سهرۆك وهزيرێن عيراقێ تهكست ل سهر وێ چهندێ ژى كر كو گهندهلى و تيرۆر دو دوژمنێن سهرهكى يێن عيراقێ نه ژ بهر هندێ ژى دێ ههموو بزاڤێن خوه بۆ بنبڕكرن و دژوارتركرنا وان تهرخان كهن.
ئەڤرۆ نیوز ، نەوزاد زادە ھلۆری:
ھەلۆیێن ئازادی یا کوردستانێ د بەیانامەیەکێ دابەرپرسیارەتیا خوە ژ تەقینا رۆژا 13ێ ئادارێ 2016 ب ستویێ خوڤە گرت کو بویە سەدەما کوشتنا 37 کەس و برینداربوونا زێدەتری 120 کەسان.
ل گورەی بەیانەیا ھەلویێن ئازادی یا کوردستانێ کو مالپەرا وشە بەلاڤکریە تەقین ب رێیا کریارەکا خوە کوژی ھاتیە ئەنجامدان کو ئەو ژی ئێک ژ ئەندامێن وان بناڤێ سەحەر چاغلا دەمیر کو ب دوغا ژیان دھێتە نیاسین ئەڤ کریارە ئەنجامدایە.
وێنەیێ خوەکوژێ ل گورەی مالپەرا تاکی یا سەر ب رێخکراوا ھەلویێن ئازادی یا کوردستانێ.
ئهڤرۆ نيوز:
پشتى دوهى سهرهدانا بهغدا كرى، فليپ هامۆند، وهزيرێ ژ دهرڤه يێ بريتانيا بهريا نيڤرۆيا ئهڤرۆ رۆژا پێنجشهمبى گههشته ههولێر.
ئهڤرۆ رۆژا پێنجشهمبى رێكهفتى 17ى ئادارا 2016ێ فليب هامۆند ل فرۆكخانا نێڤدهولهتى يا ههولێرێ ژ لايێ نێچيرڤان بارزانى سهرۆكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ هاته پێشوازى لێكرن.
بڕياره د سهرهدانا خوه يا ئهڤرۆ دا، وهزيرێ ژ دهرڤه يێ بريتانيا ل گهل مهسعود بارزانى، سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ كۆم ببيت و چهندين تهوهرێن گرنگ گهنگهشه بكهن.
دوهى رۆژا چارشهمبى رێكهفتى 16ى ئادارا 2016ێ هامۆند گههشته بهغدا و ل گهل ههر ئێك ژ سهرۆك وهزيرێن عيراقێ حهيدهر عهبادى و سهرۆك كۆمارێ عيراقێ فوئاد مهعسوم كۆمبوو.
ئەڤرۆ نیوز ، نەوزاد زادە ھلۆری:
مەسعود بارزانی دیارکر کو ب چوو رەنگەکێ ل گەل وێ یەکێ نینە کو سەروکێ ھەرێمێ ل رێیا پەرلەمانی بھێتە ھەلبژاردن بەلکو دڤێت دناڤ خەلکی دا بھێتە ھەلبژاردن ، و دبێژیت ژی : (ھەر تشتەکێ کو وی کر بیت ژی ب باوەریا خوە کریە بەلێ پەشیمانە ل وێ یەکێ کو پوستێ سەروکاتیا ھەرێمێ وەرگرتیە ).
مەسعود بارزانی د دیدارەکێ ل گەل کەنالێ سکای نیوز کو شەڤا بوری ھاتیە پەخشکرن ئەو یەک رەتکر کو ئەو بانگەشێ بو دەولەتا کوردی بکەت ل بارا مانەڤا خوە د پوستێ سەروکاتیا ھەرێمێ دا و گوت : ( چەندین جاران داخوازی ژ لایەنێن سیاسی ھاتیەکرن کو کەسەکێ دیاربکەن داکو ئەو ئەڤی ئەمانەتی رادەستی وی بکەت یان ژی ھەلبژاردن بھێنە ئەنجامدان کو ب رێیا پەرلەمانی نەبیت ژبەرکو دزانم کو چوو تشتەکێ گرنگ د پشت ئەڤی کاری دایە ).
بارزانی گوت ژی ، ئەوا کو وی د ژیانا خوە ئەنجام دای ب باوەریا وی بخوە بوویە و رونکر ژی کو ھەکە ئەو ڤەگەرێتەڤە بو بوریێ خوە تاکە تشت کو لسەر پەشیمانە وەرگرتنا پوستێ سەروکاتیا ھەرێمێ یە ( ب درێژکرنا بریارا ویلایەتا وی ڤە ژی ) ، ول گورەی ئاخفتنا وی دڤیابا ب چوو رەنگان پوستێن فەرمی وەرنەگریت.
