NO IORG
نووترين نووچه

ئه‌ڤرۆ نیوز:

ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردوگان سه‌رۆك كومارێ توركیا راگه‌هاند ئه‌و د وێ باوه‌رێ دایه‌ هێرشێن ئه‌سمانى یێن نێڤده‌وله‌تى ب تنێ به‌س نینن بۆ ژناڤبرنا داعش. ئه‌ڤرۆ 22 نیسانێ، ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردوگان د كونفرانسه‌كێ رۆژنامه‌ڤانى یێ هه‌ڤپشك دا ل گه‌ل فوئاد مه‌عسوم سه‌رۆك كومارێ عیراقێ ل ئه‌نقه‌ره‌ گۆت: پێدڤیه‌ ل پال هێرشێن ئاسمانى یێن هه‌ڤپه‌یمانان هێزا هشكانى ژى بهێته‌ بكارئینان، ژبه‌ر كو ب تنێ هێرشێن ئاسمانى به‌س نینن بۆ بده‌ستڤه‌ئینانا ئه‌نجامێن باش ل عیراقێ و سووریا.

دیدار و بەرھەڤکرن‮: ‬درباس مستەفا

ھەلبەستڤان ئاشتی سەعدی گەرماڤی،‮ ‬ئێکە ژ ھەلبەستڤانێن دەستھلێن دەڤەرا مە و ھەتا رادەیەکی شیایە جھێ‮ ‬پێیێن خوە د ناڤ قادا شعرا نوویا کوردی و دەڤەرێ‮ ‬دا بکەت‮. ‬سالا‮ ‬١٩٦٩ێ‮ ‬ل گوندێ‮ ‬گەرماڤا ژ دایکبوویە‮. ‬ل ئەنفالێن‮ ‬١٩٨٨ ل گەل خێزانا خوە ئاوارەی تورکی‮ ‬بوویە و ل کەمپا مێردینێ‮ ‬خوەجە بوویە،‮ ‬ھەر ل وێرێ‮ ‬تیپەکا ھونەری ب ناڤێ‮ (‬تیپا حەلەبجە‮) ‬ھاتبوو دامەزراندن و ببوو ئەندامێ‮ ‬وێ‮ ‬تیپێ‮. ‬شعرێن سترانکێ‮ ‬بۆ دنڤیسین‮. ‬ل سەرھلدانا ێ١٩٩١ ڤەگەریایە کوردستانێ‮. ‬ل سالا‮ ‬٢٠٠٠ بوویە ئەندامێ‮ ‬ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد تایێ‮ ‬دھوکێ‮. ‬نوکە ئەندامێ‮ ‬دەستەکا نڤیسەرێن کۆڤارا‮ (‬پەیڤ)ە،‮ ‬سێ‮ ‬پرتووکێن شعری‮ ‬یێن ھەین‮ (‬من ھابیل نەکوشتیە،‮ ‬عەشق د خلوەدگەھا مرنێ‮ ‬دا،‮ ‬ژیلەمۆیا کەڤالەکێ‮ ‬بژیای‮).‬
ئاشتی گەرماڤی ژ وان ھەلبەستڤانانە‮ ‬یێن ھەلبەستەکا مژدار و پڕ‮ ‬رامان دنڤیسن کو ھەر کەسەک ب سانەھی نەشێت گریێن شعرا وی ڤەکەت،‮ ‬لێ‮ ‬سەرەڕای ڤێ‮ ‬چەندێ‮ ‬تام و چێژەکا خوەش ژی د ناڤ شعرێن وی‮ ‬یا ھەی‮. ‬
ل دۆر دەستپێکا خوە ل گەل شعرێ‮ ‬ئاشتی گەرماڤی گۆت‮: ‬وەک دەسپێک من و شعرێ‮ ‬خوەکری ئێک جەستە و ب ھەڤرا تێکەلی زمانێ‮ ‬رامانێ‮ ‬و ھونەرێ‮ ‬جوانێ‮ ‬ڤەرێژا ھەستێ‮ ‬و گۆمانێ‮ ‬ژی بووین ڤەدگەریێت سالا‮ ‬١٩٨٧ ل ناڤ شۆرەشێ،‮ ‬ھەر ل دەڤەرێن رێزگارکری من تێکستێن ئەدەبی و شعر نڤیسیە،‮ ‬ل گەلیێ‮ ‬گەلناسکێ‮ ‬لیژنا دھۆکێ‮ ‬یا وی دەمی من تێکست خواندنە،‮ ‬لێ‮ ‬پا ل وی دەمی من ئەو وێرەکی نە دا خوە ناڤێ‮ ‬شاعێر ل خوە بدانم‮.‬
