عەبدولرەحمان مەحموود

سەردەمەكێ سەیرە ئەڤرۆ ئەم كەفتینە تێدا، د جڤاكا ڤی سەردەمی دا پتر ئەم دئاخڤین ل جهێ ئەم گوهداریێ بكەین، گەر تەماشە بكەین ل سەر دەمێ بابكالان هەمی دەما مرۆڤ خوازیار و پەرووشێ وێ ئێكێ بوو كەسەك هەبیت هندەك شیرەت و ئامۆژگاریێن باش ل مرۆڤی بكەت و بەرێ مرۆڤی بدەتە وێ ڕێكێ یا سەركەفتن سەرفەرازیا هەر مرۆڤەكی د دویڤ دا دهێت، هەر چو شیرەتا ل مرۆڤی هاتبا كرن پڕانیا كەسانێن وی سەردەمێ گوهداری بۆ دكر و ئەو شیرەت دكرنە تاج و د دانانە سەر سەرێ خۆ، چونكی وان باش دزانی ب گوهدان و گوهداریا شیرەتان دێ هەمی ڕێك و قولاچكێن تاری یێن ژیانێ ل بەر ڕۆن بن و چو جاران مرۆڤ ڕێكا خۆ یا دروست بەرزەناكەت. د سەردەمەكی دا كو ئامرازێن پەیوەندیێ گەهشتینە گوپیتكێ، یا سەیر ئەوە كو پەیوەندیێن مرۆڤایەتی بەرەڤ خاڤبوونێ چوونە، ئەڤرۆ مە ئالاڤێن ئاخافتنێ یێن زۆر هەنە، بەلێ گوهێ گوهداریێ یێ كێم بووی، گوهداری نە بتنێ گوهلێبوونا دەنگی یە، بەلكو تێگەهشتنە ژ مانا و دەربرینێن یێ بەرامبەر، دڤێرێ دا پسیارەك دهێتە پێش كا بۆچی مە گوهێ گوهداریێ نەمایە؟ هەلبەت ئەڤە ژی ڤەدگەڕیت بۆ ڤێ شۆڕەشا دیجیتالی و كێمبوونا تەركیزێ كو ئەڤرۆ تۆرێن جڤاكی فەیسبووك، ئینستیگرام، تیكتۆك مێشكێ مە فێركریە لسەر ڤیدیۆ و تێكستێن كورت كو د چەند چركەكان دا ب دوماهی دهێن، ئەڤ شێوازێ ژیانێ و لێهمشتا زانیاریێن بلەز، بوویە ئەگەر كو مرۆڤ شیانێن خۆ یێن تەركیزكرنێ بۆ ماوەیەكێ درێژ ژ دەست بدەت، دەمێ كەسەك دۆستەكێ خۆ دبینیت و ئەو دۆست دەست ب ڤەگێڕانا چیرۆكەكا درێژ دكەت، مێشكێ مە یێ فێربووی لسەر (سكرۆلكرنێ)زوو بێزار دبیت و نەشێت ب دل و گیان گوهداریێ بكەت، دبینین مرۆڤێ ئەڤرۆ د ناڤا گێلەشۆكا دابینكرنا داهاتەكی، یان دناڤ كار و ئەركێن ڕۆژانە دا یێ بەرزە بووی، دەمێ مێشك ب سەدان كێشە و ئالۆزی و خەمێن ڤێ ژیانێ یێ تژی بیت، جهەك بۆ گوهداریێ نامینیت، لەومان ئەم زۆربەی جاران ب جەستە ل دەف یێ بەرامبەرین، بەلێ ب مێشك و هزر یێن د ناڤ كێشێن خۆ دا نوقۆم بووین، خۆیایە كەلتوورێ مۆدێرن گرنگیەكا مەزن ددەتە تاكەكەسیێ و دەرئێخستنا (خۆ) مرۆڤ حەز دكەن ئەو ببنە سەنتەرێ سەرنجێ، د ڕوودانیێن جڤاكی دا، زۆربەی جاران كەسەك گوهداریێ ناكەت دا كو تێبگەهیت، بەلكو گوهداریێ دكەت بتنێ دا كو بزانیت كەنگی نۆرا وی بهێت و دەست ب ئاخفتنێ بكەت، واتە، گوهداری بۆ بەرسڤ دانێ یە، نەك بۆ تێگەهشتنێ، گوهداریكرنا ڕاستەقینە پێدڤی ب هەڤسۆزیێ هەیە كو بهەمی جەستەیێ خۆ ڤە دگەل وی بی، د ڤی سەردەمێ دا، ب ئەگەرێ دووركەفتنا جڤاكی و پشتگۆه هاڤێتنا پەیوەندیێن ڕاستەقینە و گۆهرینا وان بۆ پەیوەندیێن سار یێن پشت شاشەیان، هەستیاری و هەڤسۆزیا مرۆڤان كێم بوویە، هەر دەمێ ئێش و ئازارێن كەسێ بەرانبەر نەبنە خەما مە، گوهداری ژی دێ بیتە كارەكێ گران و بێ مفا، ئەڤجا بێدەنگبوونا گوهێ گوهداریێ د جڤاكا دا، مەترسیەكا مەزنە لسەر خێزان، هەڤالینی، و هەردیسا پەیوەندیێن كار و سیاسەتێ ژی، ئەگەر مرۆڤ گوهداریێ نەكەت، دێ ل ڕێكێن خۆ یێن ڕاست بەرزەبیت و دەركەفتن ژ ئاریشان دێ گەلەك یا ب زەحمەت بیت.

