NO IORG
نووترين نووچه
نوچێن گرنگ

ئەڤرۆ نيوز:
رێکخراوا مافێ مرۆڤی یا سەر ب نەتەوێن ھەڤگرتی دوھی راپۆرتەک ل دۆر رەوشا ژیانا خەلکێ سووریێ بەلاڤ کر و د راپۆرتێ دا ھاتیە دیار کرن کو ژ بەر شەرێ ل سووریێ و دۆرپێچا ل سەر چەندین باژێران ب تایبەتی ژی حەلەبێ مەترسیێ مرنێ ل سەر ئێک ملیۆن مرۆڤان یا ھەی، ئانکۆ ئێک ملیۆن مرۆڤ نھا ل سووریێ برسی نە و ھەروەسا پێدڤیا وان ب دەرمان و ھاریکاریێن سەرەتایی یێن ژیانێ ھەنە، لێ ژ بەر شەری و ب تایبەتی ژی ھێرشێن بەردەوام یێن فرۆکێن رژێما ئەسەدی ئەم نەشێین ھاریکاریێن مرۆڤی بگەھیننە وان دەڤەران.
رێکخراوا مافێ مرۆڤی د بەردەوامیا راپۆرتا خوە دا دیار کریە کو ژ بەر شەری ھەتا نھا ب سەد ھزاران کەسێن مەدەنی ھاتینە کوشتن، لێ بەردەوامیا شەری و نەبوونا رەوشەکا ئاسایی وەسا کریە کو تیمێن مە نەشێن سەرەدانا دەڤەرێن شەری بکەن دا کو ئەم ژی بشێین ئامارێن دروست بۆ رایا گشتی ئاشکرا کەین. لێ د ناڤا کەسێن کو ل سووریێ ھاتینە کوشتن ھژمارەکا بەرچاڤ یا ژن و زارۆیان ھەیە، ھەروەسا گەلەک کەس ژی ژ بەر برسیبوونێ و ھەروەسا نەخوەشیان جانێ خوە ژ دەست داینە.
د پشکەکا دی یا راپۆرتێ دا ئەو یەک ژی ھاتیە دیار کرن کو نەخوەشی ب رەنگەکێ بەربەلاڤ ل دەڤەرێن شەری ل سووریێ بەلاڤ بووینە و دەرمان ژی ناگەھیتە دەستێ خەلکی، ژ بەر ھندێ ژی رۆژانە ژ بەر نەخوەشیان ژن و زارۆ و کەسێن دانعەمر جانێ خوە ژ دەست ددەن و خوارن ژی ناگەھیتە دەستێ وان و ئەو یەک ژی کارەسات و شەرمەکا مەزنە بۆ ھەموو مرۆڤاتیێ.
ل گۆر راپۆرتا رێکخراوا مافێ مرۆڤی یا سەر ب نەتەوێن ھەڤگرتی نێزیکی ئێک ملیۆن مرۆڤ ل سووریێ ژ بەر رەوشا نھا یا شەری د مەترسیێ دانە و ھەکە ھاریکاریا وان نەھێتە کرن دێ رۆژ ب رۆژێ رێژا مرنا مرۆڤان ل سووریێ زێدە بیت.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