ئەگەرێ‮ ‬کو وی ژ ھەمی رەگەزێن ئەدەبی شعر ھلبژارتیە و کا جۆرەکێ‮ ‬دی‮ ‬یێن ئەدەبی دنڤیست،‮ ‬ھەلبەستڤانی گۆت‮: ‬نەئاسانە دەسپێکێ‮ ‬مرۆڤ بشێت بریار و سەپاندنێ‮ ‬ل سەر وێ‮ ‬ھەلچوون و ڤەرێژا شانێن مێشکی بدەت،‮ ‬ب کریار بینیتە زمان‮ ‬یێ‮ ‬ژانرەکێ‮ ‬ئەدەبیێ‮ ‬دەستنیشانکری دنڤیست،‮ ‬وەک میناک شعرێ‮ ‬ھەکە ئەلەمێنتێن ھاریکار ل گەل جیھان و دیتنا مرۆڤی دانەبن،‮ ‬دەمێ‮ ‬من پتر ژ ژانرێن دی‮ ‬یێن ئەدەبی شعر ل گەل روحا خوە دیتی،‮ ‬ئێدی ئەو ب خوە ھاتە جھێ‮ ‬مەبەسەت و ھەبوونێ‮.‬
‮ ‬پشتی سەرھلدانێ‮ ‬من کورتە چیرۆک و چیرۆکا درێژ ژی نڤیسینە و ل کۆڤار و رۆژنامان ھاتینە بەلاڤکرن،‮ ‬لێ‮ ‬ئەڤە من نەئینایە وێ‮ ‬واتایێ‮ ‬بەرۆکا خوە‮ ‬یا نڤیسینێ‮ ‬بەرفرەھتر بکەم،‮ ‬چونکو پتر ژ ھەر تشتەکێ‮ ‬دی شعرێ‮ ‬دنڤیسم و من دڤێت جارێ‮ ‬ھەر ناسناما شعرێ‮ ‬من ھەبیت‮.‬
ژ بۆنا کو پتریا شاعر و ئەدیبێن مە ب شعرێ‮ ‬دەستپێ‮ ‬دکرن،‮ ‬ئاشتی گۆت‮: ‬چێدبیت ھەنە دبێژن ھندی ھند شعر ژانرەکێ‮ ‬ئەدەبیێ‮ ‬روح سڤکە،‮ ‬خودانا دەست ژی ژ ژانرێن دی‮ ‬یێن ئەدەبی بەرھوشترە،‮ ‬مرۆڤ بکەتە بنەسترەکا دەسپێکێ‮ ‬ژ بۆ ب سەرھەلبوونا نھێنیا ھونەرێ‮ ‬دەربرَینێ،‮ ‬لێ‮ ‬ئەز ب وێ‮ ‬واتایێ‮ ‬نابینم،‮ ‬چونکو شعرێ‮ ‬ژی مینا ھەموو ئەدەبیاتێن دی مەودایێ‮ ‬خوە‮ ‬یێ‮ ‬بەرفرھێ‮ ‬دیتنا ژیانێ‮ ‬یێ‮ ‬ھەی‮ ‬و دەربرَینێ‮ ‬ژجیھانا مرۆڤ و مرۆڤایەتیێ‮ ‬دکت و ل ناڤ خوەدا ھەلدگریت‮. ‬ھەنە رۆمانێ‮ ‬و چیرۆکێ‮ ‬دنڤیسن،‮ ‬ھندەک جاران مرۆڤ وێرەکیێ‮ ‬نادەت وێ‮ ‬ھزرێ‮ ‬ژی بکەت،‮ ‬خواندەڤان خوەشیێ‮ ‬د گەل دا دبەن ژ خواندنێ‮ ‬بگەھیتە رێزا دووماھیێ،‮ ‬راستە شعر ژی ھەر ژ بەر کێمیا نڤیسینا شاعێری و ھەوجەبوونا رۆژنامێن مە بۆ شعرێ‮ ‬جارنا شعرێن گرتی و پیر دکەڤنە بەردەستێن خواندەڤانی،‮ ‬لێ‮ ‬ئەڤ بەرھەڤکرن نەمیناکەکە ئەو شعرێن گرتی و پیر‮ ‬مەزنی و گرانیا شعرێ‮ ‬ژ ژانرێن دی‮ ‬یێن ئەدەبی کێمتر بکەن‮.‬
ل دۆر کا ھەتا چ رادە ژیانا تە‮ ‬یا پێشمەرگاتیێ‮ ‬و دەربەدەریێ‮ ‬د ناڤ بەرھەمێن تەدا رەنگڤەدایە،‮ ‬گەرماڤی گۆت‮: ‬بێ‮ ‬گومان ھەکە ئەم لێزڤرینەکێ‮ ‬ل خواندن و ناڤەرۆکا شعرێن من بکەین،‮ ‬دێ‮ ‬رەنگڤەدانەکا زیق بینین‮. ‬ئەز نە ل گەل وێ‮ ‬خواندنێ‮ ‬مە ئەو خواندنا دبێژیت شعر ب ھەمیا خوەڤە ب تنێ‮ ‬ئیلھام و خەیالە،‮ ‬مرۆڤ دشێت بێژیت ژ بێدەرا ھەر پێنج ھەستێن مرۆڤی شعر دانێ‮ ‬خوە‮ ‬ژێ‮ ‬ھەل دگریت‮. ‬ما کی نابێژیت ھەستا شەشێ‮ ‬ژی شعر پێ‮ ‬تێتە بارکرن،‮ ‬ھەر ئەو بارکرنە دبیتە شیرەت و ئاراستە ژ بۆ جڤاکی و دەستھەلاتێ‮. ‬ما ھەکە مرۆڤ نەبینیت،‮ ‬گوھلێ‮ ‬نەبیت،‮ ‬تام نەکەت،‮ ‬ھەست پێ‮ ‬نەکەت،‮ ‬بھێن نەکەت،‮ ‬ژ سروشتی و بوریی و ل گەل بوویەر و ژیواری ب سەربۆرڤە،‮ ‬نەبنە ھۆکار دێ‮ ‬ژێدەر و کارڤەدانێن خەیالێ‮ ‬بیتە چی؟ ئەم دشێین بێژین شعر ژ خەیالێ‮ ‬و ژیوای تێتە بارکرن،‮ ‬لێ‮ ‬ب ھۆستاکاری‮ ‬ڤە ب مەرجەکی دوور بیت ژ سەپاندنا لایەنەکێ‮ ‬سیاسی‮. ‬ھەکە ئەم ب تنێ‮ ‬ناڤێن وان جھێن ئەز چۆیمێ‮ ‬و من دیتین و لێ‮ ‬ژیایم ل ناڤ رێزێن شعرا من دا بەرخەت بکەین،‮ ‬دێ‮ ‬پەسەند بیت ژیانا چیا و دەربەدەریێ‮ ‬کارڤەدانێن خوەکرینە‮.‬
نوکە د شعرێن تەدا رەخنێن دژوار ل دەستھلات و گەندەلیا نوکە‮ ‬یێن ھەین،‮ ‬لێ‮ ‬ب رەنگەکێ‮ ‬مژدار،‮ ‬بۆچی ئەڤ مژداریە؟ ئاشتی گۆت‮: ‬ئازادکرنا ئاخێ‮ ‬چەند ب واتە و خوەش بیت،‮ ‬ھند ژی خوەشترە دەربڕینا ئازاد ب راستی ئەڤ پرسیارە ئەخلاقیەتا رۆژنامەکا ئازاد ل دەف من تینیتە واتایێ،‮ ‬چونکو ئەڤە بوویە جارا گەلەکێ‮ ‬پرسیارێن شعرێ‮ ‬ژ من ھاتینەکرن،‮ ‬لێ‮ ‬نە ب ڤێ‮ ‬مەردانیێ‮ ‬و دەستی دانیتە سەربرینێ،‮ ‬خوەشە مرۆڤ‮ ‬یێ‮ ‬ریالستی بیت،‮ ‬رەخنە و رەخنە ل خوە گرتن بنیاتە ژ بۆ پێکھاتێ‮ ‬جڤاک و دەستھەلاتەکا دروست،‮ ‬لێ‮ ‬ب مەرجەکی د شعرێ‮ ‬ژی دا ب ھێمایا خوە ڤە دەست نیشانکرنا برینێ‮ ‬و چەوتیێن جڤاکی و دەستھەلاتێ‮ ‬ب خوە ژی بیت،‮ ‬چونکو شاعێر ژی ئەندامێ‮ ‬جڤاکێ‮ ‬خوەیە و ئەکتەرەکە د ڤێ‮ ‬شانویا دونیایێ‮ ‬دا،‮ ‬بێ‮ ‬گومان مللەتێ‮ ‬کورد گەلەک شۆرەش و سەرھلدان کرن،‮ ‬گەلەک میرگەە و میرنشین ئاڤاکرن،‮ ‬لێ‮ ‬ھەر ژ بەر بێ‮ ‬تفاقیێ‮ ‬و ھەڤ قەبوولنەکرنێ،‮ ‬خوە فێرنەکرن ب ئەقلێ‮ ‬بەرپرسیارەتیا مێژوویی و رێڤەبرنێ‮ ‬راببن،‮ ‬لەو نوکە کارەسات،‮ ‬مالوێرانکرن،‮ ‬دەربەدەری و دەردەسەری د ناڤ مێژوویا مەدا د پرن‮. ‬جارێ‮ ‬ب کورتی دێ‮ ‬ڤێ‮ ‬پارچا لەشێ‮ ‬کوردستانامەیا ئازاد ئینمە ھولێ،‮ ‬بێ‮ ‬گومان ئەڤ ئازادیە ب خوە وخوینا ڤی مللەتی ھاتیە دەست،‮ ‬ئەرێ‮ ‬دێ‮ ‬یاوەرگر و بەرھۆش بیت کەسێن بکریار دوژمناتیا شۆرەشێ‮ ‬و ڤێ‮ ‬ئاخێ‮ ‬کرین،‮ ‬ئەنفال ب سەرێ‮ ‬شۆرەشگێر و شۆرەشێ‮ ‬ئیناین،‮ ‬ئەڤرۆ ل گەلەک جھێن رێڤەبرنێ‮ ‬بووینە جھێن بریارێ‮ ‬و ھەر ب وی عەقلی تێکەلی بریاردانێن