عەبدولرەحمان مەحموود

د دیرۆكا درێژا مرۆڤایەتیێ دا، مینبەر و ڕێبازێن جۆراوجۆر هاتینە دانان، كوڕ و كچێن گەلەك ملەتان بزاڤ كرینە مرۆڤایەتیێ بەرەڤ ڕۆناهیێ ڤە ببەن، بەلێ د ناڤ هەموو ڤان ڕێڤەچوونان دا، كەسایەتیەك هەبوو كو نە بتنێ دەڤەرەك یان سەردەمەك، بەلكو تەڤاهیا جیهانێ ب ڕووناهیا خۆ ڕۆهنكر، ئەو كەسایەتی، پێغمبەرێ مە یێ خۆشڤی یە (سلاڤێن خۆدێ ل سەر بن)، كو ب ڕاستی چرایێ ڕێكا مرۆڤایەتیێ بوو.
بەری هاتنا ڤی چرایێ پیرۆز، جیهان د ناڤ تاریاتیا نەزانینێ، بێ دادیێ، و ژناڤبرنا مافێن لاوازان دا نقوم ب بوو، زۆرداری و جوداهیا چینایەتی یا بەربەلاڤ بوو، بەلێ دەمێ پەیاما ئیسلامێ ب دەستێن ڤی پێغمبەرێ مەزن گەهشتیە مرۆڤان، چرایەك هەلبوو كو تاریاتی هەموو ڕەڤاند و ڕێكا راست و دروست نیشانی تەڤاهیا جیهانێ دا، پێغمبەر بتنێ بەلاڤكرنا پەیامەكێ نەبوو، بەلكۆ شۆڕەشەكا هزری، جڤاكی و ڕەوشتی بوو، ل دەمەكێ كو جڤاكێ بەری وی د ناڤ جوداهیێن ڕەگەزی، ناڤچەگەری و بنپێكرنا مافێن مرۆڤی دا بەرزە ب بوو، ئیسلامێ ب ڕێیا پەیاما خوە هەمی تاریاتیێن جڤاكی تێكشكاندن، خۆیایە پێغمبەر نە بتنێ ب ئاخفتن، بەلكو ب كریارێن خۆ نموونەیا بەرزا ڕەوشتی بوو، ئەوی حەژێكرن و دلۆڤانی د ناڤبەرا مرۆڤان دا بەلاڤ دكر، دەستێ لاواز و هەژاران دگرت، و ڕێز ل كەرامەتا مرۆڤان دگرت، بێی جوداهیا ڕەنگ و ڕەگەزان، ئەو چرا بوو بۆ دەرئێخستنا مرۆڤان ژ تاریاتیا نەزانینێ بەر ب ڕۆناهی و ئازادییا هزر و ویژدانی، دادپەروەری كرە بنەمایێ جڤاكی، كو تێدا یاسایێ پاراستنا هەموویان دكر بێی جوداهی، پەیاما پێغمبەرێ مە ب پەیڤا (أقرأ) دەستپێكر، دا كو بەلگە بیت ل سەر هندێ كو ڕێكا ڕۆناهی و پێشكەفتنێ د زانست و زانیاریێ ڕا دەرباز دبیت، ئەو چرایێ بەری سەدان سالان هاتیە هەلكرن، ئەڤرۆ بوویە ڕۆناهیا تەڤایا ڕێكێن مە یێن تاری د ژیانێ دا، هەلبەت دویڤكەفتنا ڤی چرای، بتنێ ب گوپیتكا ئاخفتنان نابیت، بەلكو ب جێبەجێكرنا ڕەوشتێ وی، بەلاڤكرنا ئاشتیێ، ئاڤاكرنا جڤاكەكێ پاك و پاقژ، و ڕێزگرتن ل مرۆڤایەتیێ دەست پێ دكەت، لەوڕا زۆرا پێتڤیە ل سەر ڕێكا وی چرای بڕێڤە بچین دا كو د ناڤ ئالۆزی و ئاریشەیێن سەردەمێ نوو دا ڕێكا خۆ بەرزەنەكەین، دیارە پێغمبەر (س.خ) چرایەكە كو چو جار ناڤەمرهیت، ئەڤجار دا ئەم هەمی ببینە هەلگرێن پشكەك ژ ڤی چرایی، دا كو دەوروبەرێن خۆ ب ڕەوشت، زانست، و دادپەروەریێ ڕۆهن بكەین و جڤاكا خۆ ژ كویلایەتی و دەردێ نەزانینێ ڕزگار بكەین و ببینە نموونەیا ڕەوشت بەرزیێ و هەموو وان كریار و سالوخەتێن نەجوانێن سیمایێ جڤاكا پێ كرێت دبیت، دەست ژێ بەردەین و ڤی پێغمبەرێ شیای ب كار و كریار و گۆتنێن خۆ ببیتە ڕۆناهیا هەموو قولاچكێن تاری؛ بكەینە پێشەوا، داكو وێ ئێكێ د ژیانێ دا ب دەستڤە بینین یا ئەم هەمی خۆ بۆ ماندی دكەین، كو ئەو ژی خۆشی و بەختەوەری و دووركەفتنە ژ هەر نەخۆشی و ئالۆزیەكێ.

عەبدولرەحمان مەحموود

ئەڤە دەمەكە قەیرانا كێمیا پانزینێ ب سەر هەرێما كوردستانێ دا هاتی و شۆفێر ژ گرانیا پانزینا بازڕگانی نەچارن پتر بەرێ خۆ بدەنە بەر ب كڕینا پانزینا حكومی، لێ ئەڤە ژی ب ساناهی ب دەست ناكەڤیت و شۆفێر نەچارن نۆرەیا خۆ بگرن تاكو بكارن (40) لترێن پانزینا حكومی ب دەستخۆڤە بینن، هەرچەندە پتریا جاران ل سرایێ پشتی دو هەتا سێ دەمژمێران مرۆڤ ڤێ بڕا پانزینێ وەردگریت، لێ هندەك جاران ژ نە دروست بڕێڤە چوونا سرایێ پشتی چەندین دەمژمێرێن مانا ل سرایێ پانزین ب شۆفێری ڕا ناگەهیت و ئەو ماندیبوون و مانا وی هەموو ل سرایێ بەلاش دچیت و ب سەر و دلێن نەخۆش ڤە دزڤریتە ڤە مال هەتا ڕۆژا پاشتر بۆ خۆ بچیت نۆرەیەكا دی بگریت، ئەڤە ژی ڤەدگەڕیت بۆ ئاستێ لاواز و تێگەهشتنا هندەك شۆفێران كو ب هەر ڕێكەكا هەبیت خۆ دهاڤێتە دناڤا سرایێ دا ل ڕێزێن پێشیا سرایێ، یان ژی هەر ناچیتە سرایێ و ئێكسەر دچیتە د پانزینخانێ دا و پانزینێ وەردگریت، یان ژی هندەك كەسان بۆ خۆ ئەڤ قەیرانە ب دەلیڤە دیتیە و هەر زۆی دچن نورەیا چەندین ترۆمبێلا ب بەرا دگرن و بێی ترۆمبێل هەبیت و دهێن دبێژنە شۆفێرا مە جهێ هندە ترۆمبێلا هێلایە گەر وە بڤێت بەرامبەر گۆژمەكێ پارەی دێ نۆرەیێن خۆ دەینە هەوە، هەنە شۆفێر داكو زوی پانزینێ وەربگرن، گوژمێ وان داخوازكری پێ ددەن و دچنە د سرایێ دا و ب گەلەك ڕەنگێن دی یێن فێلبازی و واستەكاریێ دسرایا پانزینێ دا دبینین، ب ڕاستی ل جهێ ماندیبوونەكا زۆر ل سرا پانزینێ و ل ڤێ گەرمێ، چەند بێزار دبین ب دیتنا ڤان دیمەنێن سەرپێچكاران هندێ دی بێزارتر لێ دهێین، ئەڤجا یا گرنگ ئەوە دڤێ ڕەوشا هندە نەخۆش دا، ماندیبوونا شۆفێرێن ب دروستی ل ڤێ گەرمێ نۆرا خۆ گرتی، ئەو شۆفێرێن سەرپێچكار بیرا خۆ ل وژدانا خۆ بینن و نەبنە ئەگەرێ تێكدانا سرایێ و پتر بێزاركرنا شۆفێرێن دی و بلا نە بۆ خۆ ب شانازی بزانن كو هەما شیان ب ڕێكێن نە دروست پانزینێ وەربگرن، هەر چۆ گاڤا ڤیا بێی سرا بۆ خۆ بچن وەربگرن، دڤێت ئەوژی وەكی هەر شۆفێرەكێ دی سرا خۆ بگرن و نەبنە جهێ تێكدانێ و دروست بڕێڤەنەچوونا سرایێ.