پشتی کو ھەڤسەرۆکێن HDP و گەلەک ئەندامێن پەرلەمانی یێن وێ پارتیێ ھاتنە گرتن ھەفتیا بۆری HDP بریار دابوو کو پشکدرایێ د چالاکیێن پەرلەمانێ تورکیا دا نەکەت، لێ دوھی جارەکا دی پەیڤدارێ وێ پارتیێ راگەھاند کو ئەم بریار یا دای ب رەنگەکێ ئەکتیف پشکداریێ د ھەموو چالاکیێن پەرلەمانی دا بکەن و پەرلەمانی بۆ شەرخوازان چۆ ناکەین و چاڤدێرێن سیاسی ژی دیار دکەن کو بریارا قەندیلی بریارا HDP ھلوەشاندیە.
ئایھان بیلگەن پەیڤدارێ پارتیا دیموکراتیک یا گەلان HDP دوھی د پرێس کۆنفرانسەکێ دا ل پەرلەمانێ تورکیا راگەھاند کو وان بریار یا دای ب رەنگەکێ ئەکتیف پشکداریێ د ھەموو کار و چالاکیێن پەرلەمانێ تورکی دا بکەن و گۆت: (پشتی دەستەسەرکرنا بەرێزان سەلاحەدین دەمیرتاش و فیگەن یوکسەکداغ مە بریار دابوو کو چالاکیێن خوە ل پەرلەمانێ تورکیا رابگرین، لێ پشتی گەنگەشەکا مەزن ئەندامێن سەرکردایەتیا پارتیا مە بریار دان کو ڤەگەرینە پەرلەمانی و ب رەنگەکێ ئەکتیف تر ژ جاران پشکداریێ د چالاکیێن پەرلەمانی دا بکەن و مە نەڤێت پەرلەمانی بۆ شەرخوازان چۆل کەین).
پەیڤدارێ پارتیا دیموکراتیک یا گەلان ئەو یەک ژی دیار کر کو ئەم پارتیا سیێ یە ل تورکیا و ھەکە گەف و زۆرداریا ئاکپارتیێ ل سەر مە بەردەوام بیت ئەو یەک رامانا ھندێ دکەت کو ئەردۆگان و ھەڤالێن وی نەڤێن پرسا کوردی ب رێیا سیاسی بھێتە چارەکرن، مە دڤێت ل پەرلەمانی بمینین و ب رەنگەکێ ئەکتیف پشکداریێ د چالاکیێن پەرلەمانی دا بکەین و بۆ ھەموو ئالیەکێ ژی بسەلمینین کو پارتیا مە پارتەکا ئاشتیخوازە و ل دژی شەری یە و یێن کو ئەندامێن مە دگرن و دکەنە زیندانێ وان دڤێت تورکیا بەر ب شەرەکێ ناڤخوەیی ڤە ببەن و ل دژی وان ئەم دێ ل پەرلەمانی مینین و بەردەوامیێ بدەنە چالاکیێن خوە و گۆت: (ب گرتنا ھەڤسەرۆکێ پارتیا مە و ئەندامێن دی یێن پەرلەمانی پارتیا مە لاواز نابیت و ژناڤ ناچیت، بەرۆڤاژی ھندێ خەلک پتر خوەدان ژ پارتیا خوە دەردکەڤن، ژ بەر ھندێ ژی مە دڤێت ئەردۆگان و ھەڤالێن دەست ژ سیاسەتا شەرخوازیێ بەردەن و فەرموون دا ئەم پێکڤە پرسا کوردی و ھەموو پرسێن دی یێن تورکیا چارە بکەین).
ئایھان بیلگەنی ئەو یەک ژی دیار کر کو ئێک ژ ئارمانجێن سەرەکی یێ گرتنا بەرێز سەلاحەدین دەمیرتاشی ئەو بوویە کو ئاکپارتیێ دڤێت پێگەھێ مە ل پەرلەمانێ تورکیا لاواز کەت، لێ مە ژی بریار دایە ل دژی وان پەرلەمانی چۆل نەکەین و ب رەنگەکێ ئەکتیڤ پشکداریێ د چالاکیان دا بکەین.
سەبارەت ب رێ نەدانا تورکیا بۆ شاندەکێ ئورۆپی کو دخواستن سەرەدانا دەمیرتاشی ژی بکەن ناڤھاتی راگەھاند کو رێگری کرن ل شاندێ ئورۆپا نیشا دا کو ئەردۆگانی ھەموو دەزگەھێن دادوەریێ ل تورکیا کرینە ب دەستێ خوە و ئەو بێی ئەردۆگانی نەشێن چو بریارەکێ بدەن و ئەو یەک ژی نیشا ددەت کو ئێدی ل تورکیا سەربخوەیا دادوەریێ نەمایە و ھەموو بریارێن کو دھێنە دان بریارێن سیاسی نە، گرتنا سەرکردە و ئەندامێن پارتیا مە ژی ھەموو ب بریارا ئەردۆگانی بوویە و ئەو یەک ژی بۆ پاشەرۆژا تورکیا و ئاشتیا گەلان ھەلویستەکێ مەترسیدارە.
ل ئالیێ دی گەلەک دەزگەھێن راگەھاندنا تورکیا و چاڤدێرێن سیاسی ل وی وەلاتی ژی دیار کرن کو بەرپرسێن قەندیلی فەرمان داینە HDP کو خوە ژ پەرلەمانی ڤەنەکێشن و بریارا کو ھەفتیا بۆری ژی داینە ھەلوەشینن و ژ بەر ھندێ ژی پەیڤدارێن وێ پارتیێ راگەھاند کو ئەو دێ ب رەنگەکێ ئەکتیف پشکداریێ د چالاکیێن پەرلەمانی دا کەن.
پرانیا کەسایەتیێن سیاسی یێن تورکیا ژی دبێژن باشترە کو HDP ل پەرلەمانی بمینیت و سەرەرای ھەموو گرفت و ئاستەنگیان ژی بەردەوامیێ بدەتە خەباتا خوە ل پەرلەمانێ تورکیا.

