NO IORG
نووترين نووچه
Twitter

200

ئەڤرۆ نيوز:‏

سەرەرايی مفایێن ساخلەمیێ د کریارا شووشتنا دەستان دا، پتریا خەلکی دەستێن خۆ ناشوون، ھەتا ‏پشتی ژ دەستئاڤێ ژی ب دووماھی دھێن، لەورا ب درێژیا رۆژێ و ژ ژێدەرێن جودا جودا، وەکو چوونا ‏دەستێن خەلکی و جھێن پیس و خوارنێ و ھەتا سەرەدەری ل گەل ئاژەلان ژی، میکروب دێ ل سەر ‏دەستان کومڤە بن و ھەکە تو رۆژانە چەند جاران دەستێ، خۆ نەشووی دێ میکروبان بۆ لەشێ خۆ ‏ڤەگوھێزی ئەوژی ب رێکا دەستکرنا چاڤان و دفنێ و گوھی، ھەروەسان دێ ڤەگوھێزیە خەلکەکێ دیتر ژی ‏ب رێکا دەستکرنا وان، ھەتا دگەھیتە د کارئینانا ھەڤپشک یا دەستکێن دەرگەھان دا.‏

نەخۆشیێن گران ئەوێن ب رێکا دەستکرنێ دھێنە ڤەگوھاستن وەکو پەرسیڤ و ئەنفلاوەنزا و نەخوشیێن ‏کوئەندامێ ھەرسکرنێ وەکو زکچوونێ، ھەکە مرۆڤ بشێت ژیانا خۆ ل گەل پەرسیڤی ببورینیت، ھەلبەت ‏ئەنفلاوەنزا ژ وێ گرانترە و نەدوورە ببیتە جھێ مەترسیێ ل سەر لەشێ مرۆڤی، نەخوشیا ئەنفلاوەنزایێ ‏ئەوا سھکولی دگەلدابیت، ئەگەرێ ھەشتێ یێ مرنا مرۆڤانە ل سەرانسەری جیھانێ، نەشووشتنا دەستان ‏پشکداریێ د نەخوشیێن کو ژ ئەنجامێ ژەھراویبوونا خوارنێ پەیدادبن دکەت وەکو ئەو نەخوشیا بەکتری ‏یا کو ژ ئەگەرێ بەکتریا سالمونێلا وای کولای پەیدادبیت، ل دووڤ راپورتێن سەنتەرێن کونترولکرن و ‏نەھێلانا نەخوشیان دیاردبیت کو 76 ملیون ئەمریکی سالانە تووشی ژەھراویبوونا خوارنێ دبن و ژوانژی ‏‏5 ملیون کەس گیانێ خۆ ژدەست ددەن و یێن دیتر ژی بەرئاتافی ھندەک نیشانان دبن وەکو عێلنجی و ‏دلرابوون و زکچوون کو گەلەک زیانێ ل رۆژانێن نەخوشیێن وان دکەن.‏

شووشتنا دروست یا دەستان پێک دھێت ژ ب کارئینانا ئاڤێ و سابوونێ یان پاقژکەرەکێ کحولی، یان ب ‏کارئینانا کلینکسێن تەر کو ھەر چو نەبیت پیچەک جھێ ئاڤێ و سابوونێ بگرن بۆ پاقژکرنا دەستان، ‏ھەروەسان ل ڤان سالێن دووماھیێ سابوونا دژی بەکتریا یا ھاتیە گۆرێ و ئەڤ جورێ سابوونێ گەلەک ‏جوداھیا خۆ ل گەل سابوەونا نورمال نینە بۆ کوشتنا بەکتریایان و پتریا زانایێن ساخلەمیێ ل گەل وێ ‏بۆچوونێ نە کو ب کارئینانا سابوونا دژی بەکتریا دبیتە ئەگەرێ دیاربوونا ھندەک بەکتریایێن بەرھنگار ‏بۆ ڤی جورێ سابوونێ کو ل پاشەرۆژێ دێ کوشتنا وان میکروبان یا ب زەحمەت بیت، ب رەنگەکێ ‏گشتی ب کارئینانا سابوونا تەقلیدی باشترە، ب کارئینانا سابوونێ چ ب دژی بەکتریا بیت یان نە، ‏ھەکە ل گەل ئاڤێ بیت دێ کارکەت بۆ کوشتنا بوکتریایێن ب دەستی ڤە دمینن ب تەڤاڤی.‏

شووشتنا دەستان ب ئاڤێ و سابوونێ پێدڤیە ب رێ:ا تەرکرنا دەستان ب ئاڤەکا تێنشیر بیت و پاشی ‏سابوونا شل بکە دناڤ دەستێن خۆ دا، یان ب رێکا پارچەیەکا پەرۆکی، دەستێن خو باش و بھێز بلڤینە بۆ ‏دەمێ 15-20 چرکەیان، ھەموو ئالیێن دەستێن خۆ ھەتا پشتا وان دناڤ تلان و دبن نینوکان دا باش پاقژ ‏بکە، ئاڤەکا باش ژی لێبکە و پاشی دەستێن خۆ ب خاولیەکا پاقژ یان ب کلینیکسا ھشک بکە، نەھێلە ‏پشتی ھینگی دەستێن تە ب چ تشتان بکەڤن.‏

شیرەتا مەدڤێت بێژین ئەوە پێدڤیە ھەموو دەمان پشتی ژ دەستئاڤێ ب دووماھی دھێی، یان پشتی ‏حەفازەیان ب گوھوری و پشتی دەستکرنا ئاژەلان و خوارنێ و بەری و پشتی ئامادەکرنا خوارنێ ب ‏تایبەت پشتی سەرەدەری ل گەل گوشتی و مریشک و ماسیان، بەری دەست ب خوارنێ بکەی، پشتی ‏دەستکرنا دفنێ و گوھان و پشتی بێھنژینێ و کوخکەکا دژوار، بەری و پشتی پتقژکرنا برین و شەخبوونان، ‏بەری و پشتی دەستکرنا کەسەکێ نەساخ یان یێ بریندار، پشتی دەستکرنا سەبەتا گلێشی، بەری دانان و ‏راکرنا عەدەسێن چاڤان، پشتی ب کارئینانا سەرشوویێن گشتی، تو باش دەستێن خۆ ب ئاڤێ و سابوونێ ‏بشووی.‏