ل پارا پەیوەندیێن دناڤبەرا ھەولێر و بەغدا گوت : ( چوو تشت نەمایە کو مە ئەنجام نەدا بیت ل بارا پارێزڤانیکرن ل ئێک پارچەیا ئاخا عیراقێ ، و پێدڤی یە ئەو یەک ژی ل بیرا خوە بینین ڤە کو دەستوورێ عیراقێ بەحس لسەر وێ یەکێ کریە کو : ( پاپەندبوون ب دەستووری گەرنتیکرنا پارێزڤانیکرنێ یە ل ئێک رێزیا ئاخا عیراقێ ) ، بەلێ د راستی دا حکومەتا عیراقێ پابەند نەبوویە ب دەستووری ڤە و دەھان نموونەیێن دن ژی ھەنە کو ئەو لسەر ڤێ یەکێ پابەند نەبوینە.
بارزانی گوت ژی : ( ئەرێ بوچی لسەر ئەزموونەکا شکست لسەر ھاتیەکرن د رژد بین کو شکەستن لسەر بنەمایێ وێ ئینایە ، ئەرێ چێدبیت جارەکا دن بەر ب شەری ڤە پێنگاڤان بھاڤێژین یان ژی ب ئارامی پێکڤە بژین وەکو برا و ھەڤکاریا ھەڤدوو بکەین و دەڤەر ژی یا ئارام بیت و گەلێ خوە ژی بەر ب ئاڤدانکرن و گەشەپێدانێ ڤە ببەین )
مەسعود بارزانی گوت : ( بو بەرەڤانیکرن لسەر ھەلدانەڤا توندوتیژیێ و شەری ل عیراقێ پێدڤی یە ب جدی گەنگەشە دناڤبەرا ھەرێم و بەغدا بھێنە ئەنجامدان بو دیتنەڤا ئاریشەیێن نوێ وەک ” سەربەخویی ” ل وی دەمی دبیت دوو جیرانێن باش بین و ھەڤکاریا ھەڤدوو بکەین)
ل بارا ھەلوەشاندنا یان ژی ب سەرچوونا پەیمانا سایکس بیکو بارزانی ئاماژە ب وێ یەکێ کر کو ئەوا د واقعی ھەیی و ب سەلمینیت ب سەر ھەموو وەلاتان و کومەلگەھا نیڤدەولی ئەوە کو بریارەکێ لسەر ڤێ یەکێ بدەن ژبەرڤێ د نھادا تشتەک نەمایە بناڤێ رێکەفتناما سایکس بیکو ئەو ژی ژ ئەگەرا وێ یەکێ کو سنوور ھاتینە گوھرین ، و داعشێ سنوور گوھرینە بو نموونە چوو تشت نینە دنھادا بناڤێ سنورێن دناڤبەرا عیراق و سوریا ژبەرڤێ پێدڤی یە جارەک دن ئەڤ سنوورە بھێنەڤ دارشتن ب وی رەنگی کو ل گەل واقعی بگونجیت و مفا ژ وان شاشیان بھێتە وەرگرتن ل دەما دارشتنا سنوورێن دەما رێکەفتنامەیا سایکس بیکو دا ھەبوونا خوە ھەبوویە ، و ب پشت راستی ئەڤ یەک ژی داخوازیا کوردایە.
بارزانی لسەر تەقینا ئەنقەرێ راگەھاند ” ھەر چەندە ھەتا نھا چوو راگەھاندنێن فەرمی نینە کو پارتا کرێکارێن کوردستانێ تومەتبار بکەت و تەقینا ئەنقەرە ب سەلمینیت و تا نھا ڤەکولین د بەردەوامن بەلێ ئەگەر ب بەلگەیێن ئێکلاکەر ڤێ یەکێ ب سەلمینن پەکەکە د پشت تەقینا ئەنقەرەیی َدایە کو ئەڤ یەک ژی مەزنترین تاوانە دژی گەلێ کورد ھاتیە ئەنجامدان ، و ژبەلی ڤێ یەکێ کارەکێ ھوسا دێ بیتە سەدەما ئالوزبوونا ئاریشەیان تا وی رادەیی کو ببیتە ئەگەرا شەرێ دناڤبەرا کورد و تورکان.