عەبدولرەحمان مەحموود

ئەنفال داستانا خۆڕاگری و نەمریێ بوو چەند سال دەرباز ببن، ئەو دیمەنێن ب ترس و سەهم و پڕ خەمگین یێن ڤێ كارەساتێ ژ هزرا مە دەرناكەڤن و برینا وێ د دلێ هەر كوردەكی دا دێ هەر مینیت ساخ، ئەڤ برینا كوورا هەردەم خوین ژێ دچیت ل سەر جەستە و هەستا مللەتێ كورد، تاوانەكا ڕەشە كەتیە د ناڤ جەرگێ دیرۆكا نوویا مرۆڤایەتیێ دا، كو تێدا تەڤایا تێگەهێن مرۆڤایەتی و ئەخلاقی ژ لایێن ڕژێما بەعسا ژناڤچووی ڤە هاتنە پێشێلكرن، هەوا ئەنفالان ل سـاڵێن ١٩٨٧ هەتا ١٩٨٨ ژلایێ ڕژێما گۆربەگۆڕا سەدامێ دكتاتۆر ڤە ل ژێر ناڤێ سۆڕەتەكا قورئانا پیرۆز هاتنە بڕێڤەبرن، لێ ل شوینا ڕەحم و دلۆڤانیێ، كرنە چەكەك بۆ ژناڤبرن و جینۆسایدكرنا مللەتەكێ بێ تاوان، د ڤێ هەوا نە مرۆڤایەتی دا زێدەتری ١٨٠٠٠٠ مرۆڤێن كورد ژ ژن، زارۆك، پیر و گەنج هاتنە بێ سەر و شوینكرن و د گۆڕێن ب كۆم دا ب ساخی هاتنە بن ئاخكرن. سەرەڕای ڤێ ئێكێ، زێدەتر ژ ٤٥٠٠ گوندێن كوردستانێ هاتنە سۆتن و وێرانكرن، ڤێ هەوا ل دژی هەمی بنەمایێن مرۆڤایەتیێ، برینەكا كوور ئێخستە جەستەیێ تاك ب تاكێ كورد و هەتا نها ژی ئەڤ برینە ساڕێژ نەبوویە، چونكی دبینین هەتا ئەڤرۆ سەدان خێزان و دایكێن جەرگ سۆتی ل هیڤیا نیشانەكێ یان پارچەكا هەستیكێن خۆشتڤیێن خۆنە دا كو ل سەر خاكا وەلاتی بن ئاخ بكەن، هەردیسا ئەڤ تاوانا هۆڤانە بۆ ئەگەرێ وێ ئێكێ ب هزاران زاڕۆك مانە بێ سەمیان، ئەو تەمەنێ پڕ ژ ئازار و نەخۆشی كو هەتا ئەڤرۆ ژی كارتێكرنێ ل سەر دەڕوونێ تاكێ كورد دكەت، پشكەك ژ دڕاندایەتیا هەوا ئەنفالا بكارئینانا چەكێ كیمیایی بوو ل هەلەبجە و بالیسان و بەهدینان و گەلەك جهێن دی یێن كوردستانێ، د ئەنجام دا ب هزاران كەسان گیانێ خۆ بەخشی ئاخا پیرۆزا كوردستانێ و مانە د ناڤا مژ و دۆمانا مۆشەك و ناپالێن ڕژێمەكا چو باوەری ب بنەما و پڕەنسیپێن مرۆڤبوون و مرۆڤایەتیێ نەیی، هەتا نوكە ژی ژ ئەنجامێ چەكێ كیمیایی نەخۆش هەنە ب دەست ئازار و نەخۆشیا ڤی چەكی دنالینن، ئەڤجا ساخكرنا ئەنفالێ بتنێ بۆ گری و نالینێ نینە، بەلكو بۆ هندێ یە؛ ئەڤ دیرۆكا پڕ ژ چیڕۆكێن تراژیدی یێن ڤی ملەتی نەهێتە ژبیركرن، دا كو نفشێن نوو بزانیت كا چەند باجەكا گران هاتیە دان بۆ مان و ئازادیا ڤێ ئاخێ، ژبەر ڤێ زۆلم و ستەما ل گەلێ مە هاتیە كرن د ڤێ هەوا دژی هەمی پڕەنسیپێن ئایینی و مرۆڤایەتی، ل سەر سەركردایەتیا سیاسیا كوردی ئەوە كارێ جدی بهێتە كرن دا كو ئەنفال د ئاستێ نیڤدەولەتی دا ب تمامی وەك جینۆساید بهێتە نیاسین و قەرەبوویا زیان ڤێكەفتیان بهێتە كرن، ئەڤجا مەزنترین ڕێزگرتن ل خوینا شەهیدێن ئەنفالێ و ئەنفالبوویان ئەوە دەستێ كوردایەتی و برایەتیێ تێك بدەین و ببینە پارێزەرێن وان هەمی دەستكەفت و سەروەریێن پشتی ئەنفالان مە بخوین و خوە و خەباتا كوڕێن ڤی گەلی بدەستڤەئیناین و ئەنفال ببیتە وانەیەك بۆ مە بۆ وێ خۆڕاگری و ب هیڤیبوونا مە بۆ بدەستخستنا ئارمانجان دسەختترین قووناغێن ژیانا سیاسی یا گەلێ مە دا.