432

ئەڤرۆ نيوز:‏

نەخۆشیا بلندبوونا فشارا خوینێ گەفان ل ژیانا گەلەک خەلکی دکەت و ئەڤ نەخوشیە سال بۆ سالێ د ‏زێدەبوونێ دایە و پێدڤیە پلانەک بۆ ھشیارکرن و رەوشەنبیرکرنا خەلکی بھێتە دانان داکو تووشبۆن ب ‏نەساخیێ بھێتە سڤککرن و ب تایبەت ژی کو گەلەک ژ تووشبۆیێن وێ چ نیشان لێ دیارنابن.‏
فشارا خوینێ ئەو ھێزە یاکو دگەھیتە دیوارێن خوینگران و جوداھی ھەیە ژ خوینگرەکی بۆ ئێکێ دیتر و ‏رێژەیا وێ یا سروشتی دبیتە 80/120 ملم زیئبەقی و ل دووڤ ڤەکولینێن نوو پێدڤیە ژ ڤی رادەی پیچەک ‏کێمتر بیت داکو ئەم بشێین بێژین ڤی کەسی بلندبوون د فشارا خوینێ دا نینە.‏

دو جورێن بلندبوونا فشارا خوینێ ھەنە، ژوانژی( ژ بلندبوونا فشارا خوینێ یا سەرەکی و یا ناوەندی) و ‏گۆتژی ل بلندبوونا فشارا خوینێ یا سەرەکی چو ئەگەرێن بەرچاڤ نینن و گەلەک فاکتەر ھەنە دبنە ‏ئەگەرێ پەیدابوونا فشارا خوینێ یا سەرەکی ژوان فاکتەرێن ( زکماکی، دەروونی، قەلەوی و ڤەکولینان ‏دیارکریە کو فشارا خوینێ پتر ل دەڤ کەسانێن قەلەو پەیدادبیت، نەخۆشێن شەکرێ، گەلەک ڤەخوارنا ‏مەی) و ئەڤ فاکتەرە ھەموو ب مەترسینە و ھەکە ئێک یان پتر ل دەڤ کەسەکی ھەبن، ھەلبەت دێ ‏مەترسیا تووشبوونا وی ب بلندبوونا فشارا خوینێ پتربیت.و دەربارەی فشارا خوینێ یا ناوەندی ژ ‏ئەگەرەکێ یان نەخوشیەکا دیتر پەیدادبیت و دشیاندایە نەساخیێ چارەبکەین ب چارەکرنا ئەگەری و ژ ‏گرنگترین ڤان نەخۆشیان ژی یێن گولچیسکانە.‏

نەخوشیا بلندبوونا فشارا خوینێ ل دووڤ پێلێن دژواریا وێ بۆ سێ جوران دھێتە دابەشکرن ئەوژی ( ‏بلندبوونا فشارا خوینێ یا سڤک کو فشارا خوارێ دگەھیتە 95ملم زئبەقی، بلندبوونا فشارا خوینێ یا ‏ناڤنجی کو فشارا خوارێ دگەھیتە 115ملم زئبقی و بلندبوونا فشارێ یا دژوار و ب مەترسی).‏

د پتریا جاران دا چو نیشان ل دەڤ نەخوشی پەیدانابن و ئەڤ چەندە گەلەک یا ب مەترسیە، ژبەرکو رەنگە ‏نەخوش تووشی ڤەگرتن و سەربارکێن نەخوشیێ ببیت و کارتێکرنێن مەزن ل نەخوشی ببن و دیارکر کو ‏ژگرنگترین نیشانێن نەخوشیا بلندبوونا فشارا خوینێپێکھاتینە ژ سەرئێشان و گێژبوون و ھەستکرن ب ‏وەستیانێ و زێدەلێدانا دلی و خوین رستن ژ دفنێ و ئێشانا سینگی و بێھنتەنگی.‏

نەخوشیا بلندبوونا فشارا خوینێ کارتێکرنێ ل پتریا ئەندامێن لەش دکەت و ھەکە چارەسەرکرنا وێ ھاتە ‏گیروکرن دێ سەربارکێن مەترسی ھەبن، و دەربارەی وان سەربارکان ژی گۆت: رەنگە نەساخ تووشی ‏ژکارنەکرنا دلی و سکتەیا مێشکی یان خوین بەربوونا مێشکی و پەقینا خوینگێران ببیت کو دبیتە ئەگەرێ ‏ئێشانەکا زور د سینگی دا و گەلەک خوھدان و زێدەبوونا ھەناسێ و ھەتا کارتێکرنێ ل تورا چاڤی ژی ‏دکەت، ئەڤ مەترسیە ل دەڤ جگارکێش و نەخوشێن شەکرێ و تووشبۆیێن کولیسترولی ھێشتا زێدەتر لێ ‏دھێن.‏

