه‌را وی بۆ كوردستانێ بیرو بۆچوونێن جیاواز هه‌نه‌، پرسیارا گرنگ و هه‌ستیار سه‌باره‌ت ڤه‌گه‌ریانا كرێكار بۆ كوردستانێ ئه‌ڤه‌یه‌: ئه‌رێ ب ڤه‌گه‌را مه‌لا كرێكار بۆ كوردستانێ چ دهێته‌ گوهه‌رتن و چ به‌رژه‌وه‌ندییا گشتی د ڤێ ڤه‌گه‌رێ دایه‌؟ یان به‌ره‌ڤاژی هه‌بوونا وی ل كوردستانێ و پشكدارییا وی د كارێ سیاسی دا مه‌ترسییه‌كا دی لسه‌ر ئه‌من و ئاسایشا كوردستانێ هه‌یه‌؟
هه‌لبه‌ت لدۆر ڤێ پرسیارێ به‌رسڤێن جودا هه‌نه‌، ته‌نانه‌ت پارتی و رێخستنێن ئیسلاما سیاسی ژی سه‌باره‌ت ڤێ پرسێ ناكۆكن، هنده‌ك ئالی ب راشكاوی پێشوازیێ ژ ئازادكرنا وی دكه‌ن و ب ئاشكرا كێفخوه‌شییا خوه‌ بڤێ هه‌لكه‌فتێ نیشان دده‌ن، لێ هژماره‌كا دن ڤه‌گه‌را وی بۆ كوردستانێ ب فاكته‌ره‌ك ژ بۆ دروستبوونا ئاریشه‌ و قه‌یرانان دزانن، ته‌نانه‌ت دناڤ پارتیێ ئیسلامی ژی دا.

جاره‌كا دی ڤێ پڕسیارێ دوباره‌ دكه‌ین، ئه‌رێ ڤه‌گه‌را مه‌لا كرێكار بۆ كوردستانێ چ باندۆره‌ك بۆ سه‌ر نه‌خشه‌یا سیاسی ل كوردستانێ هه‌یه‌؟

به‌رییا هه‌ر به‌رسڤه‌كێ پێدڤییه‌ ژبیر نه‌كه‌ین، نها كوردستان ل هه‌مبه‌ر هۆڤانه‌ترین دوژمن و گرووپا تیرۆریستی د جه‌نگ دایه‌ و ب درێژاییا سه‌دان كیلومه‌تران چه‌ته‌یێن داعشێ به‌ره‌یێن جه‌نگی به‌رامبه‌ر هه‌رێما كوردستانێ ڤه‌كرنه‌ كو هزر و ئایدلۆژییا داعشێ هه‌مان ئایدلۆژییا مه‌لا كرێكار و گرووپا ئه‌نساروئیسلامه‌.
هه‌ر چه‌نده‌ نها ب ئاوایه‌كێ ئاشكرا و پراكتیك ئه‌ڤ گرووپه‌ وه‌ك رێخستن ژناڤ چوویه‌، لێ ب مانایا ڤێ چه‌ندێ نییه‌ كو هزر و ئایدلۆژیا ڤێ گرووپێ ژی نه‌مایه‌، به‌ره‌ڤاژی نها ئه‌ڤ هزره‌، بتایبه‌تی پشتی سه‌رهه‌لدانا چه‌ته‌یێن داعشێ پتر به‌رجه‌سته‌ بوویه‌، هه‌رچه‌نده‌ ب ئاوایه‌كێ دن و ل ژێر فه‌رمان و ده‌سه‌لاتا ئالیه‌كێ دن بیت.
ئه‌م دزانن گه‌له‌ك توندره‌وێن كورد دناڤا گرووپا تیرۆریستیا داعشێ دانه‌ و گشت به‌رژه‌نگ وه‌ها خویا دكه‌ن كو ڤێ گرووپا تیرۆریستی ل كوردستانێ و هه‌موو وه‌لاتێن جیهانێ شانه‌یێن نڤستی هه‌نه‌ كو ب ڤه‌گه‌را مه‌لا كرێكار بۆ كوردستانێ وه‌كو هه‌لگرێ پرۆژه‌یه‌كا توندره‌و و هه‌ڤشانێ داعشێ، ئیسلاما رادیكال پتر گه‌شه‌ دكه‌ت، نها دناڤ قادا ئیسلاما رادیكال ل كوردستانێ، ڤالاهییا لیده‌ری هه‌یه‌ و مه‌لا كرێكار بڤێ رابردووییا خۆینه‌لۆ و كاریزمایا خوه‌ دكاره‌ ڤێ ڤالاهیێ پر بكه‌ت. ئه‌ڤ مرۆڤه‌ لگۆر شیان و پێگه‌هێ خوه‌ لناڤ ره‌وتێن رادیكال دكاره‌ شانه‌یێن نڤستی و خه‌لكێ دی ب هێسانی لدۆر خۆ كۆم بكه‌ت و بڤی ره‌نگی ئه‌من و ئاسایشا كوردستانێ پتر دكه‌ڤه‌ به‌ر مه‌ترسیێ.

