NO IORG
نووترين نووچه
نوچێن گرنگ

271

فوتو: مه‌حمود نهێلى

 

128

مووسل ،بارزان سلێمان مزوورى
كارگێرێ لقا 14 ل مووسل ، شێخ محی الدین مزوورى ، بۆ ئه‌ڤرۆ نیوز دیار كر كۆ ل دوڤ زانیاریێن دروست كۆ ژ لایێ به‌رپرسێ به‌شێ نوشداریا داد یا نه‌خوشخانا مووسل یاگشتى ل پارێزگه‌ها مووسل گه‌هشتینه‌ وان د مه‌ها حوزه‌یرانێ دا هه‌‌تا ئه‌ڤرۆ 1206 ته‌رمێن وه‌لاتیێن پارێزگه‌ها مووسل گه‌هشتینه‌ وان.
ناڤبرى دیار كر كۆ ئه‌و وه‌لاتى هه‌مى ژلایێ چه‌كدارێن تیرورستێن داعش ڤه‌ هاتینه‌ كوشتن و سێداره‌دان .

ئه‌ڤرۆ نيوز، نيوار محه‌مه‌د سه‌ليم:

ل دووڤ بڕيارا دادگه‌ها تاوانان ل دهۆكێ، دادگه‌هكرنا بكوژێ دونيايێ يێ ب ناڤێ سلێمان دياب هاته‌ كرن و سه‌ره‌رايى پێكهاتنا جڤاكى د ناڤبه‌را هه‌ردو بنه‌مالان دا هاته‌ زيندانكرن.

كه‌وسه‌ر محه‌مه‌د، پارێزه‌را خێزانا دونيايێ بۆ ئه‌ڤرۆ نيوز دياركر كو ل رۆژا 29\12\2014 ل دهۆكێ دادگه‌ها بكوژێ دونيايێ هاته‌ ئه‌نجام دان، و ل دووڤ مادێ 405 يێ تايبه‌ت ب كوشتنێ هاته‌ سزادان.

دونيا يا 15 سالى د شوويێ خوه‌ يێ دويێ دا، شوو ب بابێ شه‌ش زارۆيان كربوو كو 45 سالى بوو و خه‌لكێ كۆمه‌لگه‌ها كه‌له‌كچى يا سه‌ر ب پارێزگه‌ها دهۆك ڤه‌ بوو، هه‌ڤژينێ وێ يێ نوو ئه‌وێ ب ناڤێ سلێمان دياب ب تۆمه‌تا هه‌بوونا په‌يوه‌نديان ل گه‌ل گه‌نجه‌كێ كه‌له‌كچى كوشت.

كه‌وسه‌ر محه‌مه‌د گۆت: “ژ به‌ر كو خێزانا كچكێ سكالايا خوه‌ ڤه‌كێشابوو، سلێمان دياب ل دووڤ ماددێ 405 يێ قانوونا سزايێن عيراقى بۆ ماوێ 10 سالان ب تنێ هاته‌ زيندانكرن”.

پارێزه‌را خێزانا دونيايێ ئاماژه‌ ب وێ چه‌ندێ ژى كر كو بڕيار بوو هنده‌ك كه‌سێن دى ژى ل كێشێ بهێنه‌ زێده‌كرن كو برايێن وى ژى ل گه‌ل بن، به‌لێ ژ به‌ر كو پێكهاتن د ناڤبه‌را هه‌ردو خێزانان دا هاته‌ كرن ئه‌وان خوه‌ ل ئه‌نجامێن ته‌ميزێ نه‌گرت و دادگه‌هـ هاته‌ كرن و گۆت: “مه‌ ژى نه‌ڤيا خوه‌ بكه‌ينه‌ لايه‌ك د كێشێ دا”.

ل دووڤ ئه‌و پێزانينێن ب ده‌ست ئه‌ڤرۆ نيوز كه‌فتين، ئه‌ڤ كێشه‌ پێش وه‌خت ب رێيا جڤاكى هاتبوو چاره‌كرن  و وه‌كو نه‌ريته‌كێ جڤاكى ل گه‌ل ڤێ پێكهاتنێ كۆژمه‌كێ پاره‌يى دايه‌ خێزانا كچكێ.

