NO IORG
نووترين نووچه

ئه‌ڤرۆ نیۆز، ڤه‌گێر سه‌عدولا:
وێنەگرێ ئەمریکی ویلیام کارتەر ھندەک وێنێن کوردستانێ یێن سالا 1965 بۆ جارا ئێکێ بەلاڤ دکەت کو وێنەکێ رێبەرێ شورشا مەزنا ئیلۆنێ مەلا موستەفا بارزانی د ناڤ دایە. ل گەل وان وێنان ویلیام نڤیسینەک بەلاڤکریە د پشکەکا وێ دا دبێژیت:
بەری پتر ژ 50 سالان، رۆژا کو من خاترا خوه‌ ژ مەلا موستەفای دخواست، ئەم چووینە دەستێن ئێک دو و وی گۆت، “ھیڤی دکەم ل ئەمریکا ھاریکاریا مە بکە.” ب رێکا وەرگێری من بەرسڤا وی دا، “ئەمریکا زەریایەکا مەزنە و من ب تنێ پەرداخەکا بچیک یا ھەی.” ھەموویان کرە کەنی.
پشتی چەند رۆژەکان، دەمێ ئەز بەر ب رۆژھەلاتی بۆ سنورێ ئیرانێ ل سەر پشتا کەری ب رێککەفتیم ئەو پێشمەرگێن مێڤانداریا من کرین ل سەر گرەکی د راوەستیای بوون و بۆ دەمەکێ دەستێن خو بلند دکرن و بۆ من د ھەژاندن، پاشی نێزیکی دەمژمێرەکی د راوەستیای بوون و بەرێخو د دا من دەمێ ئەز د چووم ھەتا کو ئەز ل پێش چاڤێن وان بەرزە بوویم.

وليام كارته‌ر William Carter ل سه‌ر تۆرا جڤاكى يا فه‌يسبۆكى

ئه‌ڤرۆ نيوز:

رێڤه‌به‌ريا گشتيا كه‌شناسى و بيڤه‌له‌رزێ ل هه‌رێمێ راگه‌هاند كو راگه‌هاند كو سوبه‌هى دێ ئه‌سمانێ دهۆكێ ب تمامى بيته‌ هه‌ورێن تارى، به‌لێ ده‌ليڤا باران بارينێ ژى نابيت.

رێڤه‌به‌ريا گشتيا كه‌شناسى و بيڤه‌له‌رزێ ل هه‌رێمێ دياركر كو سوبه‌هى رۆژا ئه‌ينى رێكه‌فتى 13\11\2014 ئه‌سمانێ دهۆكێ دێ ب تمامى بيته‌ هه‌ورێن تارى، به‌لێ ئاماژه‌ ب وێ چه‌ندێ نه‌كريه‌ كو باران دێ باريت.

د نڤيساره‌كێ دا كو دانه‌ك بۆ ئه‌ڤرۆ نيوز هنارتيه‌ دايه‌ زانين كو دێ پلا گه‌رمێ ژى يا بلند دێ نزم بيت و يا نزم ژى دێ يا نێزيكى رۆژێن به‌رێ بيت.

ئاشكه‌را ژى كريه‌ كو ئاراسته‌يێ بايى دێ ل باكوورێ رۆژهه‌لات بيت ب ره‌نگه‌كى د ناڤبه‌را 10 هه‌تا 20 كيلۆمه‌تران د ده‌مژمێره‌كێ دا، ئانكو دێ يا ناڤه‌ندى بيت.

ل دۆر ديتنێ ژى دايه‌ زانين دێ ئاراستێ ديتنێ هه‌شت هه‌تا 10 مه‌تر بيت و بلندترين رێژا پێشبينيكرى دێ 20 پله‌ بيت و نزمترين ژى 10 پله‌ بيت.

ئه‌ڤرۆ نيوز، نيوار محه‌مه‌د سه‌ليم:

ل دووڤ بڕيارا دادگه‌ها تاوانان ل دهۆكێ، ئه‌ڤرۆ 13\11\2014 گه‌را ئێكێ يا دادگه‌هكرنا بكوژێ دونيايێ يێ ب ناڤێ سلێمان دياب هاته‌ پاشخستن و پارێزه‌را دونيايێ ژى ڤێ پاشخستنێ بۆ دو ئه‌گه‌را د ڤه‌گه‌رينيت.

كه‌وسه‌ر محه‌مه‌د، پارێزه‌را خێزانا دونيايێ بۆ ئه‌ڤرۆ نيوز دياركر كو بڕيار بوو ئه‌ڤرۆ ل دهۆكێ دادگه‌ها بكوژێ دونيايێ بهێته‌ ئه‌نجام دان به‌لێ ژ به‌ر چه‌ند ئه‌گه‌ران هاته‌ پاشختن.