ئه‌ڤرۆ نیوز:
بڕیاره‌ سوبه‌ سه‌رۆك وه‌زیرێن هه‌رێما كوردستانێ سه‌را ئه‌نقه‌ره‌ بده‌ت و ل گه‌ل سه‌رۆك كومارێ توركیا كۆم ببیت.
سه‌فین دزه‌یى په‌یڤدارێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ راگه‌هاند بڕیاره‌ سوبه‌ نێچیرڤان بارزانى سه‌رۆك وه‌زیرێن هه‌رێما كوردستانێ سه‌ره‌دانا توركیا بكه‌ت و ل گه‌ل ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردوگان سه‌رۆك كۆمارێ توركیا و چه‌ند به‌رپرسێن دى یێن حكومه‌تا توركیا كۆم ببیت.
دزه‌یى دیاركر كو د كومبوونێ دا، دێ پرسێن سیاسى و ئێمناهى و ئابوورى یێن د ناڤبه‌را هه‌ردو ئالیان دا هێنه‌ به‌حسكرن.
ل دووڤ پێزانینان، نێچیرڤان بارزانى د دیدارێن خوه‌ دا ل گه‌ل به‌رپرسێن توركیا، دێ به‌حسێ پرۆسا ئاشتیێ و پرسا ناڤخویا توركیا كه‌ت ب تایبه‌ت پرسا كوردى ل وى وه‌لاتى.
ئاژانسى ئه‌نادۆل یا توركى به‌لاڤكریه‌ كو دێ نێچیرڤان د دیدارێن سه‌رۆك كۆمارێ توركیا و سه‌رۆك وه‌زیرێن توركیا ل گه‌ل نێچیرڤان بارزانى دێ به‌حسێ ئوپه‌راسیونا كۆنترۆلكرنا مووسل و ره‌وشا ته‌له‌عفه‌ر و پێشهاتێن سیاسى و سه‌ربازى یێن عیراقێ هێته‌ كرن و هه‌روه‌سا دێ به‌حسێ په‌یوه‌ندییێن ئابوورى یێن ناڤبه‌را توركیا و هه‌رێما كوردستانێ هێته‌ كرن.

ئه‌ڤرۆ نیوز:
سه‌رۆك بارزانى ل سه‌لاحه‌دین پێشوازیا بێرنادر كازوا ئه‌ندامێ جڤاتا پیران یا فره‌نسا و شانده‌كێ ل گه‌لدا كر.
سه‌رۆك بارزانى سوپاسیا جڤاتا پیران یا فره‌نسا كر و سه‌ره‌راى ئاماژه‌ دان ب سه‌ره‌دانا سه‌رۆكێ فره‌نسا بۆ هه‌ولێرێ ل ده‌ستپێكا هێرشا داعش بۆ سه‌ر ده‌ڤه‌رێ، رژدى ل سه‌ر دوستایه‌تیا ناڤبه‌را گه‌لێ كورد و گه‌لێ كوردستانێ كر.
بارزانى به‌حسێ قاره‌مانیا پێشمه‌رگه‌ى كر د شه‌رێ تیرورستان و پاراستنا پێكهاتێن نه‌ته‌وه‌یى دا و راگه‌هاند پێشمه‌رگه‌ جهێ شانازیا گه‌لێ كوردستانێ نه‌ و به‌حسێ ئوپه‌راسیونا كونترۆلكرنا مووسل كر و راگه‌هاند كو پێشمه‌رگه‌ى ئه‌و رۆلێ پێ هاتیه‌ دان ب سه‌ركه‌فتى ئه‌نجامدا و گۆت” ئارمانجا مه‌ پشتى شه‌رێ داعش دابینكرنا ئاسایش و به‌خته‌وه‌ریێ یه‌ بۆ خه‌لكێ ده‌ڤه‌رێ ب تایبه‌ت ئێزدى و مه‌سیحیان و ل هه‌ر رێككه‌فتنه‌كێ دا پێدڤیه‌ حه‌زا ئاكنجیێن رونشتڤانێن ده‌ڤه‌رێ بهێته‌ ل به‌رچاڤ وه‌رگرتن كانێ چ لایه‌ك دێ ئاسایشا ده‌ڤه‌رێ دابین كه‌ت”.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

كوسره‌ت ره‌سۆل جێگرێ ئێكێ يێ سكرتێرێ گشتيێ ئێكه‌تى نشتيمانى كوردستان راگه‌هاند كو ل گه‌ل هه‌ڤالێن خوه‌ پشته‌ڤانيا په‌ياما مه‌سعود بازارنى سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ دكه‌ن ده‌رباره‌ى كاودانێن نوكه‌ يێن هه‌رێمێ و چاره‌كرنا كێشان.