سیاسی ژی بووینە،‮ ‬ژ لایەکێ‮ ‬دی ئەگەر ئەم سالێن مە‮ ‬یێن پشتی سەرھلدانێ‮ ‬و ئێکدو قەبوولنەکرنێ‮ ‬بھژمێرین،‮ ‬دێ‮ ‬ئەو نە ئێک قەبوول کرن و لەنگیا‮ ‬یاسای بیتە سالێن گەندەلیێ‮ ‬و نە عەقلیەتا وەزیفا ھندەک کاربدەستان ل نەدادیا جڤاکی دیاردبیت،‮ ‬بەرێ‮ ‬خوە بدێ‮ ‬مرۆڤێن جیھانێ‮ ‬ل سەر دەولەمەندیا ئاخا مە شەرە،‮ ‬ئەڤ داھاتێ‮ ‬مەزنێ‮ ‬بەردەست دکەڤیت ھێژ گەلەک ژ ئەوێن شۆرەش دکر و شۆرەشگێر ژی بخودان دکرن،‮ ‬د ھەژاریێ‮ ‬دا دنالن،‮ ‬پلە و پایێن بەرزکرنێ‮ ‬ل سەر کەسێن وێرانکەرێن وەلاتی دھێنە بەلاڤکرن،‮ ‬ژ خوە شعر ب تنێ‮ ‬نە‮ ‬یا سنگ و بەران و رەخ و بەر رەخێن سەرێن مەمکان و لێڤێن بۆیاخ کری و وەسفکرنا باقێن رووسە،‮ ‬چەقەک ژ وەزیفا شعرێ‮ ‬وەزیفایا مرۆڤایەتیێ‮ ‬یە،‮ ‬لێ‮ ‬دەمێ‮ ‬ناڤێ‮ ‬مژداریێ‮ ‬ل سەر شعرێ‮ ‬دھێت دانان،‮ ‬چونکو شعر ب تنێ‮ ‬بەیاننامەکا راستەوخوەیا چینێن ژێردەست و سەردەستێن وەلاتەکی نینە،‮ ‬ژ چەند پەیڤێن داخوازکەرێن گرتی ب دووماھی‮ ‬بھێت،‮ ‬ئەو مژداریا دەست کردبیت و ب ئنیەت بھێتە مژدارکرن،‮ ‬بێ‮ ‬گومان خواندەڤان ھندەکێ‮ ‬ژ خوەشیا شعرێ‮ ‬بێ‮ ‬باردبیت،‮ ‬لێ‮ ‬ئەڤا دی ڤەدگەریت بۆ ئاستێ‮ ‬رەوشەنبیریا شاعێری‮.‬
ژ بۆ رەوشا نوکە‮ ‬یا رەخنا ئەدەبی ل دەڤەرا،‮ ‬ئاشتیێ‮ ‬ھەلبەستڤان گۆت‮: ‬ل دەڤەرا مە ئەم نەشێین فیەکێ‮ ‬ل سەر بوون و نەبوونا رەخنا ئەدەبی بکەین،‮ ‬لێ‮ ‬رەخنا ئەدەبی ل دەڤەرامە‮ ‬یا ھەی،‮ ‬لێ‮ ‬ب دیتنا من‮ ‬یا بەرسیبەرە ل ئاستێ‮ ‬پێدڤی ناھێتە دیتن،‮ ‬ئەڤە ژی ڤەدگەریت بۆ نەپشتەڤانیکرنا رەخنەگرێ‮ ‬مە ژلایێ‮ ‬مادی و مەعنەوی‮ .‬
ل دۆر بەرھەمێن خوە کا کەتینە بەر رخنێ‮ ‬ژ ئالیێ‮ ‬رەخنەگران ڤە،‮ ‬ھەلبەستڤانی گۆت‮: ‬تشتێ‮ ‬ھەرێ‮ ‬ب لەزەت و خوەش بۆ من د وێرێ‮ ‬دایە،‮ ‬دەمێ‮ ‬نڤیسینەکا رەخنەیی ل شعرەکا من تێتەکرن،‮ ‬ژ بە رکو رەخنە روحەکا دیە ژ بۆ ژین و ڤەژەنا شعرێ،‮ ‬بەلێ‮ ‬بۆ جارا گەلەکێ‮ ‬یە ژ لایێ‮ ‬رەخنەگران ڤە‮… ‬ھەتا ل سەر ئاستێن ماموستایێن زانکۆیێ‮ ‬رەخنە ل سەر شعرا من نڤیسینە‮. ‬ھەروەسا قوتابیێن زانکۆیێ‮ ‬ڤەکۆلینێن خوە‮ ‬یێن دەرچوونێ‮ ‬ل سەر شعرا من کریە و جارنا قوتابیێن زانکۆیێ‮ ‬ل شعر و ژیانناما من گەریاینە،‮ ‬ئەڤە ژی دبیتە جھێ‮ ‬سوپاسی کرنێ،‮ ‬ژ بۆ رەخنەگر و ماموستایێن زانکۆیێ‮ ‬کو ڤێ‮ ‬دووماھیێ‮ ‬گرنگیێ‮ ‬ددن شاعێرێن دەڤەرا خوە‮.‬