مەسعود بارزانی باوەری خوە نیشاندا کو شەرێ موسل شەرەکێ سیاسیە پاشان یێ سەربازی یە ژبەرکو ئەوا ئەڤی باژێری تایبەتمەند دکەت ل گەل باژێرەکێ دن یێ عیراقێ ئەوە کو پێکھاتەیێن جودا تێدا دژین و ئاینێن جوداجودا تێدا ھەنە ژبەرڤێ ئەوا پێدڤی یە کو ھزرێ د ئازادکرنا موسلێ دا بھێتەکرن ئەنجامدانا رێکەفتنامەیانە ل بارا ئایندەیێ پارێزگەھا نەینەوا و گوت ژی : ( نابێژم ئازادکرنا وێ یا ب ساناھی یە بەلێ یا ب زەحمەت ژی نینە ، بەلێ قوناغا پشتی ئازادکرنا موسل ب زەحمەترە )
گوت ژی : ( کورد ب ھەموو رەنگەکێ وێ یەکێ رەتدکەت کو پشکەک بیت ژ ململانێیێن مەزھەیێن دناڤبەرا شیعە و سونەیان دا لسەر ئازادکرنا موسل و دئێک ئاست دا ل گەل ھەردووان راوەستایە و ھەڤکاریا ھەردوان ژی دکەین )
مەسعود بارزانی لسەر بارودوخێ کوردێن رۆژئاڤا دیارکر کو کوردێن سوریا ژ ئەگەرا ھەبوونا وان ئالوزیێن درێکرێزیا وان دا ھەیی شکەستن ئینایە و گوت ژی : ( ھەر ژ دەستپێکێ ئەز ل گەل ھەموو رێکخراوێن کوردێن سوریا کومبویمە و وەکو برا و ھەڤال من داخوازی ل وان کریە کو ئێکرێزبن و ئەو ب خوە وێ یەکێ ھەلبژێرن کو ل گەل رژێمێ ب مینن یان ژی ببنە ئوپوزسیوون )
بارزانی رونکر ژی کود نھادا کوردێن سووریا چوو جورێن رێکەفتنامەیان نینە ل گەل رژێما سوریا و ئوپوزسیوونێ و چوو ژ وان ژی دانپێدانێ ب کوردان ناکەن و گوت ژی : ( ئەو واقعێ کو نھا کوردێن سوریا سەپاندی ب دەربازبوونا دەمی دێ گورانکاری ب سەرداھێن و دڤێت وێ یەکێ ژی بزانین کو کوردێن سوریا دنھادا وەکو شەرڤان بو شەرێ داعشێ دھێنە بکارئینان بەلێ کەس نزانیت کو دێ چارەنڤیسی َوان ل ئایندە چەوا بیت )
ئهڤرۆ نيوز:
رێڤهبهريا كهشناسى و بيڤهلهرزێ ل دهۆكێ راگههاند كو سوبههى رۆژا ئهينى رێكهفتى 18ى ئادارا 2016ێ دێ هندهك ئهورێن كێم ل ئهسمانى ههبن و پاش هێشتا كێم بن و ل دهڤهرێن چيايى ئهگهرێ بارانهكا هوور يێ ههى.
پشكا پێشبينيان ل رێڤهبهريا گشتيا كهشناسى و بيڤهلهرزێ ل ههرێما كوردستانێ د نڤيسارهكێ دا كو دانهك بۆ ئهڤرۆ نيوز رهوانه كرينه راگههاند كو ژ ئهنجامێ ڤهكێشانا فشارێن نزمێن وهلاتێ توركيا بۆ سهر ههرێما كوردستانێ دهێته پێشبينيكرن هندهك ئهورێن كێم ل ئهسمانى ههبن و پاش هێشتا كێم بن و ل دهڤهرێن چيايى ئهگهرێ بارانهكا هوور يێ ههى.
پشكا پێشبينيان دايه زايه زانين كو دێ ئاراستێ باى ژى دێ باكوورێ رۆژههلات بيت ب رهنگهكى د ناڤبهرا 5 ههتا 10كم دا و هندهك و ماوێ ديتنێ ژى دێ 8 بۆ 10 كم بيت، پلێن گهرمێ ژى دێ د ناڤبهرا (9 بۆ 11) پلان دا بيت.

ئهڤرۆ نيوز:
رێڤهبهريا گشتيا كهشناسى و بيڤهلهرزێ ل ههرێما كوردستانێ راگههاند كو د ماوێ 24 دهمژمێرێن بۆرى دا ل ويستگههێن جودا يێن ههرێما كوردستانێ رێژێن جودا يێن باران بارينێ هاتينه تۆماركرن و ل پارێزگهها دهۆكێ 29.2ملم بارانێ بارينه و ههتا نوكه رێژا باران بارينێ گههشتيه 528.3ملم باران باريه.