عەبدولرەحمان مەحموود

قووناغەكا هەستیار و چارەنڤیسساز، ئەڤرۆ هەرێما كوردستانێ تێدا دەرباز دبیت، ب تایبەت پشتی گیرۆبوونا پێكنەئینانا كابینەیا دەهێ، كو جادەیا كوردی ب گشتی و چاڤدێرێن سیاسی ب تایبەتی، چاڤەڕێی دەستپێشخەریەكێ یان دەنگەكێ ئازا و بوێرن، كو بشێت ڤێ گرێكا سیاسی یا نوكە ڤەكەن، دبینین ڤان ناكۆكیێن سیاسی یێن ڤێ دوماهیێ كاریگەریەكا ڕاستەوخۆ ل ناڤ و پێگەهێ هەرێما كوردستانێ كریە، هەلبەت بۆ چارەكرنا ڤان ئالۆزیان ژی ئەوە،ك لیل د دەستێ پارت و لایەنێن سیاسی یێن هەرێمێ، بتایبەتی پارتی و ئێكەتیێ دایە، وەك دوو جەمسەرێن سەرەكی یێن دەستهەلاتێ ل كوردستانێ، د قووناغێن جودا یێن دیرۆكێ دا، نیشادایە كو سەرەڕای دژوارترین هەڤڕكیان، ل دوماهییێ گەهشتینە ڕێكەفتنێ، كە واتە چارەكرنا ڤان ئالۆزیێن نوكە ژی، دشێت فاكتەرەكێ ناڤخۆیی بیت، ئەوژی ب ڕێیا سازشكرنێن دولایەنی، وەك قەبوولكرنا پشكەك ژ داخوازیێن لایەنێ بەرانبەر، بۆ دەركەفتن ژ ڤێ قووناغا هەستیار، بێگومان بۆ نەهێلانا ڤان ئالۆزیان ژی، بارا پتر چارەكرن دكەڤیتە سەر ملێن پارتی، ژ پێگەهێ خۆ یێ جەماوەری و ژ وێ خزمەت و خەباتا خۆ یا چەندەها سالان، پتر هەست بەرپڕسایەتیا خۆ یا نیشتیمانی دكەت، لەوما بۆ ڤێ مەرەمێ ژی گەلەك پێنگاڤ هاڤێتینە و داگێڕان ژ مافێن خۆ كریە، بۆ لایەنێن بەرانبەر، نەخاسمە ئێكەتیێ ژ پێخەمەت ڕازیكرنا وان و گەهشتن ب چارەسەریەكا ڕەها و پێكڤە كاركرن بۆ پێكئینانا كابینەیا دەهێ و كاراكرنا پەڕلەمانێ كوردستانێ، هەر چەندە ژ ئەنجامێ ڤێ ئالۆزیا سیاسی تاكێ كورد نوكە پتر ژ هەر دەمەكێ دی یێ هۆشیارترە و زەرەرمەندێ ئێكەم یێ ڤێ شەلەلا سیاسی یە، لەوما فشارا مەدەنی دبیتە ئەگەرەكێ دی یێ ڤەبوونا ڤێ گرێكا سیاسی، كە واتە فشارا مەدەنی و ڕایا گشتی دشێن هێزێن سیاسی نەچار بكەن ل سەر مێزا گفتوگۆیێ بڕوینن، هەر دیسا جادە دشێت ب ڕێیا سندۆقێن دەنگدانێ، یان نەڕازیبوونێن مەدەنی ببیتە سەپێنەرێ چارەسەریێ، ئەگەر ئەڤ فاكتەرە نەشیان ببنە هوكارێ چارەسەریا ڤان ئالۆزیان، فاكتەرێ دەرڤە بهێز دكەڤیتە د ناڤ هەڤكێشێ دا، ئەو ژی جڤاكا نیڤدەولەتی ب تایبەت ئەمریكا و ئەورۆپا كو بەردەوام هۆشداریێ ددەنە لایەنێن كوردی كو پەرتەوازەی دێ پێگەهێ هەرێمێ لاواز كەت و پێدڤییە ئالۆزیێن سیاسی ب دیالۆگێ بهێنە چارەسەركرن، ئەڤجار یا هەری گرنگ بۆ چارەكرنا ڤان ئالۆزیان، دڤێت هەستكرن ب بەرپرسیارەتییا نەتەوەیی و نیشتمانی بیت ژ لایێ سەركردایەتییا سیاسی یا كوردستانێ ڤە، ڕاستە فاكتەرێن دەرەكی و فشارێن جاددێ دشێن ببنە پالدەر، بەلێ بڕیارا دوماهییێ د دەستێ لایەنێن ناڤخۆیی دا یە، ئەڤجار دیرۆكێ سەلماندیە كو چەند گرێ دژوار بن، ل دوماهییێ دڤێت ب دیالۆكێ بهێنە ڤەكرن، بەری كو زیانێن مەزنتر بگەهنە ئەزموونا هەرێما كوردستانێ، لێ د وێ باوەرێ دا مە ب حكیمەتا لێزان و سەركردەیێن دلسۆزێن ڤی ملەتی، ئەڤ ئالۆزی و گرێكێن سیاسی وەك خۆ نامینن و دێ هەر گەهنە چارەسەریەكێ، كو جارەك دی پەڕلەمان كاڕا ببیت و كابینەیا دەهێ بكەڤیتە د خزمەتا هەڤوەلاتیان دا.

