زاگـرۆس بـەرواری

باژارێن هێرۆشیما و ناكازاكیێن ژاپۆنی، شەرێ دوێ یێ جیهانی ب داویكرن. هەردو رژێمێن داگیركەرێن ئیراق و ئیرانێ ژی وەسا هزر دكر ئەگەر ب چەكێن كۆمكوژ هێرشی سەر باژارێن كوردان هەلەبجە و سەردەشتێ بكەن دێ شەڕێن كەنداڤی بداوی هێن، مخابن كوردێن هەردو پارچەیان كرنە قوربانی و سۆتەمەنیێن جەنگێن خوە، لێ پشتی بیرەوەریا 38 سالیا كیمیابارانكرنا باژارێ هەلەبجەیا شەهید ئەو باژارێ بوویە ناسنامەیا مەزلۆمیەتا گەل و نەتەوەیا كورد هێشتا رۆژهەلاتا ناڤین ئارامی ب خوەڤە نەدیتیە. ئەم د دەمەكی دا ڤێ بیرەوەریێ دكەین هێشتا زارۆكێن وەلاتێ مە و یێن رۆژهەلاتا ناڤین ب دەنگێن درۆن و بۆمبەیان ژ خەو را دبن. چاڤێن دوژمنان ب ڤێ ئازادیێ ڕانابن، ناخوازن كورد پاریەكێ نانی ب ئارامی بخۆن. هەلبەت ئەڤە بوونە 38 سال د قۆناغێن جوداجودا دا ل گۆرەی شیان و دەلیڤەیا خوە مە ب رێز و چالاكیێن جودا جودا و ب چەماندنا بەژنا خۆ و ب گۆتار و پەیڤ و ڕێورەسمان رێزا ل هەلەبجەیا شەهید و قوربانیێن وێ گرتی و پێدڤیە هەر سال لاپەرەكێ وێ تراژیدیێ و تاوانا هۆڤانە بێتە ڤەكرن دا نفشێ نوكە و یێن پاشەرۆژێ نرخێن ڤێ ئازادیێ و دەستكەفتیێن خوینا شەهیدان بزانن.
هەلبەت، دێ بۆ ئێكەم جار ئاماژێ ب ڤێ بیرەوەریا تراژیدیك و جەرگ بڕ كەم، كا چاوا ئەڤ بوویەرا تراژیدیك و هۆڤانە من بهیست و ئەز ل كیرێ بووم؟
ل رۆژا/17 -3 -1988 – ل گەل پۆلەكا پێشمەرگەیی ژ بارەگایێ لیژنا ناڤچەیا ئامێدیێ، ژ گە لیێ بێشیلێ، د هاتین ئەم چووینە، لایێ هەڤالێن ئەسنادێ ل گرێ ناڤبەینا بێشیل و بازێ جەم فەرماندە سەدیق بریفكی و پێشمەرگە مەهدی بریفكی كو نوكە ل باژارێ زاخۆ د ژیانێ دایە و كەساتیەكێ چەلەنگ و پێشمەرگەیەكێ ب جەرگ بوو.
پشتی مە خوارنا نیڤرۆ ل گەل ڤان قارەمانات خواری كو برنج و ئافكا سۆر یا فاسۆلیا زێدە باری، ب ڕاستی ژ بەر رێزا بابێ مە، وان مریشكە ك ژی هەبوو بۆ مە ئەو ژی چێكر و مە خوارن، هەلبەت، مە خواتر ژ وان خواست ئەم گەهشتینە گەلیێ گوندێ بازێ وێ دەمێ كۆمیتا یەكێتی نشتیمانی كوردستان ل گەلیێ بازێ بوو، عبدوللا هرۆری بەرپرسێ وێ بوو! لێ ئەو نەل بارەگایی بوو.
ئەم چووینە لایێ كادرەكێ دی یێ نیاس كو وێ قۆناغێ بەرپرسێ نڤێسینگەها پێنووس و بێتەلێ بوو.
ئەو ژی ئەیوب حەجی حەكیم بوو. پشتی خێرهاتن و دیدارێ گۆت: ب مخابنی ڤە دێ بۆ هەوە نووچەكا گەلەك دلتەزین و خەمگین بێژم: دگەل هندێ ژ هەردو خالێن دوژمنی یێن گرێ سۆتكی و بازیڤێ ب تۆپێن دویر هاڤێژ گەلی و بارەگا بۆ دەما نێزیكی دەمژمێرەكێ هاتە بۆمبەبارانكرن. لێ چ زیانێن گیانی نەبوون.
هەلبەت بۆ دیرۆك پێدڤیە مرۆڤ بێژیت و ب دروستی ئاماژێ پێ بكەت، ئیسنادا لیژنێ ل جەم مەهدی بریفكی وان كو پۆلەكا پێشمەرگێن قارەمان بوون، بەرسڤا بۆمبەبارانا دوژمنی ب باشی ژ لایێ وان ڤە هاتەدان. ئەو بۆردومان ژی بۆ مە نەگەلەكا نامۆ بوو.
چونكو رۆژانە دەڤەرێن ڕزگاركری دهاتنە بوردومانكرن ژ لایێ لەشكر و جاشێن رژێما گۆڕبەگۆڕ و دارودەستەكێن وان ڤە.
دا بهێمە د ناڤا مژارا خۆ یا سەرەكی دا. پاشی ئەیۆب گۆت: شڤێدی ئەم ژ ئالیێ سەركردایەتیا خۆ هاتینە ئاگەداركرن كو هەلمەت و ئۆپەراسیۆنا ئەنفالان یا دەستپێكری و دوهی بەری نیڤرۆ باژێرێ هەلەبجە ژ لایێ بالەفرێن دوژمنی یێن جەنگی و ب چەكێن قەدەغەكری وەكو بۆمبێن كێمیا وی و سیانید و خەردەلێ ڤە هاتینە بۆمبەبارانكرن. ب مخابنی ڤە، نێزیكی (5) هزار زارۆك و ژنێن سڤیل ژیانا خوە یا ژ دەست دایی.
و زێدەباری (10 )هزار خەلكێن بێگونەهێن باژارێ هەلەبجە بریندار بووینە. ب دەهان هەزار ژی ئاوارەی سنوورێ وەلاتێ ئیرانێ بووینە، ل گەل هندێ وەك بەلگە بۆ ئاخافتنێن خوە، برۆسكە و پەیام ل گەل وێنەیان نیشا مەدان و بۆ مە خواندن.
و گۆت: ئەم هاتینە ئاگەداركرن كو ب دروستی لێ بێی چاڤترساندن، كو ئەم مۆرالێ گوندنشینان تێكبدەین و ورەیا جەماوەری بیننە خوارێ پێدڤیە ڤان ڕاستیان بگەهینینە گەلێ خوە؛ هێشتا چ تاوانێن مەزن ل دەڤەرێ چێنە بووین.
بەری ئەم خاترا خوە، ژ وی و چەند هەڤالێن وان بخوازین گۆت: وەرن دا. هەوە ببمە د كوگایێ مەخزەنا چەكی ڤە دا بۆ خوە هندەك (فیشەك) گولەیێن كلاشینكۆفان ببەن، چونكو دێ ژ سوبەهی وێ ڤە، بارەگای ڤالا كەین لێ بلا ب نهێنی بمینیت.
هەرچەندە كلاشینكۆفا من ژ كەلەخێ من مەزنتر بوو چل خۆرەكا هنگاری (ئاربیكی) بوو.
ئەو سالەك بوو، ژ لیژنا ناوچا ئامێدیێ من وە رگرتی، ژیێ من پازدە سالەك د بوون. هەڤالان ب كەنی ڤە گۆتێ ئەو پارتی یە! ما دێ چاوا گولەیا دەیە وی؟ گۆت: بارەگا یێ وییە و یێ شەهیدانە ب راستی ل بیرا منە زێدەتری سەد گولەیێن كلاشینكۆفێ دانە من و چەند هەڤالەكان كو د وێ گەشتێ دا ئەم ب هەڤرابوون.
هەلبەت خواندەڤانێن رێزدار؛ دیسا ئەم ل بارەگایێ، لەشكری یێ لیوا 27 ڤێ بیرئانینا خەمگین د دەمەكی دا دكەین؛ دیسا گەلێ مە ل ژێر گەفێن داگیركەر و گرۆپێن ژ یاسایێ دەركەفتینە، رۆژهەلاتا ناڤین یا بوویە دۆژەهەكا مەزن، ژ كەركووك و شنگالێ‌ و حەتا دگەهیتە هەولێرا خۆڕاگر و بەرخوەدێر خوینا ژ ڤێ بڕینا كوویرا هەلەبجە دچیت و ئەو بڕین هێشتا یا ل چارەسەری و تیماركرنێ دگەرهیت. گومان تێدا نینە، تەنێ دەرمانێ وێ ژی ئێكرێزی و براتیا مللەت و رێكخستنێن سیاسی یێن گەلێ مەنە، ئەگەڕ مەحالە ئەم بشێن رێكێ ل ڤان تاوان و رۆمەت شكاندنا نەتەوەیا خوە بگرین، حەتا گەلێ مە بگەهیتە ئارمانجا خوە ئەو ژی سەرخوەبوون و ئازادیا وەلاتێ مەیە.

زاگرۆس بەرواری

ژنا كورد گەلەك جاران موهرا خوە ل دیرۆكێ دا یە، هەر ژ چاند و تیتالێن كوردی بگرە حەتا دگەهیتە تێكۆشین و خەباتا پێشمەرگایەتی و شەڕێن ئازادیێ و پڕ ئالی د ناڤا خەباتێن سیاسی، دپلۆماسی و جڤاكی دا بوویە، ژنا كورد ل سەر ئاستێ جیهانێ هاتیە ناسكرن د ڤان واروان دا. هەلبەت دێ ئاماژێ ب ژنەكا سیاسەتڤانا كوردان هۆلەندی كەم كا ئەو كییە؟ دیلان یەشیلگۆز ل 18/6/1977 ژ بابەكێ كورد و دایكەكا نەژاد تورك كو بابێ وێ خەلكێ دێرسما باكوورێ كوردستانێ بوو ل باژارێ ئەنقەرە ژ دایكبوویە.
هێشتا ئەو یا زارۆك بوو دەما دچنە گریكلاند، پاشی ل سالا 1984 ل گەل دایكا خوە فاتمایێ و خویشكا خوە دچنە وەلاتێ هۆلەندا و داخوازا پەنابەریێ دكەن و ل وی وەلاتی وەك پەنابەر ژیانێ دەرباز دكەن.
لێ هەرچی بابێ وێ یۆجەل یەشیلگۆزە ئەو بەری كۆدەتایا (جونتایا) 12/9/1980 ئەندامێ سەندیكا كاركەرێن ئانادۆڵو و توركیا (Disk) بوو، لێ پاشی ئەو ل سەر دۆزا كوردستانێ وەك ب هەزاران كوردێن دی و، ب ئەندامبوونا (PKK›ê ) دهێتە گونەهباركرن پاشی دهێتەگرتن و د زیندانێ دا راستی ئەشكەنجەكا گەلەك مەزن و هۆڤانە دهێت.
لێ دیلان خان ل ئەمستردام زانكۆیێ ب داوی دكەت و پاشی ماستەرێ ژی د خوینیت ل گەل هندێ ژی دبیتە ئەنداما پارت و تەڤگەرێن سیاسی،چاندی، رۆناكبیری، لەوا ل سالا 2014\بۆ 2017 دبیتە ئەنداما باژێرڤانیا ئەمستردام.
و پاشی درێژیێ ددەتە چەند خەباتێن دی د ناڤا پارتیا ئازادی و دەمۆكراسیا گەلاندا واتە VVD دبیتە كاندید و ل رێزا چارێ دهێتە هەلبژارتن. ئەو دچیتە جڤاتێ و ل سالا 2017 ئەركێ سیاسەتا ئەنەرژیێ دا كار دكەت.ل سالا 2021 دبیتە وەزیرا دەولەتێ د كابینەیا سێیێ یا سەرۆك وەزیر روتتە و ب كارێن ئەكۆنومی و سیاسەتێ بەرپرسیاریێ وەردگریت.ل سالا 2022 ژی د بیتە وەزیرا دادێ د كابینا روتتی دا..
هەلبەت د نوكە دا بەرپرسیاریەكا دی وەرگرتییە ئەو ژی، وەك سەرۆكا VVD بوویە جێگرا سەرۆك وەزیرێ هۆلەندا و د هەمان دەم دا ژی وەزیرا بەرگریا ڤی وەلاتی و كەسەكا خۆدان شیان ناڤێ وێ كەفتیە رۆژەڤا هۆلەندا و وەلاتێن ئێكەتیا ئەورۆپا دا.
هەلبەت دیلان چونكو كوردە و ژنە لەوا و د هەمان دەم دا ژی، كەساتیەكا سەركەفتی یە د سیاسەتێ دا و دەستپاكە، لەوا هەر زووكا شرۆڤەیێن جودا جودا ل سەر كەسایەتیا وێ دهێنەكرن و گەلەك ئالیێن چاڤدێر وێ ب گرنگ د نرخینن. دیلانا ژ دایكبوویا پایتەختێ توركیا ئەنقەرێ یە. لێ ئەو كچا بابەكێ كوردێ زازا یە و خەونێن وێ د نوكەدا بوونە راستی.
گەلۆ دێ حوكمەتا هۆلەندا كەنگی دەست بكار بیت؟ وەك هاتیە راگەهاندن دێ ل داویا مەها شوباتێ كو دبیتە 23/2/2026، لەوا ل باژارێ لاهای و ل كۆچكا پاشایێ هۆلەندا سووندا یاسای خوار و حوكمەت ژ ئالیێ كوالسیۆنەكا سێ پارتیان پێكهات، و دەستبكاربوون. لێ ڕێوڕەسمێن كابینەیا نوو پشتی 117 رۆژێن دانوستاندنێ هات حەتا گەهشتینە بڕیارا ئاڤاكرنا كابینا حوكمەتێ، هەلبەت ب هاتنا ناڤێ دیلانێ خوەیا دبیت كو د ڤێ قووناغێ دا، گوهارتنێن نوو یێن كەفتینە د سیاسەتا وەلاتێ هۆلەندا دا و ئەڤی ناڤی دێ باندۆر ل سەر سیاسەتا ناڤدەولەتی ژی هەبیت.بێگومان دیلان یەشیلگۆز كوردە، و كەسەكا پەنابەرە ل وەلاتێ هۆلەندا لێ یا خوە پێگەهاندی و شیایە ل ڤی وەلاتی بۆ خوە پێگەهەكی دروست كەت، لێ حەتا نوكە وەك سیاسیەكا كورد ژ بلی سەرەدانەكا هەرێما كوردستانێ ئەو ژی وەكە وەزیرەكا وی وەلاتی پشتەڤانیا وێ بۆ دۆزا كورد ل چ پارچەكێ خوەیا ناكەت. لێ چاڤێن كوردان ل سەر خەبات و تێكۆشینا دیلانێ نە كا دێ د چ واریدا گاڤەكێ بۆ چارەسەریا دۆزا كوردی هاڤێژیت؟.

