سیاسهت و جاده خواندنهك د ئاراستهیا ڕاستبینی دا
د سالار عوسمان
پهیوهندیهكا كوور و قسهههلگر د نێڤبهرا (سیاسهت) و (شهقام) ههیه، ل نك من وهره تا نها ژ ئالیێ نڤیسهر و ڤهكۆلهرێن كوردڤه ئاخفتنهكا ڕژد د ڤێ دهربارێ دا نههاتیهكرن، مهبهستا من ژ ڤێ پهیڤینا ڕژد پهیڤینهكا زانستیانهیه، چونكی ئهڤ بابهته پهیوهندیهكا كوور د ناڤبهرا قسه، ڕامان و لێكدانهڤهیا زانستییانهیه. سیاسهت: هونهر، نوخبه و بهرپرساتی دهمێ بهحسا سیاسهتێ دكهین، دڤێت ههر زوو دانپێدانێ ب ڤێ چهندێ بكهین، كو كورد زاتیانه سیاسهتێ دكهت، زاتیانه ههتا ئهوی ئاستێ بابهتی وندا دكهت، د دهمهكێ دا، كو ل شهنگهستا سیاسهت بابهته و پهیوهندی ب جڤاك و پێشهرۆژا ههمیان ڤه ههیه، كو دبێژن: (بابهت، جڤاك، پێشهرۆژ)، ههر زوو ئهڤه بۆ مه رۆهن دبیت، كو زات ل نێڤ ئهڤێ ههڤكێشێ دا گرفتخوڵقینه، خوه ههكه بۆ میناك گرفتێن سیاسیێن كوردستانێ و دهڤهرێ وهربگرین، ههر زوو دێ بۆ مه دیار بیت كو كرێز و ئاستهنگ پتر زاتینه نهك بابهتی، كهواته چهند زات پاشڤهبچیت ئاستهنگ و كرێزێن سیاسی كێم دهبیت. سیاسهت هونهره، لێ بهلێ ب مۆڕاڵ ڤه، چهمكێ مۆڕاڵ ژی بۆ خوه پر رامانان ههلدگریت، گهلهك ب كورتی من دڤێت بێژم: سیاسهت ب رێڤهبهرێ جڤاكی یه و كۆمهڵگهه ئانكو جڤاك، تهنانهت خودی بهڕێڤهبرنێ ژی ب مۆڕاڵ ڤه بهڕێڤه دچێت و بهروڤاژی ڤێ چهندێ كۆمهڵگه ئانكو جڤاك دێ لێكهێته ههڵوهشانن، كهواته سیاسهت هونهرهكا مۆڕاڵدار و ئامانجبینه، پرسیار ئهڤهیه: ئهڤ هونهره مۆڕاڵداره ئامانجبینهكی بهڕێڤهدبهت، نوخبه یان شهقام؟.. ههلبهتهنوخبه، لێ بهلێ كیژان نوخبه؟.. ئهو نوخبهیا ل ڕێكا شهرعیهتا دهنگی خهلكێ دهێن، دیاره ئهم ل بازنهیا بهرفره بهحسا سیاسهتێ دهكهین، كهواته ئهڤ تێڕوانینه نهك تهنێ ههر بۆ دام ودهزگههێن دهولهتێهڤه یه، بهلكی بۆ پارتهكا سیاسی ژى ههر دروسته، ئهرێ حزبهك چاوا و ب چ تێگهیشتن و میكانیزمێكێ ڤه سهركردایهتیا خوه ههڵدبژێرێت؟!.. كهواته نها ئهم گههشتینه ئهڤێ خاڵێ، كا چاوا دڤێت نوخبهیهكا شهرعی سیاسهتێ بكهت، كو شهرعیهتا وان ژ ئهوێن دی: پتره خهڵك (جادى) وهرگرتیه، كهواته سیاسهت ژبلی ل ههردو چهمكیێن (هونهر) و (نوخبه)، بهرپرسایهتیه، بهرپرسایهتی ب ڤێ تێگههشتنا نوێنهرایتیێ كو: (جاده) دكهت. جاده سیاسهتێ بهڕێڤه نابات!.. شاشیهكا زانستییانهیا مهزن دكهین، ههكه ئهم وهسا هزر بكهین كو جاده سیاسهتێ ڕهسم، ئاراسته و بڕێڤه دبهت، ههمی ئهڤ حزبه ژی، تهنانهت ئهو كهسایهتیێن سیاسی ژى، كو جاده ب سهرچاوه و چاڤكانیێ دزانن، یا باشتره بێژین، كو هێزێ ژ جادێ و خهلكێ وهردگرن، د ئیشكالیهتهكا مهزن دا دژین، ب كورتی جاده ژ ڕێیا دهنگدانێ ڤه ڕۆڵی وێ تهمام بوویه، نوخبهیا سیاسی ڕابهرایهتی ئهو بهرپرسیاتیه دكهت، كو ژ شهرعیهتا دهنگدانێ ڤه ل ئهوێن دیتر: خهڵك، (جاده)ێ وهرگرتیه، كهواته جاده سیاسهتێ بهڕێڤه نابهت و بهرۆڤاژیا وێ ڕاسته، بهرۆڤاژیاوێ ئهڤهیه:( نوخبهیا سیاسی یه جادێ ڕێكدئێخیت، ئاراسته دكهت، بهرێڤه دبهت و بهرهڤ ئهوێ ئارمانجی ڤه دبهت، كو دبێژنێ ئارمانجا كۆ، كو ژ ئهدهبیاتا سیاسیا كلاسیك دا ب بهرژهوهندیا گشتی هاتیه نیاسین). جاده بۆتهیهكا ڕێكخراو نینه، لهوما نكاره كارێ ڕێكخراو بكه، كاری ناڕێكخراو بهرههمدار نابیت، ئهڤه ئهگهر بهرههمێ وێ ژی ژ ناڤنهبهت، نموونه زۆرن، تایبهت ل خوهنیشادانێن ههڤدهی شوباتێ و خۆنیشاندانێن ئهڤێ دوایێ ژی مه دیتن، ژبلی زهرهر و زیان و شهوتاندن وێرانكرنێ، دووڤدا دڕدۆنگی سیاسی و كۆمهڵایهتی و پتر ئاڵۆزكرنا پهیوهندیێن سیاسی چ لێ شین نهبوو!.. پرسیارا گرنگ ئهڤهیه: كیژان حزب و كهسایهتیا سیاسی جاده و خهلكێ بهكاردینه و ئارمانجاوان چیه؟!.. بهرسڤا كورت بۆ ئهڤێ پرسیاره ئهڤهیه: (ئهون كو مهرامێن نێگهتیڤ ههنه)، چونكی مهرامێن پۆزهتیڤ ب میكانیزما پۆزهتیڤ و به تێگهیشتنا پۆزهتیڤ سازهنده دهێته كرن. ئاخفتنا دووماهیێ جاده و خهلك سهرچاوهیه و چاڤكانیه، لێ بهلێ ل قۆناغا ئێكێ دا، واته د قووناغا دهنگدانێ دا، كو قووناغهكا چارهنڤیسازه، بهلێ د پرۆسهیا سیاسی دا، د بهریڤهبرنا وهڵاتى دا، نوخبهیا سیاسی ههڵبژێردراو بڕیارێ ددهت نهك جاده، لهوما وهك مه گۆتی شاشیهكا مهزنه، د سیاسهتێ دا نابیت چو ئاوایهكی بریار بكهڤیته د دهستێ جادێ دا!..