ل دۆر ئه‌گه‌رێ ژى كه‌وسه‌ر خانێ گۆت: “د كوشتنا دونيايێ دا، خێزانا وێ سكالا ل سه‌ر چه‌ند كه‌سان تۆماركريه‌ كو د تۆمه‌تبارن ب كوشتنا وێ، به‌لێ نوكه‌ ب تنێ ئێك كه‌س د كێشێ دا نڤيسيه‌ كو يێ تاوانباره‌”.

زێده‌تر گۆت: “ئه‌و دبێژن پرۆژه‌كێ ئاشتبوونێ ژى د ناڤبه‌را هه‌ردو خێزانان دا يێ هه‌يى، به‌لێ وه‌كو پارێزه‌را خێزانا دونيايێ، چو تشتێ ژ ڤى ره‌نگى بۆ مه‌ نه‌هاتيه‌ گۆتن و ئه‌م د ئاگه‌هدار نينين”.

دونيا يا 15 سالى د شوويێ خوه‌ يێ دويێ دا، شوو ب بابێ شه‌ش زارۆيان كربوو كو 45 سالى بوو و خه‌لكێ كۆمه‌لگه‌ها كه‌له‌كچى يا سه‌ر ب پارێزگه‌ها دهۆك ڤه‌ بوو، هه‌ڤژينێ وێ يێ نوو ئه‌وێ ب ناڤێ سلێمان دياب ب تۆمه‌تا هه‌بوونا په‌يوه‌نديان ل گه‌ل گه‌نجه‌كێ كه‌له‌كچى كوشت.

هه‌ر چه‌نده‌ ب گۆره‌ى دايكا دنيايێ، خێزانا سلێمان دياب ب باب و برا ڤه‌ يا تۆمه‌تباره‌ د ڤێ كێشى دا، به‌لێ ئه‌و ته‌كستێ ل سه‌ر وێ ئێكێ دكه‌ن كو سلێمان ب تنێ ئه‌ڤ كاره‌ ئه‌نجامدايه‌.

كه‌وسه‌ر محه‌مه‌د، پارێزه‌را خێزانا دونيايێ ئاماژه‌ ب وێ چه‌ندێ ژى كر كو دادگه‌هكرنا سلێمان دياب هه‌ڤژين و بكوژێ دونيايێ بۆ 21\12\2014 هاته‌ پاشخستن.

عادل عه‌بدول مه‌هدی وه‌زیری نه‌فتا عیراقێ ژ بوو چاره‌كرنا كێشه‌ و ئالۆزيێن په‌ترۆلێ د ناڤبه‌را هه‌رێما كوردستانێ و به‌غدا، دا گه‌هشته‌ هه‌رێمێ و بڕياره‌ ل گه‌ل ئاشتى هه‌ورامى كۆم ببيت.

عادل عه‌بدول مه‌هدی وه‌زیری نه‌فتا عیراقێ نها گه‌هشته‌ هه‌ولێری بو دانوستانندێ ل گه‌ل به‌رپرسێن هه‌ریمێ ل سه‌ر پرسێن گرێدایی ناڤبه‌را به‌غدا و هه‌ریمێ و بریاره‌ ل گه‌ل ئاشتی هه‌ورامی وه‌زیرێ سامانێن سرۆشى ل هه‌ریمێ ب مه‌ره‌ما چاره‌كرنا كێشێن تابیه‌ت دبیاڤێ په‌ترۆلێ كومبیت.

وه‌زیرێ په‌ترۆلا به‌غدا گه‌هشته‌ هه‌ولێری ژبوی نێزیكرنا هه‌ردوو ئالیان و چاره‌كرنا ئاریشه‌یان گه‌هشته‌ هه‌ولێرێ.

دھۆک، لەزگین جۆقی:

بەرپرسێ لقێ 17 پارتی دیمۆکراتی کوردستان بۆ ئەڤرۆ دیار کر کو نوکە ئەو مژوولی دانانا پلانەکا ھوورترن بۆ چیایێ شنگالێ کو د ماوەیێ کێمتر ژ 36 دەمژمێرێن بھێت دا دێ پلان ھێتە دانان و مزگینیێن خۆش دێ بۆ خەلکێ شنگالێ ھەبن.