گشت ده‌وله‌تێن جیهانێ لده‌مێ جه‌نگ، هه‌ولێ دده‌ن به‌رییا هه‌ر پێنگاڤ هاڤێشتن و پێرابوونه‌كێ ئاسایشا ناڤخۆیی گره‌نتی بكه‌ن و كه‌سێن به‌رگومان، دژی به‌رژوه‌ندیێن بالا و نیشتیمانی، دوورخستی و مه‌حكووم دخه‌نه‌ ژێر چاڤدێرێ و جموجۆلێن وان سنووردار دكه‌ن. لێ دیاره‌ ل كوردستانێ ئه‌ڤ پره‌نسپیه‌ ناهێ جێبه‌جێكرن و ده‌رفه‌ته‌كا زێرین بۆ گرووپێن تیرۆریستی هاتیه‌ رۆژه‌ڤێ و دكارن ڤێ ڤالاهیێ بۆ جێبه‌جێكرنا پیلانێن خوه‌ بكار بین

هه‌كه‌ نها ئه‌م بێژین: پێدڤی یه‌ كاره‌كێ رژد ژبۆی رێخستنا مالا كوردی بهێته‌ كرن، یان بێژین نها پتر هه‌ر گاڤه‌كا دی پێدڤی یه‌ ئه‌م وه‌كو كوردستانی خودان ئێك سۆپا و له‌شكر و گۆتار بین و ب وێ هێزێ و گۆتارا ئێكگرتی هه‌مبه‌ر هێرشێن داعش و ره‌وتێن دی یێن تۆندره‌و و شۆفینزم ڕاوه‌ستین و به‌رگریێ ل ماف و خاك و ده‌ستكه‌فتێن گه‌لێ كوردستانێ بكه‌ین، وه‌سا دبینم كو دێ گۆتن و داخوازێن هه‌نێ یێن دوباره‌ كری بن، یان دێ كارین بێژین كو د بنه‌ره‌ت دا، مه‌ تشته‌ك نوو نه‌ گۆتی یه‌، لێ ده‌ما هه‌ر چاڤدێره‌كێ سیاسی یان هه‌تا كه‌سه‌كێ ساده‌ ژی ته‌ماشه‌ی ئیرۆ یا كوردستانێ بكه‌ت و تێكهه‌لیێن دنێڤبه‌را هێزێن سیاسی مێزه‌ بكه‌ت، دێ بینیت ئه‌ڤ داخوازه‌ یا رۆژه‌ڤێ یه‌ و داخوازه‌كا پێدڤی یه‌ و رۆژانه‌ و فه‌ره‌ وه‌كو بانگێن مزگه‌فتان و زه‌نگلێن دێران، چه‌ندین چاران ب هێته‌ تێزكرن. د ڤێ گاڤێ دا، مالا كوردی پتر یا به‌ر ب پارچه‌ پارچه‌بوونێ دچیت، نه‌مازه‌ پشتی هێرشێن داعش لسه‌ر كوردستانێ و داگیركرنا شنگال و چه‌ند ده‌ڤه‌رێن دی ل پاشۆر و رۆژئاڤایێ كوردستانێ، نها هێزێن سیاسی و نه‌مازه‌ یێن سه‌ره‌كی پتر كو هه‌ماهه‌نگی دنێڤبه‌را وان دا هه‌بیت و ناكوكیێن خۆ ژبیربكه‌ن، به‌رۆڤاژی نها ژ چیاتی ل خالێن هه‌ڤپشك بگه‌رێن یێن ل هه‌ڤ دوور دكه‌ڤن و ناكوكی و جوادهیان دنێڤبه‌را خوه‌ دا زقتر دكه‌ن، ئه‌ڤه‌ ژی خاله‌كا هه‌ر لاوازه‌ د هشێ كوردی دا ب گشتی و نه‌مازه‌ د هشێ سیاسی دا. شنگال و ئه‌و كاره‌ساتا ل مه‌ها ئابا سال 2014 ل وێ ده‌ڤه‌رێ و ده‌ڤه‌رێن دی ل پاشۆر و رۆژئاڤایێ كوردستانێ رووداین، پێدڤی بوو ببنه‌ خالا ب هه‌ڤگه‌هشتنێ، ئه‌ركێ ل سه‌ر شانێ گشت هێزێن سیاسی ئه‌و بوو كه‌ ل دوور هه‌ڤ كۆم ببن و ب له‌شكر و گۆتاره‌كا ئێكگرتی ل هه‌مبه‌ر ئه‌ڤێ هێزا تیرۆرستا نێڤده‌وله‌تی یا پر چه‌ك، یا ب ناڤ (داعش) راوه‌ستن و ئه‌ركێ وان ئه‌و بیت كو خاك و خه‌لكێ كوردستانێ ب هه‌می جیاوازیێن خوه‌ڤه‌ بپارێزن. لێ دبینین به‌ره‌یێ شه‌ڕی ل گه‌ل داعش دنێڤبه‌را هێزێن سیاسی ڤه‌ دابه‌ش بوویه‌، دیاره‌ دبیت كو مه‌ كوردان له‌شكره‌كێ ئێكگرتی نیه‌، ئه‌م كه‌فتیه‌ گیانێ ئێكتر و مێدیا و راگه‌یاندكار ل لێدوانه‌كا ئه‌ڤی لایه‌نی یان یێ دی دگه‌ڕێن كو ئاگرێ دووبه‌ره‌كیێ خۆش كه‌ن و پتر هێزێن سیاسی ل هه‌ڤ دوو دوور بكه‌ن. گشت گه‌ل و ملڵه‌ت ده‌ما دبینن كو ناسنامه‌ و ره‌گه‌زێ وان د مه‌ترسی یێ دایه‌ ل دوور هه‌ڤ گوم دبن و به‌ره‌ڤانیێ ل شۆناس و ناسناما خوه‌ دكه‌ن، جوداهی و جیاوازیێن خوه‌ پاشگوه دكه‌ن، پرۆژه‌یێ وان یێ سه‌ره‌كی دبیته‌ به‌رخودان و به‌رگریكرن ل په‌رژه‌وه‌ندیێن نه‌ته‌وی و نیشتیمانیێن بلند، لێ ئه‌م هه‌ر ئێك یێ ب خوه‌ رادكێشیت. فه‌ر و پێدڤی یه‌ هێزێن سیاسی كاره‌كێ رژد بكه‌ن ژبۆی ته‌جاوزا گشت جوداهی و جیاوازیێن خوه‌ یێن سیاسی بكه‌ن و ل سه‌ر پرۆژه‌كێ نه‌ته‌وی یێ دیمۆكراسی رێكبكه‌ڤن و كوردستانییان دڵنیا بكه‌ن كو ئێدی هه‌ڤرووشی هه‌ڤركی و شه‌ره‌ێن خوه‌كۆژیێ نابن.