شێخان، بارزان سلێمان مزووری:

ژێدەرەکى ژ ئاسايشا کومپانیا بەرھەم ئینانا په‌ترولێ ل گوندێ مغارا سەر ب ناحیا ئەترووش ڤە بۆ ئەڤرۆ نیوز دیار کر کو نوکە د دەمێ پشکنینێ دا د گەل شوفێرێن تورک یێن ترۆمبێلێن ڤەگوھاستنا نەفتا خام ل کۆمپانیێ بۆ جھەکێ دا شوفێرکێ رەگەز تورک ناسناما داعش د ناڤا بەریکێن وی دا بوون، ژ لایێ ئاسايشێ ڤە ھاتە دەستەسەرکرن.

ئەڤە دو شوفێرێن تورک ل قەزا شێخان دھێنە گرتن، بەری دو رۆژانە ئێکێ دى ل کۆمپانیا بەرھەم ئینانا په‌ترۆلێ ل گوندێ بیسات سەر ب ناحیا قەسرۆک ڤە هاتبوو گرتن ھەردو ژ وان ناسنامێن وان یێن داعش ڤێ بوون.

ئه‌ڤ كارته‌ ڤێ هاتيه‌ گرتن كو هه‌موو پێزانينێن محه‌مه‌د پێغه‌مبه‌ر (س) ل سه‌ر د نڤيسينه‌ و وه‌سان هاتيه‌ چێكرن هزر بكه‌ن ب تنێ پێزانينێن ژيانا وى نه‌ ل سه‌ر هاتينه‌ چێكرن
ئه‌و كه‌سێ گۆمان ل سه‌ر هه‌يى كو داعش بيت و نوكه‌ ل ژێر كۆنترۆلا زێره‌ڤانێن كۆمپانيا په‌ترۆلێ يه‌

ئەڤرۆ نیۆز، قائید میرۆ:
بۆدەمێ دو رۆژانە پێلەکا بەفر و بارانێ ھەرێما کوردستانێ ڤەگرتی و ب ئەگەرێ ھاتنا بەفرەکا زۆر رێیا سەرەکیا ھەرێما کوردستانێ و کۆمارا ئیسلامیا ئیرانێ ل خالا سنوریا حاجی ئومەران ھاتیە گرتن.
ژێدەرەکێ ئەگەھدار ل ناحیا حاجی ئومەران ب ئەڤرۆ نیۆز راگەھاند، دوھی وەرە بەفر بارینێ ل سنورێ بالەکایەتی و حاجی ئومەران دەستپێکریە و ھەتا نوکە پتری ٣٠ سم بەفرێ بارینە، بەلێ تیمێن پاقژکرنا بەفرێ بەردەوامن ل ڤەکرنا رێیا گشتی.
ئەڤی ژێدەری گۆتژی” ل حاجی ئومەران تنێ بۆدەمێ دو دەمژمێران رێیا وەلاتیان ھاتبووگرتن، بەلێ ئەف رێیا دکەڤیتە ناف سنورێ ئیرانێ بتەمامی نەھاتیە پاقژکرن و بۆیە ئەگەرێ گرتنا خالا سنوریا حاجی ئومەران و نوکە ھاتن وچوون دنێڤبەرا ھەرێما کوردستانێ و ئیرانێ ب زەحمەت کەفتیە.

ئه‌ڤرۆ نيوز، نيوار محه‌مه‌د سه‌ليم:

شيره‌تكارێ به‌رێ يێ نورى مالكى سه‌رۆك وه‌زيرێ به‌رێ يێ عيراقێ بۆ كاروبارێن سه‌ربارزى، بۆ ئه‌ڤرۆ نيوز دياركر كو ب گۆره‌يى دستورى سه‌رۆك وه‌زير به‌رپرسێ هێزێن چه‌كدار يين په‌ياده‌ و ئه‌سمانى و ئاڤێ يه‌ و ژ به‌ر هندێ ژى دڤێت لێپرسين ل سه‌ر كه‌فتنا مووسل ل گه‌ل نورى مالكى ژى بهێته‌ كرن.

