فـۆرما دپلۆمـاسی یا ئـەنتالیا و ئـارمـانجێن وێ

فـۆرما دپلۆمـاسی یا ئـەنتالیا و ئـارمـانجێن وێ

1

زاگرۆس بەرواری

هەلبەت فۆرما دپلۆماسی یا ئەنتالیا ژ لایێ وەزارەتا كارێ دەرڤە دهێتە ڕێكخستن و هەر سال ژی ب بەرنامە و ئەژندایێن ژێكجودا دهێتە برێڤەبرن.
كەساتیێن سیاسی، دیپلۆماتكار، ئەكادیمیست، بازرگان، و ئابووریناس، د چارچووڤەیێ سیاسی دا ل هەڤ دجڤن لێ ڤان مژار و ئالیێن مە ئاماژە ب ناڤێن وان كرین گەنگەشە ل سەر دهێتەكرن و چارەسەریا پرسگرێكێن هەرێم و دەڤەرێ د ناڤ دا دهێنە دەستنیشانكرن و چارەسەركرن.
د هەمان دەم دا، كێشەیێن، ژینگەهێ و یێن خوەزایێ ژی دهێنە دەستنیشانكرن ژ بۆ چارەسەركرنێ.
هەلبەت هەر سال ل سەر ئاستێن بلند هەرێما كوردستانێ ژی پشكداریەكا كاڕا یا هەی ئەڤ سالە ژی سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ نێچیرڤان بارزانی ب شاندەكا ل ئاستێن بلند بەشداریەكا كارا هەبوو ئەڤێ بەشداریێ گرنگیا هەرێما كوردستانێ دیار دكەت،
سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، د دەمەكیدا پشكداری ڤێ كۆربەندا دپلۆماسی بوویە كو ئەڤسالە ڕەوشا رۆژهەلاتا ناڤین ژ ئالیێن ئاسائیشا دەڤەرێ و شەڕێن بەرەیێ ئەمریكا و ئیسرائیلێ، ل دژی ئیرانێ رەوشا ئالۆزتر لێكری، ئەڤە بابەتەكێ سەرەكی بوو كو ئەڤ سالە د ڤێ فۆرما دپلۆماسی دا هاتیەكرن، ژ لایێ دی ڤە رێگرتن ل بلندبوونا نرخێن كەرەستەیێن ب ژیانا وەلاتیان ڤە د گرێدایی و بازارێن ئەنەرژیێ، وەك غاز و گاز و ئەلكتریك، ئاڤا سەر ئەرد و گەشت و گوزارێ، و ڕێك خوشكرن بۆ بازارێن جیهانێ و دەڤەرێ.
هەلبەت كێشەیێن هشكەسالیێ‌ و حەتا كیشوەرێن وەك ئەفریقا باشوور ژی د ناڤ ڤێ فۆرما سێ رۆژی دا دهێنە نرخاندن، زێدەتری نوونەرێن ٧٥ وەلاتێن جیهانی و نێزیكی ٥٠٠٠ هزار كەس د ڤێ كۆڕبەندێ دا دپشكدارن. گرنگی ب وەلاتێن بەلقان هاتیەدان و رۆژهەلاتێ ئانادۆلۆ واتە باكوورێ كوردستانێ ژی د ناڤدا خالێن لاواز و یێن سەركەفتی دهێنە دەستنیشانكرن ژ بۆ چارەسەریێ. لێ ئەڤ سالە رۆلێ وەلاتێن وەك پاكستان، عەرەبستانا سعوودی و ئازەربایجان یێن دیارتر بوو، ئەو ژی ژ بەر رۆلێ سەرەكی ژ بەر ئاشتیا د ناڤبەرا وەلاتێن ئەمریكا و ئیسرائیل و ئیرانێ دا. خالەك ژ وان ژی گرێدای رۆژهەلاتێ كوردستانێ یە ئەگەر ل وێ پارچا كوردستانێ هندەك پێشهاتێن نوو ڕووبدەن دا ئەو وەلاتێن ئاماژە پێهاتیەكرن بەرەڤانیێ ژ هەلوەستێ دەولەتا تورك بكەن، ئەو ژی رێگریكرنە ل مافێن نەتەوەی و چاندی یێن كوردان و پاراستنا ئێكپارچەیا ئاخا وەلاتێ ئیرانێ یە. لێ پشكداریا سەرۆكێ هەرێمێ خالەكا ئەرێنیە كو دبێژیتە وەلاتێن داگیركەرێن كوردستانێ، ئەم چ دەمەكێ نەبووینە گەف ل سەر ئاساییشا وەلاتێن وە بەلكو كورد و دەستهەلاتێن كوردی فاكتەرێن ئاشتی و ئارامیا دەڤەرێنە و چارەسەریا پرسا وان دێ ڕۆژهەلاتا ناڤین یا ئارامتر بیت.

کۆمێنتا تە