ب درێژه‌هیا دیرۆكێ د هش و بیردانكا هه‌ر كۆمه‌كا جڤاكی دا، هن سومبول و هێمایێن پیرۆز هه‌بووینه‌ و تاكێن جڤاكی یان ژی پڕانییا هه‌ره‌ زۆر ژوان ل سه‌ر كوۆك بووینه‌، به‌ره‌ڤانی ل پیرۆزیێن خوه‌ كریه‌ و به‌لكو ل سه‌ر ڤان پیرۆزیان شه‌ڕ و جه‌نگێن وێرانكار و خوینه‌لۆ ژی درۆست بووینه‌، دیارده‌یا كارتێكرنا پیرۆزیان پتر د جڤاكێن ده‌ست پیًكی وخێله‌كی دا هه‌یه‌، د جڤاكێن هه‌نێ دا ئایین و پیرۆزی رۆله‌كێ گرنگ دبینن د ژیان و مۆرالێن وان دا، به‌رۆڤاژیا باژێر و جڤاكێن مۆدرن دا، ئه‌و جڤاكێن به‌ر ب ڤه‌بوون و بسپوریێ چووین، د چڤاكێن ڤه‌كری دا ژی خه‌لكی یان تاكه‌كه‌سی پیرۆزی و باوه‌ریێن خوه‌ هه‌نه‌ لێ ل جه‌م وان پیرۆزی و ئایین نابیته‌ چارچووڤه‌یه‌كێ ئایدلۆژی و هه‌ول ناده‌ن وه‌كو ئالاڤه‌كێ سیاسی و ژبۆی ژ ناڤبرنا ئه‌وێ دی ب كاربینن، لێ د جڤاكێن گرتی و دائێخستی و ده‌ست پێكی دا، پیرۆزی دبنه‌ ئامرازه‌كێ ئایدلۆژی و سیاسی و هه‌ر ئالیه‌كی هه‌ول دایه‌ پیرۆزی و باوه‌ریێن خوه‌ لسه‌ر ئه‌وێ دی سه‌پینیت، و پیرۆزیێن ئه‌وێ دی ب هه‌رمینیت، بیرمه‌ندێ فره‌نسی (ئیمیل دوركایم) ل سه‌ر دیارده‌یا (پیرۆزی و هه‌رماندی) دبێژیت، جڤاك ب خوه‌ پیرۆزیێن خوه‌ دروست دكه‌ت، ل ده‌رئه‌نجامێ خوه‌یندن و ئه‌نالیزه‌كرنا خوه‌ دا بوو دیارده‌یێن سرۆشتی و روحی هنده‌ك تشتان ب پیرۆز ل قه‌له‌م دده‌ت و هنده‌ك دی ژی د هه‌رمینیت و دیسان ریتوالێن تایبه‌ت ب خوه‌ ڤه‌ رێكدێخیت بوو بڵندراگرتنا پیرۆزیێن خوه‌ و هه‌رماندنا پیرۆزیێن ئه‌وێن دی.
ب ڤی ئاوایێ هه‌ڤركی دنێڤبه‌را پیرۆزیان دا سه‌رهلداینه‌ و تا نها ژی د به‌رده‌وامن، و روودانێن پاریس و تیرۆركرنا كاریكاترێست و رۆژنامه‌ڤان (ستێڤان شاربۆنیه‌) و هه‌ڤكارێن وی د هه‌فتینامه‌یا (شارلی ئیبدۆ) دا، هه‌ر د كه‌ڤیته‌ قادا هه‌نێ دا، ژ لایه‌كی ڤه‌، شاربۆنییه‌، وه‌كو تاكه‌كه‌سه‌كێ رۆژئاڤایی و د جڤاكه‌كێ ئازاد دا په‌روه‌رده‌بوویه‌ و ل جه‌م وان هه‌می كه‌سه‌ك و د چ پله‌ و پایه‌ دا بیت و چ تشته‌ك پیرۆز نه‌مایه‌ و هه‌موو تشته‌ك نابیت دوور بیت ل دید و هزرا ره‌خنه‌یی، ژ لایه‌كێ دی ڤه‌ ره‌وته‌كێ رادیكال و توند ره‌و و هه‌ول دده‌ت پیرۆز و هزر و پرۆژه‌كتێ خوه‌ یێ ئایدلۆژی ل سه‌ر ته‌ڤایا جیهادێ ب سه‌پینیت، و ده‌ما هه‌ر لایه‌نه‌ك د گه‌ل وی دا نه‌بیت ته‌كفیر بكه‌ت و جیهادێ دژبه‌ری وی رابگه‌هینیت، هه‌لبه‌ته‌ دێ به‌رسڤا وی یا تۆند بیت ده‌ما لایه‌نه‌ك ل پیرۆزیێن وی بده‌ت، شاربێ رۆژنامه‌ڤان چ په‌یوه‌ندی ب پیرۆزیێن ئیسلامێ هه‌ر ئایینه‌كێ دی ڤه‌ نییه‌، ئه‌گه‌ر هه‌لگرێن ئه‌وی ئایینی پیرۆزیێن خوه‌ رابگرن و هه‌ول نه‌ده‌ن بها و نرخێن خوه‌ ل سه‌ر ئه‌وێ ب سه‌پینن و پیرۆزیێن ئه‌وێن دی ب هه‌رمینن، ئیسلاما رادیكال ده‌ما ئایینی ب گشت بها و نرخ و پیرۆزیێن خوه‌ ڤه‌ دكه‌نه‌ چاچووڤه‌كێ ئایدلۆژی دا و وه‌كو ئالاڤه‌كێ سیاسی بكاربینن، هه‌لبه‌ت ل وی ده‌می خه‌لكێ دی هه‌مبه‌ر ئه‌ڤان پرۆژه‌كتان بێ ده‌نگ نابیت چونكه‌ د بنه‌ره‌ت دا ئیسلاما رادیكال و سیاسی و ره‌وتێن تۆندره‌و، خه‌لكێ دی كرنه‌ پشكه‌ك ژ پرۆژه‌كتێ خوه‌ یێ ئایدلۆژی، ده‌ما خه‌لكێ جیاواز ب گاوه‌ر و لاده‌ر ل قه‌له‌م داین، هه‌لبه‌ت دێ لایه‌نێن دی ژی به‌رسڤ هه‌بیت و شه‌ره‌كێ ئایدلۆژی و هزری ل گه‌ل كه‌ن، دیسان دێ پیرۆزی و میتۆدا هزركرنا وان كه‌نه‌ ئارمانجا خوه‌ و دێ ل وان پیرۆزیان ده‌ن، ڤێچا ئه‌گه‌ر هه‌ر لایه‌نه‌ك بخوه‌ازن ل ژێر په‌رده‌یا پیرۆزیێن خوه‌ پرۆژه‌كێ سیاسی ب رێڤه‌ببه‌ت، پێدڤی یه‌ چاڤه‌رێی وێ چه‌ندێ بیت كو ئایین و پیرۆزیێن ئایینی مینا هه‌ر تیوره‌كا دی یا سیاسی دێ كه‌ڤنه‌ ژێرا هزرا ره‌خنه‌یی و ئه‌گه‌ر ژی ب وێ چه‌ندێ قایل نه‌بیت، پێدڤی یه‌ و ب خوازیت ئایینێ خوه‌ دوور بێخیت ل لێدانێن هزرا ره‌خنه‌یی، دڤیا لژێر وێ په‌ردێ كار نه‌كه‌ت و پیرۆزیێن خوه‌ دوور بێخیت ل پرۆژه‌كتێن سیاسی و ئایدلۆژی.