عەبدولرەحمان مەحموود

د تەرازیا ملەتێن پێشكەفتی دا، هەمی دەما چاكسازی، د وارێن جودا یێن حوكمڕانیێ دا ئێك ژ پێشینەیێن كارێن وان دهێت، هەردەما وان دیت، گەندەلی یا سەرێ خۆ دهەلینیت و تاكان ژ خۆ ددەت، ئێكسەر ڕادبنە سەر پێ و ناهێلن وەلاتێ وان بكەڤیتە دناڤ گوما گەندەلی و قەیرانێن جۆراوجۆر دا، لەوما دەما دبینن گەندەلی یا جهێ خۆ خۆش دكەت، هەر زوی دەست ب چاكسازیان دكەن، داكو هەر زوو، ڕهێن هەر گەندەلی و قەیرانەكێ قوت بكەن و نەبنە ئاستەنگ ل هەمبەر بڕێڤەچوونا كاروبارێن حوكمەتێ، گەر تەماشەكەین وەلاتێن پێشكەفتی چاكسازی ل دەف وان، نە بتنێ درووشمەكێ سیاسی یە، بەلكو پێدڤیەكا هەردەمی و نیشتمانی یە، بۆ پاراستنا قەوارە و پاشەڕۆژا هەر جڤاكەكی، دەما ئەم باسێ شۆڕەشا چاكسازیێ دكەین، ئەم باس ل وەرچەرخانەكا رهـ و ڕیشالی دكەین؛ شۆڕەشەك كو چەكێ وێ یێ سەرەكی یاسا و شەفافیەتە د هەمی دام و دەزگەهێن حوكمەتێ دا و ئارمانجا وێ یا هەرە مەزن ژی لێدانا دربەكێ كوژەك و بێ دلوڤانیە د جەستەیێ گەندەلیێ دا، چونكی گەندەلی، مەزنترین دژمنێ پێشكەفتن و دادپەروەریێ یە، ڕێگرەكە ل هەمبەر هەر پێنگاڤەكا جڤاك بەر ب پێشڤە بهاڤێژیت و داهات و ئارمانجێن گەنجان ژناڤ دبەت، هەر لایەن و جورەكێ گەندەلیێ چو دارایی بیت، كارگێڕی یان سیاسی بیت، دبیتە ئەگەرێ پاشكەفتنا بەرهەم ئینانێ و لاوازبوونا باوەریا هەڤوەلاتیا ب دەستهەلاتێ و تێكدانا هەڤسەنگیا جڤاكی، ل ڤێرێ چاكسازی دبیتە ئەركەكێ نەتەوەیی كو چو ڤەزڤڕین تێدا نینە، ئەڤجار ئەگەر مە بڤێت شۆڕەشا چاكسازیێ، بۆ هندێ یا سەركەفتی بیت و ببیتە دربەكێ كارا دژی گەندەلیێ، پێدڤیە بەری هەر تشتەكی یاسا سەروەر بیت و ڕۆلێ خۆ یێ دروست بگێڕیت، چونكی ئەو دەمێ یاسا ب سەر هەمیا دا وەك ئێك هاتە جێبەجێكرن، دەرگەهێ دزینێ و دەست بسەرداگرتنا مۆلكێ گشتی دهێتە گرتن، د دەولەتا چاكسازیێ دا، چو كەس ژ یاسایێ بلندتر نین، لێپرسینەڤە دگەل هەر كەسەكێ كەمترخەم، ستوونا پشتا گەندەلیێ دشكێنیت، بێگومان چاكسازی بتنێ ب بڕیارێن سەرێ دەسەلاتێ ناچیتە سەر، بەلكو پێدڤی ب هۆشیاری و پشتەڤانیا جڤاكی هەیە، پێدڤی یە ڕاگەهاندن، ڕەوشەنبیر و تاك ب تاكێ جڤاكێ‌ بببنە چاڤێ دلسۆزێ ڤێ شۆڕەشێ، بێدەنگ بوون ل سەر گەندەلیێ، پشكدارییە د تێكدانا پاشەڕۆژا ڤی ملەتی، ئەڤجار ئەو دربێ ل گەندەلیێ دهێتە دان، دێ دەرگەهێ ئاڤەدانیێ، گەشەپێدانێ و دادپەروەریێ بۆ پاشەڕۆژا كوردستانێ ڤەكەت و سەروەت و سامانێ ڤی وەلاتی ب هەدەر ناچیت و كوردستان ڕۆژ ب ڕۆژ دێ پێنگاڤێن پێشڤەچوونێ هاڤێت، هەرچەندە ل دەستپێكا پێكئنانا كابینەیا نەهێ، سەروكێ حوكمەتێ دەست ب پڕۆسا چاكسازیێ كریە و ئەڤ ئێكە ژ پێشینەیێن كارێ كابینەیا نەهێ بوویە، هەلبەت پێنگاڤێن باش دڤی بواری دا هاتینە هاڤێتن و ئەو ڕوتینا جاران ل دام و دەزگەهێن حوكمەتێ تا ڕاددەیەكێ باش كێم بووینە، ئەڤجار بەردەوامی دان ل سەر ڤێ پڕۆسێ، دێ ڕهێن گەندەلیێ ژ ڕیشالان دەرئێخیت و تەڤ داهات و سامانێ ڤی ملەتی دێ كەڤیتە د خزمەتا بەڕژەوەندیا گشتی دا.