زاگـرۆس بـەرواری

شەهیدێ قارەمان مامۆستا و كادرێ دیار خدر هرۆری بوویە بەرپرسێ وێ، هەلبەت من پرتووكا خلفەكا سێدارێ و نەهـ شەهید ب هویر و كووڕی خواند، كو بۆ جارا ئێكێ یە مە شیا ب ئاوایەكێ بەرفرهەتر ل گەل ژیانا شەهیدان ئاشنا ببین.
هەلبەت كادر و ئەندامێن رێكخراوا پێشكەفتن،د ئالیێن رێكخستنی،لەشكری،هزری خوەدی ئەزمۆنن، لەوا هەرزۆكا شیان پشتی نسكۆ و ڕێككەفتننامەیا خیانەتكارانە یا جەزائیرێ تەڤنێ خوە د ناڤا جەرگ و دلێن دوژمنی دا ژ زاخۆ حەتا دگەهیتە سلێمانیێ بڕاچینن، و ئەو بوونە رێبەر بۆ هێزا پێشمەرگێ كوردستانێ و سەركردایەتیا دەمكی. كادرێ وێ دەمێ ڕێڤنگ هرۆری ب گرنگی رۆلێ كادر و ڕێكخستیێن رێكخراوێ و زێدەباری مەفرەزەیێن پێشمەرگەی وەك مەفرەزا ئەحمەد شانە، مراد كێستەیی و حەسەن كێستەیی، و كادرێن سیاسی وەك مستەفا مزووری و هتد..دنرخینیت.
ژ ئالیێ دیڤە هۆڤایەتیا زەبانیێن زندانێ دلۆڤانیێ ب كۆرێ شەهید هادی یێ زارۆك ژی نابەن، دەما د زیندانێ ڤە خوە د بابێ خوە وەردكەت و دبێژیتە جەلادێن زندانێ كەلەپچێ ژ دەستێن بابێ من ڤەكەن،لێ ئەو ب دژواری د گەل زارۆكی د ئاخڤن و د بێژنێ خوە بێدەنگ بكە ئەگەر دێ تە ژی وەك بابێ تەلێكەین.
ئاها د وان كێلیكادا بابێ هادی سلێمان كەسەكێ باوەرمەند بوو، دكەتەگری. لێ. د ڤی دەمیدا جەرگێ شەهید هادی مێرانی و باوەریا وی یا ب ئاخا وەلاتی و ئۆلا وی هەیی. دبێژیتە بابێ خۆ باب نەكە گری تو كەسەكێ باوەرمەند و ئۆلداری. تە باوەریا ب خودایێ پاك و دلۆڤان یا هەیی، ئەم دێ ل سەر دۆزا وەلاتێ خوە شەهید بین و دەما پشتی دەم ژمێر 2:00 شەڤێ مە پەتێ سێدارێ ماچی كر و ئەم گەهشتینە كاروانێ شەهیدێن رێكا ڕزگاریا كوردستانێ تو ئاها وی دەمی قورئانا پیرۆز ل مە بخوینە.و نڤێژێ ل مە بكە. ب راستی ئەگەر ئەڤان كادران باوەری ب وەلاتی و ئاخا كوردستانێ و رێبازا كوردایەتیێ و بارزانیێ نەمر نەبا دا ژ مۆرال و ورەیێ كەڤن. لێ بۆ مە دیار دبیت ل كێلیكێن داویا ژیانا خوە خوەدی ورە و مۆرالن.
دلسۆزیا كادر و ئەندامێن رێكخراوا پێشكەفتن چ سنوور نەهێلابوون، هندی خوەدی دیسپلین و د چالاك بوون، محەممەد تۆڤی د بێژیت: قۆناغا دەستپێكێ ل گوندێن دەڤەرێ (سەگ) د مشەبوون هەر دەما پێژنا پێشمەرگەی هاتبا ئەو د ڕەوین و ئەڤ چەندە ژی بۆ دوژمنی ببوو پالپشتی. لەوا ژ لایێ پێشمەرگەیی ڤە هاتنە هایداركرن و ئەو ژی ب ئەركێ خوە را د بن. و ل فیترنەریێ دەرمانەكی د ئینن و ب رێكا ڕێكخستیان هەموویان، ب نانی دەرمانخوار دكەن. د حەفتیەكێ دا دەنگێ سەیەكی ژی نەهات، لەوا ئەفسەرێن لەشكری ل سەر ڤێ مژارێ مۆختارێن گوندان ئاگەدار كرن و بابەت گەهشتە ئەفسەرێن لەشكری و ئەو دەرمان ل هەموو نەخۆشخانێن دەڤەرێ و پارێزگەها دهۆكێ قەدەغەكرن. واتە رێكخستی ب هەموو ئەركەكی ڕا د بوون ژ بۆ سەركەفتنا شۆڕشا گولانێ و دۆزا رەوایا كوردستانێ.
لایەنێ دی گەلەك ژ گرتیان د تەمەنێ زارۆكایەتیێ دا بوون، ئێك ژ وان جەزا بوو و زارۆكەكێ بچویك بوو، گەلەكجاران د كرە گری، لێ سەرەڕای هەموو نەخوشیان و بڕیارا سێدارێ ل، خدری و هەڤالێن وی بڕی بوو، لێ شەهید خدر ب دلۆڤانیا خوە دەست د دلێ جەزای ددەت و دەم ژمێرا خوە ژ دەستێ خوە دكەت و دكەتە دەستێ جەزای د بێژیتێ نەكە گری تو دێ ئازاد بی بڕیارا تە چەند سالەكێن زندانێ نە لێ ئەم دێ گەهینە كاروانێ شەهیدان، نەترسە دێ ئازاد بی. هەلبەت زیندان ب گشتی جهێ سزادانێ نە نەخاسمە زندانێن رژێما دیكتاتۆرێ گۆڕ ب گۆڕ سەددامی. ئۆدەكا گەلەك تەنگ و گرتی ئەڤ قارەمانە كربوونە تێڤە، هەوا و ئۆكسجین نە د ما گەلەك جاران هزر دكر دێ ب كۆم خەندقن، لەوا زیندانیێ سیاسی عەبدلواحد، ئاماژێ ب مژارەكا زیندانێ و هەلوەستەكێ مەردانە یێ شەهید خدری دكەت و د بێژیت: خدری خوە دلگرتی كر و ئەم ژی ل هنداڤا سەرێ وی د گرین، و مە گۆتە جەلادان وەرن هەڤالەكێ مە یێ مری ئەو ژی هاتن دەرگەهێ زندانێ ڤەكر و مە، شەهید خدر راكر بڕە ژ دەرڤە لێ من و هەڤالەكێ دی ئاڤ لێدكر بەلێ خدر د بەرا كەنی. جەلاد هاتن سۆندە لێدان، ئاها بزانن هونەرێ ڤان كادران حەتا ڤی ئاستی بوو، ئەو دلسۆز و پێشەنگێن زیندانێ بوون. ب رێكا ڤێ تەكتیكێ شیان فرەكا هەوای بكێشن، دەما كەسوكارێن وان سەرەدانا وان دكر سەرەدەریا جەلادێن بەعسیان گەلەك كرێت و ستەمكارانە و تراژیدیك بوو، لەوا مالباتێن ڤان قارەمانێن بێ وێنە، د كرە گری لێ هەلوەستێ شەهید عادلی ئەڤە بوو گۆتە، كەسوكارێن خوە ل بەر چاڤێن ڤان سەگبابا نەگرین، بلا بزانن! ئەم سەرا دۆزەكا ڕەوا یا سیاسیا مللەتەكی هاتینە گرتن.
ئەگەر مرۆڤ تەماشەی ڤی هەلوەستی بكەت دێ باشتر ڤان شەهیدان ناسكەت، دێ باشتر نرخێ ئازادیا ئەڤرۆكە و نرخ و بهایێ زیندانا وان یا دوهی زانیت.
هەلبەت وەلات و گوندێ مرۆڤی، وەك دایكەكێ یە، لەوا مرۆڤ بێریا گوند وەلاتێ خوە د كەت، شەهید هادی د گۆتە هەڤالێن خوە خوەزی جارەكا دی چاڤێن من ب گەلیێ هرۆرێ كەفتبان و رویبار و كانیێن گوندی من همبێز كربان و هندەك ژ ئاڤا كانیا بوهەشتێ ب هەردو دەست و لەپێن خوە من ڤەخواربا، لەوا هەڤالێ وان یێ زیندانێ لوقمان دبێژیت:
دەما ئەز چوویمە گوندێ هرۆرێ و چاڤێن وی ب وان كەڤال و دیمەنێن جوان كەفتین و ئەو گۆتنێن شەهید هادی ئەوێن وی د سەرێ خوەدا و ب خەیالێن خوە نەخش كرین، ب چاڤێن خوە دیتن، لەوا وەك ئەو دبێژیت ئەز بهوست بهوست ل شۆپا شەهید هادی و هەڤالێن وی گەریام من خوە گەهاندە كانیا بوهەشتێ وەكو شەهید هادی من ب هەردو دەست و لەپێن خوە ئاڤ رادكر و ڤەتخوار،ئاها هوسا و ب خەیالێن سالان وی خوەستەكێن هەڤالێن خوە یێن تێكۆشینا زیندانێ جێبەجێ كرن.
شەهید خدری چ دەمەكێ داگیریان ژ جەلادان قەبوول نە د كر، ئەو پێشەنگێ ئازادیێ بوو، ئەو كۆمەكا رۆناكبیر و مامۆستا و كەسێن تێكۆشەر و ب جەرگ بوون، لەوا شەهید خدر د بێژیتە جەلادان كا حەبل (پەتێ) وە؟ ئەز ژ پەتێ سێدارێ ناترسم و هەڕدەمەكێ چاڤەرێمە..
ئەڤ پۆلا تێكۆشەرێن كوردستانی مرۆڤ ژ چاڤنەترسیا وان سەرسوڕمان د بیت! پشتی شەهید وەیسی ل 9/6/1980 ب فێلا وەرگرتنا ترومبێلا وی، كو ئەو دێ كەسێن ئەمنا دوژمنی بەنە گەشتەكێ. هاتیە گرتن، هەڤالێن وی یێن تێكۆشینا نهێنی ژی ئێك ئێكە هاتنە دەستەسەركرن و رەوانەی ئاخورێن ئەمنا دهۆكێ و پاشی بۆ هەیئا كەركووكێ ل ژێر ئەشكەنجەكا دژوار هاتنە ڤەگوهاستن.
جهێ خەمگینی و تراژیدیەكا ئێكجار مەزنە، هەڤژینا شەهید تاهر تاهر پشتی دوماهی خواترخواستنێ، هەڤژینا وی گۆتێ: دێ هەرە خودێ دگەل تەبیت، لێ سویند ب خودێ نڤستنا ل سەر دۆشەكێن هریێ و خوارنێن خۆش ل من حەرام بن. هەلبەت شەهیدبوونا چەند سیاسەتمەدارێن كوردە، چونەك و خەمگینیەكە. بەلێ هزار خەمگینی و رووبارێن رۆندكێن دایك و هەڤژینێن وان و یێن دلسۆزێن وەلاتی یە. لێ دگەل خەمگینیا مەزن ژی مزگینیەكا خۆش ژی ل شەڤا،شەهیدبوونا سەعید سەعید دەرگەهێ مالا وی دقوتیت، و هەڤژینا وی زارۆكەكێ كۆر دئینیتە ڤێ جیهانا ژێر دەستیێ و ناڤێ وی ژی د كەنە (سەعید سەعید سەعید) مخابن هەر ناڤەكی ژ ڤان ژی چیرۆكەكا بالكێش یا هەیی.چیرۆكا شەهید عادل و هەڤژینا وێ ژی ژ ڤێ كێمتر نینە، ئەو ژی یێ رۆژێن پەتێ سێدارێ د هەژمێریت، هەڤالەكێ وان ئازاد،د بیت و د رێكا ویرا پەیامەكێ بۆ مالباتا خوە د شینیت و گۆتبوو ئەگەر، هەڤژینا من زارۆكەك ئینا دونیایێ و كۆڕ بیت بلا ناڤێ وی بكەنە بەندەوار، خودایێ دلۆڤان دەرگەهێ مالا وی ژی ب بەندەوارەكی ڤەكر.سەرەرای ڤێ ژیانا تراژیدك، د نوكەدا یا سەیر ئەوە ژ بەر موعامەلەیا خانیێ شەهیدی دەستهەلاتا كوردی ل هەرمێداریا زاخۆ ب گۆمانە كو شەهید عادل ژ بەر كوردینیێ و د ڕێكا رزگاریا وەلاتیدا گیانێ خوە بەخت كر بیت. لەوا موعامەلەیا وی ل دادگەها دهۆكێ هێشتا یا راوەستیایە. كچا شەهید محەممەد رەشید دبێژیت: دەما ئەم چووینە زیندانێ من پارەكێ ئاسنی دكرە كەلەپچەیا دەستێ بابێ خوە، داپێ ڤەكەم ئاها ل بەر چاڤێن ڤان زارۆكان دەمژمێرا دەستێ خوە وەك دیاری ددەتە هەڤژینا خۆ. و دبیتە داوی دیدار،
یا ڕاست من كەس ژ ڤێ پۆلا تێكۆشەرێن وەلاتی نە دیتینە، لێ شەهید هادی دەما دیاری بۆ خوارزا خوە، كو دبوو دۆتماما من عەزیزا شەهید مراد كێستەیی دگەل دیاریێن وێ ژی بۆ من ژی دیاری ڤرێت كرنە دەڤەرا هەكاریێ، عەزیزا ژی هێشتا د تەمەنێ چەند هەیڤیێ دا دایكا خو ژ دەست دا بوو ئێكانەیا سێوی بوو، لەوا نرخێ وێ ل دەف خال و داپیرا وێ گەلەك بوو.
جارەكێ جلكێن كچكا بۆ هاتبوون ژ لایێ شەهید هادی ڤە، ڕەنگێن وان د سۆر بوون گەلەك بالا من كێشا بوو، هەلبەت جیهانا زارۆكان جودایە و من گۆت: جلكێن وێ بۆ منن! لێ دایكا من یا گۆربوهەشتی گۆت: جلكێن كچكا و كۆرا ژێك جودانە. لێ پاشی شەهید مراد كێستەیی دلێ من ب هندەك جلكێن كۆرا ئارام و خوەش كر.
هەلبەت هەر مژارەكا دیرۆكی ئان بیرەوەریێن پێشمەرگەی و كۆمەكا وەك ڤان رۆناكبیر و شەهیدان بێتە نڤیسین ئێكجار كارەكێ پیرۆزە. لێ دبیت من ژی هندەك تێبینیێن بچویك هەبن، ل سەر ناڤەرۆكا ڤێ پرتووكا بنرخ، چونكە ئەڤە دیرۆكە و پێدڤیە وەك خوە بێتە نڤیسین ئێك: ب دروستی رۆناهی نەكەفتە بەر چاڤێن من كا چاوا ئەڤ تێكۆشەرە هەموو ل سەر تێكۆشینا خوە یا نهێنی بۆ دوژمنی دیاربوون و ئێك ئێكە ل جهێن جودا جودا هاتنە گرتن؟
تێبینیەكا: دی مەكی هرۆری ئێك ژ زیندانیێن دگەل وێ پۆلێ ئاماژێ ب سالا 1980 دكەت و دبێژیت: ل گوندێ گركا سەركردە جەوهەر نامیق سالم (سەلیم سۆرانی) و كادرێ پێشكەفتی مستەفا مزووری هاتنە دەف و ئێكێ هرۆری ژی دگەل بوو، لێ ناڤێ وی ناهێتە بیرێ. دو: نارنجۆك دگەل دەمانجەكا كاتم رادەستی وان دكەن داكو چالاكیان پێ ئەنجام بدەن، لێ یا ڕاست پشتی سالا 1979 دەما هەرێما ئێك ژ كۆماتەی بۆ مەبەستا كۆنگرەیێ‌ نەه یێ‌ PDK چووینە رۆژهەلاتێ كوردستانێ و ئیرانێ رەوانشاد سەركردە سەلیم سۆرانی نەزڤریە قادا شۆڕشێ و دا باشتر بیت نڤیسكاری زێدەتر ل سەر ڤان مژارێن دیرۆكا وان دیار خوە ماندی كربا دا گەهیتە ڕاستیا دیرۆكێ و چەندین پێزانینان ژی. دیسان ل دو: جهێن ژێكجودا ئاماژێ ب داستانا گویسكێن نەجارا و ئەفسانەیێ وێ شەهید ئوسمان زاهیری دكەت: لێ دیرۆكا وێ ژ كیس دەڤێ محەممەد ئەمین هرۆری وەك: 15/5/1980 دایە دیار كرن دیسان ل جهێ دوێ دبێژیت: بەری ئەڤ پۆلا شەهیدان بێنە دەستەسەركرن و گرتن ب (10) رۆژان داستانا گویسكێن نەجاران ل رۆژا\10/5/1980 ب دەستێ عەگید و قارەمانێ ب ناڤودەنگ ئوسمان زاهری هاتیە تۆماركرن، دا یا گرنگ بیت و زێدەتر بیتە جهێ باوەریێ كو ئەڤ هەردو، دیرۆكە ئێك دیرۆك هاتبا تۆماركرن كو دیرۆكا دروست 10/5/1980 بوو، ل داویا ڤێ دیاریا ب نرخ دبێژم: دەستخۆشی بۆ نڤیسكارێ پرتووكێ مامۆستا حەجی حامد هرۆری. هزار گول و نێرگزێن زنارا كێستە بۆ سەر گۆرێن هەر 9 شەهیدێن خلفا سێدارەیێ.