عادل به‌روارى، شيره‌تكارێ به‌رێ يێ نورى مالكى سه‌رۆك وه‌زيرێ به‌رێ يێ عيراقێ بۆ كاروبارێن سه‌ربارزى، گۆت: “وه‌كو بۆچوونه‌كا گشتى، نورى مالكى وه‌كو فه‌رماندێ هێزێن چه‌كدار ئه‌وه‌ سه‌ركرده‌، وه‌زيرێ به‌ره‌ڤانيێ بوو ب وه‌كاله‌ت و ناڤخۆ ژى بوو هه‌ر ب وه‌كاله‌ت و د دستوورى ژى دا، فه‌رماندێ هێزێن چه‌كداره‌ يێن ئاڤى و په‌ياده‌ و ئه‌سمانى”.

زێده‌تر گۆت: “د هه‌مان ده‌م نابيت هه‌موو به‌رپرساتى ژى بكه‌ڤيته‌ د ستوويێ وى دا، چونكو ئه‌و ل به‌غدا بوو و مووسل ژى پارێزگه‌هه‌كا گه‌له‌ك مه‌زنه‌ كو پارێزگه‌ها دويێ پشتى به‌غدا، خه‌لكێ وێ سونى يه‌ نه‌ و به‌عسى نه‌ و تايفى ژى نه‌ كو هه‌موو نه‌ ئێكن”. ئاماژه‌ ب وێ چه‌ندێ ژى كر كو پارێزگار به‌رپرسێ ئێكێ يه‌ وه‌كو قانوون و ئه‌منيه‌ت”.

دا زانين ژى كو لژنه‌ك يا هاتيه‌ پێكئينان ل دۆر ئه‌گه‌رێن كه‌فتنا مووسل كا چاوان وه‌سان بێ به‌رگرى كه‌فت ده‌ست داعش و گۆت: “هه‌موو به‌رپرسێن ئه‌منى و سياسى و له‌شكرى ل مووسل به‌رپرسن، به‌لێ ئه‌ز نه‌ ل مووسل بووم، نه‌شێم بڕيارێ ل سه‌ر بده‌م”.

نه‌ڤه‌شارت ژى كو مووسل ب خوه‌ ژى ب ره‌نگه‌كى يه‌ خوه‌ د جڤاتا نوونه‌ران ژى دا ئێك نه‌بوون كو گه‌له‌ك ره‌نگێن كه‌سان د ناڤ مووسل دا هه‌نه‌.

ديمه‌نه‌ك ژ به‌فرا ده‌ڤه‌را ئامێديێ

ئامێدیێ، نەوزاد زادە ھلۆری:
ژ بەر بەفرێ ھەتا نێزیکێ دەمژمێر ١١ێ سپێدەیا ئەڤروژی ھندەک قوتابخانەیان تاقیکرنێن خوە ئەنجام نەداینە.
ناسر محەمەد سەعید رێڤەبەرێ پەروەردا ئامێدیێ بو ئەڤرۆ نیوز گۆت: “بەفرا ئەڤرو کارتێکرن لسەر ھاتن و چوونا قوتابیان کریە و ھندەک رێک ھاتینە گرتن و ھندەک ژی حلیسانک بووینە و ھندەکان ژی ترومبێل نەشێن بچن و دڤێت قوتابی ب پیان بچن و ھندەک قوتابخانەژی ھەتا نێزیکێ دەمژمێر ١١ێ ژی تاقیکرنێ، خوە نەکرینە”.
زێدەتر گۆت: “ھەر قوتابخانەکا ئەگەر بزانیت دێ بەفر کارتێکرنێ ل سەر ھاتن و چوونا قوتابیان کەت رێڤەبەر دکاریت ھەلسەنگاندنێ بوو بکەت ئەگەر نەشیا تاقیکرنێ ددەمی َخودا بکەت دکاریت ڤەگوھێزیت بو چەند دەمژمێرەکان و ئەگەر ھەر کارتێکرنا بەفرێ بەردەوام بوو دکاریت ڤەگوھێزیت بوو رۆژەکا دن”.

بەرپرسێ پشکا پلاندانان و دووڤچوونێ ل رێڤەبەریا ڤەگوھاستنێ ل پارێزگەھا دھۆکێ بۆ ئەڤرۆ دیار کر، نوکە چو تشتەکێ نوو بۆ بجھئینانا پرۆژێ ھێلا شەمندەفرێ نینە کو بەری چەند سالان دەست ب دانانا پلانەکێ ھاتە کرن بۆ دروستکرنا ھێلا شەمندەفرێ و ھەتا نوکە ئەڤ پلانە نەچوویە د وارێ بجھئینانێ دا د سەر ھندێ را سالوخەتێن پلانا شەمندەفرێ گەلەک د باش بوون، ئەو ژی د دەمژمیرەکێ دا لەزاتیا ١٤٠ کیلومەتران دبری.