پێشتر سه‌رۆك بارزانى په‌يامه‌كێ بۆ خه‌لكێ كوردستانێ سه‌باره‌ت ره‌وشا ناڤخويا كوردستانێ به‌لاڤ دكه‌ت و رادگه‌هينيت: سه‌باره‌ت چاره‌كرنا قه‌يرانا هه‌رێمێ، من ره‌ئيا خوه‌ يا دياركرى و دووپات دكه‌م كو چاره‌كرنا قه‌يرانا سياسى يا هه‌رێمێ دێ ب ڤى ره‌نگێ چێ بيت كو حزب ده‌ست ب دانوستاندنان بكه‌ن و په‌رله‌مانى كارا بكه‌ن و سه‌رۆكايه‌تيه‌كا نوو بۆ په‌رله‌مانى هه‌لبژێرن، چونكه‌ ئه‌وێن بووينه‌ ئه‌گه‌رێ ژێده‌رێ قه‌يرانان نابيت جاره‌كادى سه‌رۆكايه‌تيا په‌رله‌مانى وه‌ربگرن.

 

ده‌قێ په‌ياما مه‌سعود بارزانى سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ:

بەناوی خودای بەخشندە و میهرەبان

لە ماوەی چەند ڕۆژی ڕابردوودا ژمارەیەك بەڕێزی سیاسی و فەرهەنگی و ئاكادیمی پەیوەندییان پێوە كردووم و دەڵێن ڕای ئێمە و بەشێكی هاووڵاتییانیش ئەوەیە كە چارەسەری قەیرانەكانی هەرێمی كوردستان لای منە و دەگوترێ بارزانی دەتوانێ گرفتەكان چارەسەر بكات.

وەك هەر هاووڵاتییەكی كوردستان حەز دەكەم قەیران و كێشەكان نەمێنن و كۆتاییان پێ بێت بەڵام هۆكاری گرفت و كێشەكان زۆرن. بەشێكیان دەرەكین و پەیوەستن بە بارودۆخی سیاسی و ئابووری و ئەمنی عێراق و ناوچەكە بە گشتی، وەكو پەلاماردانی تیرۆریستان و شەڕی داعش، دابەزینی نرخی نەوت، بڕینی بودجەی هەرێم و ئەو دۆخە نائاساییەی لە ئەنجامی میوانداریی سەدانهەزار ئاوارە هاتووەتە كایەوە. بەشێكی تری گرفتەكانیش ناوخۆیین و دەگەڕێتەوە بۆ ململانێی لایەنە سیاسییەكانی هەرێم.

ئەگەر چارەسەری گرفتە سیاسییەكانی ناوخۆی هەرێمی كوردستان لای منە، ئەوە چەندین جارە حزبەكانم بانگهێشت كردووە بۆ كۆبوونەوە بەڵام بە بیانووی جۆراوجۆر نەهاتوون. هەروەها داوام كردووە حزبەكان لەگەڵ یەكتر دابنیشن و چارەسەری دۆخەكە بكەن، دیسان دانەنیشتوون و شانیان نەداوەتە بەرپرسیارێتی بارودۆخەكە.

لەبارەی چارەسەری قەیرانی هەرێم ڕای خۆم لەمبارەیەوە ڕاگەیاندووە. ئێستایش دووپاتی دەكەمەوە، چارەسەری قەیرانی سیاسیی هەرێم بەمشێوەیە دەكرێت كە حزبەكان بكەونە گفتوگۆ و پارلەمان كارا بكرێتەوە و سەرۆكایەتییەكی تازە بۆ پارلەمان هەڵبژێردرێت. چونكە بۆ هەموو لایەك ڕوونە، ناكرێ ئەوانەی بوونەتە سەرچاوەی قەیران دووبارە سەرۆكایەتیی پارلەمان بگرنە دەست. هەروەها حزبەكان لەسەر ئەوە ڕێكبكەون حكوومەتێكی نوێ دابمەزرێت و بەڕێزێكیش بۆ سەرۆكایەتیی هەرێم هەتا كاتی هەڵبژاردن دەستنیشان بكرێت بۆ ئەوەی ئەركی سەرۆكایەتیی هەرێم بگرێتە ئەستۆ و، منیش بە هەموو توانایەك یارمەتیی ئەو پڕۆسەیە دەدەم.

لەبارەی ناڕەزایەتیی مامۆستایان و فەرمانبەران، ڕێزم بۆ داوا و مافە ڕەواكانیان هەیە و حەقی خۆیانە داوای مافەكانیان لە حكوومەت و لایەنە پەیوەندیدارەكان بكەن و پاڵپشتیان دەكەم و پێویستە وڵاتەكەمان لە خوشی و ئاسوودەییدا بێ بەڵام بەهۆی ئەو قەیران و كێشە ئەمنی و ئابووری و سیاسییانەی هاتوونەتە پێش، ئیمكانیات و توانای حكوومەت سنووردار بووە. بەڵام كە پێیان وایە چارەسەر هەیە، با لایەنەكان و حكوومەت بفەرموون پێكەوە دابنیشن بە شەفافییەتێكی تەواو دۆخەكە چارەسەر بكەن و هەموو شتێكیش بخەنەڕوو و كۆتایی بە موزایەدات و شێواندنی ڕای گشتی بهێنرێت.

