شۆڕشا ئيلۆنا مه‌زن سامانه‌كێ‌ نه‌ته‌وی و نشتمانی یه

شۆڕشا ئيلۆنا مه‌زن سامانه‌كێ‌ نه‌ته‌وی و نشتمانی یه

0

به‌هزاد به‌هرام

شۆرش ب ڕامانا وێ‌ ئێكێ‌ دهێت كو گه‌ل یان ملله‌ت ڕاببیت ژبۆی نه‌هێلانا ده‌ستهه‌لاته‌كا داگیركار، فاشیزم و دكتاتۆر، ئارمانج ژێ‌ بده‌ستڤه‌ئینانا هه‌می مافێن ڕه‌وا یێن تاك و جڤاكێ‌، دبیت هنده‌ك جاران وه‌سا هزر بهێته‌كرن یان ژی باشتر بێژین تێگه‌هێ‌ شۆرشێ‌ تێكه‌لی تێگه‌هێ‌ ڤان زاڕاڤ و په‌یڤان ببیت (ڕاپه‌رین، سه‌رهلدان، كۆده‌تا ..) لێ‌ د ڕاستی دا تێگه‌هێ‌ شۆرشێ‌ ژ ئه‌ڤان تێگه‌هان به‌رفره‌هتره‌، فره‌ڕه‌هه‌ندتره‌، بیاڤێ‌ مه‌زنتر و فراوانتر بخوه‌ڤه‌ دگریت، دبیت ئه‌ڤ تێگه‌هێن دی هه‌می خوه‌ د تێگه‌هێ‌ شۆرشێ‌ دا دبیننه‌ڤه‌. ئه‌گه‌ر ب نێرینه‌كا دیرۆكی ته‌ماشه‌ی دیرۆكا ملله‌تێ‌ كورد بكه‌ین، بێگومان دێ‌ چه‌ندین شۆرش و سه‌رهلدانان ڤه‌بینین كوو لاو و گه‌نجێن ملله‌تێ‌ كورد، ڕابه‌ر و سه‌رۆكێن كورد سه‌ركێشییا شۆرش و سه‌رهلدانان كریه‌ ژ پێناڤ ماف، ئه‌رك، ئازادی و سه‌ربه‌ستییا كورد و كوردستانێ‌، ئه‌ڤه‌ ژی وێ‌ چه‌ندێ‌ دگه‌هینیت كو ملله‌تێ‌ كورد حه‌ز ئارامی، ژیان و پێكڤه‌ژیانێ‌ كرییه‌، نه‌ڤیایه‌ بنده‌ست و ته‌په‌سه‌ر بیت. پشتی كۆده‌تایا 14 ته‌مموووزا سالا 1958 ز ل ئیراقێ‌ به‌رپا بووی، عه‌بدولكه‌ریم قاسم ده‌ستهه‌لات گرتیه‌ ده‌ست، ئیراق و گه‌لێن ئیراقی به‌ر ب قووناغه‌كا دی ڤه‌ بر، بارزانیێ‌ نه‌مر پشتی (12) سالێن خه‌ریبییێ‌ و دووری وه‌لاتی ژ ئێكه‌تییا سۆفیێت به‌ر ب ئاخا پیڕۆزا كوردستانێ‌ ڤه‌گه‌ریا، ژ لایێ‌ گه‌لێن ئیراقێ‌ ب هه‌می نه‌ته‌وه‌، ئۆل، ئایین، ته‌خ و چین ڤه‌ پێشوازییه‌كا ئێكجار زۆر گه‌رم و گۆر لێ‌ هاته‌كرن. هه‌ر زوی دانووستاندن د ناڤبه‌را حوكمه‌تا ئیراقێ‌ و بارزانیێ‌ نه‌مر دا ده‌ستپێكرن، ده‌ستپێكه‌كا گرنگ و مێژوویێ‌ بوو، بارزانیێ‌ نه‌مر ب نیازه‌كا زه‌لال و روهن ب گیانه‌كێ‌ پاك به‌ر ب ئیراقێ‌ ڤه‌ چوو، هه‌می مافێن ڕه‌وا یێن ملله‌تێ‌ كورد ب ڕییا دانوستاندنێ‌ تێدا به‌رجه‌سته‌ بكه‌ت، به‌لێ‌ عه‌بدولكه‌ریم قاسمی ژ هه‌می وان سۆز و په‌یمانێن خوه‌ پووشمان و پاشگه‌ز دبیت، ئه‌ڤه‌ ژی كولتووره‌كه‌ حوكمه‌تێن ئێك ل دویڤ ئێك ده‌ما ده‌ستهه‌لات گرتیه‌ ده‌ست، به‌رانبه‌ر كورد و كوردستانییان په‌یڕه‌و دكه‌ن، دوژمناتییا خوه‌ به‌ڕانبه‌ر كوردان ده‌ردبڕن، ده‌ست ب داگیركرن، هێرش ل دژی ئاخ، وه‌لات، ملله‌تێ‌ كورد دكه‌ن. پشتی چه‌ندین هێرشان  ب سه‌ر ئاخا كوردستانێ‌ ب گشتی و گوندێ‌ بارزان و ده‌ڤه‌را بارزان ب تایبه‌تی، ئێدی بارزانییێ‌ نه‌مر بریارا به‌رگریكرنێ‌ دده‌ت، به‌رسڤا ڤان هێڕشان دده‌ت، چریسكا شۆرشا ئێلونا مه‌زن ل ڕۆژا 11/9/1961 ب سه‌ركێشییا شۆرشگێر، شۆرشڤانێ‌ ملله‌تێ‌ كورد، بابێ‌ ڕوحی (مسته‌فا بارزانی) سه‌رهه‌لدده‌ت. شۆرشا ئێلۆنا مه‌زن شیا هه‌می گه‌لێ‌ كورد ل سه‌ر ئاستێ‌ كوردستانێ‌ ب ئایین، ئۆل و نه‌ته‌وه‌، چین و ته‌خڤه‌ ل ژێر ئێك چه‌تر و بریار كۆم ڤه‌ بكه‌ت. شۆرشه‌ك بوو ب هه‌می ڕامان و واتایان شۆرشه‌كا نه‌ته‌وی، نشتیمانی، كوردایه‌تی..هتد دهاته‌ نیاسین و پێناسه‌كرن، قووناغێن سه‌خت و دژوار بڕین، گه‌له‌ك سه‌ركه‌فتن ب ده‌ستڤه‌خستن د هه‌می بیاڤان دا (سه‌ربازی، سیاسی، جڤاكی، ئابووری.. هتد) هه‌روه‌سا گه‌لێ‌ كورد د ڕیكا شۆرشا ئێلۆنێ‌ دا ژبۆی ته‌ڤایا جیهانێ‌ هات ناسین، كو ملله‌ته‌ك ئازادیخواز، ئاشتیخوازه‌، حه‌ز ژ دادپه‌روه‌ری و ئێكسانیێ‌ دكه‌ت ل دژی زۆلم، زۆرداری، بنده‌ستی و هه‌می نه‌هامه‌تیێن ژیانێ‌ یه‌. شۆرشێ‌ گرنگییه‌كا زۆر ب زمانێ‌ كوردی ددا، نه‌هێلا زمانێ‌ كوردی به‌ر ب لاوازبوونێ‌ یان ژی مرنێ ڤه‌ بچیت، هه‌روه‌سا ده‌رگه‌هێن قوتابخانه‌یان مانه‌ ڤه‌كری، په‌روه‌رده‌ و فێركرن د ناڤا شۆرشێ‌ دا به‌رده‌وامی هه‌بوو، گرنگییه‌كا زۆر ب خه‌بات، رۆل، بها و شیانێن ئافره‌تا كورد ددا، ئافره‌تا كورد ژی شیا رۆلێ‌ خوه‌ د ناڤا شۆرشێ‌ دا