کو دو رێکێن چارەسەریێ ھەنە ژوانژی چارەسەری بێی ب کارئینانا دەرمانان کو دھێتە کرن بۆ ‏تووشبۆیێن بلندبوونا فشارا خوینێ یا سڤک ئانگو ل دەمێ فشارا خوارێ دناڤبەرا 95 و 105 ملم زئبەقی ‏بیت و ئەڤ جورێ چارەسەریێ یێ پێکھاتیە ژ کێمکرنا رێژا خوێ دناڤ خوارنێ دا و کێمکرنا سەنگێ لەشی ‏و ئەنجامدانا وەرزشێ کو ئەڤە ھاریکارن بۆ کێمکرنا فشارا خوینێ و دیسان پێدڤیە نەخوش خۆ ژ ئالوزیێ ‏و فشارێن دەروونی ژی دوور بکەت، ھەروەسان چارەسەری ب رێکا دەرمانان ھەیە ئەوژی بۆ وان ‏نەخوشانە یێن فشارا وان یا خوارێ ژ 105 ملم و پێھەلتر بیت و ل وی دەمی نوشدارێ تایبەتمەند دێ ‏دەرمانان ل دووڤ شێوازێ نەخوشیێ دەتە نەخوشی و پێدڤیە نەخوش بزانیت کو فشارا خوینێ ‏نەخوشیەکا دومدرێژە و ل ھەموو ژیانا خۆ دێ دەرمان ب کارئینیت و نابیت ئەو ھزر بکەت بۆ دەمێ ‏ھەیڤەکێ دێ ب کارئینیت و راوەستیت یان ھەر دەمێ وی ھەست ب چاکیێ کر نابیت دەرمانان ب ‏راوەستینیت ژبەرکو دێ تووشی سەربارکێن ب مەترسی بیت.‏

ئەڤرۆ نیوز، نەوزاد ھلۆری:

دەروبەرێن دەمژمێر 10:00ێ سپێدەھیا ئەڤرۆ ب رێیا گومرکا ئیبراھیم خەلیل تەرمێن چوار وان کەسێن کو پێش چەند روژان ل دەریا ئیجە خەندقی گەھشتنە زاخۆ.

ب گورەی زانیاریێن ئەڤرۆ نیوز، تەرمێن سێ ژ وان کەسان خەلکێ زاخۆنە و ئێک ژی خەلکێ دھۆکێ یە ، و بریارە ب رێیا ئەمبولانسێن کوردستانێ بو مالباتێن وان بھێنە ڤەگەراندن ، و بریارە د رێورسمەکێ دا ل گورستانا تلکەبەرێ بھێنە ڤەشارتن.

چەند روژ بەری نھا ھژمارەکا زور یا کوچبەران کو دڤیا قەستا ئەوروپا بکەن ، د دەریا ئیجەدا خەندقین، کو نێزیکێ 14 ژ وان خەلکێ کوردستانێ و پارێزگەھا دھۆک بوون، و ھەتا نوکە تەرمێن پرانیا وان د دەریا ئیجەدا نەھاتینە دیتن

ئەڤرۆ نیوز، نەوزاد ھلۆری:

شەڤا بوری گەنجەکێ 20 سالی خوە لسەر بلاجکتورێ یاریگەھا وەرزشی یا بەردەرەش ھاڤێتەخوارێ و دەمدەست گیانێ خوە ژ دەست دا.

ب گورەی ئەوان زانیاریێن ئەڤرۆ نیوز دەستخوڤە ئینای ، شەڤا بوری دەروبەرێن دەمژمێر 2:00ێ ل دەما سەحکرنا یاریەکا تەپاپێ چەند گەنج دچنە سەر دیوار و بەرچانێن یاریگەھێ ، و ئێک ژ وان گەنجان دچیتە سەر بلاجکتورێ روناھیێ و پاشان خوە دھاڤێژیت خوارێ و دکەڤیتە سەر بەرجانێ یاریگەرێ ، بەلێ پاشان دەملدەست گیانێ خوە ژ دەست ددەن.

ناڤێ وی گەنجی ئەیوب عەبدولرەزاقە و ژیێ وی 20 سالە و خەلکێ قەزا بەردەرەش ، و ھەتا نوکە ئەگەرا خوە ھاڤێتنەخوار یا وی گەنجی دیار نینە، بەلێ تیمێن پەیوەندیدار تەرمێ ئەوی گەنجەی رەوانەی نوژداریا داد ل دھوکێ کریە بو زانینا ئەگەرا روودانێ.

44307955_1816663575055594_5540547067841085440_n

ئه‌ڤرۆ نيوز:

ڤەکۆلەرەکێ دەروونی بۆ روژناما ئەڤرۆ دیار کر کو د جڤاکێ کوردستانێ دا ب ‏شێوەکێ گشتی پەیوەندیا دایک و بابا ل گەل زارۆیێن وان پەیوەندیەکا ساخلەم ‏نینە و پتر پەیوەندیەکا چاڤلێکریە و گۆت: دایک و بابا گرنگی دانا خوە بۆ زارۆیی ‏یا کوم کریە د تیڤی و تەکنولوژیایێ و یاریێن ئەلکترونی دا و ئەڤێ چەندێ ‏کارتێکرنەکا نەرێنی ل زارۆیی کریە ژلایێ زمانی و چێکرنا پەیوەندیێن جڤاکی و ‏ڤیانێ ڤە. ‏

ڤەکۆلەرێ دەروونی مەتین سەفەر بۆ روژناما ئەڤرۆ دیار کر کو پەیوەندیا دایک و ‏بابا ل گەل زارۆیی ئێک ژ پرەنسیپێن سەرەکیە د بنیاتنانا کەساتیا زارۆیی دا و ‏گۆت: (ئەڤجا ھەکە پەیوەندیا دایک و بابا پەیوەندیەکا ھەڤالینی و چالاک بیت، ‏دێ زارۆ ھەست ب گرنگی و ھەبوونا خوە کەت، بەروڤاژی ھەکە پەیوەندیا دایک و ‏بابا ل گەل زارۆیی یا بێ ھێز بیت زارۆ دێ ھەست ب ھندێ کەت کو یێ پشت گۆە ‏خستیە و باوەری ب خوە نابیت).‏

مەتین دیار کر ژی کو د جڤاکێ کوردستانێ دا ب شێوەکێ گشتی پەیوەندیا دایک و ‏بابا ل گەل زارۆیێن وان پەیوەندیەکا ساخلەم نینە و پتر پەیوەندیەکا چاڤلێکریە ‏و گۆت: (دایک و بابا گرنگی دانا خوە بۆ زارۆیی یا کوم کریە د تیڤی و ‏تەکنولوژیایێ و یاریێن ئەلکترونی دا و ئەڤێ چەندێ کارتێکرنەکا نەرێنی ل ‏زارۆیی کریە ژلایێ زمانی و چێکرنا پەیوەندیێن جڤاکیڤە).‏