به‌ریا ده‌مه‌كێ هه‌لبه‌شتڤان و شاعرێ ناڤدارێ عیراقێ “سه‌عدی یوسف” ئه‌م تووشێ هێبه‌تی و هه‌نگافتنێ كر، ده‌ما ل سه‌ر په‌یجا خوه‌ ل فیسبووكێ، تێكسته‌ك نڤیسی و تێدا قالا هه‌رێما كوردستانێ كر و ئاخافتنێن ناشیرین و كرێت ده‌رهه‌قی ملله‌تێ كورد كر.
ئه‌ڤ هه‌لبه‌ستڤانه‌ ل جه‌م مه‌ به‌رنیاس بوو، وه‌ك مرۆڤه‌كێ خودان هه‌لویست و چه‌پ و ماركسی و باوه‌ری ب یه‌كسانییا نه‌ته‌وان و مافێ وان بۆ دیاركرنا چاره‌نڤیسێ خوه‌ هه‌بوو. وه‌كو ئه‌م ئاگادارن ئه‌ڤ رووناكبیره‌ د گشت ژیێ خۆ یێ درێژ دا (نها ژیێ وی نیزیكێ 90 سالایه‌) هه‌ر ته‌م دژی دیكتاتوریه‌تێ بوویه‌ و دوور بوویه‌ ژ ره‌وتێن شۆڤینـزم و ره‌گه‌زپه‌ره‌ستی، به‌رده‌وام لایه‌نگیر و پشتیڤانێ گه‌ل و مللته‌ێن بن ده‌ست بوویه‌ و وه‌كو دۆسته‌كێ كوردان دهاته‌ هژمارتن.
لێ چما ل دووماهیا ژیانا خوه‌ دا ئه‌ڤ هه‌لۆێسته‌ وه‌رگرت؟ چما ئه‌ڤ گوهه‌رتنه‌ د هش و هزرا وی دا دروست بوو؟ ل مرۆڤه‌كێ چه‌پ و خودان پرۆژه‌ و دوزه‌كا چینایه‌تی یا دژ ناسیونالیزم بوویه‌ كه‌سه‌كێ عروبه‌وی و ل وه‌لاته‌كێ پاك و خاوێنا عه‌ره‌بی بگه‌رێت؟
ژبلی وێ چه‌ندێ كو ئه‌م وه‌ك كورد و كوردستانی دژی گوتنێن وی رادوه‌ستین، دیسا فه‌ره‌ هژماره‌كا پرسیاران ل وی بكه‌ین، ژ وان ئه‌رێ چما پێدڤی یه‌ ب تنێ عه‌ره‌ب و ب تایبه‌تی عه‌ره‌بێن سوننه‌ حوكم ل عیراقێ بكه‌ن؟ ئه‌گه‌ر كورد و عه‌ره‌بێن شیعه‌ مه‌زهه‌ب و پێكهاته‌یێن دی ل حوكمرانیا عیراقێ پشكداربن، دڤێ ده‌وله‌تا پر نه‌ته‌وی و ئایین جهێ ژیانێ نامینه‌؟ ئه‌ڤ رووناكبیرێ ـ به‌رێ دبێژیت نها (عیراق د ده‌ستێ عه‌جه‌م و كوردان دایه‌) و لسه‌ر ڤێ باوه‌رێ یه‌ كو ژبه‌ر ڤێ چه‌ندێ گرنگی ب نڤیسكار و رووناكبیرێن عه‌ره‌ب ناهێته‌دان.
سه‌عدی یوسفێ شاعیر بوختانه‌كا دی یا مه‌زن ده‌رهه‌قێ هه‌رێما كوردستانێ دكه‌ت و دبێژه‌ دڤێ میرنشینێ دا زمانێ عه‌ره‌بی قه‌ده‌غه‌یه‌، لێ به‌ره‌ڤاژی تێگه‌هشتنا وییه‌. ئه‌ڤ به‌رێزه‌ هایدارێ ره‌وشا كوردستانێ نییه‌ و نزانیت كو نها هژمارا عه‌ره‌بێن ئاكنجی د هه‌رێما كوردستانێ رۆژانه‌ به‌ر ب زێده‌ بوونێ دچیت و زمانێ عه‌ره‌بی د گشت خویندگه‌ و كولیژ و زانكویان دهێته‌ خواندن. ئه‌گه‌ر ڤێ چه‌ندێ ژی نزانیت، ئه‌ڤه‌ ئاریشه‌یا وی یه‌. چونكو وی خوه‌ ژ عیراق و كوردستانێ دوور خستیه‌ و وسا دیاره‌ بوویه‌ كه‌سه‌كێ گوشه‌گیر و ئه‌ڤه‌ بیست و سێ ساله‌ كوردستان ئازاده‌ و گشت لیده‌ر و سه‌ركرده‌یێن حزبا وی ل كوردستانێ نه‌ و چه‌ندین پله‌ و پۆست مه‌زن وه‌رگرتنه‌ و وه‌ردگرن، لێ وی هه‌تا نها سه‌ردانا كوردستانێ نه‌كریه‌ و د وێ باوه‌رێ دا مه‌ ئه‌گه‌ر وی حه‌زا سه‌ردانێ هه‌با، سه‌ركردایه‌تییا سیاسی، حوكمه‌ت و سازیێن چاندی ل كوردستانێ به‌ركێن سۆر ژێره‌ رادخستن و ئه‌م هه‌موو د خزمه‌ت و پێشوازییا وی دا بین.