ئەندازیار عیماد عەبدولرەزاق، بەرپرسێ پشکا پلاندانان و دووڤچوونێ ل رێڤەبەریا ڤەگوھاستنێ ل پارێزگەھا دھۆکێ دیار کر، پلانا چێکرنا شەمندەفرێ ژلایێ وەزارەتا ڤەگوھاستنێ ل عیراقێ ھاتبوو دانان و چاڤەرێ بوو ئەڤ ھێلا شەمندەفرێ ھەموو عیراقێ و ھەرێما کوردستانێ ڤەگریت کو ھێلەک ژ کەرکوکێ بۆ پارێزگەھا ھەولێر دھات و ل وێرێ دچوو ناڤ دەڤەرێن کوردستانێ و ل دەرڤەی ئیدارا ھەرێمێ دا ھەتا دگەھشتە ناڤ پارێزگەھا مووسل و ژ مووسل ژێ بۆ پارێزگەھا دھۆکێ دھات و بۆ قەزا زاخۆ و گۆمرکا ئیبراھیم خەلیل د چوو ھەتا دگەھشتە ناڤ ئاخا وەلاتێ تورکیا دا و پلان بوو ژ تورکیا بۆ ئەوروپا ژی بچیت، لێ تشتەکێ فەرمی ژ بجھئینانێ دیارنەبوویە.

ناڤبری گۆت ژی: ل سالا ٢٠٠٥ دەست ب دانانا پلانا ھێلا شەمندەفرێ ھاتەکرن و ل سالا ٢٠١٣ پلان ب تەمامی ھاتە دانان و رازەمەندیا ھەموو لایەنێن پەیوەندیدار ل پارێزگەھا دھۆکێ ژی ھاتە وەرگرتن و بریار بوو پرۆژە ل سەر بوودجەیا سیادی یا عیراقێ بھێتە بجھئینان کو پلان ھاتە دانان، لێ نەچوو د وارێ بجھئینانێ دا، ئەو ژی ژ بەر بارودوخێ عیراقێ تێرا دبۆریت.
بەرپرسێ پشکا پلاندانان و دووڤچوونێ ل رێڤەبەریا ڤەگوھاستنێ ل پارێزگەھا دھۆکێ ئەو ژی خویا کر، پشتی پلان ھاتیە دانان، ھەتا نوکە چو پێنگاڤێن دی بۆ بجھئینانێ نەھاتینە ھاڤیتن کو چاڤەرێ بوو پشتی ب دووماھی ھاتنا پلانێ دەست ب ئەنجامدانا پرۆژەی بھێتە کرن، لێ ھیشتا دەست پێ نەھاتیە کرن.
ناڤبری ئەو ژی خویا کر، ئەڤ ھێلا شەمندەفرێ ل دووڤ سالوخەتێن جیھانێ دا ھێتە دانان کو د ئێک دەمژمێرێ دا ١٤٠ کیلومەتران دبریت، ئەڤ لەزاتیە گەلەک باش بوو، بۆ نموونە ھەکە کابرایەکی ڤیابا بچیتە ھەولێر و ھەکە شەمندەفر چووبایە، دێ د ماوەی نیڤ دەمژمێرێ دا، گەھشتە ھەولێر و یا دویێ ژی ئەمانەت گەلەک یا د شەمندەفرێ دا ھەی،، ب تایبەتی ژی د بوارێ روودانێن ھاتن و چوونێ دا، چونکو شەمندەفر ب تنێ دێ ل سەر ھێلا خوە چیت و ناکەڤیتە ناڤ قەرەبالغا ترۆمبێلان دا و ئەنترنێت ژی دناڤ پرۆژەی دا ھاتیە دانان کو دێ د شەمندەفرێ دا ھێلا ئەنترنیتێ ژی بۆ ریڤینکی ھێتە دابینکرن.
ئەندازیار عیماد ئاماژە دا وێ چەندێ کو ئەڤ ھێلا شەمندەفرێ دێ ب کارەبێ کارکەت، ئەڤە ژی سالوخەتەکێ گەلەک باش بوو بۆ پاراستنا ژینگەھێ و ساخلەمیا وەلاتیان ل دووڤ پێزانینان بەری پاریزگەھا مووسل بکەڤیتە دەستێن تیرۆرستێن داعش دا ل تاخێ زھور دا دەست ب پرۆژەی ھاتبا کرن، لێ تیرۆست چوونە مووسل دا ئەو ژی نەھاتە کرن.
ئاشکرا کر کو چاڤەرێ بوو لیژنەک بھێتە پیکئینان ل دھۆکێ دناڤبەرا وەزارەتا ڤەگوھاستنێ ل عیراقێ و لایەنێن پەیوەندیدار ل دھۆکێ بۆ قەرەبووکرنا وەلاتیێن مال و مولکێن وان کەڤنە بەر ھێلا شەمندەفرێ، لێ ئەڤ چەندە ژَ نەھاتەکرن و ھێشتا پرۆژەیێ بجھئینانا ھێلا شەمندەفرێ نەھاتە رەوانەکرن بۆ چو کومپانیان، دا کو دەست پێ بکەن و پرۆژێ چێکرنا ھێلا شەمندەفرێ ھەکە بج ھبھێت دێ گەلەک بارسڤکی ل سەر جادەیان دروست بیت و شەمندەفر ئەمانەتە ژ ترۆمبیلان، چونکو شەمندەفر دێ ل سەر سکێ خوە چیت، لەوما ئەم داخواز دکەین پرۆژی چێکرنا شەمندەفرێ بکەڤیتە د وارێ بجھئینانێ دا بۆ زێدەتر خزمەتکرنا رێڤینکان.