ڤەکۆلەرێ دەروونی زێدەتر گۆت: (یا ژ ھەموویان گرنگتر ئەڤان ئامیران ‏تەکنولوجی ڤیانا وان بۆ ئێکدو کێمتر لێ کریە، ژبەرکو بڤی رەنگی دایک و باب ژ ‏زارۆیی دوور دکەڤن و نەشێن د ھەستێن زارۆیی بگەھن و بزانن پێدڤی و ئاریشێن ‏زارۆیێ خوە دەست نیشان بکەن، ھەروەسا دەمەکێ تایبەت دەست نیشان بکەن کو ‏یاریا ل گەل زارۆیێ خوە بکەن و ل گەل ب ئاخڤن و د ھەست و پێدڤیێن زاروێی ‏بگەھن و فێری ئادابێن رێزگرتنێ و پرسیارکرنێ و گەنگەشێ بکەن).‏

ڤەکۆلەرێ د بەردەوامیا ئاخفتنا خوە دا گۆت: (دڤێت دایک و باب زارۆیێن خوە ‏پشت گوە نە ھاڤێژن و گرنگیێ ب ھزرو بوچوونێن وان بدەن و پشتەڤانیا وان ‏بکەن ل سەر کارێن باش و تێگەھاندنا وان و فێرکرنا وان بۆ خوە پاراستن ژ ‏مەترسی و کارێن نەباش، دا کو زارۆ ھەست ب ھەبوونا خوە بکەت و ھەست ب وێ ‏چەندێ بکەت کو گرنگیا پێ دھێتە دان).‏

ئەڤرۆ نيوز:‏

نێزیکی چل سالانە پیشەسازیا دھۆکێ ھاتیەدانان و ھەتا نوکە چاڤدێری ل ‏سەر بازارێ فرۆتنا کەل و پەلێن ترۆمبێلا نینە، چاڤدێریا بازرگانی ژی ‏ئاشکرا دکەت کو ھەتا نوکە ب نڤسیار چ گازندە ژ پیشەسازی نە گەھشتینێ.‏

کامل ئەمین مەمحمود ماوێ 37 سالە ل پیشەسازیا دھۆکێ، کارێ ئاسنگەریا ‏ترۆمبێلان دکەت بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: ماوێ 37 سالانە ل پیشەسازیا ‏دھۆکێ کار دکەم و ھێشتا کەسەک نەھاتیە بێژیت یێ چاڤدێریا بازرگانی مە ‏و دووڤچوونا بازاری دکەم، بریکارێن فرۆتنا کەل و پەلێن ترۆمبێلان ھەر ‏ئێک وەک خوە بھایی دانیتە سەر کەل و پەلێن ترۆمبێلان، ھەتا کەسێن ‏کارێ دەستی ژی دکەن بھایێ دروستکرن و چاکرنا ترۆمبێلێ نە وەک ئێکە ‏چونکە ئێک ھەیە دێ ترۆمبێلێ ژ خوە ڤە کەت و ئێک ھەیە دێ گەلەک ‏پێڤە ماندی بیت ھەلبەت نە وەکی ئێکن، مامەلێ ب گرنگی زانی چاڤدێری ‏ل سەر ھەموو کەرستێن فرۆتنێ ھەبیت نە بتنێ کەل و پەلێن فرۆتنا ‏ترۆمبێلان.‏

لەتیف عەلی ئیبو، ماوێ پتر ژ 25 سالانە ل پیشەسازیا دھۆکێ کاردکەت، ‏بریکارێ فرۆتنا کەل و پەلێن ترۆمبێلانە، سەرۆکێ لژنا پیشەسازی، ل سەر ‏ھەبوونا چاڤدێریا بازرگانی ل سەر کەرستێن فرۆتنا کەل و پەلان بۆ ئەڤرۆ ‏گۆت: چاڤدێری نینە و ھەر کەسەکێ ب کەیفا خوە یە چ تشتی ژ کیڤە ‏بینت و چەوا ب فرۆشیت و چەوا سەردەریێ ل گەل بکەت.‏

ھەتا 70 بریکارێن فرۆتنا کەرستێن ترۆمبێلان ل پێشەسازیا دھۆک یا ‏دروستکرنا ترۆمبێلان ھەنە و نەبتنێ چاڤدێری بۆ فرۆتنا کەرستێن ‏ترۆمبێلان بەلکو بۆ ھەر تشتەکی نینە، ھەر چ جاران کەسەک نەھاتیە ب ‏ناڤێ چاڤدێریا بازاری خوە بدەتە نیاسین.‏

ھەمان بریکار گۆت: گەلەک گرنگە چاڤدێری ل سەر بازاری ھەبیت و مە ‏گەلەک تشت ھەنە و ژ گەلەک وەلاتان دھێت گومان نینە ھەر تشتێ ‏وەلاتەکی بۆ وەلاتەکی جوداھی ھەیە و بلا ھەبن و ھەر ئێکێ بھایێ خوە ‏ھەیە و بلا بریکار بێژیتە کاری ھەر ئێکێ بھایێ وی لێ ھەمان دەم بلا ‏چاڤدێری ژی ھەبیت، گەلەک جاران تشتێ وەلاتێ چینێ ھاتیە فرۆتن ب ‏بھایێ تشتێ باش و ئەڤە زیان ب ھەژاری دکەڤیت و ئەڤ تشتە ھەیە و ‏چاڤدێری ھەبیت ئەم گەلەک حەز دکەین.‏

ئیبۆيى ئەو ژی گۆت: خەلکەکێ ھەژار ھەیە و خەلک قەستا ئەرزانیێ دکەت و ‏گەلەک ئاریشە بوومە ھاتینە و راستە خەلک قەستا ئەرزانیێ دکەت لێ ‏دووماھیێ ترۆمبێلا وی خراب کریە و پتر زیان گەھاندیە و ھەکە چووبا ‏دەف کەسەکی و ترۆمبێل بۆ دو قات ھاتبا دروستکرن دا بۆ شوفێری باشتر ‏بیت.‏

