سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، مەسرور بارزانی، پێشوازی ل چۆ كیجۆنگ قونسلێ گشتیێ كۆمارا كۆریا باشۆر ل هەرێما كوردستانێ كر، كو بۆ خاترخواستنێ و ب هەلكەفتا دووماهی هاتنا ئەركێ وی سەرەدانا خوە ئەنجامدا بوو.
د دیدارەكێ دا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، سەرەرای ئاماژەدان ب پەیوەندیا دیرۆكی و دۆستانە د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و كوریا، سوپاسیا قونسلێ كوریا كر بۆ كار و چالاكیێن وی ژ پێخەمەت پێشڤەبرنا پەیوەندیێن دو ئالی.
ژ ئالیێ خوە ڤە قونسلێ كوریا، سوپاسیا خوە بۆ هاریكاری و هەماهەنگیا باش یا دەزگەهێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل گەل قونسلخانەیا وەلاتێ وی دیاركر و بەرهەڤی نیشاندا بۆ زێدەدتر پێشڤەبرنا پەیوەندیان ل گەل هەرێما كوردستانێ ب تایبەتی د بوارێ خواندنێ وپشتەڤانیكرنا چاكسازیێن كابینەیا نەهێ تایبەت ب دیجیتالكرنا خزمەتگوزاریێن گشتی دا.

مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان ب سەرپەرشتیا سەرۆك مەسعود بارزانی كۆمبوو و د بەیاننامەیەكێ دا داخواز دكەت، فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ وەكو یێن ئیراقێ مەهانە مووچەیێن خوە وەربگرن، هەروەسا ئاماژە دكەت: بجهنەئینانا قانوونا بودجەی ب شێوەیەكێ گونجای، غەدرەكا مەزنە ل هەرێما كوردستانێ دهێتە كرن.
مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان د بەیاننامەیا خوە دا دیاركر» پێدڤیە بابەتێ مووچەیێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ بهێتە جوداكرن وەكو هەموو فەرمانبەرێن ئیراقێ مەهانە مووچەیێن خوە وەربگرن و ئەڤ بابەتە نەهێتە تێكهەلكرن ل گەل كێشەیێن دی و نەهێتە سیاسی كرن».
سەبارەت قانوونا بودجەیا گشتی یا ئیراقێ، مەكتەبا سیاسی یا پارتی د بەیاننامەیا خوە دا دبێژیت» دەمەكی كو حوكمەتا فیدرال پڕۆژەیێ قانوونێ بەرهەڤ دكر ب ڕێككەفتن ل گەل حوكمەتا هەرێمێ، پشكا هەرێما كوردستانێ هاتبوو دیاركرن، بەلێ ل جڤاتا نوونەران سەر ژ نوو ئەڤ پڕۆژە قانوونە گوهۆڕین ب سەردا هات و غەدرەكا مەزن ل هەرێما كوردستانێ هاتە كرن، نوكە ژی ئەوا كو د قانوونێ دا ژی هاتی ب شێوەیەكێ گونجای ناهێتە بجهئینان كو ئەڤە ژی غەدرەكا مەزنە ل موجەخۆرێن هەرێما كوردستانێ ب تایبەتی و خەلكێ كوردستانێ ب گشتی»,
سەبارەت ڕوودانێن كەركووكێ، د بەیاننامەیا مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان دا هاتیە» پشتی محەمەد شیاع سودانی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ ب گۆرەی مافێ دستووری و ڕێككەفتنا ئیدارەیا بڕێڤەبرنا دەولەتێ و كارنامەیا كابینەیا وەزاری، بڕیارا ڕادەستكرنا بارەگەهێن پارتی دیموكراتی كوردستان دەركری، دەستهەلاتدار و كاربەدەستێن كەركووكێ بۆ بجهنەئینانا ڤێ بڕیارێ هاندنا كۆمەكا خەلكێ تێكدەر و ئاژاوەگێر كر و ئاستەنگ بۆ بجهئینانا وێ بڕیارێ دروستكرن و ڕێكا هاتنوچوونا خەلكێ دائێخست بێی كو بەرپرسێن حوكمەتێ ڕێگریێ لێ بكەن».
هەروەسا د بەیاننامەیێ دا هاتیە ژی» دەمێ هەژمارەكا خەكێ دی یێ كەركووكێ ژ وەلاتیێن كورد ب شێوەیەكێ ئاشتیانە داخوازا ڤەكرنا ڕێكێ دكر، كۆمەكا چەكداران د پەنایا دەزگەهێن ئەمنی یێن كەركووكێ بێی ل بەرچاڤ وەرگرتنا داخوازا ڕەوا یا خەلكی تەقە لێكر و هەژمارەكا گەنجێن كورد شەهید بوون و هەژمارەكا دی ژی بریندار بوون، لەوما پارتی داخواز دكەت ئەو كەسێن بەرپرس ژ شەهیدكرنا وەلاتیێن كەركووكێ بهێنە دەستنیشانكرن و ڕادەستكرن بۆ دادگەهێ».