زاگـرۆس بـەرواری

هەلبەت دەڤەرا بەهدینان تایبەتمەندیا خوە هەیە، لێ چاندا وێ پارچەكە ژ چاند و تیتالێن دەڤەرێن بۆتان و هەكاریێ. لێ بەهدینان د ناڤا ڤێ ئازادیێ دا، یا دەست ژ هندەك تیتال و چاندا باب و كالێن خوە بەر ددەت. ئەم دبینین! ل هەردو دەڤەرێن مە ئاماژە پێكرین، ل ژێر چەندین گڤاشتن و قەدەغەكرنا زمان و چاند و جلوبەرگ و ناسنامەیا كوردی، هێشتا چاندا خوە یا ڕەسەن ب جوانی یا پاراستی، ئەو ژی زمان و جلوبەرگ و شاهی و شینی نە، سەرەڕای هێرشێن هەمەلایەنی یێن داگیركەران، لێ ئەوان دەست ژ جوانیێن كوردستانێ بەرنەداینە. لێ جڤاكا هەرێما كوردستانێ ب ئاوایەكێ سیستەماتیك دەستان ژ چاندا ڕەسەن بەر ددەن، هەلبەت جلوبەرگ و چاند و تیتال ناسنامەیا هەر مەمللەتەكینە. لێ جڤاكێ دەست ژ وێ چاندا جوان یێ بەردای و گرۆڤەیا وێ چەندێ ژی، حوكمەتا كوردستانێ رۆژا 10 ئادارێ كریە رۆژا جلكێن كوردی. باندۆرا چاندا بیانیان ل ڤێ خالێ ژی ب سنوور نەما. كو ئەڤە چەندین سالە ل هەرێما كوردستانێ و باژارێ دهۆكێ یا دەست ژ خەلاتێ بووك و زاڤای بەردای. د ناڤا شەهیانێ دا خوارنێ دخۆن لێ زاڤای شایستەی خەلاتی نابینن. ئەڤ خەلاتە وەك چاندەك ل وەلاتێن هەری پێشكەفتی و خوەدی ئابووریەكێ بهێز و تاكێ وان وەلاتان داهاتێ وان د ئاستەكێ گەلەك بلند دا یە. لێ ئەڤ خەلاتێ رۆژێن شەهیانێ دهێتە پێشكێش كرن.
لێ هەرێما كوردستانێ هێشتا د ئالیێ ئابووری دا نە ل رێزا وەلاتێن خوەدی ئابووریەكا ب هێزە. بۆ میناك ژی، مرۆڤ گەلەك جاران ل ناڤەندا باژارێ دهۆكێ ل دەمەكێ كورت نەشێت ژ بەر وان كەسێن خوازۆكیێ دكەن خوە گیرۆ بكەت. ل ڤێ چەندێ ژی نەسەكنینە یێن دەستێن خوە درێژی جڤاتێن بەهیان ژی كرینە. و دخوازن بەهیا گەلەك كێم بكەن و هەما خوارنا وێ ب ئێكجاری نەهێلن. لێ هەموو ئالی و ناڤەرۆكا بابەتی ناهێنە نرخاندن. ئەگەر دێ جوانیا جڤاكا كوردستانێ دیاركەن. ئەو ژی چاندا جهێ شانازیێ ددەتە دیاركرن، كو ب درێژاهیا دیرۆكێ كورد شانازیێ پێ بكەن.
ئێك: حەتا ئەڤرۆكە ژی ل هەردو دەڤەرێن بۆتان و هەكاریێ، دەما شاهیان خەلاتێ پێشكێشی زاڤا و بووكێ دكەن، كو ئەڤە ب سەرێ خوە جوانیا چاندا كوردی ددەتە خوەیاكرن كو پالپشتیەكا بهێزە د ئالیێ ئابووری و مۆرالی دا بۆ ئاڤاكرنا مالەكا نوو.
دو: بارسڤكیەكە ژی بۆ مالباتا زاڤای، هەر چنەبیت خەرجیا خوارنا شەهیانێ بۆ دزڤریت و جوانیەكا دی یا چاندا كوردستانێ نە. ئەڤ خەلات و دیاریە د ئالیەكێ دی دا، دێ بیتە دلخۆشی.
هەلبەت بەهی ژی د ئەڤرۆكە دا یێن بووینە جهێ گەنگەشێ، ل هەكاریەتێ و بۆتان، كەسێن بەرهەڤ پشكداریێ د ڕێوڕەسمێن بەهیان دا دكەن، ئێك: ل دەف وان ژی دو: رۆژا ل هۆلا مزگەفتێ جڤاتا بەهیێ دهێتە دانان و پێشوازیێ ل كەسوكار و دۆستێن خوە دكەن، لێ دگەل هندێ ژی بۆ كەسێن دوور ب رێكا پەیوەندیێ ژی، پێشوازی ل پەیامێن سەرساخیێ دهێتەكرن. ڕۆژا سێیێ ژی خێرا مری دهێتە دان.
هەر كەس دچیتە سەر كارێ خوە، ئەگەر ڕۆژا پاشتر ژڤانێ شەهیانێ ژی د ڕێكێ دا هەبیت، دشێن ب ئاوایەكێ دڵخۆشكەر، شەهیان بڕێڤە بچیت.
زێدەباری خەرجیا بەهیێ ب هەڤرا هەموو كەسوكار و گوندی، ئەو دراڤ و تێچوویێن بەهیێ ل سەرخوە دابەش دكەن و ناهێلن ئێك قوریش مالا كەسەك ژێ مڕی بدەت. لێ ل دەڤەرا مە، یا بەروڤاژی ڤێ چاندا جوان بووی،جڤاتا بەهیێن زەنگینان ئێكجار د جودانە، ئەو بەهیچیێن خوە د بەنە خوارنگەهەكا پێشكەفتی و خەرجییەكا ئێكجار مەزن د مەزێخن. ئەڤ چەندە ژی بوویە چاندەكا كرێت، كو مالباتا دەستكورتەكی، ل مال ئان ل هۆلەكێ، خوارنا بەهیچیان دروست دكەت.پرانی ژی خەرجی و تێچوویێن بەهیێ نادەن، ئەو خەرجی و بارگرانی ژی وەك چاوا مالا زاڤای د كەڤیتە سەر مالا بەهیێ ژی. ڤێجا ل جهێ ل چاندا خوە یا ڕەسەن و ل جوانی و دلۆڤانیا وێ ڤەگەرن یێن هەولدەن قەدەغە دكەن، كو ئەڤ چەندە ژی نە پارچەكە ژ چاندا كوردان. لێ ب هەڤكاریا هەموو ئالیەكی دێ جوانیا چاند و تیتالێن كوردان وەك خوە مینیت.