ناڤبری ھەمان دەم گۆتژی: دانانا بھا ل سەر دروستکرنا ئامیرێن ترۆمبێلان ‏دێ جورە ماندیبوونەک پێ ڤێت گەلەک جاران فیتەر نوزانن ب چەندێ ‏دروست بکەت ھەتا ماکینێ ھەموویێ ڤەکەت و گەلەک جاران شوفێرێن ‏خشیم ژی ھەنە و کەڤنە دەستێ کەسێن بێ وژدان.‏

ئیبۆيى خواست چاڤدێری ھەبیت و ئەگەر نەبیت ژی دەست ھەلات بۆ لژنا وان ‏بھێنەدان بۆ ھەر کەسەکێ مافێ وی بھێتە خوارن دوڤچوونێ ل سەر بکەن و ‏گەلەک کێشێن ھوسا چارەسەرکرینە.‏

مستەفا حسێن، سەرۆکێ لژنا پیشەسازی سەر ب سەرندیکا کرێکارێن ‏کوردستانێ لقێ دھۆکێ ڤە، ل سەر نەبوونا چاڤدێریا بازرگانی ل سەر ‏پیشەسازیا دھۆکێ بۆ ئەڤرۆ گۆت: رێڤەبەریا کار ب چاڤدێریێ رادیبت و ‏ئەو نە کارێ سەندیکایێ یە چاڤدێریێ بکەت و ئەڤە ئێکە ژ گازندێن ‏خەلکی و بەردوام بۆ مە دھێت و تایبەت دەمێ ھوستایەک کاری دکەت و و ‏ئێکێ دی ھەمان کار دکەت و ھەر ئێک پارەکی ل دووڤ دلێ خوە وەردگریت، ‏دیسا تشتێ مە پتر ل دەرڤە دھێت و دوکاندار بێژن وەلات بۆ وەلاتی ‏جوداھی ھەیە و شوفێر نوزانیت راستە یان نە و خەلک نوزانیت و نوزانین ‏راستە یان نە و ھەر ئێک و وژدانا خوە.‏

مستەفایی بگرنگی زانی چاڤدێری ل سەر ھەموو کەرستان ھەبیت و بھا بۆ ‏بھێنەدان چنکو ھەر تشتەکی جوداھی ھەیە ژ یێ دی .‏
شوکری شەفیق، بەرپرسێ پەیوەندی و راگەھاندنێ ل رێڤەبەریا چاڤدێریا ‏بازرگانی ل دھۆکێ، ل سەر نەبوونا چاڤدێریێ ل سەر کەل و پەلێن ‏ترۆمبێلان بۆ ئەڤرۆ گۆت: مە چ جاران دوڤچوون وەک چاڤدێریا بازرگانی ‏ل سەر پێشەسازیا دھۆکێ نەکریە، ھەتا نوکە چ گازندە ل سەر گران بوونێ ‏یان چ نڤسیارێن فەرمی نە گەھشتینە مە وەک چاڤدێری یا بازرگانی ، ھەکە ‏گازندە بگەھیت و بزانیت ئەو تشت ژ کیڤە دھێت دبیت ئەم دوڤچوونێ ل ‏سەر بکەین، رامان نە ئەوە تشتەکێ دەم ب سەر ڤەچوویە بازارێ ئازادە ‏چەوا ڤێت دێ ھوسا فرۆشن.‏

‏ ئەڤرۆ نيوز:‏

پشتی کو گەلەک ژ دەرچوویێن قووناغا 12 ێ ئامادەیی بۆ سالا خواندنێ (2018 – ‏‏2019) ل زانکۆ و پەیمانگەھێن ھەرێما کوردستانێ نەھاتینە وەرگرتن ل رۆژێن ‏بۆری دەرچوویێن ناڤێن وان ل چو زانکۆ و پەیمانگەھان نەھاتینە خرڤەبوونەکا ‏نەرازیبوونێ ل پارێزگەھا دھۆکێ ئەنجام دا و د ھەمان دەم دا زانکۆیا دھۆک ژی ‏ھەلویستێ خوە ھەمبەر ڤێ چەندێ دیار کر و داخواز ژ وەزارەتا خواندنا بلند و ‏ڤەکۆلینێن زانستی کریە کو وان شیانێن وەرگرتنا پێنج ھزار قوتابیێن دی ھەنە.‏

پ. د . مسلح دھۆکی، سەرۆکێ زانکۆیا دھۆک بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار کر کو ئەڤ سالە ‏وەرگرتنا قوتابیان بۆ زانکۆ و پەیمانگەھان گەلەک ئاریشە و شاشی ھەبوون، قوتابی ‏ھەبوویە کو نمرەکا باش ئینایە و ب ئێکجاری ناڤێ وی نەھاتیە قوتابی ژی ھەبوویە ‏ناڤێ خوە ل جھەکی نڤیسیە و ناڤێ وی ل جھەکێ دی ھاتیە کو ب دلێ وی نینە ل ‏دووڤ نمرا وی، ئەڤە ژی بۆ ئەگەرێ وێ چەندێ کو گەلەک ژ دەرچوویێن قووناغا ‏‏12 ئامادەیی نەرازیبوونا خوە دیارکەن و گۆت: “زانکۆیا دھۆک شیانێن وەرگرتنا ‏چار ھزار و 500 قوتابیان ھەنە، ب تنێ ناڤێن زێدەتری دو ھزار و 700 ‏ڤەگەڕیاینە، ئەڤە ھەموو بوویە ئەگەرێ وێ چەندێ کارتێکرنەکا خراب ل سەر ‏زانکویێ بھێتەکرن”.‏