ئه‌ڤرۆ نيوز، مه‌سعود خه‌له‌ف:

وه‌زاره‌تا ده‌رڤه‌ یا رووسی لایه‌نێن به‌رهنگاریا سووری ئاگه‌هدار كرینه‌ كو ئه‌و یێ‌ رژده‌ ل سه‌ر مه‌رجێن خوه‌ بۆ گرێدانا كومبوونا(موسكو 1) خوه‌ هه‌گه‌ر 10 كه‌س ژی ئامه‌ده‌ ببه‌ن بۆ هه‌ڤدیتنا دانوستاندنان ئه‌وا كو ل به‌ره‌ ل 26-29 ڤێ‌ مه‌هێ‌ بكه‌ت، ئه‌و كومبوونا كو 31 كه‌س یێن به‌رهنگاریا سوری هاتنه‌ ڤه‌خواندن داكو ل گه‌ل نوونه‌رێن ره‌ژێما سووری كوم ببه‌ن و ئامه‌ده‌كارییا بۆ (جنیڤ 3) بكه‌ن.
كه‌سه‌كی به‌رپرس ژ هه‌ڤپه‌یمانیا سووری بۆ رۆژناما (الحیاه‌) داخویاكرن كو وه‌زاره‌تا ده‌رڤه‌ یا رووسی ب ژڤانه‌ كو ئه‌ڤێ‌ كومبوونێ‌ بكه‌ت خوه‌ هه‌گه‌ر چه‌ند كه‌سه‌ك ژی ژ لایێ‌ ئوپوزسیونێ‌ ڤه‌ ئامه‌ده‌ ببه‌ن.
هه‌ژی گۆتنێ‌ یه‌ كو موسكو داخوازنامه‌ بۆ 31 كه‌سی فریكرنه‌ و ژ وان 15 كه‌س ژ ناڤا سووری ب خوه‌ نه‌ و ب ڤێ‌ ئێكی موسكو دخوازیت ئوپوزسیونا ناڤ سووری و یا ده‌رڤه‌ پشكداری دان وستاندنان ل گه‌ل ره‌ژێمی بكه‌ت و بده‌ته‌ خویاكرن كو لایه‌نێ‌ ئوپوزسیونێ‌ نه‌ ب ته‌نێ‌ هه‌پیمانیا سووری یه‌ ئه‌وا ژ ده‌رڤه‌ی سووری كاروبارێن خوه‌ برێڤه‌ دبیت.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

