زمانێ مە فەرمی و دەستۆری یە
سەیفوللا محەمەد
وەكو دیار، زمان نە بتنێ ئالاڤێ ئاخفتن و لێك تێگەهشتنێ یە، ژ بۆ دەربڕین و دانوستاندنا ڕۆژانە كو كارو بار پێ ب ڕێڤە بچن، بەلكو زمان ستوونەكا هەرە ب هێزە ژ بۆ ڕاگرتنا ئاڤاهییێ مان و ناسنامە و هەبوونا نەتەوەیی، ئەم ژی وەكو كورد، خودان زمانەكی خوەسەر و ڕەسەنین، ل گەل هندێ زمانەكی گەلەك زەنگین و بەرفرەهە، ئەو ژی ب هەبوونا گەلەك زاراڤ و دەڤوكێن جودا چودا، هەر ژ ڤێ ئێكێ ژی شیایە خوە لبەر هەموو گەف و بزاڤێن ژناڤبرنێ بگریت و زیندی بمینیت، لەوا دڤێت ئەم شانازییێ پێ ببین و ژ چ زمانێن بیانی كێمتر نە بینین، ئەڤە ئەركە ل سەر ملێ هەر تاكەكی كورد چ ل كوردستانێ بیت، یان هەر قولاچكەكا جیهانێ و ئەڤرو زمانێ مە زمانەكی فەرمی و دەستوری یە د دەولەتا شیراقا فیدرالدا، ژبەر هندێ چ ڕێگرێن یاسایی نینن زمانێ مە د سازییێن دەولەتێدا نەهێتە بكار ئینان، چ ل جڤاتا نوونەران یان جڤاتا وەزیران و هەر سازییەكا دی.
لێ مخابن پەرلەمانتارێن مە و هەر خودان پلە و پوستەكێ ل بەغدا نوونەرییا مە دكەن، وێ بستەهییێ نادەنە خوە ب زمانێ خوە باخڤن، هەتا یێ نە ڕەهوان ب عەرەبییێ ژی، بزاڤێ دكەت ب عەرەبی باخڤیت، هەكە چەند عەرەبییا وی كەچ و شكەستی ژی بیت، هەر وەكو شەرم و كێماسی ب زمانێ خۆ باخڤیت و ئەڤە وێ چەندێ دگەهینیت، كو ئەم خوە ب خۆ بهایێ وێ خالا دەستوری كێم و چنە دكەین، یا كو گرێدای فەرمیكرنا زمانێ مە یێ كوردی.
گەلەكا گرنگە، هەر كوردەكی خودان پلە و پوست ل بەغدا، ب تایبەت نوونەرێن پەرلەمانی شارەزاییەكا باش د عەرەبیدا هەبیت، ژ بۆ هندێ تێگەهشتنەكا باش و شرۆڤەیەكا دروست بدەتە هەر خال و بەندەكا د یاسایێن جودا جودا دا دهێن، لێ ئەڤ چەندە نابیتە هێجەت كو د ڕوینشتنێن پەرلەمانیدا، یان د كونفرانسێن ڕۆژنامەڤانیدا، یان هەر دانوستاندن و سەرەدانێن فەرمیدا، زمانێ كوردی بێتە پاشگوهـ هاڤێتن و كار پێ نەهێتە كرن.
ئەڤرو ئیراق وەكو دەولەتەكا فیدرالی دهێتە ناسكرن، ژ دو پێكهاتەیێن سەرەكی و دو زمانێن فەرمی و دەستوری، ئەڤجا چ لایەنەكی ماف نینە زمانێ خۆ ل سەر لایێ دی بسەپینیت، هەر لایەكی مافێ هەی ب زمانێ خوە باخڤیت و ئەگەر لایەك د لایێ دی نەگەهیت، هینگێ فەرە وەرگێڕ هەبن و ب ڕێكا وەرگێڕانی سەردەری بهێتە كرن.