چاك دەزانم شاری سلێمانی لەژێر ئیرهابی فكری دایە و دەبێ ئەو ئیرهابە فكرییەی سەر شاری سلێمانی بشكێت. ئەو شارەی هەردەم تەحەددای زاڵم و داگیركارانی كردووە و ڕۆڵەكانی ئامادە بوون زیندە بەچاڵ بكرێن بەڵام لەبەرانبەر زەعیم سدیق سەربەرزانە وەستان و ئامادە نەبوون قسە بە هێماكانی گەلی كوردستان بڵێن. ئەوە ڕای منە لەبارەی سلێمانی و خەڵكە سەرەبەرزەكەی، با كەس هەوڵ نەدات خوێندنەوەیەكی تر بەسەر خەڵكی ئەم شارەدا بسەپێنێت.

مسعود بارزانی

20ـی 11ـی 2016

ئه‌ڤرۆ نيوز:

جڤاتا وه‌زيرێن هه‌رێما كوردستانێ ئه‌ڤرۆ كۆمبوونا د خوه‌ دا دانوستاندن ل سه‌ر زێده‌كرنا داهات و چاكسازيێن وه‌زاره‌تا باژێرڤانيان كر و بڕيار ل سه‌ر خشتێ نوو يێ مووچه‌ى نه‌دا.

به‌رى نيڤرۆيا ئه‌ڤرۆ رۆژا سێشه‌مبى كۆمبوونا جڤاتا وه‌زيران ل هه‌ولێر بۆ دانوستاندنێ ل سه‌ر چار ته‌وه‌ران ده‌سپێكر و به‌رى ماوه‌كێ كێم ژى ب دووماهى هات.

نورى عوسمان، سه‌رۆكێ فه‌رمانگه‌ها هه‌ماهه‌نگى و دووڤچوونێ ل جڤاتا وه‌زيران بۆ خه‌ندان راگه‌هاند د كۆمبوونێ دا به‌حس ل زێده‌كرنا داهات و پرۆژه‌كێ جڤاتا بلندا خانمان و چاكسازيێن وه‌زاره‌تا باژێرڤانيان كر.

ده‌رباره‌ى راگه‌هاندنا خشتێ نوويێ مووچه‌ى و كاودانێن دارايى يێن هه‌رێمێ ژى ژى گۆت: “هه‌ر هند به‌حس كر كو دێ هێته‌ به‌لاڤكرن و بۆ خشتێ نوو ژى دڤێت وه‌زاره‌تا دارايى به‌رسڤێ بده‌ت”.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

حوكمه‌تا توركيا ب تۆمه‌تا “ئه‌نجامدانا ته‌قينان ژ لايێ په‌يه‌دێ ل ئه‌نقه‌ره‌” بڕيارا ده‌سته‌سه‌ركرنێ بۆ سالح موسلم هه‌ڤسه‌رۆكێ پارتيا ئێكه‌تيا ديموكرات PYD ده‌ركر.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

رۆژناما نيوريورك تايمز يا ئه‌مريكى د راپۆرته‌كێ دا ئاماژه‌ ب وێ چه‌ندێ كريه‌ كو ژ سالا 2014ێ و هه‌تا نوكه‌ چه‌كدارێن رێكخراوا داعش 52 جاران ل به‌ره‌يێن شه‌رى ل عيراق و سوريا چه‌كێ كيمياوى ب كارئينايه‌ و ژ وان ژى گازا خه‌رده‌ل و كلۆر و كبريت.

 

ئەڤرۆنیوز، کاروان باعەدری:

كه‌سه‌كێ كورد ل ئێك ژ باژێرێن ئه‌لمانيا هه‌ڤژينا خوه‌ ب دووڤ ترۆمبێلێ ڤه‌كر و ل كولانێن باژێرى گێراند و هێشتا ژى نه‌هاتيه‌ زانين كا ئه‌گه‌رێن ڤێ روودانێ چنه‌.

خالد عەلی بناڤی ژ ئەڵمانیا کو ئاگەھداری ڤێ بوویەرێ بوو بۆ ئەڤرۆ نیوز گۆت: “دوھی ب شەڤ ل باژێرێ ھاملن یێ گرێدای ھەرێما نیدەرساکسن ل وەلاتێ ئەلمانیا کەسەکی ب ناڤێ ( نورەدین ) تەمە ن 38 سالی ھەڤژینا خوە یا بەرێ ب وەریسەکی گرێدایە و ب دووڤ ترۆمبێلا خوە ڤەکریە ل جادەیێن باژێرى راکێشا یە”.