د راپۆرته‌كا شيكارى يا رۆژناما ئه‌ڤرۆ دا كو ڤه‌گێر سه‌عدولايى به‌رهه‌ڤكريه‌ ئاماژه‌ ب وێ چه‌ندێ كريه‌ كو ل رۆژا 2\12\2014 رێککەفتنامەکا پەترۆلێ د ناڤبەرا ھەولێرێ و بەغدا دا ھاتە ئیمزا کرن، ل گۆر وێ رێککەفتنێ ھەرێما کوردستانێ رۆژانە دێ 250ھزار بەرمیلێن پەترۆلێ ب رێیا عیراقێ ھنێریتە دەرڤە و رۆژانە 300 ھزار بەرمیلێن پەترۆلا کەرکووکێ ژی ب رێیا بۆریا ھەرێما کوردستانێ – تورکیا رەوانەی بازارێن جیھانی کەت. بەرامبەر ڤێ چەندێ بەغدا دێ 17% ژ بودجا ھەرێمێ بۆ ھەولێرێ رەوانە کەت و ھەروەسا کوژمەکێ وی پارەیێ حوکمەتا عیراقێ بۆ کاروبارێن لەشکری تەرخان دکەت دێ بۆ پێشمەرگەی ھێتە تەرخانکرن وەکو پشکەک ژ سیستەمێ بەرگریێ عیراقێ.