ئەڤرۆ نیوز:
سەرۆکێ کانتۆنا کۆبانێ دیار دکەت کو وان نھا دەست ب بەرھەڤیێن پێدڤی کرینە و دێ ھەر سێ کانتۆنێن رۆژئاڤا ببنە ئێک و دێ دەست ب سیستەمێ فیدرالی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ بکەت و دیار دکەت کو ئەو یەک ل سەر بنەمایێ داخوازیێن خەلکێ رۆژئاڤا بوویە.
ئەنوەر موسلم سەرۆکێ کانتۆنا کۆبانێ د داخۆیانیەکێ دا بۆ ئاژانسا رویتەرز دیار کریە کو رەوشا سووریێ بلەز دھێتە گوھۆرین و بەرھەڤی بۆ سیستەمەکێ نوو ل سووریێ دھێتە کرن و ژ بەر ھندێ ژی ئەو ل گۆر وان گوھۆرینان خوە بەرھەڤ دکەن کو دەست ب سیستەمێ فیدرالی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ بکەن و گۆت: (ئەم دەست ب بەرھەڤیا گێرانا کۆنگرەکێ بۆ پاشەرۆژا سووریێ و رۆژئاڤایێ کوردستانێ دکەین و مە دڤێت د کۆنگرێ دا ھەموو کەس و ئالی پشکدار بن و نێرنێن خوە سەبارەت ب پاشەرۆژا سووریێ و رۆژئاڤایێ کوردستانێ دیار بکەن).
ناڤھاتی د بەردەوامیا ئاخڤتنا خوە دا ئەو یەک ژی دیار کریە کو دێ ھەر سێ کانتۆنێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ ببنە ئێک و دێ سیستەمێ فیدرالی وەسا ھێتە راگەھاندن و ئەم وەسا دبینین کو ب رێیا سیستەمێ فیدرالی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ دێ ھەموو پرسێن نھا ھەنە ھێنە چارەکرن و کورد دێ بشێن باشتر بریارێ ل دۆر چارەنڤیسێ خوە بدەن و ژ بەر ھندێ ژی نھا دەمێ ھندێ ھاتیە ئەم بریارێ ل سەر سیستەمێ فیدرالی بۆ رۆژئاڤایێ کوردستانێ بدەین.
ھەژی ئاماژەپێدانێ یە کو دەمەک درێژە ئەنجوومەنێ نیشتمانیێ کوردێن سووریێ ژی داخوازا سیستەمێ فیدرالی بۆ رۆژئاڤایێ کوردستانێ دکر و دەمێ کو کانتۆن ھاتنە راگەھاندن ژی وێ جڤاتێ دژبەریا خوە ل ھەمبەر راگەھاندنا کانتۆنان دیار کربوو و چەندین دەزگەھێن راگەھاندنێ ژی دیار دکەن کو ئەنجوومەنێ نیشتمانیێ کوردێن سووریێ پشتەڤانیێ ل وێ پێنگاڤێ دکەن و وان دڤێت کو ناڤێ ھەرێما رۆژئاڤیێ کوردستانێ ببیتە ھەرێما کوردستانا سووریێ و پارتیا ئێکەتیا دیموکراتیک ژی دخوازیت کو ناڤێ ھەرێما رۆژئاڤایێ کوردستانێ ببیتە ھەرێما باکورێ سووریێ.
چاڤدێرێن سیاسی ژی دیار دکەن کو پشتی ڤەکێشانا ھێزێن روسیا ل سووریێ دێ بلەز پێنگاڤ بۆ نەخشێ نوو یێ سووریێ ھێنە ئاڤێتن و ژ بەر ھندێ ژی گەلەک گرنگە کو کورد زوو ھەرێما خوە راگەھینن و ئاریشێن ناڤخوەیی ژی د ناڤبەرا خوە دا چارە بکەن.
ئهڤرۆ نیوز:
سهرۆكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ راگههاند، بهری بڕیار ل سهر شێوهكێ دی یێ حوكمڕانیێ بهێته دان، پێدڤیه ڕاستیا عیراقێ ژ ڕوویێ پێكهاتێن نهتهوی و ئاینی و مهزههبی و جوگرافی ڤه بهێته زانین، چونكو قۆناغێن پێشتر یێن پێكڤهبوونێ شكهستن ئینا و ههرێما كوردستانێ یا بهرههڤه ب دانوستاندنان ل سهر شێوێ دی یێ ب ڕێڤهبرنێ و حوكمی و پهیوهندیان، ڕێككهفتنێ بكهت كو ببیته جهێ خوهشیێ بۆ ههموو دهڤهرێ.