ئه‌ڤرۆ نیوز:

به‌رپرسێن ئێمناهیێ و سه‌ربازى یێن حوكمه‌تا عیراقێ و ئیرانێ رێككه‌فتنا د ناڤبه‌را خوه‌دا ب ناڤێ پرۆتوكولا پاراستنا سنورێن به‌غدا و ته‌هران ئیمزاكر.

به‌رپرسێن ئێمناهیێ و سه‌ربازى یێن حوكمه‌تا عیراقێ و ئیرانێ رژدى ل سه‌ر به‌رهنگاربوونا تیرورێ ل عیراقێ و ده‌ڤه‌رێن سنورى كرن.

عەبدولەکەریم مستەفا فه‌رماندێ پاسه‌وانێن سنورێ عیراقێ د كونفرانسه‌كێ رۆژنامه‌ڤانى دا راگه‌هاند كو نوكه‌ كارێ وان یێ ب زه‌حمه‌تتر كه‌فتى بۆ پاراستنا سنورێ هه‌ردو وه‌لاتان ژبه‌ر كو تیرور ل ده‌ڤه‌رێ زێده‌بوویه‌.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

وه‌زاره‌تا دارايا عيراقێ دياركر كو ده‌ستكارى د مووچێ فه‌رمانبه‌ران و خانه‌نشينكريان ناكه‌ن و دێ بزاڤا دابينكرنا پاره‌يى بۆ پێدانا وى مووچه‌يى ده‌ن.

ماهر حسێن به‌ياتى، پشكينه‌رێ گشتێ ل وه‌زاره‌تا دارايى يا عيراقێ راگه‌هاند: “وه‌زاره‌تا دارايى كار بۆ دابينكرنا مووچێ فه‌رمانبه‌ران و خانه‌نشينكريان دكه‌ت و ل ڤێ قووناغێ چو ده‌ستكاريێ و كێمكرنێ د مووچه‌يى دا ناكه‌ت”.

پشكێنه‌رێ گشتى ل وه‌زاره‌تا دارايى يا عيراقێ گۆتژى: “وه‌زاره‌تا دارايى نوكه‌ كار بۆ زێده‌كرنا داهاتان دكه‌ت ب رێيا پلان دارێتن و رێ و جهێن باش دگريته‌ به‌ر و باج ژى خستيه‌ سه‌ر فرۆتن و گۆمركێ ب پشت به‌ستن ل سه‌ر قانوونا بودجا گشتى بۆ تژيكرنا كێماسێن بۆدجه‌يى”.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

به‌رى ده‌مه‌كێ كێم كۆمبوونا پارتى ديموكراتى كوردستان و په‌رله‌مانێ كوردستانێ ل دۆر پرسا راستڤه‌كرنا دستوورى و ماوێ سه‌رۆكاتيا هه‌رێما كوردستانێ ب دووماهى هات.

ئه‌ڤ كۆمبوونه‌ د چارچۆڤێ سه‌ره‌دانێن سه‌رۆكاتيا په‌رله‌مانێ كوردستانێ دا بوو بۆ لايه‌نێن سياسى كو به‌رى نوكه‌ سه‌ره‌دانا هه‌ر ئێك ژ كۆمه‌لا ئيسلامى و يه‌كگرتوو ئيسلامى كوردستان و بزاڤا گۆڕان و ئێكه‌تى نشتيمانى كوردستان كربوو.

فازل ميرانى د كۆنگرێ رۆژنامه‌ڤانى يێ هه‌ڤپشك دا ل گه‌ل سه‌رۆكێ په‌رله‌مانێ يوسف ئيراهيم دياركر كو ئه‌وان بوچوونه‌ك ل دۆر ڤى بابه‌تى به‌رهه‌ڤ كريه‌ و يا نێزيكى لايه‌نێن دى يه‌ و دێ ژ ده‌رڤه‌يى په‌رله‌مانى كار ل سه‌ر دكه‌ن.

ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنێ يێن عيراقى راگه‌هاند كو ئه‌ڤرۆ رۆژا چارشه‌مبى رێكه‌فتى 22ى نيسانا 2015ێ سه‌رۆك كۆمارێ توركيا ب هه‌ڤالينيا شانده‌كى گه‌هشته‌ توركيا و ژ لايێ سه‌رۆك كۆمارێ وى وه‌لاتى ڤه‌ هاته‌ پێشوازيكرن و بڕياره‌ ل گه‌ل ره‌جه‌ب ته‌يب به‌حسێ ره‌وشا ئه‌منى يا ده‌ڤه‌رێ و گه‌له‌ك ته‌وه‌رێن دى بكه‌ن.

ديسا بڕياره‌ ل ئه‌حمه‌د داود ئۆغلۆ يێ سه‌رۆك وه‌زيرێن توركيا ژى كۆم ببيت و ره‌وشا نوكه‌ يا ده‌ڤه‌رێ و چه‌ندێن بابه‌تێن دى گه‌نگه‌شه‌ بكه‌ن.

هه‌ر د سه‌ره‌دانا خوه‌ دا دێ پشكدارى كۆنگرێ ئاستيێ ژى بيت ئه‌وێ بڕياره‌ ب پشكداريا 21 وه‌لاتان ل توركيا ب رێڤه‌ بچيت.