عەبدولرەحمان مەحموود

كوردایەتی نە بتنێ پڕسەكا نەتەوەییە، بەلكو ناسنامە، دیرۆك و چارەنڤێسێ گەلەكێ ستەملێكرییە، خۆیایە د درێژاهیا دیرۆكێ دا، مللەتێ كورد خۆدانێ چەندین دەرفەتێن زێڕین بوویە بۆ بجهئینانا ئارمانجێن خۆ یێن نەتەوەیی، بەلێ گەلەك جاران ژ ڤی دەردێ هەردەمی یێ كو بەردەوام كورد ژێ دنالن؛ ئەوژی نەبوونا ئێكدەنگیێ و پرت و بەلاڤبوونا ناڤخۆییە، كو مەزنترین ئاستەنگ بوویە د ڕێكا گەهشتن ب وان ئارمانجێن گەلێ كورد یێ ئەڤە چەندەها سالە خەباتێ بۆ دكەت، ژبەر ڤێ پەرتەوازیا نها، كۆمبوون ل بن چەترا كوردایەتیێ د قووناغا ئیرۆ دا، نەك بتنێ بژارەیە، بەلكو پێدڤیاتیەكا هەستیار و نیشتمانی یە، لەومان هەر چو زویە، دڤێت سەرجەم پارت و ئالیێن كوردی بڕیارەكا بەرپڕسیارانە بدەن و دەستێ خۆ یێ برایەتی و كوردایەتیێ تێك بدەن و مژارا سەرەكی یا پلان و بەرنامێن وان، كومڤەكرنا دەنگ و ڕەنگێن جودا یێن ڤی ملەتی بن، چونكی كوردایەتی چەمكەكێ بەرفرەهە و خۆ د سەر هەمی بەڕژوەندیێن حزبی، دەڤەری و عەشیرەتگەری دا دبینیت، ئەڤجار كۆمبوون ل بن ڤێ چەترێ رامانا وێ پێشئێخستنا بەرژەوەندیێن گشتیە ل سەر یێن تاكە كەسی یان حزبایەتی، هەروەكو دیار دەڤەرا ڕۆژهەلاتا ناڤەڕاست د گوهۆڕینێن بەردەوام و لەزگین دایە و ئالنگاریێن ل بەراهیا مە گەلەك د هەستیار و مەزنن؛ ژ گڤاشتنێن ئابووری بگرە هەتا گوهۆڕینێن سیاسی و سەربازی، لەومان تەڤایی و ئێك دەنگی، بهێزترین چەكێ مللەتێن بێدەولەتە، نەخاسمە ملەتێ مە، دەمێ كو كورد ب هەمی ڕەنگ و دەنگێن خۆ ل سەر مێزەكێ كۆم دبن و ب ئێك دەنگ دپەیڤن، جیهان ب ڕێزڤە گوهداریێ بۆ دكەت و نەیار ژی هزرەكێ بۆ هێزا وان دكەت، بەڕوڤاژی، پرت و بەلاڤبوون بتنێ ڕێ خۆشكەرە بۆ لاوازكرنا قەوارە و پێگەهێ هەرێمێ، مخابن، هندەك جاران بەرژەوەندیێن حزبی یێن بەرتەنگ، نەبوونا باوەریێ د ناڤبەرا لایەنێن سیاسی دا، و دەستێوەردانێن دەرەكی دبنە ڕێگر ل هەمبەر دروستبوونا ڤێ چەترا نیشتمانی، لێ بۆ دەربازبوون ژ ڤان ئالنگاریان، پێدڤی ب دیالۆكەكا ڕاستگۆیانە و دوور ژ مزایداتێن سیاسی هەیە، گەر نیەتا هەر پارتەكێ،بهێز مانا ڤی قەوارەی بیت و پاراستنا وێ بیت، نەخاسمە دڤی دەمێ نها یێ نەخوازیار دا، دێ هەمی پێكڤە بەرژەوەندیێن خۆ یێن حزبایەتی دەنە لایەكی و پڕسێن گرنگێن نیشتیمانی دەنە لایەكێ دی، پێكڤە دێ كاركەن، ڤی قەوارەی ژ هەر مەترسیەكێ بپارێزن و دەست ب كاراكرنا پەرلەمانی و پێكئینانا كابینەیا دەهێ كەن، ئەڤ چەترا كوردایەتیێ یا ئەو ل بن كوم دبن، ببیتە پارێزەرا وان هەمی دەستكەفتێن گەلێ كورد ب دەستڤە ئیناین و بلا نە بتنێ كۆمبوون ل بن چەترا كوردایەتیێ درووشمەكێ جوان بیت، بەلكو دڤێت پەیامەكا كریاری بیت بۆ هەر تاكەكێ كورد، چونكی دۆزا گەلێ كورد پێدڤی ب چەترەكێ هەیە كو جهێ هەمی ڕەنگ و دەنگان تێدا هەبیت و ب گیانەكێ كوردەواری هەمی پێكڤە كار بۆ پرس و ئارماجێن ستراتیژی یێن ڤی ملەتی بكەن و ڤێ هەرێما ب خۆه و خوین و خەباتا ڤی گەلی دروستبووی، ژ هەر مەترسیەكێ بپارێزن و بەرەف پێشڤە ببەن.

عەبدولرەحمان مەحموود

سیاسەت د بنەڕەت دا زانست و هونەرێ بڕێڤەبرنا جڤاكی و دەولەتێ یە، مەرەم ژێ دابینكرنا سەقامگێری، دادپەروەری و ژیانەكا باشترە بۆ هەڤوەلاتیان، بەلێ دەما كو سیاسەت ژ ڤێ پێناسەیا خۆ یا مرۆڤی و نیشتیمانی دوور دكەڤیت، دگوهۆڕیت بۆ یاریەكا مەترسیدار؛ كو دبێژنێ (یاریكرن ب سیاسەتێ) ل ڤێرێ، چارەنڤێسێ ملەتان دبیتە تەختێ شەترەنجێ و بەرژەوەندیێن گشتی دبنە قوربانی بۆ مەرەمێن بەرتەنگ یێن حزبایەتی، تایفەگەری یان كەسی. ئەڤ چەمكە ئاماژەیە بۆ بكارئینانا دەستهەلات و پێگەهێ سیاسی، نەك بۆ خزمەتكرنا ملەتی، بەلكو بۆ هێلانا خۆ د دەستهەلاتێ دا، یان بدەستڤەئینانا دەستكەفتێن دەمكی، تێدا پرەنسیپ دهێنە بنپێكرن و بەردەوام ستراتیژیەت دهێنە گوهۆڕین؛ بەس بۆ وێ چەندێ یاریزانێ سیاسی سەركەفتی بمینیت، بێی كو گرنگیێ بدەتە بهایێ وێ یێ جڤاكی یان ئابووری.
سیاسەتمەدارێن كو یاریێ ب ڤی بواری دكەن، چەندین كەرەستە و ڕێكان بكار دئینن، وەك درۆشمێن مەزن و بریقەدار و سۆزێن بێ بنەما بۆ ڕاكێشانا دلێ جەماوەری، بێی كو چو پشتڕاستییەكا جێبەجێكرنێ هەبیت، هەردیسا دروستكرنا قەیرانێن دەستكرد، جاران بۆ مژیلكرنا ڕایا گشتی ژ كێشەیێن سەرەكی، وەكو گەندەلی، یان بێكاری، ب قەیرانەكا لاوەكی یان ناكۆكیەكا جڤاكی دهێتە مەزنكرن. هەڤپەیمانیێن دەمكی و بەرژەوەندیخوازی، دۆستێ دوهی دبیتە دوژمنێ ئەڤرۆ و دوژمنێ ئەڤرۆ دبیتە هەڤپەیمانێ سوبەهی، واتە هەڤپەیمانی ل سەر بنەمایێ بەرژەوەندیان دهێنە دروستكرن، دیارە وەلات یان جڤاكێن دبنە گۆڕەپانا یاریكرنا ب سیاسەتێ، باجەكا گران ددەن كو كاریگەریێ ل سەر بەرەبابێن پاشەڕۆژێ ژی دكەت، نموونە وێرانبوونا باوەریێ، مەزنترین زیان ژ دەستدانا باوەریا هەڤوەلاتیایە ب دامەزراوەیێن دەولەتێ و پڕۆسێسا سیاسی ب گشتی، ئەو دەما خەلك دبینن دەنگ و مافێن وان دبنە كەرەستێ بازرگانیێ، بەرەڤ بێهڤیبوونێ دچن و چو هیڤیەك ب پاشەڕۆژێ نامینیت، دیسا نەجێگیرییا ئابووری، چو پڕۆژەیێن ستراتیژی یێن درێژخایەن ناهێنە جێبەجێكرن، چونكی بڕیارێن ئابووری ل سەر بنەمایێ ڕازیكرنا دەمی یا خەلكی، یان دەستكەفتێ حزبی دهێنەدان، پەیدابوونا پەرتەوازەییێ، بۆ هندێ كو هێزەكا سیاسی بمینیت، جاران پەنایێ دبەتە بەر دابەشكرنا جڤاكی ل سەر بنەمایێ دەڤەرایەتی، عەشیرەتگەری، یان ئاینی، ئەڤە ژی شیرازەیا جڤاكی تێكدەدەت و پرت و بەلاڤەیی د ناڤ تەخ و چینێن جودا یێن جڤاكی دا دروست دبیت، بۆ ڕاوەستاندنا یاریكرن ب پاشەڕۆژا گەلان، پێدڤی ب هوشیاریەكا گشتی هەیە، ل ڤێرە پێدڤیە هەڤوەلاتی ل سەر بنەمایێ كار و دیرۆكێ بریارێ ل سەر سەركریان بدەن، نەك ل سەر بنەمایێ درووشم و گۆتارێن لایەنگریێ، دیسا هەبوونا دادگەه و دەزگەهێن ڕاگەهاندنێ یێن سەربەخۆ كو بشێن چاڤدێرییا بڕیارێن سیاسی بكەن و گەندەلییان ئاشكرا بكەن و گەندەلكاران ڕادەستی یاسایێ بكەن، هەر دیسا ئینانا دەنگ و هزرا نوو بۆ ناڤ یاریا سیاسی، داكو ئاراستەیێ كلاسیكیێ بەرژەوەندیخوازیێ بهێتە گوهۆڕین، كەواتە سیاسەت بەرپرسیاریەتەكا ئەخلاقی و نیشتیمانی یا مەزنە. یاریكرن پێ، یاریكرنە ب ژیان، ئارامی و داهاتیێ ملیۆنان كەسان. بێگومان، بتنێ هوشیاربوونا جڤاكی دشێت سنوورەكێ بۆ وێ یاریێ دانیت و سیاسەتێ بزڤڕینیت بۆ ئاراستەیێ وێ یێ ڕاستەقینە كو ئەو ژی خزمەتكرنا مرۆڤایەتیێ و بەرپاكرنا سەقامگێریێ یە.