ناڤھاتی ئاماژە دا وێ چەندێ کو پشتی وان کۆمبوونەکا بەرفرەە دگەل وەزیرێ ‏خواندنا بلند و ڤەکۆلینێن زانستی ئەنجامدای سۆز ب وان ھاتیە دان کو ڤێ ئاریشێ ‏چارەسەر بکەن و ئەو جوداھیا د ناڤبەرا خولا ئێکێ و خولا دویێ دا بھێتە کێم کرن ‏بۆ سێ نمران کو جوداھیا وان ل ھندەک کۆلیژا 18 نمرە بووینە و گۆت: ” مە بۆ ‏وەزارەتا خواندنا بلند ئاشکرا کریە کو چو رێگریەک نینە کو ھەتا پێنج ھزار ‏کورسیێن خواندنێ بۆ قوتابیان ل زانکۆیا دھۆک بھێنە تەرخانکرن”.‏

سەرۆکێ زانکۆیا دھۆک سەبارەت گرتنا پشکێن ئێڤاریان ل زانکۆیا دھۆک دیار کر کو ‏گرتنا ڤان پشکان ب بڕیارا وەزارەتا خواندنا بلند بوویە، لەوڕا ئەو قوتابیێن ‏ڤەمایین دشێن بشێوەیەکێ ڤەگوھاستن بچیتە وێ پشکێ ل دەواما سپێدەھیان یان ‏ھەکە قوتابی رازی نەبیت ل سپێدەھیان دشێت ل پشکەکا دی یا زانستی بخوینیت کو ‏نێزیکی کونمرەیا وی قوتابی بیت و گۆت: “ئەم دێ ڤێ بڕیارێ بۆ وەزارەتا خواندنا ‏بلند بلندکەین ژ بەر گرتنا وان پشکێن زانستی داکو چارەسەریەکێ بۆ ببینن و مافێ ‏چو قوتابیان نەھێتە بەرزەکرن”.‏

ئه‌ڤرۆ نيوز:

پشتی کو سەرۆک کۆمارێ تورکیا دیار کری ئەو دێ ھێرشی رۆھەلاتێ فراتێ کەن و دێ ل ژێر ‏کۆنترۆلا ھێزێن کوردی دەرخینین نھا ژی وەزیرێ دەرڤە یێ سووریێ ھەمان تشتان دبێژیت و گەفان ‏ل کوردان دکەت.‏

وەلید موعەلیم وەزیرێ دەرڤە یێ رژێما سووریێ د داخۆیانیەکی دا راگەھاند کو نھا جارێ ‏ئۆپەراسیۆنا رزگارکرنا ئدلبێ ھاتیە راگرتن و گۆت: (ھێزێن مە ئامادەنە ئدلبێ رزگار بکەن و ‏شیانێن مە ھەنە کو ئەم ھەموو ئاخا خوە ل ژێر دەستێ تیرۆرستان دەرخینین و ئێدی نابیت چو ‏ھێزێن بیانی بێی رزامەندیا مە ل سەر ئاخا مە بمینن و ئەم دشێین ل ھەموو جھەکێ وەلاتێ خوە ‏بپارێزین و بێگومان پشتی رزگارکرنا ھەموو ئاخا سووریێ دێ دەست ب ژ نوو ڤە ئاڤادانکرنێ ‏کەین).‏

وەزیرێ دەرڤە یێ سووریێ راگەھاند ژی کو وان گەلەک جاران ژ کوردان خواستینە کو ل گەل ‏ئەمریکا کار نەکەن و بزاڤا ئاڤاکرنا ھەرێمەکا جودا نەکەن و گۆت: (بێگومان پشتی رزگارکرنا ‏ئدلبێ دێ دۆرا رۆژھەلاتێ فراتێ ژی ھێت کو نھا ل ژێر کۆنترۆلا ھێزێن کوردان و ئەمریکا دایە و ‏ئەمریکا بێی رزامەندیا مە ھاتیە سەر ئاخا مە و وەکو ھێزەکا داگیرکەر بزاڤێ دکەت و دڤێت کورد ‏بزانن کو ئەو پشکەکن ژ جڤاکێ سووریێ و بلا ھزرا جودابوونێ نەکەن ژ بەر کو ئەم رژدین یان ب ‏دانوستاندنان یان ژی ب توندیێ ھەموو ئاخا خوە کۆنترۆل بکەین و ھێڤیدارم کورد ل دووڤ ڤێ ‏راستیێ تەڤبگەرن و باوەریا خوە ب ئەمریکا نەئینن).‏

ل ھەمبەر داخۆیانیا وەزیرێ دەرڤە یێ سووریێ، سالح موسلم ھەڤسەرۆکێ بەرێ یێ پارتا ئێکەتیا ‏دیمۆکراتیک ل سووریێ راگەھاند کو کی ھێرشی رۆژئاڤا و دەڤەرێن ل ژێر کۆنترۆلا ھێزێن وان ‏بکەت دێ خوە تووشی ئاریشەکا مەزت کەت و چارەنڤیسێ وان ژی دێ وەکو یێ تیرۆرستێن داعشێ ‏بیت و گۆت: (کورد دێ بەرگیرێ ل ئاخا خوە کەن و یێ ھێرشی کوردان بکەت بلا چاڤەرێ ‏بەرخوەدانەکا مەزن بیت، چونکو ئاخا ب خوونێ ھاتیە وەرگرتن ئەم وەسا ب ساناھی دەستان ژێ ‏بەرنادەین).‏

چاڤدێرێن سیاسی ژی دیار دکەن کو مخابن ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ دەلیڤەکا باش بۆ کوردان ھەبوو ‏کو ئێکەتیا خوە دروست بکەن و بھێز کەڤن، ئەمریکا ژی گەلەک ھاریکاریا ھێزێن سووریا ‏دیموکراتیک کر کو کورد پشکەک مەزنن ژ وێ ھێزێ و ب دەستێ کوردان ھاتیە دروست کرن، لێ ‏مخابن دو جڤاتێن کوردی نەشیان ئێکەتیا خوە دروست بکەن و پەیەدێ ژی بەردەوام سیاسەتا خوە ‏یا ل دژی ھێزێن کوردی برێڤە بر و خزمەتا دۆزا نەتەوی یا گەلێ کوردستانێ ل رۆژئاڤا نەکر، ژ ‏بەر ھندێ ژی پشتی کو عەفرین کەفتە ژێر کۆنترۆلا ھێزێن سەر ب تورکیا ڤە، پێگەھێ کوردان ل ‏رۆژئاڤایێ کوردستانێ لاواز بوو و نھا ژی مەترسی ل سەر ھەموو رۆژئاڤایێ کوردستانێ یا ھەی.‏