ئەڤرۆ نیوز، مللەت جەمال:
بەری دەمەکێ کێم ل جادا بارزان ل نێزیک گوندێ گەڤەرکێ روودانەکا ھاتنوچوونێ د ناڤبەرا دو ترۆمبێلاتن دا روودا و د ئەنجام دا زەرەر و زیانێن مەزن ل دووڤ خوە ھێلان.
رائيدێ مافپه‌روه‌ر ئازاد تاها، به‌رپرسێ راگه‌هاندنێ ل رێڤه‌به‌ريا هاتنوچوونا پارێزگه‌ها دهۆكێ بۆ ئەڤرۆ نیوز گۆت: “روودان د ناڤبەرا دو ترۆمبێلان دا روودایە؛ ئێک ژ وان ترومبێلا بارھەلگر پیک ئاپ رەنگێ سپی لێکدان ل گەل ترۆمبێلا تایبەت کەیا ئوپتیما رەنگێ سپی کریە و د ئەنجام دا ھەر دو ترۆمبێل پشتی لێکدانێ وەرگەریاینە”.
زێدەتر گۆت: “د ئەنجامێ ڤێ روودانێ دا دو کەس د ترۆمبێلا بارھەلگر پیک ئاپ دا بریندار بووینە و ھەروەسا چار کەس د ترۆمبێلا تایبەت کەیا ئوپتیما دا بریندار بووینە”.

ئەڤرۆ:
ئەندامەکێ کورد یێ لیژنا دارایی و ئابووریا پەرلەمانێ عێراقێ ئاشکرەکر، پێشبینی دھێتەکرن ل دوماھیا ڤێ ھەیڤێ پتری ٦٠٠ ملیار دینار وەکو پارێ فرۆتنا پتڕۆلێ بگەھیتە ھەرێما کوردستانێ ئەگەر ھەرێم رۆژانە ٥٠٠ ھزار بەرمیلێن پتڕۆلێ ب رێیا سۆمۆ ب فرۆشیت، ئەڤە دێ پارێ فرۆتنا پترۆلێ بەھرا مووچێ فەرمانبەران کەت و چو ئاریشە نامینن، ھەروەسا دیارکر، ھەتا نوکە ھەرێم نەشیایە ل گورەی رێکەفتنا دگەل بەغدا پتڕۆلێ ب فرۆشیت.
مەسعود حەیدەر، ئەندامێ لیژنا دارایی و ئابووریا پەرلەمانێ عێراقێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیارکر، ھێشتا چو زانیاریێن دروست ل بەر دەست نینە حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ د ھەیڤا نیسانێ دا چەند پتڕۆل ھنارتیە دەرڤە ب رێیا کۆمپانیا سۆمۆ، ل گورەی زانیاریێن حوکمەتا ھەرێمێ دڤێت رۆژانە ٥٠٠ ھزار بەرمیلێن پتڕۆلێ ب ھنێریت بۆ دەرڤە و ئەگەر ئەف خشتەیە بھێتە بجە ئینان، ئەڤە ھەر بەرمیلەک ئەگەر ب بھایێ ٥٠ دۆلاران بھێتە فرۆتن، دێ ھەرێم د ڤێ ھەیڤێ دا ب بھایێ ٧٥٠ ملیۆن دۆلاران پترۆلێ فرۆشیت، بەلێ ھەتا ھەیڤا ئادارێ ھەرێم نەشیایە خشتا بۆ عێراقێ ھنارتی بجە بینیت، حوکمەتا ھەرێمێ پێدڤی بۆ ل ھەیڤا ئادارێ رۆژێ ٤٢٠ ھزار بەرمیلا ب ھنێریت، بەلێ د ھەیڤا سێ دا ھەرێمێ رۆژانە ٢٨٥ ھزار بەرمیلێن پتڕۆلێ ھنارتینە دەرڤە ب ڕێیا سۆمۆ”.
ئەڤی ئەندامێ کورد ل پەرلەمانێ عێراقێ گۆتژی” بۆ ھەیڤا نیسانێ ھێشتا ھەیڤ ب دوماھی نەھاتیە ھەتا بزانین ھەرێم دێ چەند پتڕۆلێ ھنێریت، بەلێ ئەگەر وەکو پێشبینی ھەرێم د ڤێ ھەیڤێ دا رۆژانە ب تنێ ٣٥٠ ھزار بەرمیلێن پتڕۆلێ ب ھنێریت بۆ دەرڤە، ئەڤە دێ پتری ٦٥٠ ملیار دینار وەکە بودجێ ھەرێمێ ل بەغدا ھێن، ھەموو دوماھیێن ھەیڤا وەزارەتا پترۆلا عێراقێ ب نڤیسارا فەرمی مە ئاگەھدار دکەن ھەموو عێراقێ چەند پترۆل ھنارتیە و ھەرێما کوردستانێ ژی چەند ھنارتیە، ل ھەیڤا ئێک ھەتا ھەیڤا سێ ھەرێمێ بەردەوام ھنارتنا پترۆلێ زێدەکریە و بێگومان بۆ ھەیڤا چوار ژی دێ زێدەتر بیت، ئەز باوەردکەم ل دوماھیا ڤێ ھەیڤێ پارێ فرۆتنا پتڕۆلا ھەرێمێ ل بەغدا بگەھیتە پتری ٦٠٠ ملیار دیناران، ئەگەر ھەرێم بەردەوام رۆژانە ٥٠٠ ھزار بەرمیلێن پتڕۆلێ ب رێیا بەغدا بفرۆشیت، ئەڤە دێ مووچێ فەرمانبەران شێت مەزێخیت و پارە دێ بەھرا مووچەی کەت”.
مەسعود ی دیارکر، ئەگەر بەغدا و ھەولێر پێگیریێ ب رێکەفتنا د نێڤبەرا خوە دا بکەن و ھەرێما کوردستانێ رۆژانە ٥٥٠ ھزار بەرمیلێن پتڕۆلێ ل ھەرێمێ و کەرکووکێ ب فرۆشیت، د بەرژەوەندیا ھەرێما کوردستانێ دایە و ل گورەی قانوونا بودجا گشتی یا عێراقێ بۆ ئەڤ سالە، پێدڤیە بەغدا ھەیڤانە ئێک ترلیۆن و ٢٠٠ ملیار دیناران بدەتە ھەرێما کوردستانێ، ئەڤەژی دێ د بەرژەوەندیا ھەرێمێ دا بیت، چونکو ھێشتا ل بەغدا بودجەیێ وەبەرھینانێ نەھاتیە مەزاختن و ب تنێ بودجا بەکارخستنێ بۆ مووچە و میزانیێن فەرمانگەھان دھێتە مەزاختن، ئەم دشێین ئەڤی پارێ مای یێ ھەرێمێ د بودجەیدا ل سەر بەغدا حیساب بکەین و نوکە عێراقێ پلانەکا نو دارشتیە بۆ بابەتێن خزمەتگوزاری و پارە بۆ چو پڕۆژەیەکێ نو ناھێتە مەزاختن، بۆ تمامکرنا پڕۆژەیێن سالێن بۆری ژی دێ پارەی قەڕکەت”.