عەبدولرەحمان مەحموود

بێگومان هەرێما كوردستانێ ئیرۆ د هەستیارترین قووناغا خۆ یا سیاسی دا دەربازدبیت و ئالنگاریێن زۆر كەفتینە بەر بەرۆكێ ڕەوشا سیاسیا هەرێما كوردستانێ، مینا ڤان گۆهوڕین و پێشهاتێن ڤێ داویێ یێن ل دەڤەرێ ڕوی داین، كو باندۆرا خۆ یا ڕاستەوخۆ ل سەر هەرێمێ هەبوویە، یانژی ڤان ناكوكیێن دناڤخۆییا هەرێمێ دا ئیرۆ بەرسنگێ پێكنەئینا كابینەیا دەهێ گرتین و بوویە ئەگەرێ وێ ئێكێ مەترسی بكەڤیتە سەر قەوارێ هەرێمێ، هەردیسا بەحسكرن ل سەر چەكدانانا پێشمەرگەی و تێكەلكرنا وان دگەل هێزێن نیشتیمانی یێن ئیراقێ، كو ئەڤە هەمی ئاماژەنە ل سەر بچووككرنا قەوارێ هەرێمێ و زڤڕاندنا بڕیاردانێ بۆ بەغدا، ئەڤجار یا گرنگە بزانابوون سەرەدەریێ دگەل ڤان پێشهاتا بكەین و ژ پێخەمەت پاراستنا ڤی قەوارەی تەڤایا ناكۆكیێن خۆ یێن پارتایەتی بدەین لایەكی، چونكی پاراستنا قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ د ڤێ قووناغا هەستیار و پڕی ئالۆزیێن هەرێمی و نێڤدەولەتی دا، پێدڤی ب ستراتیژیەكا نیشتمانی، گشتگیر و بلەز هەیە. بۆ ڕێگریگرتن ل لاوازبوون یان ژناڤچوونا ڤی قەوارەی، چەندین پێنگاڤێن سەرەكی و بنەڕەتی هەنە كو دڤێت د زووترین دەم دا بهێنە هاڤێتن و بەراهیا هەر پێنگاڤەكێ ئێكڕێزی و چاكسازییا سیاسیا ناڤخۆیی یە، وەك دبینین ناكۆكیێن حزبی یێن پڕی كێشە و ڤێ عینادا سیاسی مەزنترین مەترسینە بۆ سەر قەوارێ هەرێمێ، دڤێت بەرژەوەندیێن نیشتمانی ببنە سەروەری و ل سەر بەرژەوەندیێن حزبی و دەڤەری ڕا بن، هەردیسا پێدڤییە دەزگەهێن فەرمی یێن هەرێمێ (پەرلەمان، حوكمەت، دادوەری) بهێنە بێلایەنكرن و ل ژێر سیبەرا حزبی دەربكەڤن، داكو باوەرییا هەڤوەلاتیان ب دەولەتداریێ بزڤڕیت. پێنگاڤێن ئێكخستنا هێزێن پێشمەرگەی ل ژێر چەترێ وەزارەتا پێشمەرگەی دڤێت بلەزتر لێ بهێن و ژ هەژموونا حزبی دوور بكەڤن، ئەڤە نە بتنێ داخوازیا گەلێ كوردستانێیە، بەلكو مەرجێ سەرەكی یێ هەڤپەیمانێن نێڤدەولەتی ژی یە بۆ بەردەوامبوونا پشتەڤانیێ، دیسا چاكسازییا ئابووری و كێمكرنا پشتپەستنێ ل سەر نەفتێ، چونكی گرنگیدان ب كەرتێ چاندنێ، گەشتوگوزار، و پیشەسازیێ دێ كێمترین زەرەرێ گەهینیتە هەرێمێ دەما كو كێشە د فرۆشتنا نەفتێ دا پەیدا دبن. چارەسەركرنا كێشەیا مووچەی و بودجەی و گەهشتن ب ڕێكەفتنەكا بنەڕەتی دگەل بەغدا بۆ مسۆگەركرنا شایستەیێن دارایی یێن فەرمانبەران، دێ سەقامگیریا جڤاكی و ئابووری زڤڕینیتە هەرێمێ و لایەنێ لاواز یێ هەرێمێ بەرامبەر بەغدا دێ ب هێزئێخیت، دڤێت هەرێم د دانوستاندنێن خۆ دا دگەل بەغدا، دەستوورێ ئیراقێ یێ سالا ٢٠٠٥ێ بكەتە بنەما بۆ پاراستنا مافێن خۆ یێن فیدرالی و پێدڤیە لایەنێن كوردی ل بەغدا ب ئێك دەنگ و ب ڕحەكا كوردەواری كار بكەن بۆ چەختكرن ل سەر مافێن هەرێمێ و دڤێت هەمی پێكڤە كاربكەن بۆ پاراستنا هەڤسەنگیێ د ناڤبەرا وەلاتێن زلهێزێن هەرێمی؛ بتایبەت توركیا و ئیرانێ، پێدڤیە سیاسەتەكا هەڤسەنگ بهێتە پەیڕەوكرن كو بەرژەوەندیێن هەرێمێ بپارێزیت بێی كو هەرێم ببیتە پشكەك ژ ململانێ و شەڕێن دەڤەرێ، هێشتا ئەمریكا و وەلاتێن ئەورۆپی هەرێما كوردستانێ وەك هەڤپەیمانەكا گرنگ دبینن، لەومان دڤێت ئەڤ پەیوەندییە نە بتنێ پەیوەندیێن سەربازی بن، دڤێت بهێن گوهۆڕین بۆ پەیوەندیێن ئابووری، دیمۆكراسی و مافێن مرۆڤی؛ داكو پشتەڤانییا وان یا بەردەوام بیت، ئێك ژ پێنگاڤێن دی یێن هەری گرنگ كو حوكمەتا هەرێمێ بهاڤێژیت؛ ئەوژی ئاشتكرنا جڤاكی و گەنجانە، ئیرۆ مەزنترین مەترسی ل سەر قەوارەی، كۆچكرنا گەنجان و ساربوونا وانە ژ حەزا نیشتمانی، ئەڤجار دابینكرنا دەلیڤەیێن كاری، ئازادییا ڕادەربڕینێ، و سەروەریا قانوونێ دێ وەك كەرەستەیێ بەرگریێ یێ ئێكێ بیت كو هەڤوەلاتی خۆ ب خۆدانێ ڤی قەوارەی بزانن، ئاشكرایە قەوارێ هەرێمێ نە بتنێ ب چەك و دبلوماسیەتێ دهێتە پاراستن، بەلكو هێزا ناڤخۆیی، دادپەروەریا جڤاكی و ئابوورەكێ ب هێز، باشترین مەتالن دژی هەر مەترسیەكا دەرەكی.