لێ ئه‌گه‌ر بزانیت و خوه‌ ژ راستیان دوور بكه‌ت، ئه‌وده‌م پرسگرێكا وی ئالۆز و قورستر دبیت و ژ بۆ بۆ مه‌ هه‌موویان خویا دبه‌ كو ب تنێ هه‌لۆێستێ وی یێ شۆڤینـزمه‌ و وه‌ها لێ دكه‌ن كو راستیان به‌رۆڤاژی بكه‌ت.
دیاره‌ ب تنێ هژماره‌كا كێم ژ رووناكبیر و ئه‌نتلجنسیا عه‌ره‌بی و توركی و فارسی دگه‌ل مه‌نه‌، ده‌مێ كو رژیمێن وان كوردان ئه‌نفال و جینوساید دكه‌ن. وسا دیاره‌ دۆزا كوردی و ئێش و ئازارێن گه‌لێ مه‌ وه‌ك كارته‌كا گڤاشێ دژی رژیمێن خۆ ب كار تینن، لێ ده‌ما كورد ژ بازنه‌یا داگیركرنێ رزگار دبن و هنده‌ك ژ مافێن خۆ یێن نه‌ته‌وی پراكتیزه‌كرنا دكه‌ن، لڤی ده‌می ئه‌و ژی مینا هه‌ر شۆڤینـزم و ره‌گه‌زپه‌رستێن دی كه‌رب و كینا خوه‌ ده‌ردینن و هه‌لۆێستێن خوه‌ یێن ڤه‌شارتی ئاشكرا دكه‌ن.

دیاره‌ دێ ل ڤان نیزیكان ئه‌ستێرا داعش وه‌كو گرۆپه‌كێ تۆندره‌وێ رادیكال ل ناڤ چیت، له‌وما ئیرۆ د ناڤه‌ندێن بڕیارده‌ر دا به‌حسێ قووناغا پشتی داعشێ دهێته‌ كرن و هه‌ر وه‌ها قالا چه‌ند سیناریۆیان ژی دهێته‌ كرن، لێ وه‌كو دیار ئه‌ڤ ده‌ڤه‌ره‌ هه‌ر دێ مینیت ده‌ڤه‌ره‌كا پر قه‌یران و ئه‌و كێشه‌ و پڕسگرێك ناهێنه‌ چاره‌سه‌ركرن، وه‌كو میناك گرفتێن هزری و ئایدلۆژی دنێڤه‌را هه‌ر دوو مه‌زهه‌بێن سه‌ره‌كی دناڤ ئایینێ ئیسلامێ دا( سونه‌ و شیعه‌) كو ل گه‌ل جهگیربوونا ڤی ئایینی دا سه‌هه‌لداینه‌ و دیرۆكه‌كا خوینه‌لۆ و پر كاره‌سات د ناڤبه‌را وان دا هه‌یه‌ و زۆر ب زه‌حمه‌ت ئه‌ڤ هه‌ر دو مه‌زهه‌به‌ ئێك دو قه‌بوول بكه‌ن و بكارن ب ئاشتیانه‌ ب هه‌ڤرا بژین، له‌وما داعش نابیته‌ دووماهی شێوازێن گرۆپێن تۆندره‌و، به‌لكو هنده‌ك گرۆپێن دی هه‌نه‌ و دێ درۆست بن، چ ئه‌گه‌ر دنیڤ ئه‌ڤی گرۆپی دا جودا ببن یان ژی ل ده‌رڤه‌ی وێ دروست ببن.
هه‌لبه‌ت ئه‌و گرۆپێن نها دروست دبن دێ گه‌له‌گ تۆندره‌و و رادیكال و هۆڤانه‌تر بن ل ڤی گرۆپێ تیرورست، چونكو ل هه‌مبه‌ر چاڤێن وان چه‌كدارێن داعش رۆژانه‌ چه‌ندین تاوانێن مه‌زن ده‌رهه‌قی مرۆڤان ئه‌نجام دده‌ن، له‌وما ئه‌و دێ هه‌ول ده‌ن كو ته‌جاوزا داعش بكه‌ن و پتر ترسێ د نێڤ خه‌لكی دا به‌لاڤ بكه‌ن و هێزێن خوه‌ ب چه‌كه‌كێ قورس و وێرانكارتر باربكه‌ن.