زاگرۆس به‌رواری
ده‌مه‌ك درێژه‌ ل ده‌ڤه‌رێ ئاماژه‌ ب گوهه‌رتنان د هێته‌ كرن، وه‌لاتێن ده‌ستهه‌لاتدار ژ بابه‌لیسكا وان گوهارتنێن بله‌ز ب ترسن.
هه‌لبه‌ت گوهارتن، دێ سنوورێن وه‌لاتێن ده‌وله‌تنه‌ته‌وه‌ ژی ده‌رباز كه‌ن و رژێمێن وان ئێك ئێكه‌ دێ هێنه‌ هه‌لوه‌شاندن..
لێ كورد دبیت ژ ڤێ بابه‌لیسكێ سوودمه‌ند بن.
چونكو ب سه‌دان ساله‌ كورد و ئاخا كوردستانێ یا داگیركری یێن هاتینه‌ چه‌وساندن و مافێن ڤێ نه‌ته‌وه‌یا دیرۆكی هاتینه‌ بنپێكرن..
لێ كوردان ل هه‌ر چار پارچه‌یێن كوردستانێ، ب ئاوایه‌كێ حه‌كیمانه‌ و سه‌رده‌میانه‌ خه‌بات و تێكۆشینا كری ژ بۆ ڕزگاریا كوردستانێ و چاره‌سه‌ریا دۆزا كورد. د چارچووڤه‌یێ ئاشتیێ دا…. ده‌وله‌تا توركیا ئه‌ڤه‌ بوو 102 سال یا ئینكارا ناڤێ كوردستانێ و نه‌ته‌وه‌یا كورد دكه‌ت.
گه‌له‌ك نه‌ته‌وه‌یێن بچویك وه‌ك ئه‌رمه‌نی، چه‌ركه‌ز، لاز،رۆم، هتد.. ب جینۆسایدێن ڕه‌ش و كۆمكژیان ل سه‌ر ئه‌ردی شینوارێن وان ژی نه‌هێلان، درێغی دژی كوردان ژی نه‌كریه‌؛ لێ شیان حه‌تا ئاسته‌كی كوردان ئاسمله‌ بكه‌ن.
لێ كورد ل سه‌ر خاكا كوردستانێ مان. هه‌بوونا خوه‌ پاراست.. ب دو: خالان كوردان دۆزا وه‌لاتێ خوه‌ به‌ر ب ناڤه‌ندێن چاره‌سه‌ریێ بڕن. ئێك: ب هه‌بوونا هێزا شه‌ڕكه‌ر ئه‌و چ ناڤ ل وێ هێزێ بكه‌ن نه‌گرنگه‌ لێ ئه‌و مرۆڤێن شه‌ڕكه‌رن خوه‌دی ئیراده‌نه‌، له‌وا هه‌ر زویكا ل رۆژهه‌لاتا ناڤین و جیهانێ ناڤێ كوردێن شه‌ڕڤان ب به‌رخوه‌دانێ هاتنه‌ ناسكرن. ئالیێ دوێ: ل جیهانا پێشكه‌فتی و خوه‌دی مافێن مرۆڤی دۆزا خوه‌ یا ڕه‌وا ب وان دا ناسكرن كو ئه‌و گه‌له‌كن، سته‌م و زۆرداری ل وان و ئاخا كوردستانێ یا داگیركری د هێته‌ كرن و خه‌باتا ب سالان ژ بۆ مافێن وان یێن ڕه‌وایه‌.
هه‌لبه‌ت ب گرتن ب كوشتن و كۆچبه‌ر كرنا كوردان ل سه‌ر ئاخا وان ل سه‌ر جهو وارین وان نه‌شیان دۆزا ڕه‌وا دۆزا وه‌لات و سه‌رخوه‌بوونێ دۆزا ئازادی و دیموكراسیێ ژناڤ ببه‌ن.
ب ملیۆنان كورد ده‌ربه‌ده‌ری جیهانێ بوون. هنده‌ك كورد ژی، پشتی جه‌نگا جیهانی یا دویێ ل سه‌ر ناڤێ كاركه‌ریێ شاندنه‌ ئه‌ورۆپا رۆژهه‌لات، لێ ئه‌و كوردێن ل سه‌ر ناڤێ كاركرنێ شاندین، بوونه‌ خوه‌دی سه‌رمایه‌ و یه‌كه‌م ناڤه‌ند و كۆمه‌لێن كوردی هه‌ر ئه‌وان ل ناڤه‌ندێن وه‌لاتێن ئه‌ورۆپی ڤه‌كرن و كرنه‌ جهێ خه‌بات و تێكۆشینا كوردایه‌تیێ.
ئه‌و خوه‌دی ل دۆزا وه‌لاتی ده‌ركه‌فتن و نه‌ته‌وه‌یا كورد د نوكه‌دا ل دیاسپۆرا وه‌ك نه‌ته‌وه‌یه‌كا هشیار دهێته‌ ناسكرن. واته‌ ب ڤێرێكێ ژی، نه‌شیان كوردان بحه‌لینن به‌لكو به‌روڤاژی كوردان زێده‌تر خوه‌ ڕێكخست.
ڕه‌وشا كوردان ل باكوورێ كوردستانێ، كو پارچا هه‌ری مه‌زن و رێژه‌یا كوردان ژی د ئاستێ سێ وه‌لاتێن وه‌ك لوبنان ئیسرائیل و كوێتێ دا یه‌. به‌لكو زێده‌تر ژی بن، گه‌له‌ك شۆڕش ل وێ پارچێ به‌رپابوون. لێ هه‌موو ب پشته‌ڤانیا زلهێزان، ب چه‌كێن كۆمكوژ ده‌وله‌تا تورك سه‌ركوت كرن.
شۆڕشا چه‌كداری یا ل باكوورێ كوردستانێ ب پێشه‌نگیا pkk ل سالا 1984 پێنگاڤه‌كا نووی و دیرۆكی بوو، بۆ كوردێن باكوور و هه‌موو كوردستانیێن ل پارچێن دی. ئه‌و ژی ژ به‌ر خاله‌كێ بوو، خه‌بات و تێكۆشین، ژ بۆ سه‌رخوه‌بوونا كوردستانێ بوو.
ل ژێر ڤی ناڤی ب سه‌دان كۆر كچێن كوردان و كوردستانیان د رێكا سه‌رخوه‌بوونێ دا، جانێ خوه‌ كره‌ قوربانی و گه‌هشتنه‌ كاروانێ جانگۆریكه‌رێن وه‌لاتی.
لێ، ئه‌ڤێ پێڤاژۆیێ درێژی دا خه‌بات و تێكۆشینا pkk ب سه‌رۆكایه‌تیا ئۆجه‌لانی. جارا ئێكێ ل سالا 1993 د ناڤبه‌را توركیێ ب سه‌رۆكایه‌تیا سه‌رۆك كۆمارێ وێ ده‌مێ توركوت ئۆزال و ب ناڤبه‌ینكاریا مام جه‌لال تاله‌بانی و چه‌ند سیاسه‌تمه‌دارێن كورد یێن وه‌ك كه‌مال بوركای و ئه‌حمه‌د تورك، و سری ساكك.
ل ژێر چاڤدێریا سه‌رۆك كۆمارێ سووریێ حاڤز ئه‌سه‌د برێڤه‌چوو و ئینسیاتیفا ڤی پڕۆژه‌ی د ده‌ستێ ئۆجه‌لانی دابوو، لێ ده‌وله‌تا كوور، ب كوشتنا ئۆزالی ئه‌ڤ پێڤاژۆ به‌رئاڤی كر، و چ ئه‌نجام ژ ڤێ دانوستاندنێ ده‌رنه‌كه‌فت.چونكو یا ئێكێ پشته‌ڤانیا ناڤده‌وله‌تی لێ نه‌هاته‌كرن ئه‌و ژی سه‌ده‌مێ سه‌ره‌كی ته‌ڤگه‌را pkk یا سیاسی و چه‌كداری چه‌ندین وه‌لاتێن وه‌ك ئه‌لمانیا و ئه‌ورۆپا و ئه‌مریكا ئێخسته‌ د ناڤا لیستا ڕه‌ش دا و وه‌ك پارته‌كا قه‌ده‌غه‌كری و مۆهرا تیرۆرێ ژی لێدا.
هه‌ر چی رۆژا پاشتر بوو دۆرپێچه‌كا مه‌زن ل ته‌ڤگه‌را باكوور هاته‌ كرن.. و ئه‌ڤان فشاران باندۆره‌كا نه‌رێنی ل ده‌وله‌تا سووریێ ژی كر. له‌وا ئۆجه‌لان ب ناڤێ چاره‌سه‌ریا دۆزا كورد ب رێكێن ئاشتیانه‌ ده‌ربازی وه‌لاتێ گریكێ د بیت.
لێ هه‌ر ل رۆژا ده‌ستپێكێ هه‌ست ب مه‌ترسیێ كڕ كو، ل جهێ ئالیێن په‌یوه‌ندیدار پێشوازیا وی بكه‌ن، لێ لایه‌نێن ئه‌منی و دژه‌ تیرۆر و هه‌والگیریێ ئه‌و پێشوازی كر. هه‌لبه‌ت گه‌له‌ك بازاڕ ل سه‌ر ئۆجه‌لانی و ته‌ڤگه‌را وی هاتنه‌كرن. لێ ل داویێ ب بازاره‌كی ئۆجه‌لان هاته‌ دیلگرتن و ل 15 سباتا سالا 1999 ژ نایرۆبیا پایته‌ختێ كینیا .ئه‌و ب ده‌وله‌تا تورك دهێته‌ راده‌ستكرن.
ئاها پشتی ڤێ چه‌ندێ پێڤاژۆیه‌كا راسته‌ ڕاست د ناڤبه‌را ئۆجه‌لانی و ده‌وله‌تا توركیا دا ب سه‌رۆكاتیا حوكمه‌تا بۆله‌نت ئه‌جه‌ویتی دا ده‌ست پێ دكه‌ت.
لێ ئۆجه‌لانی ڤیا بۆ ڕایا گشتی یا توركیا و جیهانێ بده‌ته‌ خوه‌یا كرن كو ئه‌و خۆدان بڕیاره‌ و ته‌ڤگه‌را وی ژ گۆتنێن وی ده‌رناكه‌ڤیت.
ئێك: خال ژ وان ژی، pkk هه‌لوه‌شاند و ناڤێ وێ گوهارت. دو: هێزێن چه‌كدار ژ ناڤا ئاخا توركیا و باكوورێ كوردستانێ ده‌رڤه‌ی سنوور كرن. سێ: ناڤێ هێزا چه‌كدار: ژ ARGK كره‌ HPG واته‌ پرۆسێسا ئاشتیێ به‌رده‌وام كر. و نابیت ل ڤێرێ رۆلێ سه‌رۆكایه‌تیا هه‌رێما كوردستانێ تایبه‌ت سه‌رۆك بارزانی و سه‌رۆك تاله‌بانی بێته‌ ژ بیركرن كو رۆلێ سه‌ره‌كی بۆ چاره‌سه‌ریا دۆزا كوردی ل باكوورێ كوردستانێ و تركیێ ب رێكا ئاشتیێ بێته‌ چاره‌سه‌ركرن، یێ گێرای.
لێ ل داویێ ب سه‌ده‌ما ده‌وله‌تا كوور و ئالیه‌كێ pkk یێ خوه‌ وه‌ك باز دبینن ب سه‌ر ئالیێ كه‌ڤۆك دا بسه‌ركه‌فت و پێڤاژۆ ب به‌هانه‌یا ده‌ست ژ به‌ردانا چه‌كێن ل 15 ته‌باخا سالا 1984 ل ئه‌روهێ و شه‌مزینان ل هه‌مبه‌ری له‌شكرێن توركیا هاتینه‌ بكار ئانین؛ ژ ناڤبر.
لێ د ناڤا ڤێ پێڤاژۆیێ دا پڕانیا پرۆژه‌یان یێن ئۆجه‌لانی و pkk بوون.
گوهه‌رتنێن هێرشا حه‌ماسێ یا 7 ئۆكتۆبه‌را سالا 2023 چه‌ندین باده‌كێن نوی ده‌وله‌تا ئیسرائیلێ ڤه‌كرن. كو ده‌ستێ ده‌وله‌تا ئیسرائیلێ ڤاله‌ نه‌ما و هێرشێن هه‌مه‌ لایه‌نی ل سه‌ر غه‌ززه‌ و باشوورێ لوبنانێ. گرێن جولان و ناڤه‌ندا به‌یرۆت و شام و ته‌هرانێ، ئه‌ڤێ چه‌ندێ ترسه‌كا مه‌زن بۆ وه‌لاتێن ده‌ڤه‌رێ تایبه‌ت یێن پشته‌ڤانیا گرۆپێن تیرۆرستی و كرێگرتی دكه‌ن چێكر و هه‌ست ب هندێ هاته‌كرن كو ئه‌ڤ هێرشه‌ د سنووردار كری نابن. ئه‌ڤ چه‌نده‌ ئالیه‌كه‌ لێ ئالیێ دوێ به‌رخوه‌دان و تێكۆشینا كوردان بوو ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ و باكوور د ئالیێن چه‌كداری و له‌گالدا. شه‌ڕێن ل دژی تیرۆریستێن داعش پشته‌ڤانیا ناڤده‌وله‌تی، بۆ كوردێن هه‌ر چارپارچه‌یان چێكر. هه‌لبه‌ت مه‌زاختیێن توركیا یێن له‌شكری بارێ ده‌وله‌تا تورك گه‌له‌ك یێ گران كری. ئه‌ڤه‌ ئالیه‌كه‌، لێ ئالیێ دی پشته‌ڤانیا ناڤده‌وله‌تی یا ل كوردان دئێته‌ كرن ژی خاله‌كا گرنگه‌.
هه‌لبه‌ت ده‌سته‌یا ڕزگاریا شامێ HTŞ ب سه‌رۆكایه‌تیا جۆلانی. كو ده‌مه‌ك درێژه‌ ل وه‌لاتێ توركیا پشته‌ڤانی ل ته‌ڤگه‌را وی و یا له‌شكرێ ئازاد دهێته‌ كرن، ب مه‌رجێ جهێ كوردان د پاشه‌رۆژا سووریا نوی دا نه‌بیت. له‌وا خوه‌ ب باشی یا ڕێكئێخستی كو دێ بنه‌ شوینگرێن ئه‌سه‌دی. لێ وان ژی كێشه‌یه‌كا مه‌زن د وارێن ئیداره‌كرنا وه‌لاتی دا یا هه‌ی.
ژ ئالیه‌كی د خوازن شه‌رعیه‌تا ناڤنه‌ته‌وه‌ی بۆ ته‌ڤگه‌را خوه‌ چێكه‌ن ئالیه‌كێ ژی ده‌وله‌تا توركیا د خواست پرۆژێ وه‌لاتێ خوه‌، د رێكا واندا جێبه‌جێ بكه‌ن،و هه‌ژمۆنا توركیا دێ بۆ ده‌مه‌ك درێژ ژی ل سه‌ر وه‌لاتێ سووریێ مینیت.
ب دیتنا من توركیا دزانیت ژ به‌ر ڕێككه‌فتنێن د ناڤبه‌را ئیراق و سووریێ دا ئێدی نه‌ما بگه‌هیته‌ سنوورێن میساقا مللی، لێ ئه‌وێ باده‌كێ وه‌ك گه‌ف ب كار دئینیت دا رێكێ ل سه‌رخوه‌بوونا كوردستانێ بگریت.
هه‌لبه‌ت ژ به‌ر ڤان سه‌ده‌م و خالێن مه‌ ئاماژه‌ پێكرین، و ده‌وله‌تا توركیا چاڤه‌رێ بوو د رۆژا 8 هه‌یڤا 12 یا سالا ده‌ربازبووی دا، دگه‌ل كه‌فتنا سه‌نه‌مێ ئه‌سه‌دی رێڤه‌به‌ریا خوه‌سه‌ر ژی هه‌ره‌سێ بینیت، و ئالایێ سپی ل هه‌مبه‌ر HTŞ و گرۆپێن نێزیكی توركیێ راكه‌ت و ئه‌و رێڤه‌به‌ری هه‌ره‌سێ بینت و بێنه‌ دیلگرتن.
لێ ئه‌ڤێ چه‌ندێ روینه‌دا، و رێڤه‌به‌ری ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ ب هێزا له‌شكری یا HSD و پشته‌ڤانیا كۆالسیۆنا ناڤده‌وله‌تی خوه‌ ل سه‌ر پییان گرت. و ب دیده‌ڤانیا سیاسه‌تمه‌دار و ده‌ستهه‌لاتدارێن توركیا رێڤه‌به‌ریا باكوور رۆژهه‌لاتێ سووریێ یا بوویه‌ دیفاكتۆ.
له‌وا هه‌ر زویكا ده‌ستهه‌لاتدارێن توركیێ بۆ رازیكرنا ئۆجه‌لانی هنده‌ك گاڤێن پراكتیك ئاڤێتن.
ئه‌و ژی ب رێیا پرۆژێ سه‌رۆك كۆمارێ توركیا ئه‌ردۆغان و سه‌رۆكێ ته‌ڤگه‌را نه‌ژاتپه‌رستێن توركیا MHP باخچه‌لی. ده‌رگه‌هێ پێڤاژۆیا ئاشتیێ یا ل سالا 2013 خه‌تمی دوباره‌كره‌ رۆژه‌ڤ.
هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ پرۆژه‌، دبیت نه‌ ل گۆره‌ی دلێ كوردان بیت. لێ ده‌لیڤه‌ هه‌بوو هه‌موو پارت و ئالی و جڤاكا توركیا ده‌رگه‌هێ چاره‌سه‌ریا پرسا كوردی ڤه‌كه‌ن. لێ چ ده‌مه‌كێ نه‌ دهاته‌ چاڤه‌رێكرن كو باخچه‌لی ب خوه‌ دێ ده‌ستپێشخه‌ریا پێڤاژۆیه‌كا نوی بۆ چاره‌سه‌ریا پرسا كوردی و توركیێ كه‌ت، لێ دیاره‌ ده‌ستهه‌لات یا ل پشت پڕۆژه‌ی و ئالیێ ئۆپۆزسیۆنێ ژی.
دیسا ژ ئالیه‌ك ژی سپارته‌ DEMPARTI كو ئه‌و رۆلێ په‌یام گه‌هاندنێ بۆ لایێ ئۆجه‌لانی و ئالیان ڤه‌گوهێزن و ئه‌ڤێ چه‌ندێ پشتی شاند ژ گرئاڤا ئیمرالیێ زڤرین سه‌ره‌دانا سه‌رۆكێ په‌رله‌مانێ توركیا كۆرتولوشی كرن. چونكو ناڤه‌ندا چاره‌سه‌ریان یا كریه‌ هۆلا په‌رله‌مان و په‌رله‌مان جهێ گوهارتنا ده‌ستووری یه‌. و نوونه‌ریا هه‌موو جڤاكا توركیێ ژی دكه‌ت و پشتی په‌رله‌مانی، رۆلێ سه‌ره‌كی د ڤێ پێڤاژۆیێ دا یێ دایه‌ باخچه‌لی، لێ ئالیێ سێیێ هێشتا نه‌ یێ دیاره‌، كا دێ وه‌لاتێن ئه‌ورۆپی بن.
ئان ژی دێ وی رۆلی ده‌نه‌ هه‌رێما كوردستانێ، كو د چه‌ند داخوه‌یانیه‌كاندا سه‌رۆك بارزانی گۆت: یا ب مه‌ بێته‌ سپارتن ئه‌م د به‌رهه‌ڤین رۆلێ ئاشتیێ و چاره‌سه‌ریێ بگێڕین. هه‌لبه‌ت دێ گه‌له‌ك گرنگ بیت باشوورێ كوردستانێ و تایبه‌ت رۆلێ لایه‌نێ سێیێ سه‌رۆك بارزانی بگێڕیت .
لێ ل هه‌مبه‌ر ڤێ پێڤاژۆیێ و پرۆژێ باخچه‌لی،ئه‌ردۆغان، وه‌ك هنده‌ك زه‌لالی كه‌فتیه‌ سه‌ر؛ پێدڤیه‌ زه‌مینه‌ بێته‌ خوه‌شكرن كو ئۆجه‌لان بێته‌ په‌رله‌مانێ توركیا ئان ژی ب رێكا ڤیدیۆ كۆنگره‌یێ ده‌نگێ وی ل په‌رله‌مانێ توركیا بێته‌ وه‌شاندن. داخوازێ ژ pkk بكه‌ت ده‌ست ژ چه‌كان به‌رده‌ت. لێ ل هه‌مبه‌ری ڤێ چه‌ندێ چ دیار نینه‌ كا چ د پرۆژه‌یێ توركیا دا بۆ پرسا كوردی ل باكوور هه‌یه‌ !.
هه‌لبه‌ت ره‌وشا هاتیه‌ گوهه‌رتن و ئێدی چ دۆز ب چه‌كان ناهێنه‌ چاره‌سه‌ركرن، لێ ئه‌ز ب گومانم كو سه‌رۆكاتیا pkk ل قه‌ندیلی ئه‌و ئالیێ سه‌ره‌كینه‌، گاڤه‌كێ د ڤی واری دا باڤێژیت. و ئالیێ دی ژی رێڤه‌به‌ریا خوه‌سه‌را رۆژئاڤایێ كوردستانێ یه‌ و ئۆجه‌لان دێ بانگ ل وان ژی كه‌ت كو HSD بێته‌ هه‌لوه‌شاندن و پێگریێ ب فه‌رمانێن شامێ بكه‌ت و رۆلێ خوه‌ ل ناڤا ده‌وله‌تا سووریێ بگێرن و مافێن خوه‌ د ده‌ستوورێ سووریا پاشه‌رۆژێ دا بچه‌سپینن.