بەری نھا ژی چەندین رۆژنامەڤانێن تورک دیار کربوون کو ئازادیا قەشەیێ ئەمریکی دشێت ببیتە ‏مەترسیەکا مەزن ل سەر کوردێن سووریێ، چونکو رەنگە ئەمریکا ل ھەمبەر ئازادکرنا قەشەیی ‏سۆز دابیتە تورکیا کو دێ چو ئاستەنگیان ل ھەمبەر ئۆپەراسیۆنا وان ل رۆژھەلاتێ فراتێ دروست ‏نەکەت و یا نھا روو ددەت ژی ڤێ راستیێ نیشا ددەت.‏

ئه‌ڤرۆ نيوز:

قایمقامی قەزا شنگال دیارکر، گۆھۆرینا دیموگرافی ژی ل سەر ‏بنەمایێ بەرنامێ دوور و درێژ دھێتە کرن، ژ مێژەیە دەست ‏بجھئێنانا بەرنامێ گوھۆڕینا دیموکرافیا شنگال ھاتیە کرن، ‏وخیانەتا 16 ئۆکتۆبەرێ ڕێ خوشکرن دووبارە دەست ب ‏گوھۆرینا دیموکرافیا شنگال بھێتە کرن.‏

مەحما خەلیل، قایمقامی قەزا شنگال بۆ ئەڤرۆ گۆت: گوھۆڕینا ‏دیموگرافی ژی ل سەر بنەمایی بەرنامێ دوور ودرێژ دھێتە کرن ‏ژ مێژەیە دەست بجە ئێنانا بەرنامێ گوھۆڕینا دیموگرافیا شنگال ‏ھاتیە کرن، وخیانەتا 16 ئۆکتوبەری ری خوشکر دووبارە دەست ‏ب گوھۆڕینا دیموگرافیا شنگالێ بھێتە کرن، نوکە پێنگاڤ ئێکێ دا ‏ژی ناھێلن دامودەزگەھێن شەرعیی ل شنگال کارێ خوە ‏ئەنجامبدەن، ئەڤ ژی بۆ ھندێ یە ئەو دووڤ حەز وڤیانا خوە ‏پلانێن خوە گوھۆڕینا دیموگرافیی ل شنگال بجھبینن یا دووێ ژی ‏ئینانا عەرەبان بۆ دەڤەرا شنگال بتایبەتی ژی ئەو عەرەبین ‏گونەھبار و دەست کوشتن ورەڤاندنا خەلکێ شنگالێ دا ھەی.‏

ئاماژە دا وی چەندی ژی کو ئەو عەرەب بووینە داعش دچوو ‏دەرگەھێن ئێمناھیی را دەرباز نەبوویە ئەو عەرەب بوونە ‏تیرۆرستێن داعش وسنۆری عیراقی و سوریا ڤەکرن، شەر کرن ‏وخەلکی سڤیل کوشتن وگرتن ورەڤاندن ودەمێ تیرۆرستێن ‏داعش ژی ھاتینە شکاندن ئەو عەرەب وی سنۆری را رەڤین ‏چوونە سوریا پشتی 16 ئۆکتۆبەرێ ئەو داعش جارەکا دێ ‏سنۆری عیراقی وسوریا را زڤرینە دەڤەرا شنگال بێ دەرگەھیێن ‏ئێمناھیی را بھێن وپیرابوون ل گەل وان عەرەبێن بووینە داعش ‏بھێنە وەرگرتن ئەو تیرۆرست زڤرینە سەر مال و حالی خوە ل ‏دەڤەری.‏

ھەروەسا ناڤبری ئاشکرا کر، خەلکی شنگال سکالا ئێکی ‏تۆماربکەن دێ ل سەر حەیدەر عەبادی بیت، چونکی شنگال ‏بەرنامێ ھاتنا حەشدا شەعبی دا نەبوویە ئەو ئەگەر بوویە ‏حەشدا شەعبی بھێـە شنگالێ دا وشنگال داگیر بکەت، ل 16 ‏ئۆکتۆبەرێ و دەم دێ ھێت خەلکی شنگال دێ سکالایی تۆمارکەن ‏ھەکە ھات یاسا پشتەڤانیا مە بکەت، دی دەست ب تۆمارکرنا ‏سکالایێن خوە کەین.‏

زێدەتر گۆت: ئاوارێن ئێزدی نازڤرن چونکو رەوشا ئەمنی یا ‏باش نینە وکەرامەتا خەلکێ نەیا پاراستی یە ل شنگال و ‏خزمەتگوزاری نینن ورێزگرتن نینە ئارامانجێن سیاسی ل شنگال ‏ھەنە وتیرۆرا ھزری و تیرۆرا سیاسی ل شنگال ھەیە ئەو ھیزێن ‏عەرەبان ل دەڤەرا شنگال بووینە ھیلینا تیرۆرستێن داعش ‏وپشتەڤانیێن داعش بووینە یێن ڤەگەرنە سەر مال و حالی خوە ‏وھەولدان ھەنە گوھۆڕینا دیموگرافی ل شنگال دووبارە بکەن، ‏ئەو گوھۆڕینا دیموگرافی ژی ل شنگال پلان پێ ھاتیە دانان ئەڤە ‏ژی درێژپێدانا خیانەتا 16 ئۆکتۆبەرێ بوویە پشتی روودانێن ‏‏16 ئۆکتۆبەرێ دووبارە وچار بارە بەرنامی ئێران وملیشاتان ‏وبەرنامێ شوفینیات وتەعریب ل دەڤەرا شنگال دووبارە دبیت ‏خیانەتا 16 ئۆکتۆبەری تەعریبکرنا شنگال دووبارە کریە یێ ‏کاردکەن مللەت ل شنگال نەمینت و خەلکی شنگال دژیانەکا ‏زەحمەت دایە ئەڤە چار سالن نەشێن ڤەگەرن چوو رێزگرتن ل ‏خەلکێ شنگال ناھێتە گرتن وناھێلن دام ودەزگەھێن شەرعیی ل ‏شنگال کاری خوە ئەنجام بدەن.‏