ئه‌مریكا وه‌كو یاریه‌كارا سه‌ره‌كی د جیهانا ئه‌ڤرۆ دا، چه‌ندین سیناریۆ یێن به‌رهه‌ڤ و ئاشكرا و نه‌هێنی هه‌نه‌، وه‌كو خوه‌یا ده‌رباره‌ی عیراقێ و قه‌یرانێن وێ، هه‌ول دده‌ت هێزێن سیاسی بگه‌هنه‌ هه‌ڤدو و حوكمه‌ته‌كا هه‌ڤگرتی پێكبینن، ل په‌ی دیدا سیاسه‌تمه‌دارن ئه‌مریكی سه‌ده‌ما سه‌ره‌كی یا قه‌یرانا عیراقی، سه‌ده‌مه‌كا سیاسی یه‌، هه‌ر پێكهاته‌یه‌كا ئه‌ڤی وه‌لاتی هه‌ول دده‌ت یێن دی په‌راوێز بكه‌ت و ل سه‌نته‌رێن دروستكرنا بڕیاره‌ دوور بكه‌ت، دبیت ئه‌ڤه‌ ئێك بیت ژ سه‌ده‌مێن ئه‌ڤێ قه‌یرانێ، لێ سه‌ده‌مێن دی ژی هه‌نه‌، ژوانا سه‌ده‌مێن دیرۆكی و هزری یێن گرێدایێ ب پیرۆزیێن ئایینی ڤه‌، ئه‌ڤه‌ بوو ده‌مێ سه‌دان سالانه‌ ئه‌ڤ پرسگرێكه‌ هه‌ین و رۆژ بوو كوورتردبیت و ب پێكئانینا حكومه‌تان چاره‌سه‌رنابیت، به‌لكو پێدڤی كار ل سه‌ر عه‌قلێ قه‌بوولنه‌كرنا هه‌ڤدو بهێته‌كرن، چاوا دێ كارین كارتێكرنا ئایینی ب گشت جیاوازی و مه‌زهه‌بێن خۆ ڤه‌ ل ده‌وله‌تێ جودا بكه‌ین.
دیسا سه‌ده‌مێن كاگێری و ئابووری ژی ل پشت ئه‌ڤێ قه‌یرانێ و سه‌رهه‌لدانا گرۆپێن تۆند ره‌و هه‌نه‌.
ب تنێ درۆستكرنا حوكمه‌تان و پشكداریا پێكهاته‌یان د سازیێن ده‌وله‌تێ دا، پرسگرێك چاره‌سه‌رنابن، پێدڤیه‌ كار ل سه‌ر چاره‌سه‌ركرنا كێشه‌یێن گرێدایی ب ژیانا خه‌لكی ڤه‌ ب هێته‌ كرن، عیراق نها دهێته‌ هژمارتن وه‌كو ئێك ژ خرابترین ده‌وله‌تێن پر گه‌ندلی و سالانه‌ ب ده‌هان ملیار دۆلار ل داهاتیێ گشتی دهێته‌ دزین، رێژه‌كا نه‌داری و هه‌ژاریێ سال بوو سالێ زێده‌تر دبیت و دیارده‌یا هه‌ژاریێ ده‌هان پرسگرێكێن جڤاكی و سیاسی ل دووڤ خوه‌ دئینیت و نه‌رازیبوونێ د نێڤ ته‌خێن جڤاكی دا زێده‌تر دكه‌ت و گرۆپێن تیرۆرست د هوندری ئه‌ڤان پرسگرێكان دا گه‌شه‌ی دكه‌ن.
ئه‌مریكا چه‌ندین سیناریۆیێن دی ل به‌ره‌، دوور نینه‌ هه‌كه‌ عیراق هه‌ر بمینیت وه‌ها ده‌وله‌ته‌كا نه‌سه‌قامگیر و قه‌یرانكی و ئه‌ڤ كێشه‌یێن هه‌ین هه‌ر بمینن هه‌لوایستی، ب پلان و نه‌خشه‌یه‌كێ ئه‌مریكی، كۆده‌تایه‌كێ سه‌ربازی رووبده‌ت و پرۆسه‌یا سیاسی یا ئه‌وا نها ل عیراقێ ب رێڤه‌دچیت گشت ڕامانێن خوه‌ یێن دیموكراسی ل ده‌ست بده‌ت.

بازرگان، توێژه‌كێ گرنگ و هه‌ستیارن د گیانێ گشت گه‌ل و ملله‌تان دا، ئه‌ڤ توێژه‌ یا گرێدایی یه‌ ب باژێری ڤه‌ یانكو هه‌ر كه‌رتێ بازرگانی و بازرگانن باژێران ئاڤادكه‌ن و ژبلی كو ژیانا ئیكونومی و دارایی د ده‌ستێ وان دایه‌، دیسان ئه‌ڤ توێژه‌ ل گه‌ل كه‌لوپه‌لێن ئه‌و هاورده‌ دكه‌ت و چاند و كلتوور و پێزانینێن ملله‌ت و باژێر و گه‌لێن دی ژی دگه‌ل خوه‌ دئینن و به‌رۆڤاژی ژی شۆناس و ناسنامه‌ و چاند و هونه‌ر ملڵه‌تێ خوه‌ ژی ب خه‌لكێ دی دده‌نه‌ نیاسین.
ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ توێژه‌ یا هوشیار بیت و خودان هه‌سته‌كا نیشتیمانی و نه‌ته‌وه‌یی بیت دێ كاریت فاكته‌رێن ب نه‌ته‌وه‌بوونێ (بازارێ هه‌ڤپشك ئێكه‌ ژ فاكته‌رێن نه‌ته‌وه‌بوونێ) و بنه‌مایێن ده‌وله‌تێ دروست بكه‌ت، بنێره‌ دیرۆكا گشت وه‌لاتێن پێشكه‌فتی دێ بینی ئه‌ڤێ توێژێ كاره‌كێ رژد كریه‌ ژبۆی ب هێزكرنا ئابووریا وه‌لاتێ خوه‌ و دروستكرنا ستراكتورێن سه‌ربه‌خۆییا نیشتیمانی، هه‌ول دایه‌ ب پاره‌ و سه‌رمایێ خوه‌ پرۆژه‌كتێن بازرگانی و پیشه‌سازیێن مه‌زن و ستراتیژی دروست بكه‌ن، كو بۆ ده‌مێ سه‌دان ساڵان وه‌لاتی مفای ژێ وه‌ربگرن و هاریكار و پالپشتێن حوكمه‌تێن خوه‌ بووینه‌ نه‌مازه‌ د چاخێن ته‌نگاڤیان دا، وه‌كو میناك ده‌ما ده‌وله‌تا ئیسرائیل هاتیه‌ پێكئینان، رێژه‌یا هه‌ره‌ زۆرا بازرگان و سه‌رمایه‌دارێن ئیسرائیلی رێژوكا باش ل پارێن خۆ ل ئه‌ورۆپا و ئه‌مریكا باكوور ڤه‌گۆهاستنه‌ ئه‌ڤێ ده‌وله‌تا ساڤا و نووی پێ دگه‌هیت، هه‌ر چه‌نده‌ وان دزانی د ده‌وله‌تێن دی دا دێ پتر یێن سۆدمه‌ند بن و د وان وه‌لاتان دا سه‌قامگیریا سیاسی و ئابووری و ئه‌منی هه‌یه‌ و د ئیسرائیلێ ئه‌و فاكته‌رێن گرنگ ژبۆی گرنتیكرنا سه‌رمایه‌یێ وان نینه‌، لێ وان ته‌ماشه‌ی كارێ هه‌نێ كر وه‌كو ئه‌ركه‌كێ نیشتیمانی و نه‌ته‌وی و هه‌تا وه‌كو ئه‌ركه‌كێ ئایینی ژی ل قه‌له‌م دا، له‌وما شیان رۆله‌كێ گرنگ و هه‌ستیار ب بینن د پرۆسه‌یا ئاڤاكرنا ده‌وله‌ته‌كا ب هێز و سه‌قامگیر دا.