ببینیت. هه‌ر ژبه‌ر ئه‌ڤان گرنگییان، پویته‌پێدانان، بنه‌ما و پره‌نسیپان شۆرشا ئێلۆنا مه‌زن شیا حوكمه‌تا ئیراقێ‌ یا وی سه‌رده‌می نه‌چار بكه‌ت، به‌ره‌ف مێزا دانوستاندنێ‌ بهێت، بۆ جارا ئێكێ‌ دانپێدانێ‌ ب مافێ‌ گه‌لێ‌ كورد بكه‌ت، ئه‌و ژی ل 11/3/1970 ز پشتی دان ب (ئۆتونۆمییا) كورد و كوردستانێ‌ دای، به‌لێ‌ وه‌كی خوه‌ نه‌هاته‌ جێبه‌جێكرن، ئه‌ڤه‌ ژی كولتووره‌كێ‌ دیاره‌ د مێژوویا سه‌ركرده‌ و حوكمه‌تێن ئێك ل دویڤ ئێكن ئیراقێ ڤه‌، پابه‌ندنه‌بوون، په‌شێمانی و پاشگه‌ز دبن ژ وان هه‌می بریار، سۆز و په‌یمانان، به‌ر ب وه‌لاتێن جیران ڤه‌ دچن ل وه‌لاتێ‌ جه‌زائیرێ‌ په‌یمانا ب ناڤێ‌ په‌یمانا جه‌زائیر یا خیانه‌تكار د ناڤبه‌را ئیراق و ئیران (شاهێ‌ ئیرانێ‌) ل دژی شۆرشا ئیلۆنا مه‌زن، ل دژی ملله‌تێ‌ كورد و كوردستانێ‌ دهیته‌ ئیمزاكرن. شۆرش، گه‌لێ‌ كورد، كوردستان دكه‌ڤیته‌ ل ژێر بارودۆخ و كاودانه‌كێ‌ سه‌خت و دژوار دا، به‌لێ‌ چ جار بابێ‌ ڕۆحی یێ‌ كورد (مسته‌فا بارزانی) بێئۆمێد و بێهیڤی نه‌بوویه‌ ژ بده‌ستڤه‌ نه‌ئینانا مافێن ڕه‌وایێن گه‌لێ‌ كورد. شۆرشا ئێلۆنا مه‌زن درێژه‌پێده‌را شۆرشێن ئێكودویێن بارزان، كۆمارا كوردستانێ‌ ل مهاباد، دامه‌زراندنا پارتی دیموكراتی كوردستان، ده‌ربازبوونا بارزانیێ‌ نه‌مر ژ ڕووبارێ‌ ئاراس به‌ر ب ئێكه‌تییا سۆفیێت بوو، به‌لێ‌ شێواز و فۆرمه‌ك جوداتر و نویتر. ئه‌ڤرۆیا مه‌ به‌رهه‌مێ‌ خه‌بات، قوربانیدان و خوینا شه‌هیدان، ڕه‌نج و ماندیبوون، ته‌ڤایا گه‌لێ‌ كورده‌ د شۆرشا ئێلۆنا مه‌زن، شۆرشا پیشكه‌فتنخواز، سه‌رهلدانا پیرۆز، ڕزگاركرنا ئیراقێ‌ ژ ده‌ست دكتاتۆر و دكتاتۆریه‌تێ‌، شه‌ڕێ‌ ل دژی ڕێكخراوا تیرۆرستییا بناڤێ‌ داعش، ڕێفراندۆما كوردستانێ‌، ئه‌ڤرۆ، سوبه‌، داهاتی دا هه‌ر ئه‌م پێدڤی به‌رپاكرنا شۆرشانه‌ مینا شۆرشین زانستی، په‌روه‌رده‌ و ساخله‌می، ئابووری و چاكسازی، چاند و كولتووری، هۆنه‌ری و ڕه‌وشه‌نبیری.

کۆمێنتا تە