د دووماهی كۆمبوونا جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ دا، ب سەرپەرشتیا مەسرور بارزانی سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ، پێشنیازا كۆمبوونەكا بەرفرهە بۆ ئالیێن سیاسی یێن هەرێما كوردستانێ هاتە كرن تاكو ڕاستیان سەبارەت پێگیریێن هەرێمێ ل دۆر ڕێككەفتنا د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و بەغدا بهێنە بەرچاڤكرن، وەكو د بەیاننامەیەكا جڤاتا وزیران دا هاتی.
د بەیاننامەیا ناڤبری دا هاتیە: داخواز ژ ئالیێن سیاسی یێن سەرەكی یێن حوكمەتا ئیراقێ پێكئینای هاتە كرن شایستەیێن دارایی یێن هەرێمێ وەكو د خشتەیێ بودجەی دا هاتی، بهێنە مەزاختن و پێگیر بن ب نەخشەڕێكا وەزاری و ڕێككەفتنێن سیاسی یێن پێكئینانا حوكمەتێ و د وی چارچۆڤەی ژی دا، مامەلێ ل گەل ماف و شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ بكەن.

پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د بەرسڤا پەیڤدارێ حوكمەتا ئیراقێ دا دبێژیت: هیچ هۆكار و بهانەیەكێ نابینین بۆ نە هنارتنا مووچەیێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ و پێدڤیە دوور ژ ئینفاقا فعلی بێی هیچ تێكهەلكرنەكا هەڤشێوەیێ دەڤەرێن دی یێن ئیراقێ مووچە بهێتە هنارتن.

دەقێ بەرسڤا پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ ئاخڤتنێن پەیڤدارێ حوكمەتا ئیراقێ ل دۆر پێگیری و شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ و دیاركركرنا ڕاستیان:

هەرێما كوردستانێ ب گۆرەی خشتەیێن قانوونا بودجەیا فیدرالی بۆ سالا 2023، شایستەی 16 ترلیۆن و 498 ملیار دینارایە كو مەهانە دبیتە ئێك ترلیۆن و 375 ملیار دینار، ژ ڤی گۆژمەی مەهانە 906 ترلیۆن دینار تەرخانكریێ مووچەیی فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ یە، بەلێ ژ 1/1/2023 هەتا نوكە وەزارەتا دارایی یا فیدرال تنێ گۆژمەیێ دو ترلیۆن و 598 ملیار دینار بۆ هەرێما كوردستانێ مەزاختیە، كو 400 ملیار دینار ژ ڤی پارەی بۆ مەهاێن 11 و 12 سالا 2022، د دەمەكی دا ب گۆرەی خشتەیێن قانوونا بودجەی هەتا مەها تەباخا 2023 گۆژمەیێ 11 ترلیۆن تەرخانكریێ هەرێما كوردستانێ یە.
-ژ 1/1/2023 مووچەیێ فەرمانبەرێن دەڤەرێ دی یێن ئیراقێ ب گۆرەی هەژمارێن هاتی ل خشتەیێن قانوونا بودجەی، د دەمێ خوە دا هاتیە بەلاڤكرن، لێ تنێ بۆ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ بیڤەرێ ئینفاقا فیعلی هاتیە پەیڕەوكرن كو د ڤێ چەندێ ژی دا كار ل سەر پێرابوونەكا جودا هاتیە كرن ئەوژی میكانیزمێ قەری یە، كو ل هیچ جهەكێ دی یێ ئیراقێ ئەڤە ڕوونەدایە كو ب قە ماف و مووچە ب فەرمانبەری بهێتە دان، بەلكو مووچەیێ فەرمانبەران ب گۆرەی شایستەیێ وان هاتیە بەلاڤكرن.
– دووماهی گۆژمەیێ پارەی كو بڕیار ل سەر هاتیە دان كو 500 ملیار دینارن ب شێوازێ قەری. ئەو دبێژن داهاتێ مە 320 ملیار دینارن، هەكە ئەڤ دو گۆژمەیێن پارەی ژی كۆم بكەین هێشتا ناگەهیتە سەرجەمێ گشتی یێ شایستەیێن مەهانە یێن هەرێما كوردستانێ كو دبیتە ئێك ترلیۆن و 375 ملیار دینار كو د قانوونا بودجەی دا هاتیە.
-ل دۆر داهاتێ پەترۆلێ، ژ مەها سێ یا ئەڤسالە پەترۆلا هەرێما كوردستانێ ناهێتە هنارتن، بەلێ وەزارەتا پەترۆلا ئیراقێ ب خوە ژ 25/6/2023 وهەتا نوكە ڕۆژانە تێكرا ڕێژەیا 85 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ وەرگرتیە بۆ بكارئینانا ناڤخوەیی و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ژی بەرهەڤ بوویە ژی ڕێژەیەكێ كو وان بڤێت بدەتە وان، ب وێ ڕێژەیا كو وەزارەتا پەترۆلێ داخوازكریە و د شیانێن پالاوگەهێن ناڤخوەیی دایە، د بەرانبەر دا حوكمەتا ئیراقا فیدرال پێگیریا سەر ملێ خوە بۆ مەزاختنا تێچوویا ڤێ پەترۆلێ ب ستوویێ خوەڤە وەرنەگرت و ئێك دینار ژی نەهنارت بۆ مەزاختیێن دەرئینان و بەرهەمئینان و ڤەگوهاستنا پەترۆلێ.
-سەبارەت داهاتێ نە پەترۆل یێ هەرێما كوردستانێ ژی هەر ژ دەستپێكێ شەفافانە هەموو داتا و هەژمار چوونە بەردەستێ وەزارەتا دارایی یا ئیراقا فیدرال و هووربینی بۆ هاتیە كرن، بەرهەڤی ژی مە نیشادایە دچارچۆڤەیێ دستووری و قانوونێن كارپێكری دا ژ وان ژی قانوونا ئیدارەیا دارایی یا فیدرال كو داهاتێن نە پەترۆلی یێن فیدرالی بهێنە ڕادەستكرن، بەلێ وەزارەتا دارایی یا فیدرال شرۆڤەكرنەكا ناڤەندی هەیە بۆ داهاتێن نە پەترۆلی و بەردەوام زێدەتر بڕیە كو هەرێمێ هەی ژ ناڤ شایستەیێن دارایی دا، ئەڤە ژی بەرۆڤاژی دستووری و قانوونێن كارپێكرینە.
-ل دووماهیێ ڕادگەهینین هیچ هۆكار و بهانەیەكێ نابینین بۆ نە هنارتنا مووچەیێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ و پێدڤیە دوور ژ ئینفاقا فعلی بێی هیچ تێكهەلكرنەك هەڤشێوەی دەڤەرێن دی یێن ئیراقێ مووچە بهێتە هنارتن و بەرۆڤاژی ئاخڤتنێن پەیڤدارێ حوكمەتا ئیراقێ، فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ نەكو سێ جار هندێ مافێن وان بۆ نەهاتیە هنارتن بەلكو ل بن ناڤێ قەری ئەوا بۆ هاتیە هنارتن ژی نیڤا مافێن وان ژی نینە و مووچەیێن چەند مەهان هاتیە بڕین و باسێ هنارتنا وان ژی نەهاتیە كرن. حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، هەموو پێگیریێن سەر ملێ خوە بجهئیناینە، بەلێ بەردەوام ب بهانەیەكێ مافێ هەرێمێ دهێتە پێشێلكرن و بەرێز پەیڤدارێ حوكمەتا ئیراقێ دبێژیت «باشترین ڕێك بۆ چارەسەریێ بجهئینانا دستووری و ڕێككەفتنایە» ئەم ژی دگەل وێ چەندێ د هەڤڕاینە ل گەل هەوە بەلێ پرسیار دكەین، كێ دستوور و قانوون پێشێلكرینە؟ كی یە ڕێككەفتنان دگوهۆڕیت و پێگیریێ ناكەت؟.