ئاڤاکرنا کەساتیا کچان د سەردەمێ تەکنۆلۆژیایێ دا: هەلوەست و بەرپرسیارەتییا خێزانێ
دلڤین سادق
د سەردەمێ ئەڤرۆدا، جیهانا تەکنۆلۆژیایێ و تۆرێن جڤاکی بوینە بەشەکێ نە ڤەقەتیای ژ ژیانا مە یا رۆژانە. زارۆک و گەنج، ب تایبەتی کچ، د ناڤ رۆبارەکێ مەزن یێ زانیاری، وێنە، و نموونەیێن جۆراو جۆر یێن ژیانێ دا دژین. ئەڤ چەندە د دەمەکی دایە کو گەلەک دەرگەهێن فێربوون و پێشڤەچوونێ ڤەدکەت، ل لایەکێ دی ئالۆزییەکا مەزن دئێخیتە بەردەم خێزانێ بۆ ئاڤاکرنا کەسایەتییەکا سەربەخۆ، ب هێز، و ب باوەر بۆ کچێن وان.
هەڤرکیێن سەردەمێ نوی بەرامبەر کچان
کو کچێن نفشێ نوی دناڤبەرا دوو جیهانان دا دژین؛ جیهانا راستەقینە ب داب و نەریتێن خۆڤە، و جیهانا تەکنۆلۆژیایێ ب سەربەستی و پیڤەرێن خۆ یێن تایبەت ڤە. ل سەر تۆرێن جڤاکی (وەک سناپچات، یوتیوب، و تیک تۆک)، کچ بەردەوام ل بەرامبەر وێنەیێن جوانکارییا نەڕاستەقینە و ستانداردێن سەخت یێن سەرکەفتنێ دانە. ئەڤ چەندە هندەک جاران دبیتە ئەگەرێ کێمبونا باوەری بخۆبوونێ و هەستکرن ب کێماسییێ.
ڕۆلێ خێزانێ و پەروەردەیێ د بهێزکرنا کەسایەتییا کچێ دا: ژ بۆ هندێ کو ئەم بشێین کچەکا ب هێز و سەربەخۆ پەروەردە بکەین کو بشێت بەرھنگاری هەڤرکیێن ئینتەرنێت و جڤاکی ببیت، چەند پێنگاڤێن سەرەکی هەنە کو فەرە خێزان بگریتە بەر:
دروستکرنا باوەرییێ ب ڕێیا دیالۆگێ: بڕین و قەدەغەکرنا تەکنۆلۆژیایێ چارەسەری نینە. ل جھێ هندێ، ئاخفتنا ڤەکری دناڤبەرا دایک و بابان و کچێ دا دبیتە ئەگەر کو کچ هەست ب پشتەڤانییێ بکەت و ل دەمێ رووی ب رووی بونا هەر ئاریشەیەکا ئۆنلاین، ژ ڤەگێڕانێ نەتڕسیت.
هەڵبژارتنا ناڤەرۆکا ئەرێنی: هاندانا کچێ بۆ بکارئینانا کەنالێن فێربوونێ و بەرنامەیێن ب مفایێن پەروەردەیی، هەروەسا دوورکەفتن ژ ناڤەرۆکێن بێ مفا، هاریکارییا وێ دکەت کو تەکنۆلۆژیایێ بۆ پێشخستنا شیانێن خۆ بکاربینیت.
پێشخستنا شیانێن هزرکرنا ڕەخنەگرانە: پێدڤییە کچ فێر ببیت کو هەموو ئەوا د ئینتەرنێتێ دا دبینیت راست نینە. تێگەهشتن ژ ڤێ چەندێ کو “ژیانا ئۆنلاین” بتنێ بەشەکێ بچویک و فلتەر کرییە ژ ژیانا راستەقینە، باوەرییا وێ ب خۆ بهێزتر دکەت.
پشتەڤانیکرنا حەز و ئارەزویان: دانا دەلیڤێ بۆ کچێ دا کو پشکداری چالاکییێن وەرزشی، هونەری، یان خواندنێ ببیت د جیهانا راستەقینە دا، ژیانا وێ ژ مژویلکرنا ب تۆرێن جڤاکی دوور دئێخیت و کەسایەتییا وێ زەنگینتر دکەت.
ل دوماھیێ کچەکا ب باوەر و بهێز د سەردەمێ تەکنۆلۆژیایێ دا، ب واتایا بێبەشکرنا وێ ژ جیهانا نووی نادەت، بەڵکو ب واتایا دانا ئامراز و هۆشیاریێ یە دا کو بشێت ب دروستی دناڤ ڤێ جیهانێ دا ڕەفتارێ بکەت. خێزان ئەڤرۆ بڕبڕەیا پشتا ئەڤێ پرۆسەیێ یە، و ب دانا ڤیانێ، تێگەهشتن، و ڕێنمایێن دروست، ئەم دشێین کچێن خۆ بکەینە سەرکردەیێن سوبەهی یێن جڤاکەکێ هشیار و گەشەسەندی.