ئەڤرۆ:

وەزیرەکی بەرێ یێ حوکمەتا تورکیا راگەھاند کو HDP پیلان و پرۆژەیا دۆژشمنایە و بۆ ژناڤبرنا ئێمناھی و سەقامگیریا تورکیا ھاتیە دامەزراندن و د ھەمان دەمی دا لقێ سیاسی یێ تیرۆرستایە و دڤێت دەزگەھا بلندا ھەلبژارتنان ڤێ پارتێ ژ لیستا ھەلبژارتنێ دەربێخیت و ل دژی ڤێ پارتێ و ئەندامێن وێ پێرابوونێن پێدڤی بھێتە وەرگرتن.
بەکر بۆزداگ وەزیرێ بەرێ یێ دادێ ل کابینا ئەردۆگانی د داخۆیانیەکی دا ل باژێرێ یۆزگات یێ تورکیا راگەھاند کو وەلاتێن رۆژئاڤا ل دژی ئارامی و پێشڤەچوونا تورکیا د ناڤ پیلانێن گەلەک مەترسیدار دانە و پێنگاڤ ب پێنگاڤ بۆ دروستکرنا ئالۆزیان پیلانێن خوە بجە دکەن و گۆت: (ھەم وەلاتێن رۆژئاڤا و ھەم ژی تیرۆرستێن دۆژمنێ تورکیا پیلانەکا گەلەک کوور و ڤەشارتی ئامادە کرینە و ئەڤ پیلان و پرۆژە بۆ کێمکرنا دەنگێ پارتا مە (ئاکپارتی) و پارچەکرنا تورکیایە، ژ بەر ڤێ چەندێ ژی دڤێت گەلێ مە ھشیار بیت و د ھەمان دەمی دا سازیێن دەولەتێ ژی پێرابوونان وەربگرن).
وەزیرێ بەرێ یێ دادێ ناڤەرۆکا پیلانێ ژی ئاشکرا کر و راگەھاند کو یاریا د دەستێ دۆژمن و نەحەزێن تورکیا دا پارتا دیمۆکراسیا گەلان (HDP) یە و گۆت: (ئەڤ پارتا ناڤھاتی ژ دەستپێکێ ڤە ژ ئالیێ وەلاتێن رۆژئاڤا و دۆژمنێن تورکیا ڤە ھاتیە دامەزراندن و دخوازن ئەڤ پارتا کو ل ژێر سیبەرا رێکخستنا تیرۆرست دا سیاسەتێ دکەت بەندێ ١٠% یێ ھەلبژارتنان دەرباز بکەت و ھژمارەک زێدە کورسیان ل پەرلەمانێ ب دەست بێخیت، ژ بەر کو مەرەما وان ئەوە ھەکە ئەڤ پارتە دەنگێن خوە زێدە بکەت دێ ھژمارا کورسیێن پارتا مە (ئاکپارتی) ل پەرلەمانێ کێم ببن و ئارامی و ئێمناھیا وەلات ب تەمامی ژ ناڤ بچیت، بۆ ڤالا دەرخستنا ڤێ پیلانا کرێت داخوازا من ژ دەزگەھێ بلندێ ھەلبژارتنان ئەڤە کو نەھێلیت HDP بکەڤیتە ھەلبژارتنێن پەرلەمانی و ناڤێ وێ ژ لیستا پارتێن کو دکەڤنە ھەلبژارتنان دەربێخیت ھەکە نا دێ پیلان و پرۆژەیا دۆژمنان و نەحەزێن وەلات سەرکەڤیت).
بەکر بۆزداگ د دووماھیا ئاخڤتنا خوە دا ژی راگەھاند کو HDP نە نوونەرێ گەلێ کوردە و ھەڤکارێ رێکخستنا تیرۆرستە و نەشێت ببیتە دەنگێ کوردان ژ بەر کو گەلێ کورد ل گەل دەولەتێ و حوکمەتێ نە و گۆت: (ئەز باوەر دکەم دێ ھەم سازیێن داد و کۆمسیۆنا بلندا ھەلبژارتنان ھەم ژی خەمخۆرێن ئارامیا وەلات دێ بەرسڤا پیلان و پرۆژەیێن ھێزێن دەرڤە بدەن).