ديسا هاتيه‌ ژى كو ل گەل دەستپێکرنا سالا نوو پتریا پرسیاران ل سەر وێ چەندێ بوون کا ئایا ئەڤ رێککەفتنە د دەمێ خوە دا کو ل دەستپێکا سالا 2015 دێ ھێتە بجھئینان، یان ژی وەکو گەلەک رێککەفتنێن دی یێن د ناڤبەرا بەغدا و ھەولێرێ دا ھاتینە کرن ناھێتە بجھئینان.
د به‌رده‌واميا ڤێ راپۆرتێ دا ئاماژه‌ ب وێ چه‌ندێ كريه‌ كو ئەو سەربۆرێن بزاڤا رزگاریخوازا کوردی ب درێژاھیا دیرۆکا عیراقێ ل گەل حوکمەتێن ئێک ل دووڤ ئێکێن عیراقێ ھەین وێ چەندێ د سەلمینن کو دەمێ وان حوکمەتان ھەست ب لاوازیێ دکر، رێیێن ئاشتیانە و دانوستاندنێ دگرتنە بەر و رێککەفتن ل گەل شۆرشگێرێن کورد ئیمزا دکرن و ھەر دەمێ رەوشا وان باشتر لێ دھات، جارەکا دی دزڤرینە زمانێ گەف و شەڕی و کوشتنێ. پشتی سالا 2003 و کەفتنا رژێما بەعسی و پێکئینانا حوکمەتێن ئیتیلافی ژی ئەڤ سەربۆرە د بەردەوامن و چەندین رێککەفتنێن حوکمەتێن عەلاوی، جەعفەری و مالکی ژی ل گەل ھەرێما کوردستانێ ھاتینە پشتگوە خستن. ئەڤ چەندە یا بوویە ئەگەر کو ھەر دەمێ رێککەفتنەک د ناڤبەرا کوردان و ئالیێن عیراقێ دا دھێتە ئیمزا کرن، پرسیارا جادا کوردی ئەوە کا ئایا ئەڤ رێککەفتنە کەنگی و چاوا دێ ھێتە بجھئینان و پتریا جاران گومان ل سەر چاوانیا بجھئینانا وێ ھەنە.
دده‌ته‌ زانين ژى: رەنگە ئەڤ رێککەفتنە ژی وەکو ھەموو رێککەفتنێن دی بتمامی نەھێتە بجھئینان، ژ بەر کو بەری رێککەفتن بھێتە ئیمزا کرن حوکمەتا عیراقێ ب چو رەنگان یا رازی نەبوو کورد سەربەخوە پەترۆلێ رەوانەی دەرڤە بکەت و ھەتا د گۆت یا قانوونی نینە کورد بێی بەغدا رێککەفتنێ ل گەل کومپانیێن پەترۆلێ بۆ دەرئینانا پەترۆلێ بکەن. بەرامبەر ڤێ چەندێ حوکمەتا ھەرێمێ و بەرپرسێن کورد ژی دوپاتی ل سەر وێ چەندێ دکر کو ھنارتنا پەترۆلێ ب رەنگەکێ سەربەخوە بۆ بازارێن جیھانی کارەکێ قانوونی یە و د گۆت ئەم ب چو رەنگان د بەرھەڤ نینین ببینە پالێن بەغدا و پەترۆلێ بینینە دەرێ و بدەینە دەستێ وان دا ئەو ب فرۆشن. لێ د رێککەفتنا دووماھیێ دا ب رەنگەکێ ژ رەنگان بەغدا رازی بوو کو ھەولێر پەترۆلێ سەربەخوە ب فرۆشیت و ھەروەسا ھەرێمێ ژی سۆزا وێ چەندێ دا کو رۆژانە 250ھزار بەرمیلێن پەترۆلێ بۆ بەغدا رەوانە بکەت دا ئەو ب ھنێریتە بازارێن جیھانی. نوکە ژی حوکەتا عیراقێ یا بەرھەڤ نینە ب فەرمی ھنارتنا پەترۆلێ ژلایێ ھەرێمێ ڤە بۆ بازارێن جیھانی قەبوول بکەت، ھەروەسا ھەرێم ژی بەرامبەر ھنارتنا بودجێ ژلایێ بەغدا ڤە ڤە رازیبوویە 250ھزار بەرمیلێن پەترۆلێ بۆ بەغدا رەوانە بکەت. ئانکو ئاریشا دەرئێخستن و ھنارتنا پەترۆلێ د ناڤبەرا ھەر دو ئالیان دا یا بەردەوامە، لێ پێشھاتێن ڤێ دووماھیێ و قەیرانێن ئابووری و ئێمناھیێ یێن ھەر دو حوکمەت کەفتینە تێدا بەغدا و ھەولێر نەچار کرینە ڤێ رێککەفتنێ ئیمزا بکەن.
پاشان دبێژيت: ل ڤێ دووماھیێ بھایێ پەترۆلێ ھاتیە خوارێ و ئەڤە بوو ئەگەر کو قەیرانێن ئابووری یێن بەغدا و ھەولێرێ مەزنتر لێ بھێن و نەچاری رێککەفتنێ کرن، ژ بەر کو پتر ژ 90% ژ داھاتێ عیراقێ ژ فرۆتنا پەترۆلێ یە. د سەر ڤێ چەندێ را ژی ژ ھەیڤا 3 یا سالا 2014 وەرە حوکمەتا عیراقێ نەشیایە پەترۆلا کەرکووکێ رەوانەی بازارێن جیھانی بکەت، ژ بەر کو ئەو بۆریا پەترۆلێ رەوانەی تورکیا دکەت، ژلایێ تیرۆریستان ڤە ھاتبوو پەقاندن. ئێک ژ ئەگەرێن نەرماتیا بەغدا بەرامبەر ھەرێمێ ئەو بوو کو عیراق بشێت پەترۆلا کەرکووکێ ژی ب رێیا بۆریێن ھەرێما کوردستانێ رەوانەی دەرڤە بکەت، ھەتا کو بشێت تا رادەکی قەیرانا خوە یا ئابووری پێ چارە بکەت، ب تایبەتی ژی کو د ئەڤ سالە دا عیراق پێدڤی ب داھاتەکێ مەزنە بۆ ھەر دو وەزارەتێن ناڤخوە و بەرگریێ ھەتا کو بشێت بەرامبەر گەفێن تیرۆریستێن دەولەتا ئیسلامی ب راوەستیت.
ل دووماهيێ ژى وه‌كو سەرئەنجامه‌كى ديار دكه‌ت و دبێژيت: بۆ دەربازبوونێ ژ قەیرانا ئابووری ھەولێر و بەغدا چ رێیێن دی ژبلی بجھئینانا ڤێ رێککەفتنێ نینن، لێ ئەڤە وێ چەندێ ناگەھینیت کو ئاریشا پەترۆلێ د ناڤبەرا بەغدا و ھەولێرێ دا ب دووماھی ھات، بەلکو ئەڤە رێککەفتنەکا دەمکی یە و ھەر دەمێ ئێک لایەنان ھەستکر کو ل سەر قەیرانێن خوە یێن ئابووری یان ئێمناھیێ زال بوویە، دبیت دانوستاندنێن پەترۆلێ و غازێ د ناڤبەرا ھەر دو ئالیان دا ژ خالا سفرێ دەستپێبکەنە ڤە، ب تایبەتی ژی کو نوکە گرۆپەکێ کاریگەر د ناڤ حوکمەتا عیراقێ دا دژایەتیا ڤێ رێککەفتنێ دکەت.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com