جـەژن و خـۆشییا جـاران
عەبدولرەحمان مەحموود
بێگومان، جەژنێن جاران تام و چێژەكا جودا هەبوو، د تژی بوون ژ سادەیی و گەرماتیا دلان، د وی سەردەمی دا، تشتێ هەرە جوان سادەیی و وەكهەڤیا مرۆڤان بوو. بێی كەسەك خۆ ل سەر كەسەكێ دی مەزن بكەت، هەموویان پێكڤە بێی جوداهی و ب دلەكێ پڕی جۆش و خرۆش، ل بەرە سپێدەهیا جەژنێ، زەلام و بچویكان ب جلكێن جوانێن كوردی بەر ب مزگەفتێ گاڤ دهاڤێشتن. پشتی نڤێژێ، چ گوند یان گەڕەك ب دەنگێ «جەژنا تە پیرۆز بیت» دهاتە هەژاندن. كەسەك ل مالا خو نەدما؛ مال ب مال و كۆلان ب كۆلان دچوونێ، بێی كو چ جوداهی د ناڤبەرا زەنگین و هەژاران دا هەبیت. جودا ژ سەردەمێ نها، كو تێدا هەر تشتەك نقۆمی كۆمەكا گوهۆڕینان بوویە، تام و ڕەوشا خۆ یا جاران ژ دەست دایە، نەخاسمە بیرەوەری و ڕێوڕەسمێن مە یێن ئاینی و نەتەوەیی، هەلبەت، ئەڤە ژی ژ ئەگەرێ ڤێ پێشكەفتن و جیهانگێریا ڤی سەردەمی و تا رادەیەكی داخباربوونا خەلكێ مە ب كولتوورێ بیانی، بوونە ئەگەر ڕەوش و خۆشیا جاران جهێ خۆ د ناڤ دلێ بیرەوەری و جەژنێن مە یێن ئایینی دا باربكەن. خۆیایە جەژن د كولتوورێ مە یێ كوردی دا، ب تایبەت ل دەمێن بەرێ، مانایەكا پیرۆز و جودا هەبوو، جەژن ل دەمێن بەرێ بتنێ گوهۆرینا جلكان و خوارنێن خوش نەبوون، بەلكو جەژن بوهارەكا دەروونی بوو، كو د گەل خۆ ئاشتی، ئێكگرتن و پێكڤەژیان دئینا. دەمێ ئەم بەحسێ جەژنێن جاران دكەین، ئەم بەحسێ سەردەمەكی دكەین كو دل زێدەتر نێزیكی ئێك بوون و سادەی یێ جوانی دابوو هەمی تشتان. هەلبەت بەری جەژن بهێت، ب چەند رۆژان هەمی مالان بەرهەڤیێن جەژنێ دكرن، نەخاسمە ژن، دا هەر جارەكێ ل مالەكێ كومبن بۆ چێكرنا كادا كو بێهنا وان ب سەر كۆلانان ڤە دچوو، زارۆكان ژی ب كەیف و شادی چاڤەڕێی كڕینا جلكێن نوو بوون، گەلەك جاران بتنێ سالێ جارەكێ یان دو جاران جلك بۆ دهاتنە كڕین. ل سپێدەهیا زوو، زەلام و گەنج بەرەڤ مزگەفتێ دچوون. پشتی نڤێژێ، ل حەوشا مزگەفتێ هەمی ب گەرم و گۆڕی دچوونە دەستێن ئێك دوو، د هەمان دەم دا گەردەن ئازادی ژ ئێك دوو د خواست. ئێك ژ جوانترین داب و نەریتان، سەرەدانا مالێن مەزنان بوو. چو مال نەدمان ئەگەر خەلك نەچووبا جەژنە پیرۆزیێ، زارۆكێن گەڕەكێ كۆم دبوون و مال ب مال دگەڕیان. جەژنانە دوان دەمان دا بتنێ پارە نەبوو، بەلكو هندەك جاران (گویز، مێویژ، یان شرینی) بوون، لێ خوشیا وێ ب چو تشتان نەدھاتە گوهۆڕین، هەردیسا جەژن دەلیڤەیەكا زێڕین بوو بۆ هندێ كو ئەو كەسێن ئاریشەك د ناڤبەرا وان دا هەیی، ب ناڤبژیا مەزنان دهاتنە ژێك ئاشكرن، كەواتە جەژن بێی ئاشتەوایی نەدبوو، كورت و كرمانج، جەژنێن بەرێ ب ڕەنگ و بێهنەكا دی بوون، چونكی دلێن مرۆڤان ب ڤیان و وەكهەڤی و سۆز و وەفاداریێ د ئاڤدای بوون. هەرچەندە ژیان نها زۆرا پێشكەفتی، لێ مخابن د سەر ڤێ پێشكەفتنێ هەمی یێ ڕا، دلێ مە هەموو گاڤا بۆ وێ سادەیی و گەرماتیا جەژنێن جاران لێ ددەت و سەد خۆزیان بۆ وان ڕۆژان ڕادهێلین.