زێده‌تر گۆت: “پشتی ھەوار و دیتنا ھندەک وەلاتین ئاگەھداریا پۆلیسان ھاتیە کرن و پولیس چووینە جھێ بویەرێ و ئەو ژن ب ھەلیکۆپتەرەکێ ڤەگوھاستیە نەخوشخانێ و دبن چاڤدێریا نوشداران دایە”.

رۆژناما بیلد یا ئەلمانی ژى دايه‌ زانين كو ھێشتا نەھاتیە زانین ئەگەرێ ڤێ روودانێ چ بوویە و بۆچی ب ڤی رەنگێ ھوڤانە ئەڤ کرياره‌ ئه‌نجام دايه‌، ھێشتا ڤه‌کۆلین د بەردەوامن ل دۆر بوویەرێ”.

هه‌ڤژينا روودان ب سه‌رى هاتى ب ناڤێ “قه‌ده‌ر”ه‌، د ژيێ 28 ساليێ دا و تاوانبار ژى كورده‌ خه‌لكێ باكوورێ كوردستانێ هه‌لگرێ هه‌ردو ره‌گه‌زنامێن توركى و ئه‌لمانى يه‌.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

ل دووڤ پلانا زانکۆیا دھۆک یا ئەڤ سال دێ پتر قوتابیان وەرگریت، دیسا ل دووڤ پلانا وەزارەتێ دڤێت زانکۆ بخوە داھاتی پەیدا بکەت، ھاریکارێ سەرۆکێ زانکۆیا دھۆک بۆ کارۆبارێن قوتابیان ژی ئاشکرا دکەت کو ھەکە وەزارەت تێکرا نمرەیان ئانکو معدل بوو کێم بکەت دێ شێن پتر قوتابیان وەرگرن.

د. مێھڤان عارف عەبدولرەحمان ھاریکارێ سەرۆکێ زانکۆیا دھۆک بۆ کارۆبارێن قوتابیان بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: نێزیکی ھەژدە ھزار 453 قوتابی ھەنە ل سەر 17 کۆلیژا ھاتینە بەلاڤەکرن و ئەڤ چەند سالە مە کێشە د ئاڤاھی دا ھەنە لێ وەک بەرنامە و پلانامە و بۆچوونێ، مە ئەم پتر قوتابیان ژی وەرگرین، بەرنامێ ئەڤ سالە ژی پلانەکا مەزنتر ژ سالێن بۆری ھاتیە دانان بۆ وەرگرتنا پتریا قوتابیان بۆ خواندنا سپێدێ و ئێڤاران و تایبەت پزیشکی ئەڤ سالە گەلەک ھاتیە زێدەکرن، چونکو ساخلەمیا دھۆکێ گەلەک پێدڤی پێ ھەیە و ھەر سال دامەزراندن ھەیە.

د. مێھڤان ئەو ژی گۆت: مە ئاریشا میلاکی و تاقیگەھان ھەیە و ئەڤێ قەیرانا دارایی کارتێکرن کریە، دیسا ئەڤ سالە دێ ھندەک پشکێن نووی ھێنەڤەکرن، کۆلیژا پەروەردە و بنیات ل ئاکرێ مە کرێ کرە پەروەردە ب تنێ و دیسا پشکەکا نوو ئەندازیاری ھاتە ڤەکرن، پشکا بایۆلۆجی ل ئاکرێ ژی ھاتەڤەکرن.

ھێشتا گۆت: ئەڤ سالە ل پەروەردە و بنیات پشکا ئێڤاران مە ب سێ شێوەیان داخوازکریە، دەرچووێن شەشێ دشێن راستەوخوە ب رێیا ئۆنلاین پێشکێش بکەن، یان فورمەکا تایبەت ل کۆلیژێ ھەر پشکەکا بڤێت دشێت پێشکێش بکەت، دیسا یێن پەروەردێ و رازیبوون ل سەر فەرمانبەرێن وان ژی ھاتیە و ئەڤە بۆ پێشڤەبرنا ئاستێ پەروەردێ و ھەموو ببنە ھەلگرێن باوەرناما بەکالۆریۆسێ، دیسا فەرمانبەرێن زانکۆ ژی ل گەل وەزارەتێ کار دکەین بۆ بلندکرنا باوەرنامێن فەرمانبەرێن خوە بۆ پتر خزمەتکرنا فەرمانبەرێن زانکۆیا دھۆکی.

ھاریکارێ سەرۆکێ زانکۆیا دھۆک ئەو ژی گۆت: ئەڤ سالە خولەکا مامۆستایێن پەروەردێ دەرچوون، ئەڤ سالە مە سەحکرە سیستەمی و ھەتا رادەکی مە پێدڤی یا پەروەردێ بدووماھی ئینایە، لەوما مە داخوازا فەرمانبەران ژی کر، پشک ژی ھەر ل دووڤ پێدڤیێن پەروەردێ بووینە.