سەعید شنگالێ بەرپرسێ لقێ 17 پارتی دیمۆکراتی کوردستان دیار کر کو خوەکوژێن داعش نوکە پتر ل ئالیێ باشوورێ چیایێ شنگالێ بزاڤێ دکەن بھێنە چیایێ شنگالێ، لێ پێشمەرگێ کوردستانێ و ھەموو کادرێن لقێ 17 یێ پارتی پلان بۆ بەرسینگرتنا خوەکوژێن داعش دانایە و ھەموو بزاڤێن تیرۆرستان ھاتنە ژناڤبرن و گۆت “دوھی جارەکا دی خوەکوژێن داعش ل باشوورێ چیایێ شنگالێ بزاڤ کرن خوە بگەھینە چیای، لێ بزاڤێن وان ھاتنە ژناڤبرن و گەلەک تیرۆرست ھاتنە کوشتن، ھەروەسا ھێرشەکا تیرۆرستان بۆ سەر جدالی و حیالی ژی ھاتیە ژناڤبرن و تیرۆرست بەر ب پاشڤە رەڤین و خوە ل بەرسینگێ پێشمەرگەی ناگرن”.

ئەڤرۆ، سالار دۆسکی:

رێڤەبەرێ گشتیێ پەروەردێ ل پارێزگەھا دھۆکێ دیارکر کو ل دووڤ بریارەکا وەزارەتا پەروەردێ ھەر مامۆستایەکێ بەھرێن وی یێن وانە گۆتنێ د کێم بن دێ ھێتە ڤەگۆھاستن.

عەبد یوسف رێڤەبەرێ گشتیێ پەروەردێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ ھەروەسا گۆت ھەکە مامۆستا بۆ قۆتابخانەکا دەرڤە یان پەروەردەکا قەزایێ ھاتە ڤەگوھاستن دێ بۆ دو رۆژان بیتە بێنڤەدان، ئاشکرا ژی کر کو مامۆستایێ پشتی ڤەگوھاستنێ نەچیتە سەر کارێ خوە بلا خوە خانەنشین بکەت، چونکو نابیت مامۆستا حەفتیێ ژ 26 بەھران کێمتر بێژیت.

ئەڤرۆ:

بەرپرسەکێ لەشکرێ ئازاد یێ سووریێ کو نەخواستیە ناڤێ خوە ئاشکرا بکەت بۆ ئاژانسا فرانس پرێس دیار کریە کو داعشێ ل گەلەک دەڤەرێن سووریێ ھێرشی ھێزێن مە کرن و ئەم نەچار بووین کو بەرەڤانیێ ل خو بکەین و ژ بەر ڤێ یەکێ ژی رژێما سووریێ ئەو یەک ب دەلیڤە زانی و ل گەلەک دەڤەران ب چەکێن گران ھێرشی ھێزێن مە کرن و ب تایبەتی نھا ل حەلەبێ گەلەک دەڤەرێن کو بەرێ د دەستێ مە دا بوون نھا کەڤتنە دەستێ ھێزێن رژێما سووریێ.

ھەمان بەرپرسی ئەو یەک ژی دیار کریە کو ھێزێن رژێما سووریێ ب چەکێن گران تاخ و کۆلانێن باژارێ حەلەبێ بۆمبەباران دکەن و ب سەدان وەلاتێن مەدەنی ژی جانێ خوە ژ دەست داینە و رژێما سووریێ شەرێ داعشێ ناکەت و مفایەک باش ژ داعشێ وەرگرتیە و ھەکە ھێزێن ھەڤپەیمان نھا شەرێ رژێمێ نەکەن پشتی ژناڤچوونا داعشێ دەستھەلاتا بەشاری ژناڤ ناچیت و دێ کوشتارێن مەزن ل سووریێ دروست ببن.

دھۆک، ئەکرەم ئیبراھیم:

ب سەرۆکاتیا پارێزگەرێ دھۆکێ فەرھاد ئەترووشی دوھی 12\11\2014 جڤاتا پارێزگەھا دھۆکێ یا بەرھنگار بوونا توندوتیژیێ دژی خیزانێ کۆمبوو، د پەیڤەکێ دا گۆت ئەو کاودانێن نوکە ل دەڤەرێ پەیدا بووین بووینە ئەگەر کو توند و تیژی گەلەک زێدە ببیت، ژ بەر کو ل رەوشێن نە ئاسایی ئاریشە ب ھەموو رەنگێن خوە ڤە زێدە دبن، تەئکید ژی ل سەر کاری کر ب تایبەتی ل ناڤ کەمپێن ئاواران ژ بەر کو کارتێکرن ل سەر ھەموو لایەنێن ژیانا وان بوویە.