ئه‌ڤرۆ نيوز:

بەرپرسەکێ پلە بلندێ پارتی دیموکراتی کوردستان ل کەرکووکێ ‏ئاشکراکر، حەشدا شەعبی ل ترسا چالاکیێن کوردان باژێڕێ ‏کەرکووکێ بۆدەمێ چەند رۆژانە کریە سەربازگەە و دبێژیت، ‏ئێکەتیێ کەرکووک رادەستی لایەنێن عەرەبی کریە و دخوازیت ‏پارتی ژی بێ بەھر بکەت، ل پۆستێن پارێزگەھا کەرکووکێ، ‏ئەڤە ددەمەکی دایە پۆستێ پارێزگەرێ کەرکووکێ مولکێ چو ‏لایەنەکی نینە.‏

دیاری حسێن، جێگری بەرپرسێ سەرکرداتیا پارتی ل کەرکووکێ ‏بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت” ھێزێن ئەمنیێن کەرکووکێ دەست ب ‏پشکنینا دەڤەرێن کوردی یێن کەرکووکێ کریە و مینا سەردەمێ ‏بەعسیان دەست بسەر چەک و کەلو پەلێن گرانبەھا یێن ‏وەلاتیێن کوردا دگرن، ئەڤەژی وەکە تۆلڤەکرنێ لھەمبەر ‏ھەلویستێ کوردان کو بڕیاربو وھی 16ی ئۆکتۆبەرێ مانگرتنێ ‏بکەن لدژی پڕۆسا داگیرکرنا کەرکووکێ ژلایێ حەشدا شەعبی و ‏ھێزێن عێراقی ڤە، مخابن ھەموو کولان و تاخێن کەرکووکێ ‏بووینە سەربازگەھێن حەشدا شەعبی و ب ھەموو شێوەیەکی ‏دخوازن کورد بھێنە تەپەسەرکرن، کار گەھشتیە ڤێ چەندێ ‏ھێزێن حەشدا شەعبی ناڤا حانتایێن کوردانژی پشکنینێ دکەن، ‏چونکە ھێزێن عێراقی دترسن ل چالاکیێن کوردان ب ھەلکەفتا ‏بۆرینا سالەکێ بسەر خیانەتا 16ی ئۆکتۆبەرا سالا بۆری، رەوشا ‏کەرکووکێ بتەمامی کریە سەربازی و ناھێلن کورد چو لڤینان ‏بکەن لڤی باژێڕی.‏

ل دۆر دانانا پارێزگاری و بێ بەھرکرنا پارتی ژلایێ ئێکەتیێ و ‏عەرەب و تورکومانێن کەرکووکێ دیاری حسێن گۆت” بدیتنامە ‏وەک پارتی دیموکراتی کوردستان کەرکووکێ پارێزگەرێ خوە ‏ھەیە و پێدڤیە پارێزگەر دگەل جڤاتا پارێزگەھێ کۆمببیت، ‏زۆربەیا جڤاتا پارێزگەھا دگەل کۆمبوونێ نینە، چونکە ھەگەر ‏جڤاتا پارێزگەھێ شیابایە ئەڤە د ئێکەم رۆژدا کۆمبوونا خوە دا ‏ئەنجامدەت، ھەر لسالا بۆری وەرە ئێکەتیێ چەندین کەس بۆ ‏وەرگرتنا پۆستێ پارێزگەرێ کەرکووکێ پێشنیارکرینە و ‏سەرنەگرتیە، چونکە ئەو بخوەژی ھەڤڕانینە لسەر دانانا ‏کەسەکی بۆ پۆستێ پارێزگەرێ کەرکووکێ.‏

ب گورەی زانیاریێن ھاتینە بەلافکرن پاتی خوازیت پۆستێ ‏پارێزگەرێ کەرکووکێ وەربگریت و محەمەد کەمال سەرۆکێ ‏لیستا برایەتیژی کو پارتی ئەفچەندە نەڤەشارتیە پارتی چاف ل ‏وەرگرتنا پۆستێ پارێزگەرێ کەرکووکێ ھەیە دیاری حسێن ‏دبێژیت” پۆستێ پارێزگەرێ کەرکووکێ مولکێ چو لایەنەکێ ‏دیاری کری نینە، راستە پۆست بۆ پارتی گرنگ نینە، بەلێ ‏ئاسایە پارتی ژی داخوازا پۆستێ پارێزگارێ کەرکووکێ بکەت، ‏چونکە مە دڤێت خزمەتا کەرکووکێ بکەین، بەری نوکە ‏چەندین پۆست ھەبوون مینا سەرۆکێ جڤاتا پارێزگەھێ و ‏رێڤەبەرێ پۆلیسان و چەندین پۆستێن گرنگ پارتی ‏تەنازۆلکریە ژ پێخەمەتە رێڤەبرنا ئیدارەیا کەرکووکێ، بەلێ ‏ئێکەتی دخوازیت بێی پارتی پۆستێن کەرکووکێ بەلاف کەت، ‏بەلێ مادەم ئێکەتیێ کەرکووک رادەستی عەرەبا کر تشتەکێ ‏ئاسایە پۆستێن کەرکووکێ ژی بدەتە لایەنێن عەرەبی و ئەم ‏چاڤەڕێی ھەموو تشتەکی دکەین ل ئێکەتیێ.‏

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com