ل ھەمبەر رێکخەریا پەروەردێ ل گەل زانکۆیا دھۆک ژی، ناڤبری گۆت: باشترین رێکخەری مە ل گەل پەروەردێ ھەیە و مە سالانە دەوام ھەیە و پلان پێکڤە دھێتەدانان و دەسپێکا دەوامێ و دووماھیا دەوامێ ژی کۆمبوون ل گەل دھێتەکرن.

د. مێھڤان ئەو ژی گۆت: سالا پێرار ھەر قوتابیەکێ خواندنا ئێڤاران مە 600 ھزار دینار ژێ وەردگرتن، ژ بەر کاودانان و ل دووڤ بریارا وەزارەتێ و دووڤچوونا لژنا پەروەردێ پەرلەمانی و ل جڤاتا پارێزگەھا دھۆک مە 100 ھزار دینار کێمکرن بوونە 500 ھزار دینار بۆ ھەر قوتابیەکی، ئەڤ سالە ژی ھەمان سیستەمە بۆ پەروەردێ، ئەڤێن دەرڤە بخوینن ملیۆنەک و 500 دینار دێ ھێنە وەرگرتن و ئەڤە دێ ل دووڤ رێژێ ھێنە وەرگرتن و دێ ھەڤکاری ھەبیت و دڤێت رێژا نمرێن قوتابی 60 پتر بیت، مە وەرگرتنەکا دی ژی ھەبوو یا راستەوخوە یا ھندەک پشکان ل کۆلیژا ئادابێ و پەروەردا وەرزشی و ئاکرێ ل گەل مامۆستایێن ئێڤاران نوکە ھەموویان خوە تۆمارکریە و دەوامان وان دەستپێکریە.

د.مێھڤان ئەو ژی ئاشکراکر ژی کو ھەکە وەزارەتێ تێکرایا نمرەیان بۆ ئێڤاران ئینابانە خوار ئەم دا پتر قوتابیان ئەڤ سالە وەرگرین، لێ ژ ئەنجامێ ھەڤرکیێ ل گەل زانکۆیێن ئەھلی رێژا مە جارەکا دی بلندکرە ڤە، ئەم پێشبینی دکەین ئەڤ سالە 800 قوتابیان ل ئێڤاران وەربگری.

د. مێڤھان عارف ل ھەمبەر پشکێن ناڤخوەیی ژی گۆت: چەند قوتابی بۆ زانکۆیێ بھێن ل سەر مە پێدڤی یە جھێن ئاکنجیبوونێ و سۆتەمەنی و ھەر تشتەکێ گرێدایی ژیانا رۆژانە بۆ دابین بکەین بۆ نموونە سالا بۆری مە نێزیکی 68 پشکێن ناڤخوەیی د دھۆکێ دا ھەبوون بۆ قوتابیێن دەرڤە دھێن، نێزیکی 4500 قوتابیان ھەبوون، ئەڤ سالە بەرھەڤی ھاتینەکرن و نوکە نێزیکی 70 ئاڤاھیان مە ل دھۆکێ گرێبەست ل گەل گرێداینە، ئەڤ سالە پتر پشک ھاتینە گرێدان و پلانا مە مەزنترە کو قوتابی زێدەتر بھێنە وەرگرتن، مەداخواز ژ وەزارەتێ و پارێزگەھێ کریە کو گاز بۆ پشکێن ناڤخوە بھێتە دابینکرن، مە پێدڤی ب 200 ھزار لترێن گازا سپی ھەنە ھەیڤانە وەک پێدڤی بۆ پشکێن ناڤخوە، حەفتیانە ھەر قوتابیەکی 40 لترێن گازا سپی بۆ دھێنە دابینکرن، کار ل سەر دەین دێ ھێتە چارەسەرکرن، پشکێن ناڤخوەیی بۆ قوتابیێن سپێدە و ئێڤارانە و زێدباری ھەر قوتابیەک یان قوتابیەکا زانکۆیەکا ئەھلی بیت ل سنۆرێ دھۆک بیت زارۆیێن شەھیدان و ئەنفالکریان و زیندانیێن سیاسی بیت ئەم پشکێن ناڤخوەی بۆ دابین دکەین، ئەڤ سالە نێزیکی 200 قوتابیان مە پشکێن ناڤخوە ل زانکۆیا نەورۆز و جیھان ئەھلی وەرگرتنە و بێ بەرامبەر، سالانە نێزیکی پێنچ ملیاران دەینە وەک کرێ دەینە پشکێن ناڤخوەیی.

ھێشتا گۆت: ژ ھەموو زانکۆیا پتر زانکۆیا دھۆکێ پتر قوتابیێن دەردۆر وەرگریت و پتر قۆتابیێن ھەولێرێ و سلێمانیێ ل دھۆک ھەنە، بەرامبەر دھۆکێ ھند قوتابی ل سلێمانیێ و ھەولێرێ نینن، نوکە مە 1200 قوتابیێن ھەولێرێ و سلێمانیێ ھەنە ل دھۆک دخوینن، ل بەرامبەر مە ھند زانکۆیێن دی نین، خەلکێ مە پتر حەز دکەت ل دەڤەرا خوە بیت.