زاگروس به‌روارى
ب درێژاهیا دیرۆكێ پارتی پێشه‌نگا ته‌ڤگه‌را ئازادیخوازیا كوردستانێ بوویه‌. چ ده‌مه‌كێ ڕاده‌ستی خوه‌سته‌كێن دوژمن و داگیركه‌ریا له‌شكری، سیاسی و هزرا بنده‌ستیێ نه‌بوویه‌.
سه‌نگه‌رێ پارتی، ئه‌و سه‌نگه‌ره‌ یێ كوردایه‌تی و به‌ره‌ڤانی كڕنه‌ ژ ئاخا پیرۆز و ئارمانجێن مه‌زن..
هه‌لبه‌ت د ڤی چارچووڤه‌ی دا هێرشێن پڕه‌ لایه‌نی ژ ئالیێ ئیرانا رژێما تۆتالیتاریزمی ڤه‌، رۆكه‌تێن بالستیكی كو به‌ری دو هه‌یڤان كڕنه‌ سه‌ر پایته‌ختێ كوردستانێ هه‌ولێرێ بۆ چاڤترساندن و ژ ناڤبرنا ئیراده‌یا گه‌لێ كوردستانێ، ئه‌ڤ پلانێن نه‌گریسه‌. نه‌شیان خاله‌كێ ژ ئیراده‌ و وره‌یا پارتی و كوردایه‌تیێ كێم كه‌ن.
لێ داگیركه‌ر و تایبه‌ت رژێما ئیرانێ یا كه‌ڤنه‌په‌رست، باش د په‌یاما كوردستانێ گه‌هشت كو ب رۆكه‌تێن دوورهاڤێژ، نه‌شێت چ ب ده‌ست بێخیت. جاره‌كا دی ب ڕێكا هنده‌ك نۆكه‌رێن كورد و ب ناڤ دادگه‌ها ئیراقێ یا فیدرالی ئاشێ خوه‌ یێ بێ هیڤیبوونێ ئێخسته‌ كاری.. كو ب ڕێكا ڤێ دادگه‌هێ، فشارێ ل هه‌رێما كوردستانێ و تایبه‌ت ل كه‌ساتیا پارتی بكه‌ت. وه‌ك چاوا، به‌ری ساله‌كێ ب نایاسایی، په‌ترۆلا كوردستانێ هاته‌ راگرتن، دیسا هه‌ولێن خوه‌ زێده‌تر لێكرن و ده‌ستێ خوه‌ خسته‌ د ناڤا ئابۆرێ كوردستانێ دا و ب رێیا بڕینا داهات و گیرۆكرنا مووچه‌ی و برسیكرنا خه‌لكێ كوردستانێ یێ خۆڕاگر. لێ د گه‌له‌ك ئالیان دا. ل سه‌ر ناڤێ دادگه‌هێ دوورپێچا له‌شكری، سیاسی، و ئابووری ، ئێخستنه‌ سه‌ر هه‌رێمه‌كا كو د ده‌ستووری دا. هاتیه‌ په‌ژراندن، پڕانیا مادده‌ و برگه‌یێن گرێدای مافێن كوردان.. دهاتنه‌ پێشلكرن، بڕیارا ل دژی مافێن كێمنه‌ته‌وه‌یان، و بێبه‌هركرنا وان ژ پرۆسێسا هه‌لبژارتن و دیمۆكراتیزه‌كرنێ و ژ ناڤبرنا كورسیێن كۆتا. ب سه‌رێ خوه‌ ده‌ستكاریه‌ د كار و بارێن هه‌رێمه‌دا دكه‌ت. ژ بۆ لاوازكرن و ژ ناڤبرنا هه‌رێما ب خوینا سه‌دان هزار شه‌هید و ئه‌نفالبوویان و جینۆسایدكرنا. گه‌له‌كی. واته‌ ئه‌وا ئه‌ڤرۆكه‌ ئه‌ڤ دادگه‌هه‌ د كه‌ت، هه‌مان درێژیدانه‌ ب سیاسه‌ت و هزرێن رژێما دكتاتۆرێ گۆڕبه‌گۆڕ سه‌ددام حوسێنی نه‌، له‌وا سه‌رۆكاتیا پارتی د ده‌مه‌ك گه‌له‌ك زوو دا، شییا هه‌لوه‌ستی ل هه‌مبه‌ر ڤێ بێدادی و سته‌ما ل گه‌لێ كوردستانێ دهێته‌كڕن وه‌رگریت. هه‌لبه‌ت كارتێن پارتی گه‌له‌كن. ئێك ژ كارتێن هه‌ری ب هێز ئه‌وه‌ ئان دێ شریكێن وه‌كهه‌ڤبین د ئیراقێ دا، ئانژی دێ خوه‌ ژ پرۆسێسه‌كێ ڤه‌كێشین كو ب رێكا كوردان شه‌رعیه‌تێ. بده‌ته‌ حوكمه‌ت و ئیراقه‌كا بێ ناڤه‌رۆك، و چ مافێن كوردان و نه‌ته‌وه‌یێن كوردستانێ تێدا نه‌ د پاراستی بن، هه‌لبه‌ت ژ ناڤبرنا ڤان پیلانان دێ ب خوه‌ڤه‌كێشانا ژ وێ پرۆسه‌سێ بیت. و هه‌لبه‌ت دێ ڕایا گشتی یا كوردستانیان د چه‌په‌رێ پارتی دا بن.
هه‌لبژارتن ژی، پێدڤیه‌ د كه‌شه‌كێ ئارام دا بێنه‌كڕن. لێ هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانێ كوردستانێ ب دیتنا من گه‌له‌ك د گرنگن هاتبانه‌ كڕن، چونكو دا شه‌رعیه‌ته‌كا مه‌زن ده‌نه‌ هه‌رێما كوردستانێ. لێ كه‌نگی بێنه‌ كڕن؟ ل ژێر چاڤدێریا كیش كۆمسیۆنێ؟ ئه‌و ژی كۆمسیۆنه‌كا بێئالیه‌ و پێدڤیه‌ ل ژێر چاڤدێریا نه‌ته‌وه‌یین ئێكگرتی دا بیت، هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ كۆمسیۆنا نوكه‌. بێ ئالی نینه‌ و ل جهێ وه‌لاتێن هه‌ڤسنوور، بۆ بجهكرنا ئه‌ژندایێن وه‌لاته‌كێ وه‌ك ئیرانێ، ل ژێر باندۆرا وان، ئه‌نجامدانا وێ هه‌لبژارتنێ دێ بیته‌ بزمارا داویێ كورد ب ده‌ستێن خوه‌ ل تابووتا وه‌لاتێ خوه‌ دده‌ن. لێ ب ڤه‌كێشانا پارتی ژ پرۆسێسا هه‌لبژارتنان شیان رێكێ ل ڤێ هه‌ولا نه‌زۆك بگرن.