رێڤەبەرێ بەرھنگار بوونا توند و تیژیێ دژی ئافرەتان ل پارێزگەھا دھۆکێ دیارکر کو پشتی کاودانێن ڤێ دووماھیێ وان تیمێن گەرۆک پێکئیناینە و بەردەوام ل کەمپان دگەرن و ئاریشێن وان دەست نیشان دکەن، گۆت ژی نوکە رێژا توند و تیژیێ زێدەکربوویە و دانە شوویا کچێن بجووک دزێدەبونێ دایە بۆ ھندێ باب ژ بەرپرساتیا وێ رزگار ببیت, ھەروەسا ھاتنا ڤان ئاواران کارتێکرن کریە سەر ھەموو لایەنێن ژیانا خەلکێ پارێزگەھا دھۆکێ، پێشنیاز ژی کر ھندەک سەنتەر ل کەمپان بۆ کاروبارێن بەرھنکاریا توند و تیژیێ دژی ئافرەتان بھێنە ڤەکرن.

سەروکێ دادگەھا دھۆکێ محەمەد ئەمین شەرەفانی دیارکر کو ھاتنا ئاواران ھندەک دیاردێن دی پەیداکرنە کو ئەڤە ژمێژە د ناڤ جڤاکێ مەدا یێن کێم بووین وەکو رەڤاندنا ژنان.

پارێزگەرێ دھۆکێ بۆ دەزگەھێن راگەھاندنێ گۆت د کۆمبوونێ بەحس ھاتە کرن کو ل 25\11 ھەوەکا بەرفرەە بۆ توند و تیژیا دژی خێزانێ بھێتە کرن، داکو ھشیار کرنا خەلکی ل سەر ڤی بابەتی زێدە ببیت و ئەڤ دیاردە کێم ببیت, ئەو ژی دیارکر کو بەرنامێ رێڤەبەریا توند و تیژیێ ل گەل پەروەردێ و ساخلەمیێ و ئەوقافێ ژی یێ ھەی کو مامۆستایێن ئاینی بھێنە ئاگەھدار کرن ل ماوێ ١٥ رۆژان ل رۆژێن ئەینی ل گۆتارێن خوە بەحسێ ڤان بابەتان بکەن و ھشیاریێ بۆ خەلکێ جێکەن.

دیسا گۆت چەند بریار ھاتنە دان وەکو پشتەڤانی کرنا سەنتەرێ ئاشتبوونێ و پشتەڤانیا چاکسازیا دھۆکێ و پشتەڤانیا رێڤەبەریا توند و تیژیێ دژی ئافرەتا و پشتەڤانیا لژنا سەر ئاستێ رێڤەبەریا گشتی یا ساخلەمیێ بۆ ئاواران ھاتیە چێکرن.

دھۆک، ئەکرەم ئیبراھیم:

پارێزگەرێ دھۆکێ فەرھاد ئەترووشی دوھی 12\11\2014 پێشوازیا شاندەکێ رێکخراوا GIZ یا ئەلمانی ب سەرۆکاتیا پاتریک پۆلیمن کر، د ھەڤدیتنەکێ دا بەحسێ بەرنامێن رێکخراوێ کو ل بەرە بۆ ئاواران ل سنوورێ پارێزگەھا دھۆکێ پێشکێش بکەن ھاتە کرن.

ڤێ رێکخراوا ئەلمانی سەر ب وەزارەتا ھاریکاریێن ئابووری یا ئەلمانی یە، بریار دایە کەمپەکێ بۆ حەواندنا شەش ھزار خێزانێن ئاوارە ئاڤا بکەت ل گەل دابین کرنا خزمەتگوزاریێن کەمپێ و دابینکرنا پێدڤیێن زڤستانێ، زێدەباری نووژەن کرن و ب سەروبەرکرنا ھژمارەکا ئاڤاھیێن نیڤەرۆ ئەوێن ئاوارە تێدا ئاکنجی بووین دا ژ سەرما زڤستانێ بھێنە پاراستن.

پارێزگەرێ دھۆکێ سوپاسیا وان کر ل ھەمبەر بەرنامێ وان بۆ ھاریکاریا ئاواران ل سنوورێ پارێزگەھێ و بەرھەڤیا پارێزگەھێ نیشا دا بۆ ھەر ھاریکاریەکێ.

ھەر دوھی پارێزگەرێ دھۆکێ پێشوازیا ئەسیل نوجێفی پارێزگەرێ مووسل کر، د ھەڤدیتنەکێ دا بەحسێ رەوشا وان ئاواران کر ئەوێن ژسنوورێ پارێزگەھا مووسل ھاتینە پارێزگەھا دھۆکێ و ئەو کار و خزمەتێن بۆ دھێنە پێشکێش کرن، تەکەزی ل سەر وێ چەندێ ھاتە کرن کو فشار ل سەر لژنا بلندا ئاواران یا عیراقێ بھێتە کرن کو پشتی کەمپ بۆ ھاتینە ئاڤاکرن یا فەرە لەز ل ئاڤاکرنا بنگەھێن ساخلەمی و قوتابخانان و گەھاندنا خزمەتکاریان بۆ ناڤ وان کەمپا بھێنە دابین کرن دا رەوشا وان باشتر لێ بھێت.

