سالا نوو.. و سوحبهتا شورهشا سپى!
بهیار باڤى
ههر ژ ناڤهراستا ساڵا دهرباز بوویى 2018ێ ب دروستى پشتى ههلبژارتنێن پهرلهمانێ ئیراقێ و ل دووڤدا ههلبژارتنێن پهرلهمانێ كوردستانێ ل دووماهیا ههیڤا ئیلونێ.. ل سهر ئاستێ بلندێ حوكمهتا ههرێمێ، ههروهسا پهرلهمانتاران (د ههوا بانگهشێن خوه دا) و ل سهر ئاستێ ناڤهندێن جودا جودا یێن سیاسى و جڤاكى و رهوشهنبیرى و ئابورى سوحبهتا پێشبینیا هندهك گوهۆرینێن ریشهیى دهاته كرن كو ئهنجام د بهرژهوهندیا هاوڵاتیان دا بیت بتایبهت تهخا ههژار و خودان داهاتیهك كێم..
ههلبهت تهخهكا مهزن ژ خهلكێ مه هیڤیێن مهزن ب ئهڤێ چهندێ ههبون كو بهرههمێ وێ ل ساڵا نو یا 2019ێ ببینن و دهربازى ئهوان نهخۆشى و نهكبهتیێن سالێن بۆرى ببن، بتایبهت ئهڤان چار پێنج سالێن قهیرانا ئابوورى و ههمه جۆر.. و گهلهك هۆكار و بهانه ههبون كو خهلكێ مه (یان ژى پتریا خهلكێ مه) ههتا رادهیهكێ مهزن گهشبین ببیت و باوهرى ب ئهڤان گوهۆرین و پێشهاتێن نوو یێن ئهرێنى بكهت بتایبهت یێن گرێدایى دو خالێن سهرهكى وهك نهمانا شهڕێ چار سالان ل سهر وهڵاتێ مه سهپاندى كو كارتێكرن ل سهر ههموو سهكتهرێن ژیانا خهلكى دا ههبو، ههروهسا خالا دویێ بلند بوونا بهایێ پهترولێ ل سهر ئاستێ جیهانێ كو نێزیكى 100 % بلند بوى ههمبهرى كێمترین بهایێ بهریا نها.. ل وهڵاتهكى مینا وهڵاتێ مه (سهرهراى ئاستهنگان) گهلهك خالێن بهێز ههنه كو هاوڵاتى گهشبین ببیت و خهونێن خۆش ب پاشهرۆژێ ڤه ببینیت ههكه ئیراده و پلان و نهخشه و ستراتیژیهكا زانستى ژ ئالیێ حوكمهتێ ڤه بهێته دارشتن، ئهو و گرنگترین خالێن بهێز ژى ئهڤێن ل خوارێ نه:-
1- رێژا كێم و ناڤنجیا خهلكێ ههرێما كوردستانێ: ل دووڤ دووماهى ئامارا دهزگههێ پلانا حوكمهتا ههرێما كوردستانێ هاتیه بهڵاڤ كرن هژمارا ئاكنجیێن ههرێمى (ههر سێ پارێزگههێن دهوك، ههولێر، سلێمانى ل گهل حهلهبچه) نێزیكى 5 ملیون و پێنج سهد هزار كهسانن، كو ئهڤ هژماره ژى هژمارهكا گهلهك كێمه ل دووڤ ژینگهها ئابورى و سروشتیا دهولهمهندا ههرێما كوردستانێ.
2- رێژا مهزن یا كهسێن گهنج و شیانێن كار كرنێ ههین: دیسا ل دووڤ ئامارێن دهێنه بهڵاڤ كرن هژمارا كهسێن گهنج ژ هژمارا گشتى (هێزا كارى) هێزا ههره مهزنه ژ سهرجهمێ رۆنشتڤانێن ههرێمێ كو دبێژنه ئهڤێ دیاردێ ژى جڤاكێ گهنج كو ل گهلهك وهڵاتان ئهڤ هێزه لێ پهیدا نابیت و پێدڤى ب هێزا گهنجێن بیانى نه.
3- داهاتێ ئابووریێ ب هێز (پهترول): ههكه بتنى داهاتێ پهترولێ ل بهرچاڤ بگرین كو حوكمهت ب شێوهیهكێ سهرهكى ( 90 % ) پشتا خوه ب ئهڤى داهاتى ڤه گرێ ددهت ل گهل یێ چاندنێ.. دێ بینین ئهڤ داهاته ههكه ب شێوهیهكێ رێك و پێك بهێته مهزاختن تێرا ئهوێ چهندێ ههیه كو هاوڵاتیێ مه وهكو هاولاتیێ وهڵاتێن كهنداڤى د خۆش گوزهران بن ههروهسا ژ ئالیێ خزمهتگوزهرانیێ ژى ڤه .
4- جهێ ستراتیژى یێ ههرێمێ: جوگرافیا سیاسى ستراتیژیا ههرێما كوردستانێ كو دكهڤیته ناڤهراستا دهڤهرهكا گرنك و پڕى ههڤڕكى و ململانێ و ئالووزى (ههڤسویێ ئیراقێ و ئیرانێ و توركیا و سوریا) دبیته جهێ سهرنج راكێشانێ و ل سهر راوهستانێ ل سهر ئاستێ دهڤهرێ و جیهانێ كو ئهڤرو گهرمترین مهیدانا ململانێ یا زلهێزێن جیهانێ یه .
ههلبهت خالێن رێگر و ئاستهنگ ژى بۆ ههر پرۆژه و نهخشهیهكى ههنه، لێ دهما خالێن بهێز ژ یێن رێگر پتر بن وى دهمى بتنێ ئیرادهكا بهێز دڤێت ژبو دهرباز بون ژ خالێن لاواز و رێگر و ئاستهنگان و ئهڤهژى مینا شۆرهشهكا سپیه كو بهرههمێ وێ بۆ ههموو تهخ و چینێن جڤاكى بیت ب شێوهیهكێ دادپهروهرانه .