به‌رۆڤاژییا بازرگانان و بزنسمانێن عه‌ره‌ب كو وان ب تنێ هزرا قازانجێ دكر یێن ئاماده‌بوون ته‌عامولێ ل گه‌ل دۆژمنێن خوه‌ بكه‌ن ژ پێخه‌مه‌تی قازانجه‌كێ زێده‌تر، ل جه‌م بازرگانێ عه‌ره‌ب (گرنگ نینه‌ چ دكریت و ل كێ دكریت و دفرۆشیه‌ كێ)؟ یا گرنگ ئه‌وه‌ ب (چ دكریت و ب چه‌ندێ دكریت و ب چه‌ندێ دفرۆشیت)؟ ئه‌ڤ جیاوازیا دنێڤبه‌را بازرگان و سه‌رمایه‌دارێن ڤان هه‌ر جه‌مسه‌ران نه‌ ب تنێ یا گرێدایی یه‌ ب توێژا هه‌نێ ڤه‌، به‌لكو ب ته‌ڤایا جیهانبینی و كلتوورێ هه‌ر دوویان ڤه‌ گرێدایه‌، ئه‌مێن كورد ژی چونكه‌ ئه‌ڤه‌ بو ده‌مێ سه‌دان سالایه‌ ل ژێر داگیركرنا راسته‌وخوه‌ یا عه‌ره‌بانین و مه‌ هه‌می تشتێ خۆ راده‌ستێ كلتوور و چاندا وان كریه‌ و (بازرگانی پشكه‌كه‌ ژ كلتورێ هه‌ر نه‌ته‌وه‌كێ)، له‌وما ئیرۆ سه‌یر نینه‌ ئه‌گه‌ر بازرگانێ كورد ب چیته‌ هه‌ر وه‌لاته‌كی كه‌ل و په‌لان بینیت و خرابترین كوالیتی بكریت و بازارێ كوردستانێ بكه‌ته‌ جهێ خه‌رجكرنا كه‌ل و په‌ل و خوارنێن ئێكسپایه‌ر، دبینم تشته‌كێ چاڤه‌رێكریه‌ ئه‌گه‌ر ئاشكرا بیت كو چه‌ند به‌رپرس و بازرگان و بزنسمان كرین و فرۆتنێ دگه‌ل داعشێن تیرۆرست دكه‌ن، ئه‌ڤ چه‌نده‌ یا دوور نینه‌، چونكو د كلتورێ جڤاكی مه‌ دا سه‌ره‌ده‌ری دگه‌ل دۆژمنان نه‌بوویه‌ شه‌رم به‌لكو تشته‌كی زۆر ئاسایی یه‌ ئیرۆ ئه‌گه‌ر ئاشكرا بیت كو ئه‌ڤ لایه‌نه‌ یان یێ دی بازرگانی یان هه‌تا تێكهه‌لیێن له‌شكری و سیخوری و سیاسی ل گه‌ل ئه‌ڤ دۆژمنی یان یێ دی كریه‌، ما نه‌ پێدڤی یه‌ جڤاك پێش حوكمه‌تێ ئه‌وی لایه‌نی شه‌رمزار بكه‌ت؟ و فشارێ ل سه‌ر حكومه‌تی به‌ت هه‌تا بزووترین ده‌م ئه‌وان كه‌سان سزابده‌ت وه‌ك خیانه‌ته‌كا نیشتیمانی ئه‌ڤی كاری ریجیست بكه‌ت، سازیێن په‌یوه‌ندیدار هه‌ر ئێك ل ئالیێ خوه‌ ڤه‌ ب ئه‌ركێ خوه‌ راببیت ل هه‌مبه‌ر ئه‌ڤێ تاوانا مه‌زن و خیانه‌تا نه‌ته‌وی ئه‌وا ل سه‌ر ده‌ستێ هنده‌ك كه‌سێن هه‌ست ب به‌رپرسیاریه‌تا نیشتیمانی و نه‌ته‌وی ناكه‌ن هاتیه‌ كرن.

یا به‌رچاڤه‌ و ناهێته‌ ڤه‌شارتن كو د نێڤبه‌را پارت و لایه‌نێن سیاسی یێن كوردستانی دا، ده‌رزه‌كا ئێكجار مه‌زن درۆست بوویه‌، به‌لكو دێ كارین بێژین ده‌رزا هه‌نێ یا بوویه‌ دۆله‌كا مه‌زن هه‌می لایه‌نێن نه‌یار چ ل سه‌ر ئاستێ نێڤخوه‌یێ یان ده‌ره‌كی بن، دێ كارن ب ئاسانی كارێ خوه‌ تێدا بكه‌ن و پیلان و پرۆژه‌كتێن خوه‌ بجهبینن و رێڤه‌ببه‌ن، ئه‌ڤێ چه‌نده‌ كارتێكرن كریه‌ سه‌ر هه‌ستا پابه‌ندبوونا نه‌ته‌وی و ژ جیاتی ل با تاكه‌كه‌سێ كورد ده‌مارگیریا نه‌ته‌وی هه‌بیت، ده‌مارگیریه‌كا حزبی هه‌یه‌ و له‌وما هێزێن كوردی هه‌ر ب هه‌ڤركیێن نێڤخوه‌یی ڤه‌ د مژوولن و كێمتر پووته‌ی ب لایه‌نێ ده‌ره‌كی بده‌ن.