زاگرۆس به‌رواری
هه‌لبه‌ت ته‌ڤگه‌را Pkk یێن وه‌ك مه‌ د ناڤا شۆڕشێ دا مایین و مه‌زن بووین. ب ده‌هان كادرۆیێن ڤێ ته‌ڤگه‌رێ ژ نێزیكڤه‌ یێن دیتن واته‌، د گه‌ل ئارمانج و ئایدیۆلۆژیا وێ د ئاشنا و شاره‌زانه‌، هه‌لبه‌ت ده‌ما من ناڤێ پرتووكێ دیتی بالا من كێشا و من د ڤیا هه‌رچی زووتره‌ ب خوینم.. چونكو تایبه‌ته‌ ب ڕه‌گه‌زێ ژنێ و دیتنا چه‌ند ئه‌ندام و كادرۆیێن وێ یێن كه‌ڤن یا هاتییه‌ وه‌رگرتن. لێ یا ڕاست، ئه‌ز چاڤه‌رێی هنده‌ خال و قولاچكێن تاری بووم یێن چ ده‌مه‌كێ مه‌ نه‌شییا بیت، ب چاڤێن خوه‌ ببینیت و نه‌خواندبیت.ئانكو هنده‌ك زانیاریێن نوو، دگه‌ل ئاشنا ببین، لێ ئه‌وا من چاڤه‌رێ دكڕ. ئه‌ونه‌بوو، ته‌نێ هنده‌ك بابه‌تێن ژ سه‌رڤه‌، ئاماژه‌ یا ب ژیانا خوه‌ یا ناڤا ته‌ڤگه‌رێ ئه‌وا ب سالان هه‌ر ژ ڕێكخستنێن ناڤا باژار و چوونا زیندان و یا سه‌رێ چیا یا هاتیه‌ كڕن.
ڕێز بۆ وێ خه‌باتا ئه‌و دبێژن: خه‌باتا مه‌ ژ بۆ ئازادیا كوردستانێ و یا جڤاكا مه‌یه‌ و ب سالان یێن ماینه‌ د زندان و ل چیا گه‌له‌ك قوربانی یێن د ڤێ رێكێ دا یێن داین؛ لێ ئه‌ڤێ چه‌ندێ مه‌ژیێ من ئاڤنه‌دا، چونكو هه‌موو ته‌ڤگه‌رێن چه‌كداری هه‌موو ته‌ڤگه‌رێن بۆ ئازادیێ خه‌بات و تێكۆشینێ دكه‌ن؛ نه‌خاسمه‌ گه‌لێ كورد، هه‌لبه‌ت دێ قوربانیێن مه‌زن د وێ ڕێكا پیرۆز دا ده‌ن.. دیسا ئاماژێ ب ژیانا ژنێ دكه‌ن ژنێ وه‌ك كۆله‌ و كه‌سه‌كا زیندانكڕی ب ناڤدكه‌ن. ته‌نێ ژن، وه‌ك كه‌ره‌سته‌ك یا دایه‌ دیاركرن ژ بۆ پاراستنا سیسته‌مێ ڤێ ته‌ڤگه‌رێ و سه‌رۆك و كادرۆیێن وێ.. لێ نه‌هاتینه‌ سه‌ر خالێن جه‌وهه‌ری كو بۆ جارا ئێكێ یه‌ پارتییه‌كا ب ناڤێ pkk شیایه‌ ژن و مێران د ئێك سه‌نگه‌ردا كۆم بكه‌ت. پێدڤی بوو ب كووڕی ئه‌ڤ مژاره‌ هاتبا نرخاندن و خالێن تاری زه‌لالیه‌ك ئێخستبا سه‌ر. دا ناڤه‌رۆكا ڤێ پرتووكێ گه‌له‌ك ده‌وله‌مه‌ند بیت ئه‌گه‌ر د ئالیێ دیرۆكی و فه‌لسه‌فی و ئایدیۆلۆژیا ئه‌ڤ پارتییه‌ ل سه‌ر هاتیه‌ ئاڤاكرن كا بنگه‌هێ وێ و سه‌ركانیا وێ چییه‌؟ و قۆناغێن ئه‌و تێدا ده‌ربازبووی. ب به‌رفرهه‌یی هاتبا نرخاندن، دا زه‌لالی كه‌ڤیته‌ سه‌ر گه‌له‌ك خالێن تاری، ل ئالیێ دی د بێژیت: ب ده‌هان كادرۆیێن ده‌ستپێكێ یێن ژ ناڤا ڤێ ته‌ڤگه‌رێ جودابووین.. ل ڤێره‌ دیار دبیت جودابوون! واته‌ هێزه‌كا دی وه‌ك ئه‌لته‌رناتیڤ، ل هه‌مبه‌ری ڤێ ته‌ڤگه‌رێ، لێ مه‌ چ هێزه‌كا دی یا ڕكابه‌ر ل هه‌مبه‌ری ڤێ پارتیێ ل قادا باكوورێ كوردستانێ و تایبه‌ت رۆژئاڤایێ وه‌لاتی ئه‌و پارچه‌یێن ڤێ ته‌ڤگه‌رێ پێگه‌هێ خوه‌ لێ بهێزكڕین. نه‌دیتن، لێ جودابوونا ئه‌و دبێژن: ب دیتنا من ڕه‌ڤینه‌ ژ ناڤا ڕێزێن وێ. ئه‌گه‌ر نه‌ڕه‌ڤینبا ئه‌و دشیان ب ڤێ هێزا هنده‌ مه‌زن و ب ده‌هان كادرۆیێن كۆنسێیا سه‌رۆكاتیێ، ب وان ئه‌زموونێن خوه‌ ب وان ته‌ز و دیتنێن خوه‌ ته‌ڤگه‌ره‌كا كوردستانی دا بمه‌زرینن، لێ ئه‌و بخوه‌ دبێژن: ئه‌م یێن چووینه‌ ئه‌ورۆپا باشه‌ چوونا ته‌ یا ئه‌ورۆپا دهێته‌ وێ واته‌یێ كو وه‌ مه‌یدانا ڕاسته‌قین یا خه‌باتێ یا چۆلكڕی. وه‌ نه‌شیایه‌ ب ڤێ هێزا هنده‌ مه‌زن باوه‌ریێ بۆ پڕانییا جوداخوازان چێكه‌ن كو ب ته‌ڤگه‌ره‌كا نویخواز و ده‌مۆكراتیك بێنه‌ د مه‌یدانا سیاسی، له‌شكری یا كوردستانێ دا. تایبه‌ باكوورێ وه‌لاتی، لێ ئه‌گه‌ڕ وه‌ شیانێن له‌شكری ژی ژ به‌ر هنده‌ك ڕه‌هه‌ندێن جودا نه‌بن ژی، لێ د شیاندابوو وه‌ك ئه‌لته‌رناتیڤێ سیاسی دیپلۆماسی بكه‌ڤنه‌ د خزمه‌تا وه‌لاتێ خوه‌دا. ل هه‌مبه‌ری پارتیه‌كا تاكڕه‌و و دیكتاتۆر دوور ژ پره‌نسیپێن دیمۆكراتیه‌تێ و مافێن مرۆڤی كو ب ئازادانه‌ هوین نه‌شیانه‌ د ناڤا ڕێزێن ڤێ ته‌ڤگه‌ڕێدا تێكۆشین و خه‌باتێ بكه‌ن، ب دیتنا من ئه‌ڤ بێده‌نگی و كێم نڕخاندنا ئالیێن ڤێ ته‌ڤگه‌رێ هێشتا دبیته‌ پارچه‌ك ژ خزمه‌تكرنا ته‌ڤگه‌را په‌كه‌كێ.

زاگرۆس به‌روارى
ئه‌ڤ پرتووكه‌ به‌لگه‌یه‌كا دیرۆكی یه‌ ژ كۆمكوژیا گوندێ كوركۆ ل ده‌ڤه‌را نهێلێ. واته‌ دلۆپه‌كه‌ ژ سته‌م و كۆمكوژیێن ل سه‌ر جڤاكا كوردێن سڤیل هاتینه‌ ئه‌نجامدان، ژ لایێ سته‌مكارا و داگیركه‌رێن كوردستانێ ڤه‌.. كۆمكوژی ل 11\10\1961 ب رێكا فرۆكه‌یێن جه‌نگێ یێن مێك ڤه‌ ب چه‌كێن نه‌پالم هاتیه‌ ئه‌نجام دان، و 21 كه‌سێن سڤیل و بێگۆنه‌هێن گوندێ كوركۆ بووینه‌ قوربانی، واته‌ ل ده‌ستپێكا شۆڕشا مه‌زنا ئیلۆنێ بوویه‌.
ڕاستی ئه‌ڤ تاوانه‌ گه‌له‌ك یا تراژیدك و جه‌رگبڕه‌.. ده‌ما مرۆڤ پرتووكێ دخوینیت، باشتر د ڕه‌وشا كوردان دگه‌هیت؛ كا چاوا دوژمن و رژێما قاسمی بێی جوداهی كوردێن جه‌نگاوه‌ر و سڤیل ژن و زارۆك پیر و كالان، بێی جوداهیه‌كێ بێخیته‌ د ناڤبه‌را وان دا ب مه‌زنترین چه‌ك وان ژ ناڤدبه‌ن.
هه‌لبه‌ت ئه‌ڤه‌ ژی بۆ چه‌ند ئه‌گه‌ران دزڤریت، یا ئێكێ: دڤیان خه‌لكێ كوردستانێ ئه‌وێن پالپشتیا شۆرشێ و بارزانیێ نه‌مر دكرن. چاڤێن وان بترسینن، دا كو ده‌ست ژ پشته‌ڤانیا شۆرشێ و بارزانی به‌رده‌ن.دو: ژ لایێ جڤاتا ناڤنه‌ته‌وه‌ی ڤه‌، پشته‌ڤانیا كوردان نه‌دهاته‌كرن. واته‌ كورد كوشتن و جینۆسایدكرنا كوردان، ل ده‌رڤه‌یی زاگۆنێن پاراستنا مافێن مرۆڤی بوون، ئه‌ڤێ چه‌ندێ ژی زێده‌تر وێره‌كی د دا داگیركه‌ران، كو ب ده‌هان كۆمكوژیێن دی ژی ل سه‌ر سڤیلان ئه‌نجامده‌ن ژ وانا ژی كۆمكوژیێن گوندێن سووریا و ده‌كان كو ل سالا 1969 ب ئاوایه‌كێ گه‌له‌ك هۆڤانه‌، ل دژی خه‌لكێ سڤیل و ئۆلێن ژێك جودا هاتیه‌كرن.
سێ: لێ درێژیدان ب ڤان كۆمه‌لكوژیان نیشانا بێهێزبوونا رژێمێن ئێك ل دووڤ ئێكێن به‌غدایه‌، ل هه‌مبه‌ر سه‌ركه‌فتن و پێشڤه‌چوونێن شۆڕش و داستانێن پێشمه‌رگێ كوردستانێ، ئه‌وێن ل سه‌ر دوژمنی تۆمار دكرن
هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ كۆمكوژی مخابن وه‌ك نڤیسكار ژی ئاماژه‌ پێكرین، د راگه‌هاندنێ دا..وه‌ك پێدڤی ئاماژه‌ پێنه‌هاتیه‌ كرن و چ به‌لگه‌یێن دیرۆكی ب ده‌ست نه‌كه‌فتینه‌. لێ د ناڤا دو سه‌رچاوه‌یان ئاماژه‌ یا پێ هاتیه‌ كرن ئه‌و ژی ب ئاوایه‌كێ شاش و زانیاریێن دروست ل سه‌ر ڤێ بۆیه‌را مه‌زن نه‌داینه‌. لێ عبدالله ده‌روێش ئه‌ره‌دنی، دبێژیت: هنده‌ك شاشی یێن نڤێسینێ د ئاماژه‌یێن وان دا. ل سه‌ر گوندی هاتینه‌ كرن، بۆ میناك تێكۆشه‌ر عه‌بدوللا ده‌روێش د ناڤا لاپه‌رێن پرتووكا خوه‌ یا بناڤێ ژیان و خه‌بات دا.د بێژیت: ل رۆژا 11\10\1961/ل ده‌مژمێر 3:30 سێ و نیڤی ئێڤاری ل گوندێن كوركۆ و بناڤیێ ل ده‌ڤه‌را نهێلێ سه‌ر ب ئامێدیێ ڤه‌؛ بۆمبه‌ك ل ماله‌كێ دا و 21 كه‌س د وی خانی ڤه‌ شه‌هیدبوون. لێ د راستیێ دا. خانی یێ خالد سه‌عید بوو و 14 كه‌س ژ مالا وی شه‌هید بووینه‌ ته‌نێ ئه‌و نه‌بیت ئه‌و ژی ل مال نه‌بوو. دیسا نڤیسكار سه‌لمان نهێلی د ناڤا لاپه‌رێن پرتووكا خوه‌ یا بناڤێ: گوندێ به‌رچی، ب ڤی ئاوای ئاماژێ ب ڤێ كۆمكوژیێ دكه‌ت، دبێژیت: ل سالا 1962 گوندێ كوركۆ ل ده‌ڤه‌را نهێلێ كه‌فتیه‌ ل به‌ر هێرشێن فرۆكه‌یێن دوژمنان و نێزیكی20 كه‌سان شه‌هید بووینه‌.. لێ ژ ڤان دیرۆكان دیار دبیت كو گه‌له‌ك گرنگی ب ڤێ كۆمكوژیێ نه‌هاتیه‌دان و تایبه‌ت ئالیێن پسپۆرێن ڤی واری پێدڤیه‌ وه‌ك به‌لگه‌ فیلم و زێده‌تر كار ل سه‌ر ڤێ كۆمكوژیێ بێته‌ كرن.
ژ چارچووڤێ پرتووكه‌كێ ببیته‌ به‌لگه‌فیلم ب دیتنا من نڤیسكارێ پرتووكێ قه‌هره‌مان عه‌گید دشێت درێژیێ ب ڤی پڕۆژه‌ی بده‌ت و ئه‌و خه‌لكێ وی دیدار دگه‌ل ئه‌نجامدان زێده‌باری هه‌ردو كه‌سێن ژ كۆمكوژیێ هاتینه‌ ڕزگاركرن. ئه‌و ژی ئیسلام سلێمانێ 14 سالی و حه‌سه‌ن عه‌بدوللا یێ شه‌ش هه‌یڤی كو د ناڤا لاندكێ ژ هێزا بۆمبه‌یێ ب لاندك ڤه‌ هاڤێتبوو ناڤ حه‌ودكا سپینداران و ب دیتنا من ئه‌ڤ كه‌سێن د ژیانێ دا مایین تێرا هندێ دكه‌ن كو ئه‌ڤ تاوانا هنده‌ مه‌زن ببیته‌ به‌لگه‌ فیلم.
هه‌لبه‌ت ژ 21 كه‌سێن بووینه‌ قوربانیێن ته‌ڤكوژیێ، دایكا ڕه‌وشه‌ن سه‌لیم ژ هه‌موویان پترێ هه‌ستێ ب جه‌رگ سۆتنێ دكه‌ت، ئه‌و دایكا 13 جگه‌رگۆشه‌یێن وێ ژ به‌ر دلی چووین و دبێژیت: رۆژانه‌ ئه‌ز تزبیێن خوه‌ د هه‌ژمێرم و هه‌ر ل به‌كێ من ناڤێ زارۆكه‌كێ خوه‌ یێ ل سه‌ر دانایی و ئه‌ز ناڤێ ئێكی ژ وان بێژم: رۆژێ سه‌دجاران بێریا وان دكه‌م.. هه‌لبه‌ت گه‌لێ مه‌ ب مافێن خوه‌ڤه‌ دهێته‌ چه‌وساندن و ئه‌ڤ سته‌م و كۆمكوژیه‌ د به‌رده‌وامن. وه‌ك كۆمكوژیا شه‌ڤا 15\1\2024 ئه‌وا ل پایته‌ختێ كوردستانێ ژ لایێ رژێما كه‌ڤنه‌په‌رستا مه‌لایێن ئیرانی رژێما تۆتالیتاریزمی ب رۆكه‌تێن بالستی یێن كشوه‌ر بڕ گه‌لێ سڤیل و تایبه‌ت مالا كه‌ساتیێ دیارێ كوردستانێ پێشڕه‌و دزه‌یی بۆردومان كری و ل ئه‌نجامدای ئه‌و و زارۆكا شیرخوه‌ر ژینایا یازده‌ مه‌هی و چه‌ند كه‌سه‌كێن د ڤێ كۆمه‌لكوژیێ دا شه‌هید و برینداركڕین. گومان تێدا نینه‌ ژ ڕووڕه‌شی و شه‌رمه‌زاری و بێڕه‌وشتیێ پێڤه‌تر بۆ داگیركه‌ر و دوژمنێن مرۆڤاهیێ د ناڤا لاپه‌رێن دیرۆكێ دا نامینیت..