کر پتر ژ 800 ھزار وەلاتیێن پارێزگەھا مووسل ئاوارەی پارێزگەھا دھۆکێ بووینە و حوکمەتا ھەرێمێ و پارێزگەھا دھۆکێ کار دکەت بۆ ئاڤاکرنا پتر  ژ 20 خیڤەتگەھان بۆ حەواندنا وێ ھژمارا ئاواران ھندەک ژ وان ب دووماھی ھاتینە و یێن دی ل قووناغێن دووماھیێ نە.

چەمانکێ، بارزان مزووری:

رێڤەبەرێ ناحیا چەمانکێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار کر کو پرۆژێ رێکا ستراتیجیا ئاکرێ بۆ ناحیا چەمانکێ دێ قەزا ئامێدیێ و ئاکرێ گەھینتە ئێک، ھەروەسا ئاماژە ب رەوشا دەربەدەر و ئاوارێن ل چەمانکێ ژی کر.

ھەڤال محەمەد شەریف رێڤەبەرێ ناحیا چەمانکێ دیار کر کو قووناغا ئێکێ ژ پرۆژێ رێکا ستراتیجیا ئاکرێ بۆ دەڤەرا ئامێدیێ دەست پێ کریە و ئەڤ رێکە دێ ئامێدیێ و ئاکرێ پێکڤە گرێدەت و گۆت “نوکە ٢٠ کیلومەتر ھاتینە دروستکرن و قێرکرن و نوکە کەفتیە د خزمەتا وەلاتیێن ھەردو دەڤەرا و گەشتیاران دا”.

ناڤبری دیار کر ژی کو درێژاھیا ڤێ رێکێ ٤٠ کیلومەترە و ژ گوندێ باکرمان سەر ب قەزا ئاکرێ ڤە دھێت و ھەتا دگەھیتە ناحیا چەمانکێ و بۆ قەزا ئامێدیێ دچیت و گۆت “ئەڤ دەڤەرە ب تمامی جھەکێ گەشتیاریە و ئەڤ پرۆژێ ستراتیجی مەزنترین پرۆژەیە بەس یێ بەرزەیە”.

ھەروەسا رێڤەبەرێ ناحیا چەمانکێ گۆت “دەستپیکا ڤێ رێکێ بۆ جارا ئێکێ ژ لایێ حوکمەتا بەعس ڤە ھاتبوو دروستکرن، بەس نەھاتبوو قێرکرن و بەرفرەھکرن و ژ ناحیا ئەترووش دھێت بۆ ناحیا چەمانکێ و قەزا ئاکرێ و ل ناحیا چەمانکێ بۆ قەزا ئامێدیێ دچیت ئەڤ رێکە دبیتە بار سڤکیەک بۆ وەلاتیان”.

ژ ئالیەکێ دن ڤە ھەڤال محەمەد شەریف رێڤەبەرێ ناحیا چەمانکێ ئاماژە ب دەربەدەر و ئاواران کر و گۆت “دوھی سپێدێ ١٢/١١ ھەر خێزانەکا ژبەر چەکدارێن تیرۆرستێن داعش ئاوارە بوویە دەڤەرا چەمانکێ بەرمیلەکا گازا سپی دگەل سۆپەکا گازێ ژ جۆرێ باش ل سەر ٣٥٠ سەرۆک خێزانان ھاتینە پارڤەکرن.

رێڤەبەرێ ناحیا چەمانکێ  ئاشکرا ژی کر کو حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ گوندێ مێزێ ٦٠ خانی بۆ مەسیحیان ئاڤاکر بوون و گۆت “ئەو خانی ڤالا بوون کەس تێدا نەبوو نوکە ئەو ئاوارێن قەستا دەڤەرا مە کرین تێدا ئاکنجینە ھندەک ھول دەڤەرێ ھەنە تێدا ئاکنجینە ئەگەر ئەڤ سالە زڤستان یا دژوار بیت چ ئاریشە بۆ ڤان ئاوارەیا نابن و د رەوشەکا باش دانە و ھەمی پێدڤیی بۆ ھاتینە  دابینکرن چ ئاوارە ل بن خیڤەتان نینن”.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com