نێچیرڤان بارزانی د ڕێوڕهسمێن دیدارا سلێمانیێ دا دووپاتی ل وێ چهندێ كر كو كێشێن سیاسی یێن ناڤخوهیی ل ههموو وهلاتان ڕووددهن، بهلێ یا گرنگ ئهوه حهز و ئیرادا چارهسهركرنێ ههبیت، لهوما نوكه دهمێ وێ چهندێ یه ههموو لایهنێن كوردستانێ وێ حهز و ئیرادێ ب تمامی نیشا بدهن و پهرلهمان بهێته كاراكرن و ببیته جهێ باوهریێ و ئارامیێ بۆ ههموو گهلێ كوردستانێ.
ئهڤرۆ نیوز:
مهسعود بارزانى سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ ئهڤرۆ پێشوازى ل وان ئێكانێن باژێرێ ههلهبجه كر یێن كو ههموو كهسوكارێن وان د كارهساتا كیمیابارانكرنا ههلهبجه دا شههید بووین.
د دیدارهكێ دا، ئێكانێن ههلهبجه سهرۆك بارزانى دۆر كێشێن خهلكێ ههلهبجه و بابهتێ بهرزهبوویێن باژێرێ وان و رهوشا برینداران و قهرهبووكرنا خهلكى ئاگههدار كر و داخواز ژى كر كو ژ ئالیێ قانوونى ڤه ب رێیا پرۆژه قانوونهكێ پێرابوونێن پێدڤى بۆ پاراستنا مافێن كهسوكارێن قوربانیێن ههلهبجه بگرنه بهر. ههروهسا سوپاسیا سهرۆك بارزانى كر بۆ خزمهتكرنا ههلهبجه و داخواز كر كو بارزانى پشتهڤانیێ ل ماف و داخوازیێن وان بكهت.
د ههمبهر دا، سهرۆك بارزانى راگههاند، كو ئهو ئێكانه و بێ كهسوكار نینن و ههموو كوردستانى خووشك و برا و كهسوكارێن ئهوانه و بهرچاڤكر كو د خهم و ئازار و ئێشێن وان دگههیت و گۆت:(دڤێت ب ههموو شیانان بزاڤێ بكهین، ئێدى كارهسات ب سهر مللهتێ مه دا نههێن).
ل دۆر رهوشا ناڤخوه یا ههرێمێ ژى سهرۆك بارزانى بهحسێ چارهنڤیسێ ههڤپشكێ گهلێ كوردستانێ كر، كو دڤێت ههموو ئالیهك وانا ژ ههلهبجه و قوربانیدانا وێ وهربگریت و ئێكگرتى بین و ل شوونا وێ چهندێ مژوولى دروستكرنا گرفتان بین بۆ ههڤدو بلا بهێین و هزر ل ههلهبجه بكهین و گۆت:( دوژمن و نهیارێن كوردستانێ ب ئێك چاڤ بهرخوه ددهنه مه ههموویان).
سهرۆك بارزانى ل گهل ئالیێن پهیوهندیدار دێ ههموو بزاڤان كهت بۆ ئینانا بێ سهروشوونێن كارهستا ههلهبجه و بهردهوام بوون ل سهر چارهكرنا برینداران.
ئهڤرۆ نیۆز، قائید میرۆ
وهزیرهكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ ئاشكراكر، ژلایێ چهكدارێن داعش تهقه ل وهزیرێ چاندنێ هاتیهكرن و ب سهلامهت دهرچوویه.
عهبدولستار مهجید، وهزیرێ چاندنێ یێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ ب ئهڤرۆ نیۆز راگههاند” ئهڤرۆ ب مهرهما گههاندنا ههڤكاریا بۆ هێزێن پێشمهرگهی مه سهرهدانا میحوهرێ گوێڕ كر، بهلێ ژلایێ چهكدارێن داعش تهقه ل مه هاتهكرن، بهلێ چو زیانێن گیانێ نهبوون و تیما مه ب سهلامهت دهرچوون.
عهبدولستاری گوت ژی” د سهرهدانا خوهدا بۆ سهنگهرێن پێشمهرگهی مه هژمارهكا مریشك و هێكا بۆ هێزێن پێشمهرگهی برن وهكو ههڤكاریهك بۆ پێشمهرگهی.