د. مێھڤان ئەو ژی گۆت: سالا بۆری 1000 قوتابی ھەبوون مێھڤانداری و پشتی ل دووڤ بریارا ئەنجوومەنێ وەزیران کو قوتابی ئازادە خوە ڤەگوھێزیتە زانکۆیا ھەرێمێ ھاتینە ڤەگوھاستن بووینە قوتابیێ زانکۆیا دھۆک، لێ ڤەگوھاستنا مامۆستایان ھندەک رێنما ھەنە و رێک ھەنە بھێتە ڤەگوھاستن بۆ زانکۆیێن ھەرێما کوردستانێ.

د.مێھڤان ئەو ژی گۆت: مە داخواز ژ قوتابیێن خوە کربوو یێن پێشمەرگە ھەر کەسەکێ نڤسیارەکا وەزیرێ پێشمەرگەی بۆ مە بینیت ئەو دێ تاقیکرنێن خوەیێن سەر سەدێ ئەنجامدەت یێن دووماھیا سالێ، نێزیکی 30 قوتابیان مە ھەبووینە، ناڤبری ئەو ژی گۆت: ل دووڤ رێنمایێن نوو ھەر قوتابیەکێ ئەڤ سالە خوە تۆمار بکەت و بیتە قوتابی دڤێت 50 ھزار دیناران بدەت، ھەر قوتابیکێ پشکا ناڤخوە 100 ھزار بوو مە کرینە 50 ھزار دینار ژ بەرکاودانان و ئەڤ داھاتە ھەموو دێ د سندوقەکێ دا ھێتە کۆمکرن و ھەر بۆ قوتابیانە کو تووشی ئاریشەکێ بیت و دا بشێن ھاریکاریا وان بکەین.

ھاریکارێ سەرۆکێ زانکۆیا دھۆک ئەو ژی گۆت: ئەڤ قەیرانا دارایی بوویە ئەگەر گەلەک ئاڤاھیێن مە بھێنە راوستاندن، سەرۆکاتیا زانکۆیێ وەک ھەیکل مایە برێڤە، نێزیکی شەش ئاڤاھیان ماینە برێڤە و مە رازیبوون ل سەر ھەیە، دیسا پێشینەیا زانکۆیێ ژی کێم بوویە، داھاتی ھەموو وەزارەتا کێم وبوویە، لێ نوکە پلانەک ھەیە ل وەزارەتا خواندنا بلند زانکۆ داھاتی بخوە پەیدا بکەت و ئەو میزانی بخوە ل سەر بدانیت و پەیداکرن ژ خواندێن ئێڤاران و پەرلا و کێمترن ژ ئەھلی و معەدەل باش و ھاریکاریە بۆ قوتابی ژی.

ل ھەمبەر وەرگرتنا ماستەرێ ژی ناڤبری گۆت: مە نێزیکی 159 کۆرسیکێن ماستەرێ راگەھاند بوون و قوتابیان تاقیکرن کرینە، ل گەل 59 کورسیکێن دکتۆرایێ ئەڤە دھێن پارڤەکرن ل سەر پەرل و یێن ناڤخوەیی، یێن پەرلا ماستەر پێنچ ملیۆن بۆ سالاخواندنێ و دکتۆرا شەش ملیۆن بۆ سالا خواندنێ.

د.مێھڤان ئەو ژی گۆت: بۆ پەرلێ ھەر قوتابیەکێ کۆلیژا پزیشکی بھێتە وەرگرتن 10 ملیۆن دینار ژێ دھێنە وەرگرتن، دەرمانساز و پزیشکی د دانا ژی ھەر سێ ب 10 ملیۆن دیناران ھاتینەدانان، ئەندازیاری پێنچ ملیۆن و ئەڤێن دی دو ملیۆن دینار بۆ ھاتینەدانان، یێ بھێتە پەرلێ پت دچیتە کۆمەلگەھا نۆشداری، بۆ پشکێن دی لاوازی ھەیە. ل ھەمبەر پارێ دھێتە وەرگرتن و کیڤە چیت، د.مێھڤان ئاشکراکر کو 30% ژوی پارەی بۆ وەزارەتێ دچیت و ژ ڤێ رێژێ 10% بۆ وەزارەتا خواندنا بلندە و 20% بۆ وەزارەتا دارایی یە و 70% مای بۆ زانکۆیێ و پێدڤیێن زانکۆیێ یە بۆ برێڤەبرنا کارێ خوە و دانا پارێ وانەبێژا و ھاریکاریا قوتابیان.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com