زاگرۆس به‌رواری
داستان ل سالا (1695) زایینی، ژ بال شاعر و فه‌یله‌سۆفێ مه‌زن، یێ وه‌لاتێ مه‌، شێخ (ئه‌حمدێ خانی) ڤه‌ ب پێنڤێسه‌كێ ب هێز، هاتییه‌ نڤێسین. و هه‌ردو ئه‌ڤیندار ب قه‌هره‌مانێن ئه‌ڤینێ بناڤ كریینه‌ و گۆتیه‌ ئه‌ڤ ده‌ڕه‌ ئاڕامگه‌هێن خوه‌شتڤیێن (مه‌م و زین)ه‌. واته‌ ل پایته‌ختێ میرگه‌ها بۆتان باژارێ جزیرێ.
هه‌ژی ئاماژه‌پێكرنێ یه‌. خاتوین زین دبوو كچا كه‌ساتیێ خۆدانێ پاشناڤێ زه‌ینوودین، واته‌ میڕێ بۆتان میڕ(عه‌بدال زه‌ینوودین)،كو بوویه‌ ئه‌ڤیندارا كوڕێ نڤیسكارێ كوچك و دیوانا میڕی، (مه‌مێ ئالان)،لێ ئه‌ڤ، ئه‌ڤینه‌ نه‌یا سه‌ركه‌فتی بوویه‌، ژ به‌ر ئاسته‌نگ و ده‌ب و دۆلابێن خۆلام و خزمه‌تكارێ كۆچكا میڕی به‌كری واته‌ (به‌كۆی) ب دوورویاتی و فه‌سادیێ، و ڕۆلێ خوه‌ یێ نه‌یێنی و خراب و ڤه‌گوهاستنا گۆتنێن به‌روڤاژی، هه‌لبه‌ت بوو، سه‌ده‌م و ئاسته‌نگ، د ڕێكا دو ئه‌ڤینداران دا. كو ب دلشادی ب ئه‌ڤینا خوه‌ شاد نه‌بن. بێگومان خوه‌یا د بیت كو ل دێر زه‌مان تایبه‌ت كه‌سێن دووڕی، و زمان خوه‌ش یێن شیان باندۆرێ ل ڕێبه‌ر و كه‌ساتیێن خودان ده‌ستهه‌لات بكه‌. ئه‌ڤ توخمه‌ مرۆڤه‌. وه‌ك شیره‌تكار ژی د هێنه‌ ناسكرن. لێ د ڕاستیێ دا ئه‌و نه‌مرۆڤێن زانانه‌ ئه‌و كه‌سێن كۆله‌نه‌.. مخابن حه‌تا نوكه‌ ژی جڤاكا كوردستانێ پری كه‌سێن وه‌ك به‌كۆی نه‌ و دبنه‌ ئاسته‌نگ د ڕێكا په‌یامێن ڕاسته‌قینه‌ ژ جڤاكێ بۆ ئالیێن ده‌ستهه‌لاتدار، و تایبه‌ت سیاسه‌تمه‌داران، ئه‌و توخمه‌ مرۆڤه‌ ژ به‌ر به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌، دورویتیا خوه‌ په‌یامێن جڤاكێ به‌روڤاژی دگه‌هیننه‌ به‌ڕپرس و ئالیێن شوله‌ژێ، له‌وا حه‌تا نوكه‌ ژی ل ژێر په‌ر و باسكێن سیاسه‌تمه‌داران خوه‌ دپارێزن. هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ داستانه‌ ل جزیرا بۆتان، ئه‌و ده‌ڤه‌را پێشه‌نگی ژ چه‌ندین شۆڕش و سه‌رهلدانێن ته‌ڤگه‌را ئازادیخوازیا كوردستانێ راكرین. ل سه‌رده‌م و قۆناغا میڕ (عه‌بدال زه‌ینوودین)، ئه‌ڤ بوویه‌ره‌، چێبوویه‌، ل ده‌ڤه‌رێ و كوردستانێ ب گشتی، ب ناڤوده‌نگ كه‌فتیه‌ و بوویه‌ داستانا ئه‌ڤینێ.
جهێ هه‌ردو ئه‌ڤیندار و (به‌كۆیێ) نه‌عله‌تی د ناڤدا هاتینه‌ ڤه‌شارتن. مزگه‌فتا عه‌بدالیه‌ یه‌. ل سالا (1437) ز. هاتیه‌ دروستكرن، كو د ناڤ مزگه‌فتێ دا، كولیه‌كا تایبه‌ت بۆ گۆڕێن ئه‌ڤیندار (مه‌م و زین)ێ و دوژمنێ ئه‌ڤینا وان (به‌كۆیێ) نه‌عله‌تی هاتییه‌ دروست كرن.و د ناڤدا هاتینه‌ ڤه‌شارتن.
لێ جهێ ئه‌ڤینا وان لێ ده‌ستپێ دكه‌ت. ل (بورجا به‌له‌كه‌)، بورج ژی دكه‌ڤیته‌ ته‌نشت په‌رئاڤێن چه‌مێ دیژله‌ی. و ل جهه‌كێ بلنده‌، ده‌ور و پشت و باغچه‌یێ بورجێ ب دارێن جوان و گولێن ڕه‌نگاوڕه‌نگ وه‌ك كه‌ڤالان دبالكێشن، جهێ میڕی و هه‌ر د ناڤ بورجێ دا، ژی زیندانا هه‌ی، مه‌مێ ئالان د ڤێ زیندانێ دا هاتیه‌گرتن و زیندانیكرن و ژ بال (به‌كۆی) ڤه‌ ب ڕێكا سێڤه‌كێ هاتیه‌ ده‌رمان خواردكرن، گیانێ خوه‌ د ڤێ زیندانێ دا ژ ده‌ستدده‌ت، پشتی مڕنا مه‌مێ ب سێ ڕۆژان خاتوین، زین لاڤا و دوعا ژ خودایێ پاك و دلۆڤان دكه‌ت، كو ئه‌مانه‌تێ خوه‌ ژ وێ ژی بستینت، ل گۆڕه‌یی داستانێ دبێژن: پشتی سێ ڕۆژان خاتوین زین ژی، گیانێ خوه‌ ژ ده‌ستدده‌ت، له‌وا نه‌ گه‌هشتنه‌ مراد و ئه‌ڤینا خوه‌، لێ گۆڕ و ئاڕامگه‌هێن وان بوینه‌ جهه‌كێ پیڕۆز و سالانه‌ ب هزاران كه‌سێن كورد و بیانی سه‌ره‌دانا وان دكه‌ن و هه‌تا لاڤا، دوعا ژی بۆ خوه‌ ژێ دكه‌ن. لێ یا سه‌یر ئه‌وه‌! گۆڕێ (به‌كۆیێ) دوژمن ل به‌ر سه‌رێن (مه‌م و زین)ێ یه‌. هه‌لبه‌ت ئه‌ڤه‌ ژی وانه‌كا مه‌زنه‌ لێ ب دیتنا من حه‌تا نوكه‌ جڤاكا كوردستانێ وانه‌ ژێ وه‌رنه‌گرتینه‌، چونكو نه‌شیایه‌ دۆست و دوژمنێ خوه‌ ژێك جودا بكه‌ت، لێ د هه‌مان ده‌م دا ئاماژه‌كه‌، پێدڤیه‌ كه‌سێن تاوانبار بگه‌هنه‌ سزایێ به‌كۆكێ خولام. (مه‌م و زین) ل ته‌نشتا ئێك هاتینه‌ ڤه‌شارتن و مه‌م ل ده‌ستێ ڕاستێ یه‌ و زین ل ده‌ستێ چه‌پێ یه‌.
ل داویێ هیڤیا مه‌ ئه‌وه‌ هه‌مو ئه‌ڤیندار بگه‌هنه‌ مراد و ئه‌ڤینا خوه‌ یا ڕاسته‌قین، ئه‌م كورد ژی بگه‌هینه‌ ئه‌ڤین و سه‌رخوه‌بوونا وه‌لاتێ خوه‌ كوردستانێ.

زاگرۆس به‌رواری

هه‌لبژارتنێن جڤاتێن پارێزگه‌هێن ئیراقێ، كو ل 18/12/2023 ل سالا ده‌ربازبووی هاتنه‌ ئه‌نجامدان و ب شێوه‌یێ سانت لیگۆ برێڤه‌چوون، ئه‌و شێوازه‌ پشتێ ب دابه‌شكرنا ده‌نگان ڤه‌ گرێده‌ت، ب ڤی شێوه‌یی ڕێك بۆ ئالیێن سیاسی و تایبه‌ت، حزب و هه‌ڤپه‌یمانێن، مه‌زن ب سه‌ر كاندیدێن سڤیل و سه‌ربه‌خوه‌دا زال دبیت. ب گۆره‌یی راگه‌هاندنا كۆمسیۆنا سه‌ربه‌خوه‌یا هه‌لبژارتنێ یا ئیراقێ، زێده‌تری 65 حزب و هه‌ڤپه‌یمانیان و نێزیكی شه‌ش هزار كاندیدان هه‌ڤڕكی یا ل سه‌ر كورسیكان كری. هه‌لبه‌ت جڤاتێن پارێزگه‌هێن ئیراقێ، ده‌ستهه‌لاته‌كا قانوونی و چاڤدێریێ نه‌، سه‌رپه‌رشتیا كارێن پارێزگه‌هان دكه‌ن. ته‌مه‌نێ هه‌ر جڤاته‌كێ ل گۆره‌یی ده‌ستوورێ ئیراقێ چار سالن.