عەبدولرەحمان مەحموود

د سەردەمێ مە یێ ئەڤڕۆ دا، دەم بوویە گرانبەهاترین تشت كو مرۆڤ گرنگیێ پێ بدەت، لایەنەكێ گرنگ یێ ژیانا مە كو پێدڤی ب رێكخستنەكا دقیق هەی، لایەنێ ساخلەمیێ یە. وەرگرتنا ژڤانەكی ل دەف نۆژداری، نە بتنێ دەستنیشانكرنا دەمەكی یە، بەلكو دەسپێكا پرۆسەیا چارەسەریێ و رێزگرتنە ل دەمێ نۆژدار و نەخۆشێن دی ژی، هەلبەت كەسەك ژ مە نینە پێدڤی ب چوونا دەڤ نۆژداران نەبیت بۆ پڕسین ژ ساخلەمیا خۆ، بێگومان بەری بچین دەف نۆژداری، نەخاسمە كلینیكێن نۆژدارێن تایبەت دێ پەیوەندیێ ب سكرتێرێ نۆژداری كەین بۆ وەرگرتنا ژڤانەكی تاكو قەرەبالغی ل ژۆرا چاڤەڕێبوونا نۆژداری دروست نەبیت و هەر ئێك ل دویڤ ژڤانێ خۆ بچیتە دەف نۆژداری، ئەو دەما مرۆڤ ل دویڤ ژڤانێ خۆ دچیت و پسیار ژ سكرتێری دكەت كۆ تەئەڤ ژڤانە دایە من، مانە دوورا منە بچمە دژۆرڤە، دێ بێژیت خۆ بگرە هەتا ئەڤێت بەری تە خلاس ببن پاشی دێ گازی تەكەم، هەروەكو ئەو ژڤانێ ب من هاتیە دان دپێگیرنەبوون و چو ڕێز لێ نەهاتە گرتن، مانە ئەو ژڤانێ دایە من بۆ هندێ بۆ دا ل دەمێ خۆ یێ دیاركری چووبام دژۆرڤە، بەلكو ساخلەمی یان ژی دەمێ مرۆڤی هند ناخۆازیت گەلەك بمینیتە ل هیڤیا چوونا ژۆر و مرۆڤ بێزار دبیت تاكو دوورا مرۆڤی دهێت، گەلەك جارا ژ وی ژڤانێ ب مرۆڤی هاتییە دان؛ پشتی ژڤانێ خۆ ب دەمژمێرەكێ یان پتر شنی دچیە دەف نۆژداری و ئەڤە ژی دبیتە جهێ سەرگێژی و دلنەڕەحەتیێ ل دەڤ نەخۆشی و دروستبوونا قەرەبالغیێ ژی د هۆلا چاڤڕێ بوونێ دا، هەلبەت گرنگیا ڕێكخستنا دەمی و پێگیربوون پێ؛ مفایێن خۆ هەنە، وەك كێمكرنا قەرەبالغیێ و نۆژدار ب سەرەنجەكا پتر گوه ل سكالایێن نەخۆشی دگریت دەما كو دزانیت خشتەیێ وی یێ ڕێك و پێكە و فشار ل سەر یا كێمە، ئەڤجار پێگیریبوون ب ژڤانێ خۆ ڕێزگرتنە ل مافێن نەخۆشێن دی و هەر گیرۆبوونەك ژ لایێ نەخۆشەكی ڤە دبیتە ئەگەرێ تێكچوونا خشتەیێ گشت نەخۆشێن پشتی وی.