ل ھەمبەر داخۆیانیا وەزیرێ بەرێ یێ دادێ، سەلاحەدین دەمیرتاش ھەڤسەرۆکێ HDP ژی راگەھاند ئاخڤتنا بەکر بۆزداگ وەزیرێ دادێ و داخۆیانیا چەند رۆژ بەرێ یا ئەفکان ئالا وەزیرێ ناڤخوە کو ھەردو ژی بۆ ھەلبژارتنان دەست ژ کارێن وە کێشاینە، نیشانا بنکەڤتنا (ئاکپارتی) و دژبەرێن دیمۆکراسیێیە و گۆت: (ھەموو جیھان و گەلێن تورکیا ژی باش دزانن کو (ئاکپارتی) پرۆژە و پیلانا ھێزێن دەرڤەیە و پارتا مە پارتا گەلانە و ئارمانجا مە بلندکرنا ئالا دیمۆکراسی، مافێ مرۆڤی و چارەکرنا پرسا کوردی و پرسگرێکێن دی یێن تورکیایە و ژ ھەر نەتەوە و ئۆلێن جودا کەسایەتی ھاتینە بەربژێر کرن و ھەرکەس دزانیت کو ئەم دێ پێکڤە ژیانەکا دیمۆکراتیک ئاڤا بکەین و د ھەلبژاتنان دا سەرکەڤتنەکا مەزن تۆمار بکەین).
دەمیرتاشی راگەھاند ژی داخۆیانیێن بەکر بۆزداگ و ئەفکان ئالا ژ نھا ڤە بنکەڤتنا وان یا د ھەلبژارتنان دا نیشا ددەت و گۆت: (پارتا داد و گەشەپێدان ل سەر رێتنا خوینێ و دروستکرنا ئالۆزیان دخوازیت دەنگێ نەتەوەپەرستان کۆم بکەت و پارتا مە ل ژێر بەندێ ١٠% یێ ھەلبژارتنان بھێلیت و ب ڤێ یەکێ ٤٠٠ کورسیان ل پەرلەمانێ ب دەست بێخیت دا کو ل دووڤ ھزرێن خوە و مەرەمێ خوە دستوورەکی نوو دروست بکەت و سیستەمێ سەرۆکاتیێ بجە بکەت، لێ ئەز جارەکا دی دبێژم پیلانا وان سەر ناگریت و شکەستنا وان گەلەک نێزیک بوویە).
ل ئالیێ دی ل دووڤ ئەنجامێن چار کۆمپانیێن راپرسیان د ھەیڤا نیسانێ دا دەنگێ پارتا داد و گەشەپێدان (ئاکپارتی) نێزیکی ٤٥%، دەنگێ پارتا کۆماریا گەل ٢٧%، دەنگێ پارتا بزاڤا نەتەوەپەرست ١٧% و دەنگێ پارتا دیمۆکراسیا گەلان ژی ١٣% و ل دووڤ ڤان ئەنجامان (ئاکپارتی) نەشێت ب تنێ حوکمەتا نوو ئاڤا بکەت.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

دوهى رۆژا سێشه‌مبى رێكه‌فتى 21ى نيسانا 2015ێ وه‌لاتێ سعودى و هه‌ڤپه‌يمانێن وێ باهۆزا راپێچانێ ل دژى حوسيێن يه‌مه‌ن و پشته‌ڤانێن وان ب دووماهى ئينا و ل سه‌ر بڕيارا جڤاتا ئاسايشا نێڤده‌وله‌تى ده‌ست ب پرۆسا “ڤه‌گه‌ريانا هيڤيان” كرن.

ئه‌حمه‌د عه‌سيرى، ئاخفتنكه‌رێ ب ناڤێ باهۆزا راپێچانێ د كۆنگره‌كێ رۆژنامه‌ڤانى دا راگه‌هاند: باهۆزا راپێچانێ شيا مه‌ترسيا حوسيان ل سه‌ر سنورێن سعوديێ دووربێخيت و نوكه‌ سنورێن وێ ب ئارامن”.

زێده‌تر گۆت: “ل سه‌ر داخوازيا عه‌بد ره‌به‌ مه‌نسور هادى، سه‌رۆكێ يه‌مه‌ن ئه‌ڤ كاره‌ هاتيه‌ كرن و پشتى ب ده‌ستڤه‌هاتنا ئامانجان ل رێكه‌فتى 21 ل سه‌ر 22ى نيسانا 2015ێ دێ ده‌ست ب پرۆسا “ڤه‌گه‌راندنا هيڤيان” هێته‌ كرن”

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com