هه‌لبه‌ت ژماره‌یا ئه‌ندامێن جڤاتا پارێزگه‌هێن ئیراقێ‌، هه‌روه‌سا ب گۆره‌یی هه‌ژمارا روونشتڤانایه‌، پارێزگه‌هه‌ك ژ پارێزگه‌هه‌كا دی جوداتره‌، جڤاتێن پارێزگه‌هان ب هه‌ماهه‌نگی لگه‌ل وه‌زاره‌ت و حوكمه‌ت و ئالیێن تێكلدار، كاری دكه‌ن. ئه‌ركێ سه‌ره‌كی چاڤدێریكرنه‌ ب سه‌ر كارێن پارێزگه‌هان و چاڤدێریكرنه‌، ب سه‌ر چالاكی و كارێن نه‌قانوونی وه‌كو ب هه‌ده‌ردانا سامانێن گشتی یان هه‌ر گومانه‌ك، لسه‌ر كێماسیان ئان ژی،گه‌نده‌لی و دزی و هه‌ولدانا پۆست و پله‌یان، ژ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیا كه‌سووكی بێته‌ بكارئانینن. ده‌ستهه‌لاتا ل سه‌ر هه‌موو ڕێڤه‌برنا ده‌وله‌تێ ل پارێزگه‌هان هاتییه‌ دیاركرن یا هه‌یی. ئه‌و ژی ژبۆ پشتراستبوون ژ ڕێڤه‌برنا كاروباران، ب ئاوایه‌كی، سه‌ركه‌فتی، لێ ده‌ستهه‌لات لسه‌ر هنده‌ك ئالیێن وه‌ك دادگه‌هان، یه‌كه‌یێن له‌شكری، كۆلیژه‌ و زانكۆ و په‌یمانگه‌هان و ڕێڤه‌بریێن ناڤه‌ندی نینه‌..
دیسا جڤاتێن پارێزگه‌هان دشێن نه‌خشه‌یێ ئیداری و سیاسیێ گشتی بۆ پاریزگه‌هه‌كا دیار دابرێژیت، لگه‌ل هندێ ژی مافێ هه‌یی چاڤدێریا ب جهكرنا سیاسه‌تا گشتی یا حوكمه‌تێ بكه‌ن. جڤاتێن پارێزگه‌هان خودان داراییه‌كا سه‌ربه‌خوه‌نه‌، ژبه‌ر هندێ جڤاتا نوونه‌ران، چاڤدێریا وێ دكه‌ن، ژ ده‌رڤه‌یی ڤێ چه‌ندێ ژی، حوكمه‌ت بودجه‌كا تایبه‌ت بۆ ددانیت. هه‌لبه‌ت ئه‌وژی، ب گۆره‌یی ده‌ستوور و قانوونێن ژ ئالیێ جڤاتا نوونه‌ران ڤه‌ هاتیه‌ په‌ژراندن و ل گۆره‌یی ده‌ستوورێ ئیراقێ، جڤاتێن پارێزگه‌هێن ئیراقێ، خودانێن ده‌ستهه‌لاته‌كا به‌رفرهه‌نه‌، ژبه‌ر هندێ ناچنه‌ ژێر فه‌رمانێن چ وه‌زاره‌ت و ڕێڤه‌به‌ریه‌كا گرێدایی، حوكمه‌تێ، هه‌روه‌سا خودانا ده‌ستهه‌لاته‌كا ئیداری و دارایی یا به‌رفرهه‌یه‌. لێ پشتی 10 سالان ئه‌ڤه‌ جاره‌كا دی ب ڤی ئاوایی، هه‌لبژارتن هاتنه‌كرن. هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ رۆناهیه‌ و شرۆڤه‌ تێرا هندێ دكه‌ت كو ئه‌م باشتر د شێوه‌یێ هه‌لبژارتنێن 18/12/ یێن سالا ده‌ربازبووی بگه‌هین، یا ئێكێ: د چارچووڤێ سیسته‌مێ سانت لیگۆ دا،ڕێژه‌یا كورسیكان ژ هه‌لبژارتنێن سالا 2013 یێن كێم كرین بۆ نیڤا وان، دو: ل ڤێره‌ باشتر خوه‌یادبیت كو شێوه‌یێ سانت لیگۆ ئێكه‌ ژ سه‌ده‌مێن كێمبوونا كورسی و ده‌نگێن كوردان تایبه‌ت ل هه‌ردو پارێزگه‌هێن كه‌ركووكێ و مووسل، چونكو ئه‌ڤ هه‌ردو باژاره‌ وه‌ك ناڤه‌ندا كوردان ل ده‌رڤه‌یی هه‌رێما كوردستانێ دهێنه‌ دیتن. لێ مخابن كورد ب چه‌ند لیسته‌كان پشكداریان د هه‌لبژارتنان دا كرین، له‌وا ده‌نگێن كوردان هاتنه‌ به‌لاڤكرن و ب هه‌روه‌چوون، تایبه‌ت ل باژارێ كه‌ركووكێ، نێزیكى 33000 ده‌نگێن نه‌وه‌یی نوێ، كۆمه‌لا دادگه‌ری، ئێكگرتوو و سوسیالستێ. سێ: ده‌رباره‌یی پارتی ئه‌و چه‌ند ساله‌ك بوو، پارتی وه‌ك پێدڤی نه‌‌دشیا رۆلێ خوه‌ یێ سه‌ره‌كی بگێریت و گه‌له‌ك ئاسته‌نگ د رێكا كادر و ئه‌ندامێن وێدا هه‌بوون كو خوه‌ ب ئاوایه‌كێ باشتر ڕێك بێخیت دا كو باشتر بشێت پشكداریێ د پرۆسێسا هه‌لبژارتنان دا بكه‌ت. ل هه‌مان ده‌مى نه‌شیا وه‌ك پێدڤی ژبه‌ر ئاسته‌نگێن ئالیێن هه‌ڤڕك و شۆفینیان، پرۆپاگنده‌ و كارنامه‌یا لیستا پارتیا خوه‌ بێخیته‌ به‌رچاڤێن ئه‌ندام و لایه‌نگر و ڕایاگشتی كو ب زێده‌هی گه‌له‌ك كوردان بیننه‌ سه‌ر ناڤه‌ندێن ده‌نگدانێ.
چار: كورد ب گشتی وه‌كو پێدڤی نه‌شیان ئه‌ندام و لایه‌نگر و جه‌ماوه‌رێ خوه‌ ببینن، كو ب كارنامه‌یێن خوه‌ یێن ژێكجودا، ئاشنا بكه‌ن، وه‌ك هاتیهه‌ راگه‌هاندن نێزیكی400 هزار كورد ژ ڤێ پرۆسێ بێ به‌هربووینه‌ ئانژی نه‌هاتینه‌ ناڤه‌ندێن ده‌نگدان و ده‌نگێن خوه‌ نه‌داینه‌، هه‌لبه‌ت ئالیێن عه‌ره‌بی و توركمانی، سود ژ په‌رته‌وازه‌بوونا كوردان دیت و شیان ده‌نگێن خوه‌ زێده‌كه‌ن یانژی بیننه‌ به‌رامبه‌ر ده‌نگ و كورسیێن كوردان تایبه‌ت ل كه‌ركووكێ..
پێنچ:‌ دگه‌ل ڤان كێماسیان مرۆڤ ئاماژێ ب ڤێ خالا كو پێدڤیه‌ بێته‌ ره‌خنه‌كرن بكه‌ت، واته‌ كرین و فرۆتنا هنده‌ك ژ ئه‌ندام و كادر و لایه‌نگر‌ێن، پارتیێن كوردی ئه‌و‌ێن ب ناڤێ‌ سه‌نگه‌ر ڤه‌گوهاستنێ ژ ڤی ئالی بۆ ئالیێ دی، تایبه‌ت هه‌ردو پارتیێن خودان سه‌نگ و دكاریگه‌ر، د ئالیێن سایكولۆژی دا، باندۆره‌ك گه‌له‌ك خراب ل هه‌ست و ده‌روونێ تاك و جڤاكێ كوردی نه‌به‌س ل ڤان ده‌ڤه‌ران ب تنێ به‌لكو ل سه‌رانسه‌ری جڤاكا كوردی هاته‌كرن، هه‌لبه‌ت ب دیتنا من و یا گه‌له‌ك وه‌لاتپارێزان ئه‌ڤ بازرگانی و هه‌ڤركییه‌ ناكه‌ڤیته‌ د خانه‌یا به‌رژه‌وه‌ندیێن نه‌ته‌وه‌یی و حه‌تا حزبایه‌تیێ دا ژی. ل جهێ ڤێ خالا مه‌ترسیدار، پێدڤی بوو. كار ل سه‌ر ئه‌ندام و لایه‌نگرێن نه‌ته‌وه‌ و ئالیێن دی یێن سیاسی هاتباكرن، چونكو ئه‌و خه‌لكێ ل ڤان ده‌ڤه‌ران دژین ژ ئالیێ دیرۆكی و نه‌ته‌وه‌یی ڤه‌ ژی كوردستانینه‌ نه‌ك ئیراقی. و د چارچووڤێ ڤان ده‌ڤه‌رێن كو ب سته‌م ژ سه‌ر خاكا هه‌رێما كوردستانێ‌ هاتینه‌ ڤه‌قه‌تاندن، ئه‌و نه‌ته‌وه‌ ل سه‌ر ڤێ ئاخا پیرۆز دژین كێم نه‌ته‌وه‌نه‌ و دا بۆ وان ژی باشتربیت كو كه‌سێن نێزیكی هه‌رێم و كوردان بان، چونكو دا مافێن وان باشتر هێنه‌ پاراستن. لێ دانوستاندنا كوردان یا ل گه‌ل ئێك ئه‌و ب هێزكرن و ده‌ستێ وان خۆرتر لێكرن، كو ژ مافێن خوه‌ زێده‌تر بخوازن و كوردان وه‌ك نه‌ته‌وه‌ و گه‌ل نه‌بینن.
شه‌ش: هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ ئه‌زموون و پرۆسێسه‌ تێرا هندێ دكه‌ت كو كورد وانه‌یان ژێ وه‌ربگرن، تایبه‌ت پارتی و ئێكه‌تی كو ئه‌و سه‌ركه‌فتیێن ڤان هه‌لنژارتنانه‌ ل مووسل و كه‌ركووكێ، و ئالیێن دی یێن كوردی وه‌ك پێدڤی نه‌شیان ده‌نگان بۆ بده‌ستخستنا كورسیه‌كێ بینن، له‌وا پێشنیازا من ئه‌و بۆ هه‌ردو پارتیان، گه‌له‌ك دێ گرنگ بیت ئه‌گه‌ر هه‌ردو پارتی كو ئه‌ڤه‌ خوه‌سته‌كا ب هه‌زاران كوردانه‌، ل ڤان باژار و ده‌ڤه‌ران وه‌ك تیمه‌ك كار بكه‌ن، ئه‌وژی كه‌نگی دێ خوه‌یا بیت ئه‌و ئێك تیمن؟ هه‌لبه‌ت ده‌ما ل جڤاتا هه‌ردو پارێزگه‌هان واته‌ ل كه‌ركووكێ دبنه‌ ئێك فراكسیۆن و د هه‌مان ده‌مدا ل مووسل ژی دبنه‌ ئێك فراكسیۆن و ناڤێ وێ ژی دكه‌نه‌ فراكسیۆنا كوردستانی. ل ژێر وی بانی د پاركتیكدا كاری بۆ كوردستانیا بكه‌ن، ئاها وێ ده‌مێ دێ دیاربیت كو وانه‌ ژ ڤێ سه‌ربۆر و سته‌م و كێماسیێن هه‌ین یێن وه‌رگرتین كو ئێدی زێده‌تر دێ خزمه‌ته‌كا كوردایه‌تیێ هێته‌كرن دوور ژ به‌رژه‌وه‌ندیێن حزبایه‌تی و ناڤچه‌گه‌ری، هه‌لبه‌ت هینگى دێ باوه‌ری بۆ گه‌لێ كورد زڤریت و ده‌ستكه‌فت ژی دێ زێده‌تر لێهێن كو ئارمانجا كوردان وه‌رگرتنا پۆستێ پارێزگارێ كه‌ركووكێ یه‌، ب باوه‌ریا من گرنگ نینه‌ كی ببیته‌ پارێزگار، لێ گرنگه‌ پۆستێ پارێزگاری بۆ كوردان بیت.
لێ به‌روڤاژی ئه‌گه‌ر هه‌ر ل سه‌ر هه‌ڤركیا خوه‌ د به‌رده‌وام بن ل ڤان ده‌ڤه‌ران، دیسا دێ بێژم: تایبه‌ت باژارێ كه‌ركووكێ ئه‌وا بناڤێ دل و قودس هاتیه‌ بناڤكرن، دێ بۆ حه‌تاحه‌تا ژ ده‌ستێ كوردان چیت، واته‌ وی ده‌می كورد ل ڤان ده‌ڤه‌ران ب ده‌ستێن خوه‌ یێ گۆرا خوه‌ دكۆلن.