ئه‌ڤ چه‌نده‌ دیارده‌كا نوو نینه‌، به‌لكو ب درێژه‌هیا دیرۆكێ ئه‌ڤ نه‌ساخی یه‌ د له‌شێ كوردان دا هه‌بوویه‌ و ئه‌نجام ژی كاره‌سات و تراژیدیێن مه‌زن بووینه‌، دیسا دێ كارین بێژین كوردان نه‌ دیرۆك نه‌خویندیه‌، نه‌ یا خوه‌ و نه‌ یا گه‌ل و نه‌ته‌وێن دی و مفا ژ سه‌رهاتی و بۆیه‌رێن به‌رێ وه‌رنه‌گرتیه‌، هه‌كه‌ وه‌ها نه‌بیت چما كورد نه‌شیاینه‌ بگه‌هنه‌ وێ راستیێ كو ب تنێ هێز و سه‌نگیا كوردان د ئێكرێزی مالا وان و هه‌ڤگرتنا وان دا یه‌؟
ئێكگرتنا مالا كوردی یا بوویه‌ درۆشمه‌كێ هه‌تا هه‌تا یێ، ب ڕامانا ئه‌ڤ درووشمه‌ هه‌ر دێ مینیت و چ جاران ناهێته‌ جێبه‌ جێكرن، دێ هه‌ر مینیت گۆتنه‌ك و د هه‌لكه‌فتان دا وه‌كو ته‌یسۆكه‌ك هێته‌ بڵندكرن.
هه‌ر ملڵته‌ك دیرۆكێ نه‌خوینیت و مفای ژێ وه‌رنه‌گریت دێ مینیت ملڵته‌ك ساڤا و نه‌ یێ هه‌ڤگرتی، هه‌لبه‌ت نه‌ هه‌ڤگرتنا كوردان و نه‌ كۆمبوونا وان ئه‌گه‌ر و سه‌ده‌مێن خوه‌ هه‌نه‌، لێ هه‌تا نها تۆێژه‌ره‌ك و ڤه‌كۆله‌ره‌كێ جڤاكی یان چاڤدێره‌كێ سیاسی نه‌شیایه‌ ب دروستی ئه‌ڤان سه‌ده‌م و ئه‌گه‌ران و ب ئاوایه‌كێ زانستی و ب وێرانه‌ تێز بكه‌ت، هه‌ر هه‌موو ئه‌ڤێ داخوازێ دووباره‌ دكه‌ن و ته‌كه‌زێ ل سه‌ر گرنگی و هه‌ستیاریا وێ هه‌ڤگرتنێ دكه‌ن، لێ چما درووشم و داخوازا هه‌نێ ناهێته‌ بجهئانین؟!
نها كورد د قووناغه‌كا مه‌ترسیدار دا ده‌رباز دبن، نه‌ ب تنێ هێرشا چه‌تێن گرۆپێ تیرۆرستێ ل سه‌ر مه‌ كوردانه‌ و هه‌ر كه‌سێ هزر بكه‌ت داعش وه‌كو گرۆپه‌كێ تیرۆرست ب تنێ په‌له‌مارا كوردستانێ دكه‌ت یێ شاشه‌، ل پشت داعش كۆمه‌كا ده‌وله‌تان هه‌نه‌ و به‌رییا هه‌میان ئه‌و ده‌وله‌تێن كوردستان داگیركری و هه‌ست دكه‌ن ئه‌ڤ ئه‌زموونا ل كوردستانا باشۆر هه‌ی میناكه‌كه‌ نه‌ ب تنێ نابیت ل پارچه‌یێن دی یێن كوردستانێ دوباره‌ ببیت به‌لكو ئه‌ڤ ئه‌زموونه‌ پێدڤی یه‌ ب هێته‌ هه‌رفاندن و ل رۆژئاڤا نابیت ببیته‌ دیفاكتۆ.
كورد هه‌تا نها د قووناغا به‌ر ب نه‌ته‌وه‌بوونێ دا نه‌، هه‌تا نها گشت فاكته‌رێن ب نه‌ته‌وه‌بوونێ جهگیر نه‌بووینه‌، ژبۆی ئه‌ڤی ئارمانجی پێدڤی یه‌ ئه‌مێن كورد ببینه‌ خودان به‌رنامه‌كێ درێژخایه‌ن و به‌ریا هه‌ر ئه‌ركه‌كی پێدڤیه‌ لایه‌نێن سیاسی یێن كوردستانی كار بكه‌ن ژبۆی بنبركرنا ئه‌وان ده‌رزێن دنێڤبه‌را وان دا هه‌ین و باوه‌ری و متمانه‌ د ناڤبه‌را وان دروست ببیت، نه‌ بوونا باوه‌ریێ د ناڤبه‌را پارت و لایه‌نێن سیاسیێن كوردی دا بوویه‌ سه‌ده‌ما نه‌جهگیربوونا هزرا نه‌ته‌وی د هشێ تاكه‌كه‌سێ كوردستانی، دیسا ڤالاتیه‌كا هزری به‌رچاڤ دروست دكه‌ت، چونكو هه‌ر ئالیه‌ك ته‌كه‌زێ ل سه‌ر گۆتارا خوه‌ دكه‌ت و خوه‌ ب تنێ ب خودانێ راسته‌قینه‌یێ دۆزێ دزانیت و ب چاڤێ گۆمانێ ته‌ماشه‌ی یێن دی دكه‌ت، له‌وما فه‌ره‌ نها ته‌كه‌زی ل سه‌ر گۆتارا نه‌ته‌ه‌ویا هه‌ڤگرتی بهێته‌كرن و ل ژێر چه‌ترا ئه‌ڤێ گۆتارا گشت جوداهیێن سیاسی بهێنه‌ پاشگوكرن.